Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 20 lipca 2024 r.
znak sprawy: DSR-IXa.054.2.2024.KW
identyfikator koszulki:
telefon: 22 273 75 79
e-mail: Kamila.Wadecka@mfipr.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji nr 3090 Posła Daniela Milewskiego w sprawie planowania
rozwoju w wymiarze społecznym, gospodarczym i przestrzennym
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 3090 Posła Daniela Milewskiego (PIS)
w sprawie planowania rozwoju w wymiarze społecznym, gospodarczym
i przestrzennym.
1. Jakie konkretnie działania podejmuje rząd w celu zintegrowanego planowania
rozwoju, który uwzględnia wymiary społeczne, gospodarcze i przestrzenne?
2. Czy istnieją konkretne plany legislacyjne lub inicjatywy mające na celu
stworzenie takiego zintegrowanego systemu planowania rozwoju?
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, we współpracy z innymi resortami,
konsekwentnie buduje i rozwija system zarządzania rozwojem Polski integrujący
aspekty społeczne, gospodarcze, środowiskowe i przestrzenne. Podstawą naszych
działań jest ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki
rozwoju. Na jej podstawie uporządkowane zostały obowiązujące dokumenty oraz
przyjęto przepisy tworzące ramy prawne dla zaproponowanych rozwiązań. W
efekcie powstał nowy system dokumentów, narzędzi i działań wspierających
zarządzanie rozwojem, z których główne to:

-- 1 of 6 --

2
 Koncepcja Rozwoju Kraju 2050 (KRK): MFiPR finalizuje prace nad KRK. Jest to
dokument mający umożliwić najlepsze wybory strategiczne w perspektywie
nadchodzącego ćwierćwiecza, w ramach średniookresowych strategii i polityk
publicznych wdrażanych przez rząd, samorząd terytorialny i innych
interesariuszy gry o rozwój. Prace nad KRK są pierwszym krokiem w nowym
cyklu programowania rozwoju w Polsce. KRK jest zatem dokumentem-
drogowskazem dla planowania rozwoju państwa w wymiarze społecznym,
gospodarczym, środowiskowym i przestrzennym, mającym dać szeroki
kontekst w dłuższej perspektywie czasowej.
Praca nad KRK wymagała z jednej strony analiz i danych, a z drugiej była
szeroko zakrojoną wymianą myśli i doświadczeń dotyczących zintegrowanego
planowania strategicznego, w której wzięli udział młodzi naukowcy i ci z już
ugruntowaną pozycją, eksperci akademiccy, NGO, think-tanki, zrzeszenia
przedsiębiorców, biura planowania przestrzennego, przedstawiciele lokalnych
i regionalnych jednostek samorządu terytorialnego oraz oczywiście
przedstawiciele resortów.
KRK identyfikuje kluczowe obszary, które wymagają podjęcia działań, aby
Polska mogła być prosperującym krajem wykorzystującym szanse,
ograniczającym ryzyka i odpornym na różne negatywne zjawiska mogące
wystąpić w przyszłości. Wskazuje wyzwania w perspektywie 2050 roku:
transformacja społeczna sprzyjająca wszystkim grupom społecznym,
nowoczesna gospodarka respektująca środowisko naturalne i klimat, odporne
państwo z silną pozycją w Europie i na świecie, zrównoważona przestrzeń
uwzględniająca potrzeby człowieka i środowiska. Każde z tych wyzwań jest
analizowane pod kątem długookresowych trendów i scenariuszy rozwoju,
które mogą wpłynąć na przyszłość Polski. Mapy wrażliwości i odporności,
stanowiące podsumowanie zagadnień opisanych w ramach wyzwań,
przedstawiają terytorialną podatność na różne zagrożenia oraz różnice
w odporności regionalnej
W maju br. KRK została pozytywnie zaopiniowana przez Komitet
Koordynacyjny ds. Polityki Rozwoju i obecnie jest, wraz z prognozą
oddziaływania na środowisko, w trakcie konsultacji publicznych, które
potrwają do 6 września br. Przyjęcie KRK przez rząd planowane jest na
koniec br.
 Średniookresowa strategia rozwoju kraju (śsrk): MFiPR rozpoczęło prace nad
średniookresową strategią rozwoju kraju, która – w oparciu o wnioski z KRK –
określi cele i priorytety rozwojowe w odniesieniu do wszystkich wymiarów
rozwoju oraz ścieżki dojścia w najbliższych dziesięciu latach. Prace zostaną
wsparte wiedzą ekspertów resortowych i samorządowych z różnych dziedzin
związanych z gospodarką, energetyką, środowiskiem i sprawami społecznymi.
Przyjęty sposób prac pozwoli również na zapewnienie aktywnego udziału
przedstawicieli samorządów województw już na etapie formułowania celów
i priorytetów tej strategii.

-- 2 of 6 --

3
W dokumencie uwzględnione zostaną aspekty przestrzenne, w tym krajowy
model struktury funkcjonalno-przestrzennej. Pozwoli to na pełniejszą
integrację planowania społeczno-gospodarczego i przestrzennego.
 Model struktury funkcjonalno-przestrzennej: ustawa o zasadach
prowadzenia polityki rozwoju (uzppr), której gospodarzem jest minister
właściwy ds. rozwoju regionalnego, zakłada także integrację podsystemów
planowania strategicznego (społeczno-gospodarczego i przestrzennego) na
wszystkich poziomach zarządzania (krajowym, regionalnym, ponadlokalnym
i lokalnym). W efekcie zmian uzppr oraz niektórych innych ustaw (m.in. ustawy
o samorządzie województwa i samorządzie gminnym) doprecyzowana została
zawartość strategii rozwoju – wprowadzając do niej także komponenty
przestrzenne: model struktury funkcjonalno-przestrzennej oraz ustalenia
i rekomendacje w zakresie kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej.
Model zawarty w strategiach jednostek samorządu terytorialnego ma
opisywać i obrazować – w zgeneralizowanej formie – uwarunkowania
rozwojowe (stan obecny i wnioski dotyczące tego stanu) oraz wynikające z nich
cele strategiczne i kierunki działań wraz z ich oczekiwanymi rezultatami (stan
docelowy). W szczególności ma on przedstawiać: układ głównych elementów
zagospodarowania przestrzeni, obszary istotne dla osiągnięcia celów
wyznaczonych w strategii rozwoju, obszary wymagające ochrony oraz
powiązania funkcjonalne występujące między poszczególnymi obszarami.
M.in. na podstawie modelu wyznacza się obszary strategicznej interwencji oraz
formułuje się ustalenia i rekomendacje w zakresie kształtowania i prowadzenia
polityki przestrzennej. Tym narzędziem mogą posługiwać się samorządy
województw oraz samorządy lokalne i ich stowarzyszenia, by łączyć cele
rozwojowe z dbałością o przestrzeń.
 Reforma ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym: Sejm RP
przyjął 7. lipca 2023 r. nowelizację tej ustawy, która weszła w życie 24.
września 2023 r. Reforma ma na celu zapewnienie zrównoważonego rozwoju
kraju przy zachowaniu ładu przestrzennego i uwzględnieniu interesu
publicznego. W ramach nowelizacji wprowadzone zostały m.in.:
o plan ogólny gminy: nowy dokument planistyczny, który jest obowiązkowy
dla każdej gminy i wiążący dla planów miejscowych oraz decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
o zintegrowany plan inwestycyjny (ZPI): nowa forma planu miejscowego,
która docelowo zastąpi rozwiązania specustawy mieszkaniowej. ZPI
umożliwia lokalizowanie inwestycji z uwzględnieniem partycypacji
społecznej i zasad ładu przestrzennego;
o Rejestr Urbanistyczny: system teleinformatyczny, który będzie źródłem
informacji i danych dotyczących planowania przestrzennego. System
będzie dostępny od 2026 r.

-- 3 of 6 --

4
Rząd przygotował wsparcie finansowe dla samorządów na działania wynikające
m.in. z reformy systemu planowania przestrzennego. Gminy mogą ubiegać się
o refundację wydatków związanych z przygotowaniem dokumentów
planistycznych (plan ogólny gminy, miejscowy plan zagospodarowania
przestrzennego, gminny program rewitalizacji). Środki pochodzą z Krajowego
Planu Odbudowy (KPO), z budżetem wynoszącym 896 180 tys. PLN. Ponadto, w
ramach środków z KPO, organizowane są szkolenia dla pracowników jednostek
samorządu terytorialnego i planistów, co ma na celu sprawniejsze wdrożenie
reformy systemu planowania przestrzennego.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii przygotowuje drugi etap reformy, który
obejmie zagadnienia planowania ponadlokalnego.
3. Jakie korzyści wynikałyby z wprowadzenia takiego systemu dla różnych
obszarów życia społecznego, gospodarczego i przestrzennego?
Wprowadzenie i dalsze umacnianie zintegrowanego systemu zarządzania
rozwojem odgrywa kluczową rolę w efektywnym kierowaniu polityką rozwoju
państwa. Taki system umożliwia spójne i uporządkowane podejście do
planowania, realizacji oraz monitorowania działań rozwojowych, co przekłada się
na lepsze wykorzystanie zasobów, w tym zwłaszcza zasobów środowiskowych
i przestrzeni – jako dóbr wspólnych i skończonych, by osiągać zamierzone cele
strategiczne.
Całościowe i spójne planowanie, z udziałem szerokiego grona interesariuszy,
pozwala programować i realizować politykę rozwoju w sposób zrównoważony.
W efekcie procesy społeczno-gospodarcze respektują i dostosowują się do
środowiska przyrodniczego – tak w kontekście ochrony zasobów, jak i ograniczania
ich negatywnego oddziaływania na środowisko – oraz potrzeb człowieka –
w kontekście funkcjonalnej i wygodnej do życia oraz estetycznej przestrzeni.
Zintegrowane planowanie rozwoju jest partycypacyjne, bardziej
przewidywalne, pozwala zidentyfikować – a w wielu przypadkach wyeliminować –
konflikty przestrzenne, społeczne, i gospodarcze, również pomiędzy
poszczególnymi inwestycjami.
Zintegrowany system zarządzania rozwojem konkretyzuje kierunki, w jakim
powinno zmierzać państwo. Dzięki precyzyjnie zdefiniowanym celom
i priorytetom, możliwe jest skoncentrowanie wysiłków na najważniejszych
obszarach, które mają największy potencjał do generowania długoterminowych
korzyści społecznych i gospodarczych. Taka transparentność pomaga również
wbudowaniu zaufania publicznego, gdyż obywatele mogą śledzić postępy
i rezultaty realizowanych działań.
Ponadto, racjonalne gospodarowanie dostępnymi środkami to kolejna korzyść
płynąca z wdrożenia zintegrowanego systemu zarządzania. Dzięki niemu możliwe
jest dokładne analizowanie i planowanie budżetu państwa, co minimalizuje ryzyko
marnotrawstwa zasobów. Inwestycje są realizowane w sposób przemyślany

-- 4 of 6 --

5
i ukierunkowany na osiąganie konkretnych rezultatów, co zwiększa efektywność
wydatkowania środków publicznych.
Dalsza budowa i rozwój zintegrowanego systemu zarządzania rozwojem pozwala
również na lepsze koordynowanie działań między różnymi szczeblami
administracji oraz między różnymi sektorami gospodarczymi. To z kolei sprzyja
synergii działań i umożliwia osiąganie efektu skali, co jest szczególnie istotne
w realizacji dużych projektów infrastrukturalnych lub programów społecznych.
Zintegrowany system zarządzania rozwojem kraju wspiera procesy decyzyjne
poprzez dostarczanie aktualnych i dokładnych danych oraz analiz. Dzięki temu
decydenci mogą podejmować bardziej świadome i trafne decyzje, które
uwzględniają zarówno bieżące potrzeby, jak i długoterminowe perspektywy
rozwojowe.
Podsumowując, wprowadzenie i dalsza budowa zintegrowanego systemu
zarządzania rozwojem są kluczowe dla sprawnego i efektywnego kierowania
polityką rozwoju państwa. Dzięki niemu możliwe jest nie tylko jasne określenie
kierunków rozwoju, ale także racjonalne gospodarowanie zasobami oraz lepsza
koordynacja i efektywność realizowanych działań. To wszystko przyczynia się do
zrównoważonego i trwałego rozwoju państwa, z korzyścią dla wszystkich jego
obywateli. Jest to szczególnie ważne w dobie dynamicznych zmian, niepewności
oraz w warunkach coraz trudniej przewidywalnej przyszłości.
4. Jakie instytucje powinny być odpowiedzialne za koordynację i realizację tego
typu planowania rozwoju?
Za koordynację i realizację zintegrowanego planowania rozwoju są
odpowiedzialne następujące podmioty:
 Minister właściwy ds. rozwoju regionalnego (Minister Funduszy i Polityki
Regionalnej), który odpowiada za procesy związane z programowaniem,
koordynacją, monitorowaniem oraz ewaluacją realizacji polityki rozwoju. Jego
kluczowym zadaniem w tym zakresie jest dokonywanie oceny zgodności
strategii, polityk publicznych i programów rozwoju ze średniookresową
strategią rozwoju kraju. Ocena zgodności, poza badaniem zgodności
dokumentu z celami strategii średniookresowej, obejmuje również analizę
układu i wymaganej ustawowo struktury dokumentu. Uzyskanie takiej oceny
jest warunkiem przedstawienia dokumentu do rozpatrzenia przez Stały
Komitet Rady Ministrów, a następnie Radę Ministrów.
 Minister właściwy ds. budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa (Minister Rozwoju i Technologii). Jego
zadania w omawianym zakresie obejmują opracowanie i wdrażanie polityki
w zakresie planowania przestrzennego, koordynacja działań pomiędzy rządem
a jednostkami samorządu terytorialnego w zakresie planowania
przestrzennego i rozwoju lokalnego, wspieranie działań na rzecz
zrównoważonego rozwoju, w tym ochrony środowiska w procesach
urbanizacyjnych i planowania przestrzennego.

-- 5 of 6 --

6
 Komitet Koordynacyjny do spraw Polityki Rozwoju (KK PR) – organ
opiniodawczo-doradczy Prezesa Rady Ministrów. W prowadzenie rządowej
polityki rozwoju zaangażowane są różne podmioty, zwłaszcza ministerstwa.
Ciałem, które koordynuje ich działania jest (KK PR). W jego skład wchodzą
ministrowie, Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego oraz
Prezes Głównego Urzędu Statystycznego, a pracom przewodniczy Minister
Funduszy i Polityki Regionalnej. Komitet roboczym forum współpracy
międzyresortowej: rozpatruje, omawia i opiniuje najważniejsze dokumenty
strategiczne i programowe przyjmowane przez Radę Ministrów oraz
monitoruje ich realizację. Do jego zadań należy także rozpatrywanie
i opiniowanie raportów, analiz i prognoz dotyczących sytuacji społeczno-
gospodarczej oraz przestrzennej kraju i regionów. W ramach tego gremium
omawiane są problemy z wdrażaniem długo- i średniookresowych strategii
rozwoju, jak i poszczególnych strategii rozwoju, a także kwestie do
rozstrzygnięcia, wymagające współdziałania podmiotów odpowiedzialnych za
realizację określonych zadań czy projektów wynikających ze strategii.
 Samorządy terytorialne są aktywnie zaangażowane w proces planowania
i realizacji działań rozwojowych – między innymi dzięki powiązaniu
dokumentów strategicznych w ramach całego systemu zarządzania rozwojem,
opisanego syntetycznie w odpowiedzi na pytanie 1i 2.
 Jednostki naukowe i badawcze: ośrodki akademickie i badawcze wspierają
procesy planowania poprzez dostarczanie danych, analiz i prognoz
rozwojowych.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

-- 6 of 6 --