tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.284.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Daniela Milewskiego „w sprawie wpływu zmian
demograficznych oraz emigracji na rynek pracy w Polsce”, znak K10INT3103, proszę przyjąć
informacje pozostające we właściwości Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
W kompetencjach resortu pracy pozostaje wspieranie rozwoju umiejętności osób
bezrobotnych i poszukujących pracy. Coraz liczniej w podnoszeniu kwalifikacji i kompetencji
zawodowych ze środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego (dalej jako „KFS”) wspierani
są także pracodawcy oraz ich pracownicy. Dzięki KFS, wsparcie otrzymuje corocznie ponad
20 tys. pracodawców, a ponad 100 tys. pracowników bierze udział w szkoleniach. Ponieważ
KFS nie jest w stanie zapewnić finansowania wszystkich potrzeb szkoleniowych
pracodawców, środki tego funduszu są, w pierwszej kolejności, wydatkowane zgodnie
z corocznie wyznaczanymi priorytetami. Wśród nich od lat pozostają.:
 wsparcie zawodowego kształcenia ustawicznego w zidentyfikowanych w danym
powiecie lub województwie zawodach deficytowych;
 wsparcie kształcenia ustawicznego w związku z rozwojem w firmach nowych technologii
i narzędzi pracy.
Odnotować należy też wsparcie kształcenia ustawicznego w obszarach/branżach
kluczowych dla rozwoju powiatu/województwa wskazanych w dokumentach
strategicznych/planach rozwoju.
Minister właściwy do spraw pracy ściśle współpracuje z sektorem prywatnym w kwestiach
rozwoju umiejętności i lepszego ich dopasowania do potrzeb rynku pracy np. w ramach Rady
Rynku Pracy, która jest organem opiniodawczo-doradczym ministra w sprawach polityki
rynku pracy. Rada Rynku Pracy opiniuje także m.in. roczne sprawozdania z działalności
Funduszu Pracy, a także ocenia racjonalność gospodarowania środkami tego funduszu,
a także wyznacza priorytety wydatkowania środków z rezerwy Krajowego Funduszu
Szkoleniowego
Resort pracy oraz pozostałe instytucje rynku pracy zaangażowane są w rozwijanie
kształcenia zawodowego i zarządzanie potrzebami rynku pracy także na innych polach,
niekoniecznie poprzez wsparcie finansowe. Do obowiązków samorządu województwa (we
współpracy z samorządem powiatu) należy m.in. badanie popytu na kwalifikacje
i umiejętności zawodowe na wojewódzkim rynku pracy i upowszechnianie wyników tych
badań, co wspomaga pracowników powiatowych urzędów pracy, w tym doradców
zawodowych, w planowaniu szkoleń, prowadzeniu poradnictwa zawodowego,
przyznawaniu środków z KFS. Wojewódzkie rady rynku pracy opiniują wnioski
o uruchomieniu nowych kierunków kształcenia zawodowego w szkołach prowadzących
takie kształcenie. Zważywszy na to, że kształcenie na potrzeby rynku pracy jest wyzwaniem

-- 1 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wymagającym współpracy wielu podmiotów, resort pracy bierze także udział w pracach m.in.
Międzyresortowego Zespołu do Spraw Uczenia się przez Całe Życie i Zintegrowanego
Systemu Kwalifikacji oraz w realizacji Zintegrowanej Strategii Umiejętności, która
odpowiada na potrzebę prowadzenia spójnej polityki na rzecz kształtowania i rozwijania
umiejętności w Polsce.
Należy również podkreślić, że zgodnie art. 8 ust. 1 pkt. 15 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r.
o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 475 z późn. zm.)
samorząd województwa zobligowany jest do corocznego określania (do 30 kwietnia każdego
roku) wykazu zawodów, w których za przygotowanie zawodowe wypłacana może być
refundacja wynagrodzeń młodocianych pracowników i składek na ich ubezpieczenie
społeczne – po zasięgnięciu opinii wojewódzkiej rady rynku pracy oraz ogłoszenia tego
wykazu w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Oznacza to, że pracodawcy zachęcani są do
kształcenia pracowników młodocianych w zawodach, na które jest zapotrzebowanie na
rynku pracy.
Fundusz Pracy, którego dysponentem jest minister właściwy ds. pracy, wspiera kształcenie
zawodowe młodzieży zgodnie z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia poprzez
refundowanie pracodawcom wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne
młodocianych pracowników. Pracodawca, który zatrudnia pracowników młodocianych
w celu ich przygotowania zawodowego, może uzyskać refundację wypłaconych im
wynagrodzeń oraz opłaconych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne do
wysokości minimalnych stawek określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28
maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania.
W 2024 r.. na refundowanie pracodawcom wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia
społeczne. zaplanowano 975 mln zł (w 2023 r. była to kwota 550 ml zł). Tak znaczny wzrost
nakładów na refundację wiąże się z nowelizacją ww. rozporządzenia – minimalne
wynagrodzenie młodocianych pracowników wzrosło o 3 punkty procentowe od 1 września
2023 r., czyli do poziomu 8%, 9% i 10% przeciętnego wynagrodzenia dla kolejnych lat nauki,
a w przypadku przyuczenia do wykonywania określonej pracy – do 7% przeciętnego
wynagrodzenia. Wzrost o 3 punkty procentowe przy jednoczesnym wzroście w kolejnych
latach wysokości przeciętnego wynagrodzenia, spowodował znaczące podniesienie
wynagrodzenia młodocianych pracowników. Zmiana ta wspiera ponad 130 tys. tych osób,
które ucząc się zawodu otrzymują wyższe wynagrodzenie za swoją pracę. Jej celem jest
uatrakcyjnienie ścieżki kształcenia dualnego i zachęcenie uczniów do jej wyboru, co umożliwi
im zdobycie kwalifikacji i dobry start w życie zawodowe.
Dofinansowanie kosztów kształcenia gwarantuje art. 122 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r.
Prawo oświatowe. Określa on m.in. wysokość kwoty dofinansowania kosztów kształcenia
jednego młodocianego pracownika – w przypadku nauki zawodu do 8081 zł przy 36-
miesięcznym okresie kształcenia, przy krótszym, w wysokości proporcjonalnej, a w razie
przyuczenia do pracy – do 254 zł za każdy pełny miesiąc kształcenia. Ponadto, w przypadku
nauki zawodów wskazanych przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania
w prognozie zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na
krajowym i wojewódzkim rynku pracy, wysokość dofinansowania kosztów kształcenia
jednego młodocianego pracownika wynosi do 10 000 zł. Kwoty te podlegają waloryzacji
wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, jeżeli ten wskaźnik w roku
kalendarzowym poprzedzającym rok, w którym następuje wypłata dofinansowania, wynosi
co najmniej 105%. W 2024 r. na dofinansowanie ponoszonych przez pracodawców kosztów

-- 2 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
takiego kształcenia zaplanowano z Funduszu Pracy 439,6 mln zł (w porównaniu 372,3 mln zł
zaplanowanymi na ten cel w roku 2023 ).
Wyższej kwoty dofinansowania kosztów kształcenia jednego młodocianego w przypadku
zawodów ujętych w prognozie zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa
branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy jest formą zachęty finansowej, mającej
uczynić tę formę kształcenia zawodowego bardziej atrakcyjną dla młodocianych
pracowników. Prognoza jest ustalana w oparciu o dane Instytutu Badań Edukacyjnych
w Warszawie, opracowane na podstawie statystyki publicznej1. Prognozę minister właściwy
do spraw oświaty i wychowania ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym
Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w terminie do dnia 1 lutego danego roku.
Ze środków Funduszu Pracy finansowane są także koszty przygotowania i przeprowadzenia
egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie oraz egzaminu zawodowego, o których
mowa w art. 9fa ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, wskazanych w art. 108
ust. 1 pkt 62 w zw. z art. 109j ustawy o promocji zatrudnienia (…). W 2024 r. z Funduszu Pracy
na finansowanie kosztów przygotowania i przeprowadzania egzaminów zarezerwowano 50
mln zł.
Ponadto, pracodawcy i ich pracownicy wspierani są poprzez dofinansowanie kształcenia
ustawicznego ze środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego. W roku 2024 budżet
Krajowego Funduszu Szkoleniowego wynosi ponad 294,4 mln zł.
Środki Funduszu Pracy przeznaczane są także na szkolenia i inne formy uczenia się osób
bezrobotnych i poszukujących pracy. Do kosztów samego szkolenia, studiów
podyplomowych czy egzaminów doliczyć należy wydatki na stypendia szkoleniowe i stażowe
dla osób bezrobotnych, podnoszących swoje kwalifikacje. W 2023 r. koszty usług
szkoleniowych wyniosły ponad 89 mln zł, a wydatki na stypendia szkoleniowe i stażowe oraz
składki na ubezpieczenie społeczne ponad 879 mln.
Do celów reformy rynku pracy i służb zatrudnienia należy m.in.: zwiększanie mobilności osób
poszukających pracy, ale też wzmocnienie potencjału instytucjonalnego i kadrowego
publicznych służb zatrudnienia ,na poziomie regionalnym realizujących programy wsparcia
dla osób bezrobotnych i poszukujących pracy, ale także pracodawców. Dzięki
projektowanym zmianom w większym stopniu wykorzystany zostanie potencjał publicznych
służb zatrudnienia, wspomagających osoby chcące pracować i rejestrujące się w urzędach
pracy. Należy też zwrócić uwagę, że samorządy województwa są najbardziej właściwe do
określania i koordynowania regionalnej polityki w zakresie rynku pracy, łagodzenia skutków
bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej w ramach strategii rozwoju województwa. Zgodnie
z obecnym zapisem (art. 6 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia) oraz art. 6 ust. 2 projektu,
przewidziano możliwość zawierania partnerstw lokalnych przez powiatowe i wojewódzkie
urzędy pracy z innymi instytucjami. Partnerstwa lokalne były dotychczas powszechnie
wykorzystywane do realizacji bardzo różnorodnych zadań realizujących cele ustawy
o promocji zatrudnienia. Dodatkowe możliwości aktywizacji zawodowej stwarza także
realizacja programów regionalnych. W projekcie nowej ustawy zaproponowano
1(w tym badania dotyczącego zapotrzebowania rynku pracy na absolwentów szkół prowadzących kształcenie w
zawodach szkolnictwa branżowego, przeprowadzanego przez Główny Urząd Statystyczny, oraz danych z Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych w zakresie ubezpieczeń społecznych i danych systemu informacji oświatowej oraz po
zasięgnięciu opinii sektorowych rad do spraw kompetencji i Rady Programowej do spraw kompetencji, a także
ministrów właściwych dla zawodów szkolnictwa branżowego.

-- 3 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
rozszerzenie grupy odbiorców programów regionalnych o poszukujących pracy
i przedsiębiorców.
Działania Ministerstwa Rodziny, pracy i Polityki Społecznej w zakresie promowania
i wspierania programów przekwalifikowania zawodowego dla osób bezrobotnych,
poszukujących pracy, w tym pracujących w wieku 45+ prowadzone są na podstawie ustawy
z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024
r. poz. 475 z późn. zm.). Wykonawcą tych działań są Publiczne Służby Zatrudnienia, głównie
powiatowe urzędy pracy, które pomagają osobom zarejestrowanym jako bezrobotne
w urzędach pracy, czy poszukujące pracy w zwiększeniu szans na zatrudnienie, np. poprzez
podniesienie/zmianę kwalifikacji zawodowych.
W projekcie nowej ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia poszerzono grupę
beneficjentów wszystkich form pomocy o osoby poszukujące pracy, w tym wszystkie osoby
pracujące bez względu na wiek, dla których dotychczasowa pomoc w aktywizacji zawodowej
była bardzo ograniczona. Ponadto, zaproponowano m.in. następujące zmiany:
 zwiększenie limitów na dofinansowanie szkoleń do 300% przeciętnego wynagrodzenia
(dotychczas ten limit obowiązywał tylko w przypadku szkoleń wskazanych przez
bezrobotnego);
 podniesienie jakości szkoleń poprzez zamienienie, wymaganego od instytucji
szkoleniowej oferującej szkolenie, wpisu do Rejestru Instytucji Szkoleniowych - wpisem
do Bazy Usług Rozwojowych;
 rozszerzenie zakresu finansowania osobom zarejestrowanym kosztów egzaminów
o koszty różnego rodzaju form potwierdzania wiedzy i umiejętności oraz uzyskiwania
dokumentów potwierdzających nabycie wiedzy i umiejętności;
 uatrakcyjnienie dotychczasowej formy pomocy - pożyczki szkoleniowej poprzez
wprowadzenie pożyczki edukacyjnej o zachowanej maksymalnej wysokość 400%
przeciętnego wynagrodzenia. Jej środki mogą być wykorzystane nie tylko na opłacenie
kosztów szkolenia, ale także studiów podyplomowych, potwierdzenia wiedzy
i umiejętności, uzyskania dokumentów potwierdzających nabycie wiedzy i umiejętności
oraz na kontynuację nauki w formach szkolnych (zastąpiono pożyczką edukacyjną
dotychczasowo funkcjonujące stypendium na kontynuowanie nauki). Ponadto,
stworzono możliwość umorzenia 20% kwoty pożyczki (w ramach pożyczki nie finansuje
się studiów I, II i III stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich);
 wprowadzenie na korzystniejszych zasadach limitu finansowania kosztów nabywania
wiedzy, umiejętności lub kwalifikacji - w wysokości 450% przeciętnego wynagrodzenia
na jedną osobę w okresie kolejnych trzech lat (dotychczas limit dotyczył szkoleń
i określany był w stosunku do minimalnego wynagrodzenia);
 wprowadzenie rozwiązania mającego na celu wyposażenie urzędów pracy w narzędzia
pozwalające im na skuteczne wsparcie klientów w nabywaniu lub rozwijaniu
umiejętności potrzebnych w nowoczesnej gospodarce, w tym zwłaszcza umiejętności
cyfrowych, poprzez badanie kompetencji cyfrowych i oferowanie szkoleń z tego
zakresu;
 wprowadzenie – w miejsce dotychczasowego bonu szkoleniowego, który stanowił
gwarancję skierowania przez urząd pracy bezrobotnego do 30 r.ż. na wskazane przez
niego szkolenie oraz opłacenia kosztów, które zostaną poniesione w związku
z podjęciem szkolenia - bonu na kształcenie ustawiczne. Nowa ustawa proponuje, aby
bon na kształcenie ustawiczne przeznaczony był dla osób bezrobotnych i poszukujących
pracy bez względu na wiek. W ramach bonu urząd pracy sfinansuje do wysokości

-- 4 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
przeciętnego wynagrodzenia należność dla instytucji szkoleniowej za realizację jednego
lub kilku szkoleń, należność dla instytucji realizującej studia podyplomowe, koszty
potwierdzenia nabycia wiedzy i umiejętności lub koszty uzyskania dokumentów
potwierdzających nabycie wiedzy i umiejętności.
Instrumentem rynku pracy, adresowanym bezpośrednio do pracodawców, jest wspomniany
wcześniej Krajowy Fundusz Szkoleniowy. Tworzy go wydzielona część środków Funduszu
Pracy przeznaczona na finansowanie różnych form kształcenia ustawicznego. Budżet jest
ustalany corocznie i wynosi, średnio, około 200 mln zł, co odpowiada wysokości 2% (a od
2023 roku - 4%) przychodów Funduszu Pracy, uzyskanych z obowiązkowych składek na
Fundusz Pracy w roku poprzedzającym rok, dla którego jest sporządzany plan finansowy.
Przykładowo, w roku bieżącym na działania KFS przeznaczono kwotę 294,4 mln zł.
Wydatkowanie środków ma miejsce zgodnie z priorytetami ustalanymi przez ministra
właściwego do spraw pracy w porozumieniu z Radą Rynku Pracy. Umożliwia to szybką
reakcję na potrzeby szkoleniowe poszczególnych branż czy regionów. Pracodawcy
zatrudniający do 10 pracowników mogą aktualnie uzyskać do 100% dofinansowania na
kształcenie ustawiczne pracowników, a większe podmioty – do 80% dofinansowania
kosztów.
W projekcie nowej ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia zaplanowano zwiększenie
dostępności środków KFS – z pomocy na kształcenie ustawiczne będą mogły skorzystać
wszystkie podmioty odprowadzające składki na Fundusz Pracy lub z nich zwolnione na mocy
prawa. Rozszerzono też kategorie pracujących, które będą mogły skorzystać z kształcenia
ustawicznego finansowanego z KFS, o osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilno-
prawnych (dotychczas z KFS mogli skorzystać tylko pracodawcy zatrudniający pracowników
na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy).
Dostosowywanie programów nauczania do potrzeb rynku pracy pozostaje poza
właściwością kierowanego przeze mnie ministerstwa. Resort pracy podejmuje natomiast
działania mające na celu rozwijanie informacji o zawodach wspierających kształcenie
ustawiczne i poradnictwo zawodowe. Materiały zawodoznawcze, oparte na badaniach
terenowych, udostępniane są w internecie na użytek pracowników publicznych służb
zatrudnienia, ale także instytucji szkoleniowych, doradców zawodowych i instytucji
zajmujących się projektowaniem nowych kwalifikacji.
W Polsce od lat udoskonalany jest system badania zapotrzebowania na kwalifikacje
i umiejętności na rynku pracy. Do obowiązków samorządu województwa (we współpracy
z samorządem powiatu) należy m.in. badanie popytu na kwalifikacje i umiejętności
zawodowe na wojewódzkim rynku pracy i upowszechnianie wyników tych badań.
Równolegle, na poziomie kraju, województw i powiatów, służby zatrudnienia prowadzą
badania zapotrzebowania na pracowników w zawodach - tzw. Barometr zawodów.
W MRPiPS - w ramach projektu pn. „System prognozowania polskiego rynku pracy”,
współfinansowanego ze środków unijnych - opracowano także nowatorską metodę
prognozowania popytu na pracę, podaży pracy oraz luki popytowo-podażowej i opracowano
nowe narzędzie służące do wyznaczania szczegółowych prognoz dla rynku pracy
w horyzoncie sięgającym roku 2050. Ponadto, w ramach projektu pilotażowego,
realizowanego przez Wojewódzki Urząd Pracy w Rzeszowie, wypracowano nowy system
monitoringu zapotrzebowania na zawody i kwalifikacje. Pozwoli on na wprowadzanie
i przetwarzanie danych pochodzących z różnych źródeł (tworzonych / zbieranych przez
szereg instytucji publicznych), celem wygenerowania zagregowanej informacji– do tej pory

-- 5 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
główne źródło tego typu danych stanowiły wyniki badań opinii pracodawców i/lub innych
uczestników rynku pracy (np. pracowników powiatowych urzędów pracy ) i nie były
zestawiane (na zasadzie wartościowania) z innymi danymi, dotyczącymi tego obszaru.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 6 of 6 --