+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DDR-III.054.10.2024
Warszawa, 27 czerwca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacja nr 3089
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Daniela Milewskiego w sprawie usprawnienia
dochodzenia roszczeń i poprawy płynności finansowej MŚP, proszę przyjąć odpowiedź na
zadane w niej pytania.
Ad 1-4.
W ramach działań związanych z usprawnianiem dochodzenia roszczeń przez MŚP,
w zakresie właściwości resortu gospodarki pozostaje ustawa z dnia 8 marca 2013 r.
o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.
W ustawie tej przewidziano szereg narzędzi, które mają zapewniać terminowe
regulowanie płatności w transakcjach handlowych i w ten sposób sprzyjać utrzymywaniu
płynności finansowej przedsiębiorców. Ustawa wdraża dyrektywę Parlamentu
Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień
w płatnościach w transakcjach (dalej: „dyrektywa 2011/7/UE”). Polski ustawodawca
dostrzegł jednak potrzebę wprowadzenia bardziej surowych rozwiązań niż przewidziane
w dyrektywie 2011/7/UE, czego wyrazem były kolejne nowelizacje ustawy.
Ustawa przewiduje m.in.:
- maksymalne terminy zapłaty, po upływie których wierzycielowi, który zrealizował swoje
świadczenie i nie uzyskał zapłaty należą się odsetki ustawowe za opóźnienie
w transakcjach handlowych oraz zryczałtowana kwota rekompensaty za koszty
odzyskiwania należności, a jeżeli poniesione koszty odzyskiwania należności przewyższają
kwotę rekompensaty - również zwrot tych kosztów. Maksymalny termin zapłaty
w transakcjach asymetrycznych, w których wierzycielem jest MŚP a dłużnikiem duży
przedsiębiorca wynosi 60 dni;
- możliwość żądania odsetek ustawowych przez wierzyciela, który nie jest dużym
przedsiębiorcą, po upływie 30 dni, liczonych od dnia spełnienia swojego świadczenia
i doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub
wykonanie usługi, do dnia zapłaty, ale nie dłużej niż do dnia wymagalności świadczenia
pieniężnego - jeżeli strony transakcji handlowej, z wyłączeniem podmiotu publicznego

-- 1 of 5 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
będącego podmiotem leczniczym, przewidziały w umowie termin zapłaty dłuższy niż 30
dni;
- bezskuteczność postanowień umownych zakazujących albo ograniczających przelew
wierzytelności w przeterminowanych transakcjach handlowych, w których wierzycielem
jest MŚP, a dłużnikiem duży przedsiębiorca;
- raportowanie o swoich praktykach płatniczych przez największe firmy ministrowi
właściwemu do spraw gospodarki. Sprawozdania są publicznie dostępne, więc można się
z nich dowiedzieć, jak duzi partnerzy realizują swoje zobowiązania oraz ocenić ryzyko
wchodzenia z nimi w relacje biznesowe;
- administracyjne kary pieniężne nakładane przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów na firmy, które w największym stopniu opóźniają regulowanie swoich
zobowiązań.
Ponadto inne ustawy przewidują dodatkowe uregulowania mające na celu ochronę
wierzycieli w transakcjach handlowych.
W ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz
w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
wprowadzono tzw. ulgę na złe długi, która daje możliwość pomniejszenia przez wierzyciela
w transakcji handlowej podstawy opodatkowania o wierzytelność, która nie została
uregulowana lub zbyta w terminie 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na
fakturze i obowiązek podwyższenia podstawy opodatkowania przez dłużnika.
W ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji uzupełniono
katalog czynów nieuczciwej konkurencji o działanie polegające na nieuzasadnionym
wydłużaniu terminów zapłaty za dostarczone produkty lub wykonane usługi. Dzięki temu
pokrzywdzony wierzyciel może skorzystać z szeregu uprawnień przewidzianych w tej
ustawie.
W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego uproszczono
procedurę zabezpieczającą przed sądem cywilnym w sprawach o roszczenia pieniężne
z tytułu transakcji handlowych, w których wartość wynagrodzenia nie przekracza 75 tys.
zł. Nie trzeba wykazywać interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia przez sąd –
wystarczy, że powód uprawdopodobni roszczenie i okoliczność, że należność nie została
uregulowana przez co najmniej 3 miesiące od dnia upływu terminu płatności określonego
w fakturze lub umowie. Dzięki temu, po uzyskaniu zabezpieczenia, powód będzie miał
większą gwarancję odzyskania swoich należności w przypadku korzystnego wyroku sądu.
Dodatkowo, zgodnie z art. 486 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania
cywilnego przewodniczący i sąd są obowiązani podejmować czynności tak, by pierwsze
posiedzenie wyznaczone w celu wydania nakazu zapłaty, rozpoznania sprawy lub nadania
jej innego biegu, jeżeli powód dochodzi należności z tytułu transakcji handlowych, odbyło
się nie później niż dwa miesiące od dnia wniesienia pozwu, a jeżeli pozew był dotknięty
brakami - od dnia ich usunięcia.

-- 2 of 5 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W polskim systemie funkcjonują więc rozwiązania mające na celu ochronę wierzycieli
w transakcjach handlowych. Często jednak wierzyciele w obawie przed utratą kontrahenta
nie chcą korzystać z przysługujących im instrumentów.
Problem nieterminowych płatności nie jest tylko polską specyfiką. Został również
dostrzeżony na szczeblu unijnym1, gdzie toczą się obecnie prace nad wnioskiem Komisji
Europejskiej dot. projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie
zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych, które ma zastąpić
dyrektywę 2011/7/UE. Celem projektowanej regulacji jest skuteczniejsze
przeciwdziałanie opóźnieniom w płatnościach w profesjonalnym obrocie gospodarczym,
czyli między stronami transakcji handlowych.
Komisja Europejska w przygotowanym projekcie przewidziała m.in.:
- wprowadzenie maksymalnego terminu płatności wynoszącego 30 dni we wszystkich
transakcjach handlowych;
- wyznaczenie przez państwa członkowskie UE organów odpowiedzialnych za
egzekwowanie prawa i uprawnionych do nakładania kar administracyjny;
- wykorzystanie narzędzi cyfrowych w celu skuteczniejszego egzekwowania prawa;
- podwyższenie kwoty zryczałtowanej rekompensaty należnej w odniesieniu do każdej
transakcji opłaconej z opóźnieniem;
- w przypadku zamówień publicznych na roboty budowlane - obowiązek sprawdzania
przez instytucje zamawiające i podmioty zamawiające, czy główny wykonawca przekazał
płatność w terminach i na warunkach określonych w przepisach zaangażowanym
w realizację zamówienia bezpośrednim podwykonawcom;
- zwiększenie przez państwa członkowskie UE dostępności szkoleń z zakresu zarządzania
wierzytelnościami i wiedzy finansowej, w tym cyfrowych narzędzi płatniczych dla MŚP;
- ustanowienie przez państwa członkowskie UE krajowego systemu mediacji w celu
rozwiązywania sporów dotyczących płatności w transakcjach handlowych;
- określenie wykazu warunków umów i praktyk, które są nieważne, i upoważnienie państw
członkowskich UE do uregulowania w prawie krajowym kwestii zakańczania stosowania
nieuczciwych warunków umów i nieuczciwych praktyk.
Proces legislacyjny projektu ma charakter bardzo dynamiczny, a stanowiska
poszczególnych państw niekiedy znacząco różnią się od siebie. Tym samym, na tym etapie,
trudno jest przewidzieć, jaki będzie finalny kształt przyjętych rozwiązań.
W związku z toczącymi się pracami nad nowym unijnym aktem prawnym, do czasu jego
uchwalenia, Ministerstwo nie planuje wprowadzania zasadniczych zmian w ustawie z dnia
8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.
1 Według danych KE prawie 50 % faktur wystawianych w UE jest opłacanych z opóźnieniem, a opóźnienia w płatnościach
są nadal przyczyną jednego bankructwa na cztery.

-- 3 of 5 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ad 5.
Najmniejsze firmy skarżą się na fakt, że wysokość składek jest dla nich zaporą, która
utrudnia im rozwijanie własnego biznesu. W celu wsparcia nowo powstałych
przedsiębiorstw polski system ubezpieczeniowy przewiduje swego rodzaju „pas startowy”.
Jego sednem jest możliwość nieopłacania składek bądź też opłacania składek niższych niż
tzw. składka ryczałtowa obowiązująca przedsiębiorców. Na wspomniany „pas” składają
się: tzw. działalność nierejestrowa, ulga na start2, składki preferencyjne3 oraz tzw. Mały
ZUS Plus4. Choć rozwiązania te stanowią istotną ulgę dla osób prowadzących działalność
gospodarczą, zwłaszcza w pierwszych okresach jej wykonywania, nie eliminują wszystkich
wyzwań, które wiążą się z uczestnictwem najmniejszych firm w systemie
ubezpieczeniowym. W związku z powyższym, ustawą z dnia 9 maja 2024 r. o zmianie
ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw wprowadzono
tzw. wakacje składkowe. Jest to rozwiązanie skierowane do przedsiębiorców wpisanych
do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, którzy, oprócz samych
siebie, ubezpieczają co najwyżej 9 innych osób, oraz którzy osiągają roczne przychody na
poziomie nieprzekraczającym równowartości 2 mln euro. Rozwiązanie to jest zatem
kierowane do najmniejszych przedsiębiorców. Będą oni mogli w jednym dowolnie
wybranym przez siebie miesiącu w roku zrezygnować z odprowadzania składki na własne
ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, a także składek za siebie na
Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Składki na ubezpieczenia społeczne zostaną
pokryte przez państwo – dzięki temu przedsiębiorca nie będzie musiał obawiać się
o ciągłość i wysokość świadczeń czy naliczanie stażu emerytalnego.
Ponadto, prowadzimy prace nad rozwiązaniami deregulacyjnymi, których celem jest
poprawa otoczenia prawnego, w którym funkcjonują przedsiębiorcy. W projekcie ustawy
o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego
oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (nr UA8 w Wykazie Prac
Legislacyjnych RM) zaproponowano wprowadzenie rozwiązań, które mają ułatwić
prowadzenie działalności gospodarczej, w tym rzemiosła. Ponadto, projekt przewiduje
m.in. zasadę równoważenia obowiązków administracyjnych, nawiązującą do koncepcji
realizowanej w wielu krajach europejskich tzw. one in, one out. Zasada będzie polegała na
tym, by projektując nowe obowiązki administracyjne, projektodawca będzie dążył do
zmniejszenia obciążeń administracyjnych wynikających z uregulowań prawnych już
obowiązujących w danej dziedzinie.
Wszystkie proponowane zmiany szeroko konsultujemy z organizacjami zrzeszającymi
przedsiębiorców, tak aby nowo tworzone regulacje jak najbardziej odpowiadały
potrzebom przedsiębiorców.
Ad 6.
MRiT finansuje Centrum Rozwoju Małych i Średnich Przedsiębiorstw, w ramach którego
działa Akademia PARP.
2 art. 18 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców
3 art. 18a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
4 art. 18c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń

-- 4 of 5 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Akademia PARP to bezpłatne kursy e-learningowe, udostępnione na stronie PARP, dla
osób chcących założyć lub prowadzących działalność gospodarczą, a także dla wszystkich
osób chcących zwiększyć swoje kompetencje. Kursy są podzielone na 5 obszarów: finanse,
marketing, prawo, zarządzanie i kompetencje osobiste. Wśród kursów z bloku finanse są
np. kursy dotyczące dochodzenia i zarządzania należnościami od kontrahentów czy
pozyskiwania kapitału na działalność MŚP. Aby móc skorzystać z dostępnej oferty szkoleń
wystarczy zarejestrować się na stronie PARP poprzez podanie adresu e-mail, imienia,
nazwiska i utworzenia hasła. Oferta Akademii jest systematycznie uzupełniania o nowe
kursy.
Akademia PARP funkcjonuje już 5 lat. W ciągu 5 lat PARP udostępniła ponad 70 kursów e-
learningowych. Portal jest na bieżąco udoskonalany pod kątem dostępności cyfrowej,
wizualnym i przede wszystkim merytorycznym. Podsumowanie dotychczasowej
działalności Akademii PARP:
https://www.parp.gov.pl/component/content/article/86628:5-urodziny-akademii-parp.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Jacek Tomczak
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Do wiadomości
Departament Spraw Parlamentarnych KPRM

-- 5 of 5 --