Interpelacja w sprawie podnoszenia kompetencji uczestników procesu stanowienia prawa oraz monitorowania prawa
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3086
do ministra sprawiedliwości
w sprawie podnoszenia kompetencji uczestników procesu stanowienia prawa oraz monitorowania prawa
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 02-06-2024
Szanowny Panie Ministrze,
polskie ustawodawstwo jest powszechnie krytykowane za nadmierną obszerność, niestabilność i przesadną szczegółowość. Klucza do wyjaśnienia przyczyn tych problemów należy szukać wśród reguł rządzących procesem stanowienia prawa zarówno w rządzie, jak i w parlamencie. Cztery główne typy reguł legislacyjnych – graniczne, merytoryczne, czasowe i informacyjne – są w taki sposób skonfigurowane, że prowadzą do zbytniego zdecentralizowania procesu legislacyjnego na etapie zapoczątkowania, zmian i zakończenia. Decentralizacja na poziomie Rady Ministrów zachęca ministrów do realizowania indywidualnych, sektorowych strategii stanowienia prawa przy nielicznych skutecznych ograniczeniach nakładanych przez pozostałych członków rządu lub premiera. W parlamencie decentralizacja związana jest głównie ze słabą kontrolą rządu nad pracami ustawodawczymi. Co więcej, w zakresie, w jakim rząd kształtuje tok prac nad projektami rządowymi w parlamencie, kontrolę sprawują poszczególni ministrowie, a nie centrum rządu. W dodatku zakres zadań legislatorów ogranicza się zazwyczaj do sprawdzania poprawności językowej i systemowej.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Jakie konkretnie działania podejmuje rząd w celu podnoszenia kompetencji uczestników procesu stanowienia prawa oraz monitorowania prawa, zwłaszcza w obszarze prawa gospodarczego?
Czy istnieją programy szkoleniowe lub inicjatywy mające na celu zwiększenie wiedzy i umiejętności osób zaangażowanych w proces stanowienia prawa gospodarczego?
Jakie są główne obszary, w których potrzebne są dodatkowe kompetencje uczestników procesu stanowienia prawa w kontekście prawa gospodarczego?
Czy istnieją mechanizmy monitorowania skuteczności działań mających na celu podnoszenie kompetencji uczestników procesu stanowienia prawa w zakresie prawa gospodarczego?
Czy rząd przewiduje środki mające na celu zapewnienie ciągłości i aktualności wiedzy uczestników procesu stanowienia prawa gospodarczego wobec szybko zmieniającego się otoczenia gospodarczego?
Czy istnieją plany lub inicjatywy współpracy z ekspertami z sektora prywatnego, akademickiego czy społecznego w celu wsparcia podnoszenia kompetencji uczestników procesu stanowienia prawa gospodarczego?
Z poważaniem
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6093 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.158.2024
Warszawa, 05 sierpnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3086 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Pana
posła Daniela Milewskiego w sprawie podnoszenia kompetencji uczestników procesu
stanowienia prawa oraz monitorowania prawa, uprzejmie przedstawiam następujące
informacje.
Odnosząc się do treści przedmiotowej interpelacji, podkreślić należy, że proces tworzenia
przepisów na etapie rządowym jest ściśle uregulowany, począwszy od aspektów
proceduralnych, określających poszczególne etapy tego procesu oraz zadania i obowiązki
wszystkich jego uczestników, a skończywszy na sposobie opracowywania aktów
normatywnych. W tym zakresie zasadnym wydaje się przywołanie odpowiednio uchwały
Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów
(M. P. z 2022 r., poz. 348) oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca
2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” (Dz. U. z 2016 r., poz. 283).
Szereg regulacji zawartych we wskazanych powyżej aktach prawnych ma na celu
zapewnienie możliwie najwyższych standardów w obszarze tworzonego prawa, w tym
prawa gospodarczego. Istnieją również uregulowania szczególne dotyczące tworzenia
regulacji z zakresu prawa gospodarczego, co jednoznacznie wskazuje, że w polskim
systemie prawnym szczególną wagę przywiązuje się do tworzenia przepisów w tej właśnie
dziedzinie prawa. Wskazać w tym kontekście należy chociażby na przepisy ustawy z dnia
6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r., poz. 236), uchwalonej
z inicjatywy ministra właściwego do spraw gospodarki, w ramach właściwości którego
pozostaje dział administracji rządowej - gospodarka.
