Interpelacja w sprawie rekultywacji terenów pokopalnianych i poprzemysłowych oraz ich ponownego wykorzystania na cele gospodarcze i społeczne
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3081
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie rekultywacji terenów pokopalnianych i poprzemysłowych oraz ich ponownego wykorzystania na cele gospodarcze i społeczne
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 02-06-2024
Szanowna Pani Minister,
rekultywacja terenów poprzemysłowych obejmuje szereg działań, mających na celu odtworzenie właściwości gleby, przywrócenie różnorodności biologicznej, a także poprawę warunków estetycznych i społeczno-gospodarczych.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Jakie konkretnie plany i strategie rządowe są obecnie wdrażane w celu rekultywacji terenów pokopalnianych i poprzemysłowych?
Jakie są główne wyzwania związane z rekultywacją tych obszarów i jakie działania podejmuje rząd w celu ich przezwyciężenia?
Czy istnieją mechanizmy wsparcia finansowego dla firm lub organizacji zajmujących się rekultywacją terenów pokopalnianych i poprzemysłowych, a jeśli tak, to jakie są one skuteczne?
W jaki sposób rząd promuje ponowne wykorzystanie tych obszarów na cele gospodarcze i społeczne po zakończeniu procesu rekultywacji?
Jakie są główne korzyści społeczne wynikające z rekultywacji terenów pokopalnianych i poprzemysłowych oraz ich ponownego wykorzystania, i jak rząd planuje je maksymalizować?
Czy istnieją programy edukacyjne lub świadomościowe mające na celu informowanie społeczności lokalnych o korzyściach i znaczeniu rekultywacji tych obszarów?
Z poważaniem
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 7 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (18)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
22195 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OPZ.050.7.2024.JK
3235610.12699438.10437000
Warszawa, 24-07-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pana posła Daniela Milewskiego (K10INT3081),
w sprawie rekultywacji terenów pokopalnianych i poprzemysłowych oraz ich
ponownego wykorzystania na cele gospodarcze i społeczne, poniżej przedstawiam
następujące informacje.
Pytanie 1: Jakie konkretnie plany i strategie rządowe są obecnie wdrażane w celu
rekultywacji terenów pokopalnianych i poprzemysłowych?
Odnosząc się do powyższego pytania należy poinformować, że w dniu 23 stycznia
2018 r. Rada Ministrów przyjęła Program dla sektora górnictwa węgla kamiennego
w Polsce. Następnie 25 września 2020 r. w Katowicach Międzyzwiązkowy Komitet
Protestacyjno-Strajkowy oraz delegacja rządowa podpisały porozumienia
w sprawie zasad i tempa transformacji górnictwa. Porozumienie przewidywało,
że wypracowana zostawanie umowa społeczna regulująca funkcjonowanie sektora
węgla kamiennego. Natomiast w dniu 28 maja 2021 r. w Katowicach podpisana
została umowa społeczna dotycząca transformacji sektora górnictwa kamiennego
oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego. W umowie
tej przede wszystkim ustalono mechanizm finasowania spółek sektora górnictwa
węgla kamiennego. Uzgodniono zasady budowy i wdrażania instalacji tzw. czystego
węgla oraz powołanie Funduszu Transformacji Śląska. Ustalono terminy zakończenia
eksploatacji węgla kamiennego w poszczególnych kopalniach oraz gwarancje
zatrudnienia. Kluczowym elementem tej umowy jest pakiet osłon socjalnych dla
pracowników z likwidowanych kopalń, który zawiera zarówno urlop górniczy, urlop
przeróbkarski, jednorazową odprawę, jak i kompleksowy system alokacji.
Zmiana otoczenia gospodarczego i prawnego funkcjonowania sektora, w związku
z przyjętą przez Radę Ministrów w 2021 r. Polityką Energetyczną Polski do 2040 r.,
a przede wszystkim podpisanie umowy społecznej, spowodowało zmianę polityki
rządu wobec sektora górnictwa węgla kamiennego energetycznego. Mając
na uwadze powyższe, Rada Ministrów w styczniu 2022 r. wprowadziła zmiany
w Programie dla sektora górnictwa węgla kamiennego w Polsce. Nowym, głównym
celem Programu jest sprawiedliwa transformacja z założeniem stopniowej likwidacji
branży wydobywczej węgla energetycznego w oparciu o mechanizmy wsparcia
publicznego.
