Interpelacja w sprawie wspierania dostosowania kwalifikacji zasobów ludzkich do wymogów rynku pracy, zmieniających się w wyniku restrukturyzacji
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3080
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wspierania dostosowania kwalifikacji zasobów ludzkich do wymogów rynku pracy, zmieniających się w wyniku restrukturyzacji
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 02-06-2024
Szanowna Pani Minister,
masowa praca zdalna i rekrutacja specjalistów, przyspieszony rozwój kompetencji cyfrowych, większa elastyczność w podejściu do zarządzania, zmiana benefitów oraz śmielsze podejście do przebranżowienia, to elementy na które bez wątpienia duży wpływ miała pandemia koronawirusa. W najbliższych latach rynek pracy czekają poważne zmiany. Niektóre zawody znikną lub zostaną zautomatyzowane, inne zmienią swój charakter. Powstaną też nowe profesje i branże. Wiele kompetencji przejmie technologia, a obywatele będą musieli nauczyć się wielu nowych umiejętności.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Jakie konkretne działania podejmuje rząd w celu wsparcia dostosowania kwalifikacji pracowników do zmieniających się wymagań rynku pracy, szczególnie w kontekście masowej pracy zdalnej i rozwoju kompetencji cyfrowych?
Czy istnieją programy szkoleniowe czy edukacyjne, które są specjalnie zaprojektowane dla osób, których zawody ulegają zautomatyzowaniu lub zmieniają swoją charakterystykę, a jeśli tak, to jakie są główne założenia tych programów?
W jaki sposób rząd planuje zachęcać pracodawców do inwestowania w rozwój kompetencji swoich pracowników, aby mogli oni skutecznie radzić sobie w zmieniającym się środowisku pracy?
Czy istnieją plany na rozwój nowych profesji i branż w Polsce, a jeśli tak, to jakie są główne obszary, na których skupia się ten rozwój, oraz jakie kwalifikacje są potrzebne w tych nowych obszarach?
Jakie są główne wyzwania związane z przebranżowieniem pracowników, a także w jaki sposób rząd planuje im sprostać, aby zapewnić płynne przejście na nowe stanowiska pracy?
Czy istnieją programy wsparcia dla osób, które wymagają przekwalifikowania się lub uzupełnienia swoich kwalifikacji w kontekście zmian na rynku pracy spowodowanych pandemią COVID-19?
Z poważaniem
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8281 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.273.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Daniela Milewskiego w sprawie „wspierania
dostosowania kwalifikacji zasobów ludzkich do wymogów rynku pracy, zmieniających się
w wyniku restrukturyzacji” przekazaną wystąpieniem Marszałka Sejmu znak: K10INT3080,
uprzejmie przedstawiam poniższe informacje w zakresie właściwości resortu pracy.
Działania resortu pracy w zakresie promowania i wspierania programów przekwalifikowania
zawodowego osób bezrobotnych, poszukujących pracy, w tym pracujących w wieku 45+
realizowane są na podstawie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 475 z późn. zm.). Wykonawcą tych działań są
Publiczne Służby Zatrudnienia, które pomagają osobom zarejestrowanym w urzędach pracy
bezrobotnym lub poszukującym pracy w zwiększeniu szans na zatrudnienie, poprzez
podniesienie czy zmianę kwalifikacji zawodowych.
Przygotowywana obecnie reforma rynku pracy i służb zatrudnienia ma na celu zwiększenie
dostępu do form wsparcia w nabywaniu umiejętności, podnoszeniu kwalifikacji, czy
przekwalifikowaniu, aktywizację osób do tej pory biernych zawodowo i skrócenie czasu
poszukiwania pracy. W projekcie nowej ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia
przewidziano poszerzenie grupy beneficjentów wszystkich form pomocy o osoby
poszukujące pracy, w tym wszystkie osoby pracujące bez względu na wiek, dla których
dotychczasowa pomoc w aktywizacji zawodowej była bardzo ograniczona. Zaproponowano
następujące zmiany:
zwiększenie limitów na dofinansowanie szkoleń do 300% przeciętnego wynagrodzenia
(dotychczas ten limit obowiązywał tylko w przypadku szkoleń wskazanych przez
bezrobotnego);
podniesienie jakości szkoleń poprzez zamienienie, wymaganego od instytucji
szkoleniowej oferującej szkolenie, wpisu do Rejestru Instytucji Szkoleniowych wpisem
do Bazy Usług Rozwojowych;
rozszerzenie zakresu finansowania osobom zarejestrowanym kosztów egzaminów
o koszty różnego rodzaju form potwierdzania wiedzy i umiejętności oraz uzyskiwania
dokumentów potwierdzających nabycie wiedzy i umiejętnych nabycie;
uatrakcyjnienie dotychczasowej formy pomocy - pożyczki szkoleniowej poprzez
wprowadzenie pożyczki edukacyjnej o zachowanej maksymalnej wysokość 400%
przeciętnego wynagrodzenia. Jej środki mogą być wykorzystane nie tylko na opłacenie
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
kosztów szkolenia, ale także studiów podyplomowych, potwierdzenia wiedzy
i umiejętności, uzyskania dokumentów potwierdzających nabycie wiedzy i umiejętności
oraz na kontynuację nauki w formach szkolnych (zastąpiono pożyczką edukacyjną
dotychczasowo funkcjonujące stypendium na kontynuowanie nauki). Ponadto,
stworzono możliwość umorzenia 20% kwoty pożyczki (w ramach pożyczki nie finansuje
się studiów I, II i III stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich);
wprowadzenie na korzystniejszych zasadach limitu finansowania kosztów nabywania
wiedzy, umiejętności lub kwalifikacji - w wysokości 450% przeciętnego wynagrodzenia
na jedną osobę w okresie kolejnych trzech lat (dotychczas limit dotyczył szkoleń
i określany był w stosunku do minimalnego wynagrodzenia);
wprowadzenie rozwiązania mającego na celu wyposażenie urzędów pracy w narzędzia
pozwalające im na skuteczne wsparcie klientów w nabywaniu lub rozwijaniu
umiejętności potrzebnych w nowoczesnej gospodarce, w tym zwłaszcza umiejętności
cyfrowych, poprzez badanie kompetencji cyfrowych i oferowanie szkoleń z tego zakresu;
wprowadzenie bonu na kształcenie ustawiczne. Nowa ustawa przewiduje, że bon na
kształcenie ustawiczne przeznaczony będzie dla osób bezrobotnych i poszukujących
pracy bez względu na wiek. W ramach bonu urząd pracy sfinansuje, do wysokości
przeciętnego wynagrodzenia, należność dla instytucji szkoleniowej za realizację jednego
lub kilku szkoleń, należność dla instytucji realizującej studia podyplomowe, koszty
potwierdzenia nabycia wiedzy i umiejętności lub koszty uzyskania dokumentów
potwierdzających nabycie wiedzy i umiejętności.
Urzędy pracy wspierają także osoby pracujące w uzupełnianiu umiejętności i kwalifikacji
oraz przekwalifikowanie zgodnie z potrzebami rynku pracy za pomocą środków Krajowego
Funduszu Szkoleniowego (KFS). Wydatkowanie środków w ramach KFS ma miejsce zgodnie
z priorytetami wydatkowania ustalanymi przez ministra właściwego do spraw pracy
w porozumieniu z Radą Rynku Pracy, co umożliwia w miarę szybką reakcję na potrzeby
szkoleniowe poszczególnych branż, czy regionów. Przykładowo w roku bieżącym przyjęto
łącznie kilkanaście priorytetów w tym: wsparcie kształcenia ustawicznego w związku
z zastosowaniem w firmach nowych technologii i narzędzi, wsparcie kształcenia
ustawicznego w zidentyfikowanych w danym powiecie lub województwie zawodach
deficytowych, wsparcie kształcenia ustawicznego w zakresie umiejętności cyfrowych.
Ponadto, wsparcie w uzupełnianiu umiejętności cyfrowych jest zapewniane osobom
dorosłym w ramach programów i działań realizowanych przez inne resorty i instytucje np.
w ramach Programu Rozwoju Umiejętności Cyfrowych.
Instrumentem rynku pracy adresowanym bezpośrednio do pracodawców jest działający od
2014 roku, wspomniany wcześniej, Krajowy Fundusz Szkoleniowy. Stanowi go wydzielona
część środków Funduszu Pracy, przeznaczona na finansowanie różnych form kształcenia
ustawicznego. Budżet jest ustalany corocznie i wynosi około 200 i więcej mln zł, co
odpowiada wysokości 2% (a od 2023 roku - 4%) przychodów Funduszu Pracy uzyskanych
z obowiązkowych składek w roku poprzedzającym rok, dla którego jest sporządzany plan
finansowy. Przykładowo w roku bieżącym na działania KFS przeznaczono kwotę
294,4 mln zł. Pracodawcy zatrudniający do 10 pracowników mogą aktualnie uzyskać do
100% dofinansowania na kształcenie ustawiczne swoich pracowników, a większe podmioty
– do 80% ponoszonych z tego tytułu kosztów.
W projekcie nowej ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia zaplanowano zwiększenie
dostępności środków KFS – z pomocy na kształcenie ustawiczne będą mogły skorzystać
wszystkie podmioty odprowadzające składki na Fundusz Pracy lub z nich zwolnione na mocy
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
prawa. Rozszerzono także kategorie osób pracujących, które będą mogły skorzystać
z kształcenia ustawicznego finansowanego z KFS o osoby wykonujące pracę na podstawie
umów cywilno-prawnych (dotychczas z KFS mogli korzystać tylko pracodawcy zatrudniający
pracowników na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy).
Uzupełnianie umiejętności i kwalifikacji oraz przekwalifikowanie zgodnie z potrzebami
rynku pracy może być także finansowane ze środków KFS i kierowane do pracodawców
i pracowników. W okresie trwania pandemii COVID-19 i bezpośrednio po niej, jednym
z priorytetów wydatkowania środków KFS było wsparcie kształcenia ustawicznego osób
zatrudnionych w firmach, które na skutek pandemii COVID-19, musiały podjąć działania
w celu dostosowania się do zmienionej sytuacji rynkowej. Wsparcie osób bezrobotnych
i poszukujących pracy służy uzupełnianiu umiejętności i przekwalifikowaniu zgodnie ze
zmieniającymi się potrzebami rynku pracy bez względu na to, czy zmiany te spowodowane
były pandemią COVID-19, czy też innymi przyczynami.
Planowana reforma urzędów pracy zakłada zmianę priorytetów publicznych służb
zatrudnienia i większe nastawienie na rynek klienta i potrzeby przedsiębiorców, także te
związane z szybko postępującymi zmianami technologicznymi, kurczącą się liczbą osób
wchodzących na rynek pracy i koniecznością lepszego zarządzania zasobami ludzkimi.
Kierunki zmian to m.in. aktywizacja biernych zawodowo, rolników chcących się
przekwalifikować, zwiększenie mobilności osób poszukających pracy oraz skrócenie czasu
poszukiwania pracy.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --