Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 20 lipca 2024 r.
znak sprawy: DSR-VIIa.054.5.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 3077 w sprawie rozwoju Polski
wykorzystującego indywidualne potencjały poszczególnych terytoriów
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pana Posła Daniela Milewskiego, w której zostały
postawione pytania dotyczące rozwoju Polski wykorzystującego indywidualne
potencjały poszczególnych terytoriów, przedstawiam następujące informacje.
Pytanie nr 1: Jakie konkretne inwestycje proponuje rząd w ramach polityki
regionalnej, aby wykorzystać miejscowe zasoby i potencjały poszczególnych
terytoriów w celu zapewnienia bardziej zrównoważonego rozwoju kraju?
Pytanie nr 3: W jaki sposób rząd zamierza wdrożyć działania wzmacniające
konkurencyjność wszystkich regionów, miast oraz obszarów wiejskich
w dotychczasowym układzie wdrożeniowym?
Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2030 (KSRR) jest zorientowana na
rozwój wszystkich regionów i uwzględnia zróżnicowania pomiędzy regionami
oraz wewnątrz nich. Celem KSRR jest zwiększenie spójności rozwoju kraju,
towarzyszą jej wzrost konkurencyjności regionów oraz poprawa sprawności
administracji samorządowej.
Najważniejszym celem polityki regionalnej jest zapewnianie warunków dla
zrównoważonego rozwoju kraju oraz nacisk na zmniejszanie dysproporcji w
poziomie rozwoju społeczno-gospodarczego różnych terytoriów, w szczególności

-- 1 of 10 --

2
wspomaganie rozwoju obszarów, które nie mogą w pełni rozwinąć swojego
potencjału lub utraciły funkcje społeczno-gospodarcze.
KSRR wskazuje obszary strategicznej interwencji (OSI), które otrzymują
szczególne wsparcie. Są to obszary zagrożone trwałą marginalizacją, miasta
średnie tracące funkcje społeczno-gospodarcze, Śląsk i wschodnia Polska.
Dodatkowo samorządy województw w ramach swych strategii rozwoju mogą
wskazywać kierunki działań adresowane do wyznaczonych własnych,
regionalnych obszarów strategicznej interwencji.
Istotny wpływ na rozwój naszego kraju mają środki UE. Polska jest największym
beneficjentem środków unijnych spośród wszystkich państw członkowskich UE.
Wartość unijnego dofinansowania dla projektów realizowanych w ramach
polityki spójności w latach 2004 -2021 wyniosła ok 700 mld zł. Najwięcej środków
z tej puli trafiło na realizację projektów z obszaru transportu (ok. 243 mld zł),
wsparcia przedsiębiorczości i innowacyjności (ok. 126 mld zł) oraz kapitału
ludzkiego (105 mld zł). Otrzymane wsparcie pozwoliło zrealizować wiele
projektów inwestycyjnych podnoszących konkurencyjność gospodarki,
poprawiających spójność społeczną i terytorialną kraju. Przyczyniło się ono do
włączenia Polski do europejskiej sieci transportowej, rozwoju infrastruktury
dostępu do Internetu, zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego. Fundusze
europejskie wspierają nie tylko infrastrukturę, ale również wiele działań z zakresu
edukacji, ochrony zdrowia, rozwoju zawodowego, czy szeroko pojętej
przedsiębiorczości. Ich efektem była poprawa jakości życia oraz warunków
prowadzenia działalności gospodarczej w kraju i regionach.
W okresie programowania 2021-2027 w ramach środków polityki spójności
wdrażane są krajowe i regionalne programy, które wspierają rozwój
konkurencyjności terytorium całego kraju lub poszczególnych województw
i innych obszarów. Nacisk położony jest na rozwój społecznie i terytorialnie
zrównoważony kraju poprzez zmniejszanie dysproporcji w poziomie rozwoju
społeczno-gospodarczego różnych terytoriów, a w szczególności OSI miast
średnich tracących funkcje społeczno- gospodarcze oraz obszarów zagrożonych
trwałą marginalizacją.
Ponadto województwa Polski wschodniej jako część makroregionu Polski
wschodniej stanowią obszary o istotnej koncentracji działań europejskiej polityki
regionalnej. W perspektywie finansowej na lata 2021-2027 oprócz programu
regionalnego w województwach kontynuowane jest dodatkowe wsparcie
z poziomu kraju dla makroregionu Polski wschodniej w ramach programu
Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027 (FEPW). Działania
realizowane w ramach FEPW skupiają się na wzmocnieniu warunków
sprzyjających konkurencyjności gospodarki oraz wyższej jakości życia
w makroregionie Polski wschodniej.
W Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR) realizowane są również
liczne projekty, inicjatywy oraz programy dedykowane samorządom lokalnym.
W latach 2020-2023 we współpracy ze Związkiem Miast Polskich i Fundacją

-- 2 of 10 --

3
Fundusz Współpracy realizowany był projekt strategiczny KSRR pn. Centrum
Wsparcia Doradczego, którego celem było wzmocnienie sprawności
administracyjnej jednostek samorządu terytorialnego (gminnych i powiatowych),
w tym poprawa ich kompetencji do zarządzania strategicznego oraz inicjowania
i realizacji kompleksowych przedsięwzięć rozwojowych, w partnerstwie
społeczno-gospodarczym i z innymi jednostkami samorządu terytorialnego. CWD
skierowane zostało do samorządów lokalnych (ponad 700 JST), głównie z
obszarów funkcjonalnych uwzględniających dwa typy OSI: miasta średnie tracące
funkcje społeczno-gospodarcze i obszary zagrożone trwałą marginalizacją.
W 2024 roku przeprowadzana jest ewaluacja projektu, której celem jest
wypracowanie systemowego i długofalowego modelu wsparcia JST,
dostosowanego do potrzeb lokalnych. Model będzie również zakładać
współpracę z administracją regionalną i instytucjami sektorowymi w celu
zapewnienia wsparcia komplementarnego do poziomu krajowego oraz
odpowiadającego na potrzeby partnerstw.
Kolejnym realizowanym projektem jest Partnerska Inicjatywa Miast (PIM),
projekt strategiczny Krajowej Polityki Miejskiej 2030, który proponuje atrakcyjną
formę wsparcia potrzeb rozwojowych miast oraz miejskich obszarów
funkcjonalnych. Jego celem jest wzmacnianie kompetencji miast i administracji
centralnej w wybranych obszarach tematycznych (tzw. sieciach tematycznych)
związanych ze zrównoważonym rozwojem oraz tworzeniem sieci kontaktów
między miastami nastawionymi na współpracę i wymianę wiedzy. Obecnie
realizowana jest trzecia edycja projektu na lata 2024-2026, która również
kierowana jest do wszystkich typów ośrodków miejskich, w tym tych
najmniejszych.
Poza wsparciem ze środków UE rozwój miast średnich wspierają również inne
środki europejskie, tj. Mechanizm Finansowy EOG i Norweski Mechanizm
Finansowy , w ramach którego, w perspektywie 2014-2021, zrealizowano,
dedykowany rozwojowi lokalnemu miast średnich, Program Rozwój lokalny
(z budżetem ponad 130 mln euro). Projekty łączące ze sobą elementy rozwoju
środowiskowego, społecznego, gospodarczego, kulturalnego czy miasta
inteligentnego z rozwojem instytucjonalnym okazały się motorem napędowym
pozytywnych zmian w miastach średnich. Takie kompleksowe wsparcie rozwoju
miast średnich połączone z szeroką pomocą ekspercką (dostarczoną przez
Związek Miast Polskich, we współpracy z Norweskim Związkiem Władz Lokalnych
i Regionalnych, Instytutem Rozwoju Miast i Regionów oraz OECD) czy współpracą
bilateralna w ramach 17 partnerstw z samorządami norweskimi i islandzkim
okazało się niezmiernie potrzebne i jest postrzegane bardzo pozytywnie przez
samych zainteresowanych.
Choć realizacja 29 projektów Programu Rozwój Lokalny zakończyła się formalnie
z końcem kwietnia br. niektóre z nich finalizują w ramach działań projektowych
niektóre z inwestycji, których nie miały szansy dokończyć w okresie
kwalifikowalności (zgodnie z decyzją darczyńców wynikającą z niezależnych