-- 1 of 8 --
Niezależnie od powyższego, należy poinformować, że w celu rozwiązania problemu
składowisk i innych miejsc występowania odpadów gromadzonych w przeszłości
na terenach państwowych zakładów przemysłowych, w czasach przed
obowiązywaniem szczegółowych, współczesnych przepisów regulujących
gospodarowanie odpadami i ochronę środowiska (tj. przed 1 października 2001 r.),
dnia 16 czerwca 2023 r. Sejm RP uchwalił ustawę o wielkoobszarowych terenach
zdegradowanych1 (tzw. ustawę o WTZ). Ustawa weszła w życie w dniu 12 września
2023 r. Efektem planowanych działań ma być przede wszystkim zabezpieczenie lub
zagospodarowanie historycznych odpadów i ograniczenie wpływu wywołanego
przez nie zanieczyszczenia na środowisko i zdrowie ludzi. Przepisy ustawy o WTZ
mają charakter specustawy dedykowanej konkretnym, wymienionym w załączniku
do ww. ustawy miejscom2, które zostały uznane za najbardziej niebezpieczne.
Ustawa przewiduje również identyfikację jeszcze nierozpoznanych WTZ
i wprowadzenie ich do ewidencji, którą będzie prowadzić Główny Inspektor
Ochrony Środowiska.
Pytanie 2: Jakie są główne wyzwania związane z rekultywacją tych obszarów i jakie
działania podejmuje rząd w celu ich przezwyciężenia?
Odpowiadając na powyższe pytanie wskazać należy, że dla realizacji celu głównego
w Programie dla sektora górnictwa węgla kamiennego w Polsce określono siedem celów
szczegółowych w tym m.in. Cel szczegółowy V: Zmniejszenie oddziaływania sektora
górnictwa węgla kamiennego na środowisko oraz zwiększenie wykorzystania odpadów
wydobywczych i kopalin towarzyszących. W ramach tak sformułowanego celu
wskazano obszary koncentracji działań takich jak:
Koordynacja procesów rekultywacji terenów pogórniczych z programami
realizowanymi przez samorządy terytorialne w ramach gminnych programów
lub miejscowych planów rewitalizacji, z wykorzystaniem instrumentów
wspierających transformację energetyczną i zapisy Umowy Społecznej
dotyczącej transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego oraz wybranych
procesów transformacji województwa śląskiego. Prawidłowe skoordynowanie
działań rekultywacyjnych z gminnymi programami rewitalizacji pozwoli
na osiągnięcie efektów synergii pomiędzy wieloaspektowymi działaniami gmin
(możliwymi do realizacji w ramach programów rewitalizacji) oraz działaniami
środowiskowymi realizowanymi przez Spółkę Restrukturyzacji Kopalń S.A.
Pozwoli to na efektywne wykorzystanie środków budżetowych oraz
instrumentów określonych w ustawie z dnia 9 października 2015 r.
1 Dz. U. z 2023 r. poz. 1719
2 Aktualnie ustawa obejmuje 5 terenów:
Zakładów Chemicznych „Zachem” w Bydgoszczy,
Zakładów Chemicznych „Organika-Azot” w Jaworznie,
Zakładów Chemicznych „Tarnowskie Góry” w Tarnowskich Górach,
Zakładów Przemysłu Barwników ,,Boruta” w Zgierzu,
Zakładów Włókien Chemicznych „Wistom” w Tomaszowie Mazowieckim.
-- 2 of 8 --
o rewitalizacji3. W efekcie odzyskane zostaną tereny zdegradowane działalnością
wydobywczą oraz zdewastowana infrastruktura mieszkaniowa i osiedlowa.
Czego efektem będzie wzrost aktywności mieszkańców gmin górniczych oraz
poprawa jakości ich życia.
Stworzenie cyfrowej bazy terenów pogórniczych wraz z opracowaniem
wizualizacji i projektów tworzenia „ekoprzestrzeni”. Rewaloryzacja terenów
pogórniczych może być projektowana pod inicjatywy określone np. w programie
polityki rozwoju Województwa Śląskiego. Obecnie bazę obejmującą ok. 1200
rekordów (charakterystyk terenów poprzemysłowych, w tym pogórniczych
o różnym stopniu degradacji) posiada Urząd Marszałkowski Województwa
Śląskiego (baza OPI-TPP, stanowiąca element geoportalu ORSIP –
http://www.orsip.pl/geoportal, baza w obecnej wersji funkcjonowała do 31
grudnia 2021 r.).
