Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-8.054.41.2024
Warszawa, 17 sierpnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3095 Posła na Sejm RP, Pana Daniela Milewskiego,
w sprawie taboru pasażerskiego transportu drogowego i kolejowego, przekazuję
odpowiedź na zadane pytania.
1. Jakie konkretnie działania podejmuje rząd w celu poprawy stanu taboru
pasażerskiego w transporcie drogowym i kolejowym?
3. W jaki sposób rząd wspiera przewoźników kolejowych w utrzymaniu
i rozbudowie taboru pasażerskiego?
W kwestii transportu drogowego, w ramach Krajowego Planu Odbudowy Ministerstwo
Infrastruktury wraz z Centrum Unijnych Projektów Transportowych realizuje inwestycję
E1.1.2 Zero i niskoemisyjny transport publiczny (autobusy). Inwestycja skupia się
na dofinansowaniu zakupu taboru autobusowego dla organizatorów i operatorów
publicznego transportu zbiorowego na poziomie pozamiejskim. Wsparcie mogą uzyskać
przedsięwzięcia dotyczące zakupu zeroemisyjnego taboru autobusowego (elektrycznego,
wodorowego) lub niskoemisyjnego taboru autobusowego (zasilanego paliwami
alternatywnymi – CNG, LPG, LNG), wraz z niezbędną infrastrukturą ładowania/tankowania
(jeśli dotyczy), w tym taboru zasilanego olejem napędowym (diesel, norma nie niższa
niż EURO VI) oraz hybrydy HEV/MHEV, hybrydy plug-in (PHEV) dla obsługi
nowoutworzonych pozamiejskich linii autobusowych lub wymiany taboru autobusowego
na dotychczas funkcjonujących pozamiejskich liniach autobusowych zagrożonych
likwidacją (ze względu na przestarzały tabor i/lub deficytowość linii).
W dniu 14 marca 2024 r. Centrum Unijnych Projektów Transportowych rozstrzygnęło
I nabór na dofinansowanie zakupu 207 niskoemisyjnych i zeroemisyjnych autobusów
dla 26 jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, aktualnie trwa proces
zawierania umów o objęcie przedsięwzięć wsparciem. W celu realizacji kamienia
milowego zapisanego w Krajowym Planie Odbudowy, tj. zakupu 579 pojazdów, niezbędne
było ogłoszenie II naboru i kontynuowanie wsparcia dla jednostek samorządu
terytorialnego. W ramach II naboru do dyspozycji operatorów i samorządowych
organizatorów publicznego transportu zbiorowego dostępne jest 1 403,5 mln zł
na pozyskanie 372 autobusów, w tym maksymalnie 187 pojazdów niskoemisyjnych,
przy czym każdy wnioskodawca mógł ubiegać się o dofinansowanie zakupu nie więcej
niż 15 takich pojazdów. Aktualnie trwa analiza złożonych wniosków o objęcie
przedsięwzięć wsparciem.

-- 1 of 4 --

2
W zakresie transportu kolejowego, oprócz kredytów z Europejskiego Banku
Inwestycyjnego (EBI), dotacji UE i kredytów inwestycyjnych głównym źródłem
finansowania zakupów taboru kolejowego przez przewoźników kolejowych są środki
własne. W ramach środków własnych na szczególną uwagę zasługują środki pozyskane
przez przewoźników kolejowych w ramach tzw. rozsądnego zysku, który jest wypłacany
obowiązkowo na podstawie zawartej umowy o świadczenie usług publicznych.
Umowa o świadczenie usług publicznych jest zawierana przez organizatora publicznego
transportu zbiorowego z operatorem na zasadach określonych w rozporządzeniu unijnym
nr 1370/2007/WE. W przypadku wojewódzkich (regionalnych) przewozów pasażerskich
w transporcie kolejowym, organizatorem jest marszałek danego województwa (art. 7 ust.
4 pkt 6 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym1). Zatem
marszałek odpowiada za organizację, funkcjonowanie i finansowanie wojewódzkich
kolejowych przewozów pasażerskich. Natomiast w przypadku międzywojewódzkich
i międzynarodowych kolejowych przewozów pasażerskich ustawowym organizatorem
jest minister właściwy do spraw transportu, który w dniu 31 grudnia 2020 r. popisał z PKP
Intercity S.A. umowę o świadczenie usług publicznych na 10 lat.
Na podstawie zawartych umów o świadczenie usług publicznych wypłacana jest przez
organizatora, którym jest organ administracji publicznej, rekompensata, która stanowi
różnicę pomiędzy kosztami poniesionymi w związku ze zobowiązaniem z tytułu
świadczenia usług publicznych (np. koszty taboru, koszty sprzedaży) a przychodem ze
sprzedaży biletów/innym przychodem wygenerowanych podczas wypełniania danego
zobowiązania lub zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych. Ponadto,
rekompensata jest powiększana przez tzw. rozsądny zysk (stopa zwrotu z kapitału), który
jest ważnym źródłem finansowania przez przewoźnika kolejowego inwestycji taborowych
oraz umożliwia obsługę długu i daje możliwość/gwarancję zaciągania nowych kredytów.
Zatem tzw. rozsądny zysk daje przewoźnikowi możliwości w zakresie planowania
i realizacji inwestycji taborowych w celu poprawy jakości świadczonych usług użyteczności
publicznych. Duże znaczenie ma również okres, na który zawarta zostaje umowa
o świadczenie usług publicznych, ponieważ dłuższy termin obowiązywania umowy
umożliwia zaciąganie długoterminowych zobowiązań kredytowych, co w przypadku
inwestycji w tabor jest bardzo istotne. Dodatkowo środki z tzw. rozsądnego zysku mogą
stanowić wkład własny przewoźnika w przypadku ubiegania się o dofinansowanie unijne
na zakup taboru do przewozów regionalnych i krajowych.
Ponadto, źródłem finansowania ze środków budżetu państwa inwestycji w tabor kolejowy
jest Fundusz Kolejowy. Zgodnie z ustawą z dnia 16 grudnia 2005 r. o Funduszu Kolejowym2
środki Funduszu Kolejowego (FK) mogą być przeznaczane na finansowanie lub
współfinansowanie zadań samorządów województw w zakresie zakupu, modernizacji
oraz napraw pojazdów kolejowych przeznaczonych do przewozów pasażerskich
wykonywanych na podstawie umowy o świadczenie usług publicznych.
1 Dz. U. z 2023 r. poz. 2778.
2 Dz. U. z 2023 r. poz. 21, 1720, z 2024 r. poz. 123.

-- 2 of 4 --

3
Marszałek województwa decyduje, jaką kwotę z otrzymanych środków z FK zaplanuje na
wydatki na zakup, modernizację lub naprawy pojazdów kolejowych.
Środki Funduszu Kolejowego są przekazywane marszałkom na inwestycje w tabor
kolejowy od 2009 r. Corocznie każde województwo może otrzymać wsparcie finansowe
w tej samej wysokości, ale od 2023 roku wprowadzono kryteria przekazywania środków
Funduszu Kolejowego dla województw, których celem jest zachęcenie organizatorów
wojewódzkich przewozów kolejowych do likwidacji wykluczenia komunikacyjnego na
terenie województwa (kryterium „wykluczenie komunikacyjne”) i na liniach stykowych
między województwami poprzez wydłużanie połączeń regionalnych do co najmniej 30 km
w województwie sąsiednim na tych liniach, gdzie takie wydłużenie jest możliwe (kryterium
„połączenia stykowe”). Do rozdysponowania jest kwota 110 000 000,00 zł rocznie,
co oznacza, że każde województwo może otrzymać wsparcie w wysokości 6 875 000,00 zł,
z czego kwota gwarantowana to 2 750 000,00 zł, a pozostałe wsparcie jest uzależnione od
spełnienia kryteriów.
Należy również podkreślić, że wsparciem dla przewoźników kolejowych w zakresie
inwestycji w tabor kolejowy są również środki z Funduszy Europejskich oraz Planu
Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).
2. Jakie są główne przyczyny wzrostu liczby wagonów pasażerskich i zespołów
trakcyjnych na polskiej sieci kolejowej w 2021 roku?
Główną przyczyną wzrostu liczby taboru pasażerskiego są działania podejmowane
w ramach realizacji strategii taborowych poszczególnych przewoźników, jak i programy
i projekty inwestycyjne skutkujące zakupem nowego taboru.
4. Czy istnieją plany dalszej modernizacji taboru pasażerskiego w przyszłości? Jeśli
tak, to jakie są główne założenia tych planów?
W zakresie PKP Intercity, tj. operatora, z którym Ministerstwo Infrastruktury posiada
podpisaną umowę w zakresie realizacji publicznego transportu zbiorowego
w międzynarodowych i międzywojewódzkich przewozach pasażerskich realizowana jest
aktualnie strategia rozwoju, która zawiera w sobie, między innymi, szeroko zakrojone
inwestycje w tabor w zakresie jego unowocześnienia (w tym także dostosowania do
wymagań TSI PRM), zwiększenia komfortu podróży oraz dostosowania go do eksploatacji
na liniach wysokich prędkości.
5. Jakie są główne oczekiwane korzyści dla społeczeństwa z poprawy stanu taboru
pasażerskiego w transporcie drogowym i kolejowym?
Realizowane przez przewoźników i organizatorów przewozów programy wymiany taboru
kolejowego sprawiają, że stan taboru systematycznie się poprawia. Inwestycje
w nowoczesny tabor poszerzają możliwości utworzenia atrakcyjnej oferty przewozowej
oraz promocji podróży koleją, tym samym przyczyniając się do zwiększenia
zrównoważonego rozwoju transportu. Poprawa stanu taboru pasażerskiego wpływa nie
tylko na komfort, ale też na bezpieczeństwo pasażerów.

-- 3 of 4 --

4
6. Jakie są główne wskaźniki oceny efektywności działań podejmowanych w celu
poprawy stanu taboru pasażerskiego?
Głównymi wskaźnikami oceny efektywności działań podejmowanych w celu poprawy
stanu taboru pasażerskiego jest przykładowo liczba zakupionego oraz zmodernizowanego
taboru, liczba taboru przystosowanego do przewozu osób z niepełnosprawnością
lub o ograniczonej możliwości poruszania się, czy też liczba taboru dostosowanego
do przewozu rowerów.
Łączę wyrazy szacunku
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.

-- 4 of 4 --