-- 3 of 10 --

4
przeszkód, które pojawiły się w trakcie realizacji Programu: pandemia Covid,
wojna w Ukrainie, inflacja, odpływ pracowników). Realizowana jest również
Inicjatywa Bilateralna (do lutego 2025 r.), która wspiera rozwój współpracy
z samorządami i podmiotami z państw darczyńców, w szczególności w ramach
partnerstw zawiązanych między miastami beneficjentami a samorządami
norweskimi i islandzkim. Działania bilateralne są skierowane szeroko nie tylko do
miast beneficjentów, ale także do samorządów, które uczestniczyły w naborze do
Programu, ale nie uzyskały dofinansowania.
Ponadto miasta – beneficjenci Programu Rozwój Lokalny otrzymali w ramach
Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna dodatkowe wsparcie w łącznej
wysokości niemal 60 mln zł., m.in. na działania związane z przygotowaniem
dokumentacji dla inwestycji uzupełniających względem działań podstawowych
finansowanych w przedmiotowym Programie. W ten sposób będą one gotowe do
aplikowania o środki, gdy uruchomione zostaną konkursy w ramach kolejnej
perspektywy funduszy unijnych.
Realizowany jest również Polsko-Szwajcarski Program Rozwoju Miast w ramach
Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy. Program jest skierowany do 139
miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze wskazanych w KSRR
jako obszar strategicznej interwencji. Celem Programu jest zmniejszanie różnic
społeczno-gospodarczych w miastach średnich i pomiędzy nimi. Wnioskodawcy
mogą ubiegać się o realizację kompleksowych projektów ukierunkowanych na
podnoszenie jakości życia. Na nabór jest przeznaczonych łącznie 1 424 mln zł.
Częścią Programu jest komponent ekspercko-doradczy w postaci szkoleń
i doradztwa ze strony ekspertów Związku Miast Polskich.
Poza środkami z polityki spójności są również środki w ramach Krajowego Planu
Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Budżet KPO to prawie 60 mld euro,
w tym 25,3 mld euro dotacji i 34,5 mld pożyczki. Ponadto MFiPR przygotowuje
się do wdrażania Społecznego Funduszu Klimatycznego (SFK) przyjętego na
podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2023/955
z dnia 10 maja 2023 r. Jest to nowe narzędzie finansowe pozwalające na
udzielanie wsparcia osobom i przedsiębiorstwom, które najbardziej odczuwają
skutki wprowadzenia nowego systemu handlu emisjami dla budynków,
transportu drogowego i paliw dla dodatkowych sektorów. SFK ma na celu
zwalczanie ubóstwa energetycznego oraz poprawę dostępu do mobilności
o zerowej i niskiej emisji. MFiPR jest odpowiedzialny za koordynację wdrażania
SFK. Obecnie przygotowywane są Założenia do Planu społeczno-klimatycznego,
który będzie stanowił podstawę realizacji inwestycji objętych wsparciem ze
środków SFK.
Pytanie nr 2: Czy istnieją plany na wprowadzenie szczególnych mechanizmów
wsparcia dla obszarów problemowych, takich jak Polska Wschodnia, Śląsk czy
obszary zagrożone trwałą marginalizacją, a jeśli tak to jakie są priorytety w tym
zakresie?

-- 4 of 10 --

5
Pytanie nr 4: Jakie są główne trudności adaptacyjne i restrukturyzacyjne
z którymi borykają się obszary problemowe, a także jakie działania podejmuje
rząd w celu ich przezwyciężenia?
Obszary problemowe w Polsce borykają się z licznymi trudnościami
adaptacyjnymi i restrukturyzacyjnymi, które utrudniają ich rozwój społeczno-
gospodarczy. Główne wyzwania obejmują problemy infrastrukturalne, niski
poziom usług publicznych, trudności demograficzne oraz ograniczenia
ekonomiczne. Zgodnie z zapisami KSRR jednym z wyzwań rozwojowych kraju do
2030 roku jest przeciwdziałanie nierównościom terytorialnym i przestrzennej
koncentracji problemów rozwojowych. Obecnie wszystkie działania
podejmowane oraz planowane na przyszłość przez MFiPR mają na celu
promowanie zrównoważonego rozwoju wszystkich regionów w Polsce. Wsparcie
obszarów problemowych realizowane jest m.in. poprzez różnego rodzaju
inwestycje krajowe i regionalne oraz wzmacnianie współpracy i wspólnego
realizowania przedsięwzięć rozwojowych. Działania te mają na celu rozwój
gospodarek lokalnych, poprawę warunków życia, wzmocnienie lokalnych
łańcuchów dostaw i stworzenie trwałych miejsc pracy. Jednocześnie należy
podkreślić, że globalizacja, cyfryzacja, zmiany demograficzne i klimatyczne,
niedobór zasobów, urbanizacja to globalne megatrendy, które będą
w najbliższych latach kształtować społeczeństwa i gospodarki. Procesy te
wpływają na zmiany w regionach i tym samym na kierunki interwencji publicznej.
Obszary mające problemy z dostosowaniem się do bieżących trendów
rozwojowych zagrożone są uleganiem stopniowej marginalizacji. Wczesne
dostrzeżenie zmian oraz dostosowanie się do nowych warunków może stanowić
szansę na uzyskanie przewagi rozwojowej regionu.
Rząd dostrzega i wspiera obszary problemowe, a w szczególności te, które
wymagają dodatkowego impulsu rozwojowego i działań podejmowanych
z poziomu krajowego. Obszary strategicznej interwencji państwa zostały
wskazane jako, te które ze względu na koncentrację czynników społeczno-
gospodarczych negatywnie wpływających na ich dynamikę rozwoju, nie w pełni
wykorzystują swoje możliwości rozwojowe i wymagają szczególnych
mechanizmów wsparcia. Wyznaczenie OSI Śląsk i OSI wschodnia Polska było
spowodowane trudniejszą niż w innych częściach kraju sytuacją społeczno-
gospodarczą. Obszary te zmagają się bowiem z problemami natury adaptacyjnej
oraz stoją przed wyzwaniem zmiany struktury gospodarki.
Województwo śląskie może korzystać ze środków w ramach Funduszu na rzecz
Sprawiedliwej Transformacji (FST). Jest to nowe źródło finansowania dostępne
w perspektywie 2021-2027. Jego celem jest ograniczenie negatywnych skutków
społecznych, gospodarczych oraz środowiskowych transformacji energetycznej.
Województwo śląskie w ramach funduszu otrzymało ponad 2,2 mld EUR do
wykorzystania na działania łagodzące skutki transformacji energetycznej. To
największa pojedyncza alokacja tego funduszu na region węglowy w całej UE.

-- 5 of 10 --

6
Z kolei Polska wschodnia wspierana jest poprzez dedykowany program dla
makroregionu Polski wschodniej - Program Fundusze Europejskie dla Polski
Wschodniej 2021-2027. Budżet programu wynosi: 2,65 mld EUR (EFRR).
Z programu korzysta 5 województw: lubelskie, podlaskie, podkarpackie,
świętokrzyskie i warmińsko-mazurskie oraz część województwa mazowieckiego
(bez Warszawy i 9-ciu otaczających ją powiatów), tzw. region statystyczny
mazowiecki regionalny.
Głównym celem programu jest utrwalenie warunków sprzyjających
konkurencyjności makroregionu oraz wyższej jakości życia w Polsce Wschodniej.
Natomiast cele szczegółowe to: Wsparcie konkurencyjności i innowacyjności
przedsiębiorstw; Zwiększenie atrakcyjności miast i podniesienie jakości życia
mieszkańców w dobie zmian klimatu; Zwiększenie dostępności transportowej
Polski Wschodniej; Rozwój społeczno-gospodarczy dzięki turystyce. Ponadto
zgodnie z zapisami Umowy Partnerstwa na lata 2021-2027 (UP) obszary słabsze
gospodarczo, w szczególności OSI, są traktowane preferencyjnie w zakresie
wspierania inwestycji zwiększających konkurencyjność i zdolność MŚP do
wdrażania innowacji, rozwoju przedsiębiorczości, internacjonalizacji
przedsiębiorstw, rozwoju systemów doskonałości procesowej i produktowej
przedsiębiorstw. Do kluczowych elementów wsparcia na terenie OSI należy
zaliczyć także działania na rzecz rozwoju kompetencji niezbędnych dla
nowoczesnej gospodarki, jako element sprzyjający modernizacji przedsiębiorstw
działających na tych obszarach.
W ramach perspektywy finansowej UE na lata 2021-2027 wprowadzony został
Cel 5 polityki „Europa bliżej obywateli” (CP 5) dedykowany rozwojowi terytoriów.
Istotą CP5 jest zwiększenie wpływu wspólnot lokalnych na kształt działań
nakierowanych na rozwój terytoriów i rozwiązywanie ich problemów w oparciu o
endogeniczne potencjały. W ramach celu wspierana jest realizacja
przygotowanych na poziomie ponadlokalnym i lokalnym strategii
ukierunkowanych na zmiany strukturalne danego obszaru, w zgodzie
z kierunkami zdefiniowanymi na poziomie krajowym (w KSRR oraz Krajowej
Polityce Miejskiej), w regionalnych strategiach rozwoju województw oraz
z uwzględnieniem priorytetów UE. Dla tych obszarów w ramach CP5 szczególne
znaczenie ma tworzenie powiązań funkcjonalnych, w szczególności miejsko-
wiejskich na bazie lokalnych zasobów, w oparciu o zewnętrzne środki finansowe
i know-how, racjonalne wykorzystanie przestrzeni oraz dbałość o środowisko
naturalne. CP5 realizowany jest za pomocą instrumentów terytorialnych takich
jak: Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT), Rozwój Lokalny Kierowany przez
Społeczność (RLKS) czy Inne Instrumenty Terytorialne (IIT). Działania te
realizowane są przede wszystkim na rzecz OSI wskazanych w KSRR (miasta
średnie tracące funkcje społeczno-gospodarcze, obszary zagrożone trwałą
marginalizacją).
Wsparcie OSI realizowane jest w zróżnicowany sposób m.in. poprzez preferencje
w różnych programach lub instrumentach, krajowych i unijnych, finansowanych

-- 6 of 10 --

7
ze środków polityki spójności. W przypadku części programów krajowych
(Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS), Fundusze
Europejskie dla Polski Wschodniej (FEPW), Fundusze Europejskie dla Rozwoju
Społecznego (FERS), Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG)
określono preferencje dla OSI w kryteriach horyzontalnych lub zaplanowano
dedykowane wsparcie dla OSI o znaczeniu krajowym w ramach poszczególnych,
często pojedynczych celów szczegółowych.
Istotnym mechanizmem wsparcia OSI są także kontrakty programowe.
Przyczyniają się one do osiągania zrównoważonego rozwoju różnych regionów
kraju poprzez precyzyjne adresowanie zasobów finansowych, pochodzących
zarówno ze środków unijnych, jak i wkładu krajowego, do obszarów
o największych potrzebach rozwojowych, gdzie koncentrowane są działania
szczególnie ważne dla regionu.
W kontraktach programowych wszystkich województw znajdują się zapisy
dotyczące zapewnienia instrumentów wsparcia dla OSI miast średnich tracących
funkcje społeczno-gospodarcze oraz obszarów zagrożonych trwałą marginalizacją
ze środków programu regionalnego. Jedną z głównych form wsparcia jest
zastosowanie instrumentów terytorialnych ZIT, RLKS i IIT.
Pytanie nr 5: Czy istnieją plany na rozwinięcie infrastruktury oraz usług
publicznych w obszarach problemowych w celu pobudzenia rozwoju społeczno-
gospodarczego, a jeśli tak, to jakie są priorytety w tym zakresie?
Rozwój infrastruktury oraz usług publicznych to kluczowe elementy istotne dla
rozwoju kraju, które zostały wskazane w KSRR. Działania w zakresie wspierania
infrastruktury realizowane są m.in. w ramach Programu FEnIKS. Dążąc do
zmniejszenia emisji w transporcie, w ramach programu wspierany będzie
transport szynowy, w tym w miastach, zwiększana dostępność komunikacji
zbiorowej, a także alternatywne wobec dróg łańcuchy logistyczne (porty morskie,
drogi wodne śródlądowe, przewozy intermodalne). Poza tym w celu poprawy
spójności komunikacyjnej i ograniczenia wykluczenia komunikacyjnego
realizowana będzie budowa nowych i modernizacja istniejących linii kolejowych
oraz dróg krajowych, w tym obwodnic miast. Jednocześnie działania w zakresie
infrastruktury mogą być wspierane w ramach programów regionalnych.
Inicjatywy w zakresie wspierania infrastruktury realizowane są również w ramach
Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Inwestycje KPO dotyczą
m.in. zakupu zero i niskoemisyjnego pasażerskiego taboru kolejowego,
autobusowego i tramwajowego (ok. 2,5 mld euro) oraz modernizacji linii
kolejowych (ok. 2,4 mld euro).
W ramach planów dotyczących rozwinięcia infrastruktury transportowej
priorytetowo w najbliższych latach będą traktowane inwestycje kolejowe.
Krajowy Program Kolejowy (KPK) obejmuje realizację inwestycji na liniach
kolejowych, w tym prace na głównych ciągach. Usunięte zostaną występujące
wąskie gardła, a także zaległości w rozbudowie, modernizacji i rewitalizacji

-- 7 of 10 --

8
infrastruktury kolejowej. Połączone zostaną najważniejsze ośrodki wzrostu
z obszarami o niższej dynamice rozwoju. W wyniku realizacji KPK na koniec 2023
r. długość przebudowanych linii kolejowych, w tym torów głównych zasadniczych
i szlakowych, wyniosła 7 282,82 km – 58,26% docelowej wielkości KPK. Transport
kolejowy wymagał nie tylko realizacji już zaplanowanych inwestycji, ale też
nowego ich otwarcia. 16 sierpnia 2023 r. Rada Ministrów przyjęła uchwałę
w sprawie ustanowienia „Krajowego Programu Kolejowego do 2030 roku”
(z perspektywą do roku 2032). Formalnie ten dokument jest aktualizacją
wcześniejszego KPK. Wartość łączna KPK2030 wynosi 170 mld zł, w tym: 79 mld zł
w zakresie perspektywy 2014-2020, 80 mld zł w zakresie perspektywy 2021-2027
oraz 11 mld zł w zakresie KPO. Efektem realizacji tych inwestycji będą też szybkie
połączenia.
Równolegle z Krajowym Programem Kolejowym jest realizowany Rządowy
program budowy lub modernizacji przystanków kolejowych na lata 2021-2025,
który obejmuje zadania z zakresu infrastruktury punktowej przy liniach
kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. oraz zadania
związane z dostępnością miejsc parkingowych dla podróżnych. Celem programu
jest zwiększenie dostępu lokalnych społeczności do transportu kolejowego.
Zostaną wybudowane lub zmodernizowane przystanki kolejowe, a także
sfinansowane zadania związane z dostępnością miejsc parkingowych dla
podróżnych. Program przyczyni się do ograniczenia wykluczenia
komunikacyjnego i zapewni ułatwienie dostępu do kolejowej komunikacji
wojewódzkiej i międzywojewódzkiej.
Przewidziane jest też realizacja Programu Uzupełnienia Lokalnej i Regionalnej
Infrastruktury Kolejowej Kolej + do 2029 r., którego celem jest wyeliminowanie
wykluczenia komunikacyjnego dzięki możliwości uzupełniania sieci kolejowej
o nowe połączenia, które zapewnią pasażerom dostęp do transportu kolejowego.
Dotyczyć to będzie głównie miejscowości liczących powyżej 10 tys. mieszkańców,
które nie posiadają dostępu do połączeń pasażerskich z miastami wojewódzkimi
lub takich, które posiadają dostęp do kolei, ale istniejące połączenia wymagają
usprawnienia. Program jest skierowany przede wszystkim do jednostek
samorządu terytorialnego, które byłyby zainteresowane rozwojem infrastruktury
kolejowej na swoim terenie, przy uwzględnieniu potrzeb komunikacyjnych
mieszkańców. Program zakłada realizację inwestycji liniowych – tj. modernizację
istniejącej lub budowę nowych linii kolejowych oraz inwestycje punktowe, jak np.
budowa nowych przystanków, mijanek czy łącznic kolejowych.
Drugim ważnym priorytetem inwestycyjnym, poprawiającym dostępność usług
publicznych będzie dalsza ich cyfryzacja i rozbudowa sieci szerokopasmowych.
Środki z Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa na lata 2014-2020 umożliwiły
objęcie zasięgiem siecią szerokopasmową ponad 2 mln gospodarstw domowych
do 2023 r. Ponadto ogłoszono dwa nabory wniosków z Krajowego Planu
Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) oraz jeden z programu Fundusze
Europejskie na Rozwój Cyfrowy (FERC), których celem jest realizacja interwencji

-- 8 of 10 --

9
mających przyczynić się do wyeliminowania braku dostępu do usług bardzo
szybkiego Internetu w obszarach wykluczenia cyfrowego (tzw. białych plamach
NGA (Next-generation access). Oczekiwanym efektem interwencji będzie
pokrycie zasięgiem nowoczesnych usług obszarów najbardziej nieopłacalnych
z punktu widzenia inwestycji komercyjnych, które wymagają wsparcia
publicznego. W ramach KPO przewiduje się, że do 30 czerwca 2026 r. co najmniej
931 tys. dodatkowych gospodarstw domowych na obszarach tzw. białych plam
NGA uzyska dostęp do szybkiego Internetu. Natomiast w ramach FERC do 2029 r.
blisko 675 tys. dodatkowych lokali mieszkalnych oraz 138 tys. przedsiębiorstw
będzie dysponować dostępem do sieci o podobnych parametrach, jak
w przypadku interwencji z KPO.
Ze względu na słabe pokrycie infrastrukturą kanalizacyjną w obszarach
problemowych następnym priorytetem inwestycyjnym w najbliższych latach
będzie realizacja Krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych
(KPOŚK). Realizacja ujętych w nim inwestycji ma na celu ograniczenie zrzutów
niedostatecznie oczyszczanych ścieków, a co za tym idzie – ochrona środowiska
wodnego przed ich niekorzystnymi skutkami. W ramach VI aktualizacji KPOŚK (VI
AKPOŚK) z 2022 r. planowane inwestycje powinny zostać zrealizowane
w perspektywie do 2027 r. Z planów inwestycyjnych przedstawionych przez
aglomeracje wynika, że w ramach KPOŚK planowane jest wybudowanie 8 022 km
sieci kanalizacyjnej i zmodernizowanie 3 173 km sieci, a także wybudowanie 60
nowych oczyszczalni oraz przeprowadzenie blisko 1 000 innych inwestycji na
oczyszczalniach.
Pytanie nr 6: Jakie są perspektywy długoterminowe dla zrównoważonego
rozwoju Polski, uwzgledniające wykorzystanie indywidualnych potencjałów
poszczególnych terytoriów, a także jakie cele strategiczne rząd wyznacza w tej
dziedzinie?
Polski rząd wyznacza strategiczne cele, które mają na celu zapewnienie
zrównoważonego rozwoju kraju, z uwzględnieniem różnorodnych potrzeb
i możliwości terytorialnych.
Finalizowana aktualnie przez MFiPR Koncepcja Rozwoju Kraju 2050 (KRK) to
dokument wizyjny, który będzie kierunkowskazem w zarządzaniu rozwojem
Polski. Koncepcja jest dokumentem łączącym zarówno planowanie rozwoju
społeczno-gospodarczego oraz przestrzennego, jak i środowisko. W przestrzeni
zachodzi większość procesów rozwojowych, które bezpośrednio lub pośrednio
kształtują nasze środowisko życia. Różne obszary Polski potrzebują odmiennego
spojrzenia i własnych ścieżek rozwoju, dlatego istotnym celem jest zachowanie
różnorodności wszystkich obszarów przy jednoczesnym wzmacnianiu spójności
terytorialnej i zrównoważonym wykorzystaniu zasobów naturalnych.
KRK zakłada realizację długoterminowych planów rozwoju, które dążą do
zaspokojenia współczesnych potrzeb z zachowaniem zdolności przyszłych
pokoleń do zaspokojenia ich własnych potrzeb zwłaszcza w zakresie:

-- 9 of 10 --

10
- Dostosowania paradygmatu rozwoju kraju do globalnych wyzwań, których
skutki w największym stopniu kształtują i będą kształtować przyszłość planety.
- Podniesienia rangi planowania przestrzennego i zarządzania opartego na
współpracy jednostek samorządu terytorialnego (podejście funkcjonalne)
w systemie zarządzania krajem, aby lepiej planować przestrzeń – by sprzyjała
rozwojowi społeczno-gospodarczemu, respektowała środowisko, umożliwiała
łatwy i szybki dostęp do usług publicznych w miejscu zamieszkania i nie
powodowała dodatkowych kosztów obsługi.
- Zagwarantowania dalszego rozwoju państwa poprzez wielodziedzinową
transformację, przede wszystkim w zakresie: edukacji, transformacji
energetycznej, modelu rozwoju gospodarczego oraz wdrażania nowoczesnych
technologii do szeregu istotnych dla funkcjonowania państwa i jego gospodarki
obszarów.
- Priorytetowego i wielowymiarowego podejście do budowania spójności
społecznej, aby różne wyzwania z obszaru: politycznego, społecznego,
gospodarczego czy technologicznego nie pogłębiały nierówności, co mogłoby
doprowadzić do atomizacji państwa i społeczeństwa.
- Podejścia place-based (polityka ukierunkowana terytorialnie), które opiera się
o wykorzystywanie potencjałów poszczególnych terytoriów i służy osiąganiu
długoterminowego, zrównoważonego rozwoju gospodarczego, sprzyja włączeniu
społecznemu oraz budowaniu odporności terytoriów.
Obecnie trwa proces konsultacji społecznych projektu KRK 2050, który potrwa do
6 września br. Więcej informacji znajduje się pod adresem
https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/zapoznaj-sie-z-projektem-krk-2050.
Rozpoczęliśmy również prace nad średniookresową strategią rozwoju kraju
(śsrk), w ramach których zlecona została ewaluacja tego dokumentu. Obecnie
w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej trwają prace nad określeniem
zakresu śsrk, jej celów i kierunków rozwojowych kraju w wymiarze społecznym,
gospodarczym i przestrzennym, a także nad podejściem do wyznaczania
obszarów strategicznej interwencji.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/

-- 10 of 10 --