Z kolei, jeżeli chodzi o działania na WTZ głównymi przeszkodami w osiągnięciu
poprawy stanu środowiska były dotychczas brak możliwości określenia wysokości
kosztów poprawy stanu środowiska na WTZ (żaden z samorządów nie był w stanie
podać dokładnych kwot) oraz kwestie rozproszonej własności nieruchomości
na tych obszarach. Ustawa o WTZ adresuje te problemy zapewniając m.in.
przeprowadzenie w pierwszej kolejności kompleksowych badań, żeby określić
jednoznacznie, co należy na tych terenach zrobić i ile to będzie kosztowało,
a w dalszej kolejności wykonanie działań poprawiających stan środowiska,
korzystając z otwartego katalogu źródeł finansowania. Przewidziano przy tym
przepisy zapewniające skuteczne wywłaszczenia i czasowe zajmowanie
nieruchomości, koniecznych do prowadzenia potrzebnych działań z zakresu
ochrony środowiska. Ustawa o WTZ rozwiązuje kluczowy problem deficytu wiedzy
o skali zanieczyszczeń oraz szacowania kosztów działań niezbędnych do podjęcia
w celu poprawy stanu środowiska w poszczególnych miejscach, co pozwoli
w przyszłości aplikować o dodatkowe środki finansowe. Ponadto, w celu
prowadzenia bieżącej dyskusji na temat zmian technicznych, organizacyjnych
i finansowych wynikających z doświadczeń z wdrażania ustawy o WTZ
zarządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 28 marca 2024 r.4 powołano
Zespół ds. wielkoobszarowych terenów zdegradowanych.
Pytanie 3: Czy istnieją mechanizmy wsparcia finansowego dla firm lub organizacji
zajmujących się rekultywacją terenów pokopalnianych i poprzemysłowych, a jeśli tak,
to jakie są one skuteczne?
Odnosząc się do kwestii istniejących mechanizmów wsparcia finansowego
na rekultywację terenów pokopalnianych i poprzemysłowych należy wskazać,
że finansowanie rekultywacji terenów pogórniczych może być realizowane z wielu
źródeł, w tym ze środków własnych spółek prowadzących eksploatację, ze środków
Programu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej pod
3 Dz. U. z 2021 r. poz. 485
4 Dz. Urz. Ministra Klimatu i Środowiska, poz. 18
-- 3 of 8 --
nazwą „Zmniejszenie uciążliwości wynikających z wydobywania kopalin” oraz
ze środków dotacji budżetu Państwa i środków własnych Spółki Restrukturyzacji
Kopalń S.A.
W ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko
na lata 2021-2027 (FEnIKS) w działaniu FENX.01.05. Ochrona przyrody i rozwój
zielonej infrastruktury, typ projektów 7a przewidziano wsparcie na Rekultywację
i remediację terenów zdegradowanych działalnością gospodarczą - budżet 150 mln zł.
Wsparcie dotyczy projektów rekultywacji i remediacji terenów zanieczyszczonych
i zdegradowanych. W sytuacji, gdy ze względu na poziom zanieczyszczenia lub
względy związane z ładem przestrzennym i zrównoważonym rozwojem wskazujące,
iż uzasadnione będzie zagospodarowanie terenu na cele gospodarcze, dopuszcza się
wykorzystanie terenu po realizacji projektu na potrzeby działalności gospodarczej,
która wnosi istotny wkład w realizację co najmniej jednego celu środowiskowego
w rozumieniu Rozporządzenia w Sprawie Taksonomii5. Wsparcie może być
udzielone wyłącznie w przypadkach, gdy podmiot odpowiedzialny za degradację
terenu czy też składowanie lub gromadzenie odpadów nie może być
zidentyfikowany lub nie może zostać obarczony odpowiedzialnością
za sfinansowanie remediacji lub rekultywacji zgodnie z zasadą „zanieczyszczający
płaci”. Finansowane będą działania analizy degradacji i zanieczyszczenia i poprawy
stanu środowiska na danym terenie. Beneficjentami mogą być regionalne dyrtekcje
ochrony środowiska, Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, jednostki
samorządu terytorialnego (jst) i ich związki oraz jednostki organizacyjne działające
w ich imieniu, Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej, podmioty świadczące usługi
publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych jst. Terminem naboru jest
30 września 2024 r. – 29 listopada 2024 r.
Ponadto, w ramach programu „Ochrona powierzchni ziemi Części 1) Rekultywacja
terenów zdegradowanych” realizowanego ze środków NFOŚiGW (tzw. „środków
krajowych”) dofinansowanie w formie pożyczki do 100% kosztów kwalifikowanych
mogą uzyskać przedsięwzięcia polegające na:
rekultywacji powierzchni ziemi zdegradowanej działalnością człowieka
rozumianą jako przywrócenie wartości użytkowych lub przyrodniczych
w szczególności poprzez usunięcie odpadów, remediację, działania naprawcze,
w przypadku zaistnienia szkody w środowisku, ponowne kształtowanie funkcji
lub przygotowanie do pełnienia nowych funkcji;
zamykaniu i rekultywacji składowisk odpadów lub obiektów unieszkodliwiania
odpadów wydobywczych. Nabór wniosków zakończył się 22 grudnia 2023 r.
Aktualnie nie jest jeszcze znany termin ogłoszenia kolejnego naboru wniosków.
Natomiast w ramach programu priorytetowego Zmniejszenie uciążliwości
wynikających z wydobywania kopalin realizowanego ze środków NFOŚiGW (tzw.
„środków krajowych”) nieprzerwanie od wielu lat istnieje również możliwość
dofinansowania rekultywacji gruntów na terenach zdegradowanych,
5 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie
ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/2088 (Tekst
mający znaczenie dla EOG) [Dz.Urz. UE L 198 z 22.6.2020, p. 13–43
-- 4 of 8 --
zdewastowanych działalnością wydobywczą. Program ten dotyczy wyłącznie
działalności wydobywczej, co wynika z faktu, że zgodnie z ustawą Prawo ochrony
środowiska6 - art. 401 c ust. 3, środki w wysokości nie mniejszej niż połowa kwoty
przychodów, o których mowa w art. 401 ust. 7 pkt 2 ustawy, tj. przychodów z opłat
eksploatacyjnych i koncesyjnych pobieranych na podstawie ustawy – Prawo
geologiczne i górnicze7, po pomniejszeniu o koszty obsługi tych przychodów,
przeznacza się na finansowanie potrzeb górnictwa służących ograniczeniu
negatywnego oddziaływania na środowisko wynikającego z wydobywania kopalin
i likwidacji zakładów górniczych.
Na gruncie przedmiotowego programu możliwe jest wsparcie dotacyjne
i pożyczkowe następujących podmiotów:
1) dotacja:
a) podmioty, dla których finansowanie zadań ze środków budżetu państwa jest
wskazane w ustawach dotyczących górnictwa i których działalność regulują
przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze,
b) jednostki samorządu terytorialnego i ich związki,
c) jednostki powołane do prowadzenia działań ratowniczych w górnictwie,
d) podmioty wskazane w ustawach restrukturyzacyjnych dotyczących górnictwa,
e) instytuty badawcze, których organem nadzorującym jest minister właściwy do
spraw gospodarki złożami kopalin.
Istnieje możliwość przekwalifikowania wniosków dotacyjnych na pożyczkowe,
zgodnie z zapisami programu.
2) dotacja i pożyczka (instrument łączony):
przedsiębiorcy, tj. osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, spółki
prawa handlowego;
3) pożyczka:
przedsiębiorcy, tj. osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, spółki
prawa handlowego;
4) przekazanie środków:
państwowe jednostki budżetowe.
Szczegółowe informacje o trwających aktualnie naborach wniosków w ramach
programów realizowanych przez Narodowy Fundusz dostępne są pod poniższym
linkiem: https://www.gov.pl/web/nfosigw/informacja-o-naborach-wnioskoww-
roku--2024
Poinformować należy również, że prace nad ustawą o WTZ były prowadzone
w ramach przygotowania do wdrażania Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania
Odporności (KPO), czego celem było umożliwienie pozyskania przez Polskę
środków w wysokości 65 mln euro. Wprowadzane w ustawie rozwiązania realizują
wymagania kamienia milowego KPO - B14L8. Z kolei realizacja zadań wskazanych
6 Dz. U. z 2001 r. nr 62 poz. 627 z późn zm.
7 Dz. U. z 2011 r. nr 163 poz. 981 z późn. zm.
8 Wejście w życie ustawy umożliwiającej kompleksowe eliminowanie negatywnego wpływu na środowisko
na wielkoobszarowych terenach poprzemysłowych.
-- 5 of 8 --
w ustawie realizuje dwa kolejne kamienie milowe KPO – B16L i B17L9. W dniu 1 lipca
2024 r. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ogłosił nabór
dla przedsięwzięć wpisujących się w inwestycję B3.2.1 Inwestycje w neutralizację
ryzyka i rekultywację wielkoobszarowych terenów poprzemysłowych i Morza Bałtyckiego
KPO. Terminem składania wniosków jest 30 sierpnia 2024 r. Ponadto w ustawie
WTZ przewidziano inne możliwe do wykorzystania źródła finansowania:
program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-
2027 (możliwe pozyskanie środków w wysokości 40 mln euro),
program Invest EU (ogółem wartość programu w części dot. ochrony środowiska
– 9,9 mld euro w formie gwarancji dla pożyczek),
uzupełniająco – krajowe fundusze ochrony środowiska, np. istniejący Program
Priorytetowy NFOŚiGW pn. „Ochrona powierzchni ziemi”,
inne środki pozyskane przez właściwy organ , w tym przykładowo regionalne
programy operacyjne lub programy w perspektywie UE po roku 2029.
Pytanie 4: W jaki sposób rząd promuje ponowne wykorzystanie tych obszarów na cele
gospodarcze i społeczne po zakończeniu procesu rekultywacji?
Promowanie wykorzystania terenów zdegradowanych po przeprowadzeniu na nich
rekultywacji lub remediacji następuje również w ramach programów realizowanych
przy udziale środków UE, w tym w zakresie odpowiedzialności kompetencyjnej
Ministra Klimatu i Środowiska w ramach Programu FEnIKS oraz KPO.
W Programie Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-
2027 w ramach działania FENX.01.05 stworzono typ projektu 7a. Rekultywacja
i remediacja terenów zdegradowanych działalnością gospodarczą (informacja
jak w pyt. 3).
Zbliżone założenia będą również stosowane w Krajowym Planie odbudowy
w ramach inwestycji B3.2.1 pn. Inwestycje w neutralizację ryzyka i rekultywację
wielkoobszarowych terenów poprzemysłowych i Morza Bałtyckiego. Program,
skierowany do wytypowanych na początkowym etapie identyfikacji inwestycji
5 jednostek samorządu terytorialnego, stanowi odpowiedź na występujące
w środowisku wielkoskalowe zanieczyszczenia powstałe w przeszłości w wyniku
działalności człowieka, które zagrażają środowisku naturalnemu oraz zdrowiu
i życiu ludzi. Priorytetem odnośnej do reformy i inwestycji w KPO jest przede
wszystkim usunięcie zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi jakie stwarzają
wielkoobszarowe tereny poprzemysłowe, minimalizacja ich negatywnego wpływu
na środowisko przyrodnicze oraz odzyskanie tych terenów do ponownego
wykorzystania poprzez nadanie im nowych funkcji. W zależności od możliwego
zakresu oczyszczenia danej lokalizacji oraz charakteru zanieczyszczeń obszary
9 B16L „Zbiory dokumentacji przygotowane na potrzeby inwestycji związanych z negatywnym oddziaływaniem
na środowisko wybranych wielkoobszarowych terenów zdegradowanych oraz materiałów niebezpiecznych
zatopionych na dnie Morza Bałtyckiego” – termin realizacji II kw. 2026 r. i B17L „ Obszary lądowe, dla których
zrealizowano badania terenowe związane z występowaniem substancji zanieczyszczających i materiałów
niebezpiecznych” – termin realizacji IV kw. 2024 r. (w trwającej rewizji KPO wnioskuje się o przesunięcie na II kw.
2025 r.).
-- 6 of 8 --
te zostaną docelowo przeznaczone na cele środowiskowe, komunalne, społeczne
czy przemysłowo-usługowe.
W przypadku działania FENX.01.05 alokacja środków UE wynosi 40 mln euro
w postaci grantu bezzwrotnego, natomiast dla w przypadku inwestycji B3.2.1 KPO
do dyspozycji wnioskodawców jest kwota środków UE w wysokości 65 mln euro
w ramach części pożyczkowej KPO (w tym 55 mln euro refinansowane bezzwrotnie
ze środków budżetu państwa).
Pytanie 5: Jakie są główne korzyści społeczne wynikające z rekultywacji terenów
pokopalnianych i poprzemysłowych oraz ich ponownego wykorzystania, i jak rząd
planuje je maksymalizować?
Co istotne, realizacja wyżej opisanych przedsięwzięć i inwestycji na terenach
pokopalnianych i poprzemysłowych pozwoli na uniknięcie zajmowania pod
działalność gospodarczą terenów przyrodniczych, dzięki czemu zachowają one swój
ekologiczny charakter. Tym samym ograniczone zostanie tzw. zjawisko rozlewania
się miast (urban sprawl).
Wyjaśnić przy tym należy, że ww. ustawa o WTZ przewiduje wykonanie
kompleksowej oceny stanu środowiska na wielkoobszarowych terenach
zdegradowanych, która obejmuje wykonanie szczegółowej inwentaryzacji i badań
właściwości odpadów; badań zanieczyszczenia powierzchni ziemi, wód
powierzchniowych i podziemnych oraz w razie potrzeby – powietrza oraz
opracowanie wyników tych badań. Wyżej opisane badania są konieczne
do opracowania projektu planu poprawy stanu środowiska na WTZ, który następnie
będzie ustalany decyzją administracyjną. Zakres decyzji w sprawie poprawy stanu
środowiska na WTZ obejmuje między innymi harmonogram i termin wykonania ww.
planu poprawy, w tym m.in.:
usuwania odpadów lub zabezpieczania powierzchni historycznych składowisk
odpadów przemysłowych lub miejsc gromadzenia historycznych odpadów
przemysłowych lub ich rekultywacji, a także zagospodarowania i przetwarzania
odpadów powstałych w wyniku tej działalności,
rekultywacji gruntów zdegradowanych lub zdewastowanych,
remediacji zanieczyszczonej powierzchni terenu,
działań mających na celu ochronę wód lub powierzchni ziemi,
przywracania elementów przyrodniczych, o ile jest to konieczne,
monitoringu stanu środowiska lub stabilności geotechnicznej składowanych lub
zebranych odpadów w trakcie wykonywania czynności opisanych powyżej,
rozmieszczenia tablic ostrzegawczych na granicy składowiska lub miejsca
składowania historycznych odpadów przemysłowych albo obszaru, na którym
przeprowadza się remediację powierzchni ziemi,
ogrodzenia lub prowadzenia wizyjnego systemu kontroli składowiska lub
miejsca składowania historycznych odpadów przemysłowych lub ograniczenia
korzystania z nieruchomości na której się one znajdują, jeżeli jest to konieczne
-- 7 of 8 --
dla zapewnienia bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi lub zachowania efektów
wyżej opisanych działań.
Pytanie 6: Czy istnieją programy edukacyjne lub świadomościowe mające na celu
informowanie społeczności lokalnych o korzyściach i znaczeniu rekultywacji tych
obszarów?
Finansowanie zadań przez NFOŚiGW odbywa się na podstawie programów
priorytetowych poprzez wybór do dofinansowania projektów w ramach
ogłaszanych naborów wniosków o dofinansowanie. Celem programu
priorytetowego Edukacja ekologiczna jest podnoszenie poziomu świadomości
ekologicznej i kształtowanie postaw ekologicznych społeczeństwa poprzez
promowanie zasad zrównoważonego rozwoju oraz podnoszenie kwalifikacji grup
zawodowych mających największy wpływ na realizację polityk: ekologicznej,
energetycznej i klimatycznej państwa.
Powyższy cel jest realizowany poprzez cele szczegółowe:
upowszechnianie wiedzy z zakresu klimatu, ochrony środowiska
i zrównoważonego rozwoju,
kształtowanie zachowań prośrodowiskowych ogółu społeczeństwa, w tym
dzieci i młodzieży,
aktywizację społeczną – budowanie społeczeństwa obywatelskiego w obszarze
klimatu, ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju,
edukację i kształcenie kadr administracji publicznej w zakresie transformacji
energetyczno-klimatycznej.
Powyższe cele potencjalnie mogą być realizowane poprzez projekty mające na celu
informowanie społeczności lokalnych o korzyściach i znaczeniu rekultywacji
obszarów pokopalnianych i poprzemysłowych, jednak do NFOŚiGW nie złożono
wniosku o dofinansowanie projektu o tak określonym celu.
Z kolei w programach NFOŚiGW skierowanych bezpośrednio na dofinansowanie
rekultywacji zawarty był element na działania informacyjno-promujące. W ramach
kosztów kwalifikowanych w programie „Ochrona powierzchni ziemi Część 1)
Rekultywacja terenów zdegradowanych” mogły zostać uwzględnione niezbędne
instalacje lub urządzenia lub mała infrastruktura (m.in. kosze na śmieci, ławeczki,
ścieżka dydaktyczna) dla udostępnienia terenu do celów rekreacyjnych.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 8 of 8 --