W przepisach rozdziału 6 wskazanej wyżej ustawy, ustanowione zostały zasady
opracowywania przez Radę Ministrów oraz przez inne organy rządowe (w tym przez
poszczególnych ministrów) projektów ustaw określających warunki podejmowania
i wykonywania działalności gospodarczej, a także zasady monitorowania praktycznych
skutków obowiązywania już uchwalonych tego rodzaju ustaw. Mają one na celu między
innymi zapewnienie przyjaznych warunków prawnych dla podejmowania i wykonywania
działalności gospodarczej.
-- 1 of 3 --
Ponadto w przywołanej powyżej ustawie – Prawo przedsiębiorców ustanawia się ramy
powszechnie obowiązującego prawa dla przygotowywania ocen skutków regulacji do
rządowych projektów aktów prawnych (ex ante) oraz ocen funkcjonowania ustaw
„(ex post), jak również prowadzenia konsultacji publicznych, w szczególności
z organizacjami przedsiębiorców, organizacjami pracodawców, związkami zawodowymi
i innymi organizacjami zainteresowanymi tematyką danego projektu. Są to narzędzia
polityki gospodarczej opartej na dowodach (ang. evidence based policy). Na gruncie
polskiego prawa obowiązek tworzenia prawa w oparciu o dowody wynika z przyjętej przez
system prawny zasady „racjonalnego prawodawcy”, jak również zasady prawidłowej
legislacji, która wynika z klauzuli demokratycznego państwa prawnego. Zakładanymi
efektami wspomnianych rozwiązań jest wzmocnienie dyscypliny legislacyjnej w sferze
prowadzenia działalności gospodarczej oraz redukcja obciążeń regulacyjnych
ponoszonych przez adresatów przepisów prawnych.
Otoczenie prawne determinuje warunki podejmowania i wykonywania działalności
gospodarczej. Jest ono szczególnie ważne dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorców,
wobec czego istotne jest skuteczne uwzględnianie specyfiki ich działania w trakcie
przygotowywania regulacji prawnych. Przepisy ustawy - Prawo przedsiębiorców mają
zapewnić, że podczas procesu stanowienia prawa specyfika ta będzie uwzględniania przez
prawodawcę, a obciążenia regulacyjne dla tego sektora gospodarki będą minimalizowane.
W kontekście monitorowania przepisów określających warunki podejmowania
i wykonywania działalności gospodarczej warto odwołać się również do treści art. 70
Prawa przedsiębiorców, na mocy którego ministrowie kierujący działami administracji
rządowej dokonują, w zakresie swojej właściwości, bieżącego przeglądu funkcjonowania
aktów normatywnych określających zasady podejmowania, wykonywania lub
zakończenia działalności gospodarczej oraz przedkładają Radzie Ministrów corocznie,
w terminie do dnia 30 czerwca, informację o działaniach podjętych w poprzednim roku
kalendarzowym w wyniku dokonania tego przeglądu.
Należy również podkreślić rolę Rządowego Centrum Legislacji w zapewnieniu spójności
systemu polskiego prawa i prawidłowego przebiegu procesu legislacyjnego.
Do zasadniczych zadań Rządowego Centrum Legislacji należy bowiem koordynowanie
działalności legislacyjnej Rady Ministrów, Prezesa Rady Ministrów i podległych mu
organów administracji rządowej, opracowywanie pod względem legislacyjnym rządowych
projektów aktów prawnych i innych dokumentów rządowych, analizowanie orzeczeń
Trybunału Konstytucyjnego oraz redagowanie Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego.
Takie szerokie uprawnienia Rządowego Centrum Legislacji pozwalają na dodatkową
ochronę i gwarancję jakości tworzonego prawa.
Na koniec warto zaznaczyć, że na podstawie ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie
cywilnej (Dz.U. 2024 r., poz. 409) pracownicy uczestniczący w procesie legislacyjnym
realizują działania rozwojowe poprzez szkolenia służące wzmocnieniu kompetencji
w obszarach, w których przełożeni lub sami pracownicy dostrzegają możliwość większego
doskonalenia warsztatu legislacyjnego.
-- 2 of 3 --
Wśród wybranych obszarów można wymienić takie jak: technika prawodawcza, tworzenie
aktów prawa wewnętrznego, bieżące problemy legislacyjne, wykorzystywanie nowych
technik w pracy legislatora, jak również szkolenia dedykowane wybranym dziedzinom
prawa, w tym także prawa gospodarczego. Powyższe uwarunkowania niewątpliwie
przyczyniają się do podniesienia jakości tworzonego prawa.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --