tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.287.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją poselską nr 3073 Pana Posła Daniela Milewskiego, w sprawie
„poprawy przepływu niewykorzystanych zasobów pracy z rolnictwa do innych sektorów”,
przekazuję informacje pozostające we właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej.
Instytucjonalne działania zmierzające do promowania i wspierania rozwoju umiejętności osób
bezrobotnych poszukujących pracy, określone są w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r.
o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 475 z późn. zm.).
Odpowiadają za nie publiczne służby zatrudnienia, głównie powiatowe urzędy pracy,
pomagające osobom zarejestrowanym jako bezrobotne, czy poszukujący pracy, w zwiększeniu
szans na znalezienie zatrudnienia (np. poprzez podniesienie lub zmianę kwalifikacji
zawodowych bądź przez podjęcie działalności gospodarczej). Dostęp do instrumentów
wsparcia z zakresu rozwoju zasobów ludzkich nie jest zróżnicowany ze względu na płeć czy
przynależność do określonej grupy społecznej bądź zawodowej. Każda osoba rejestrująca się
w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna lub poszukująca pracy może skorzystać
z pomocy w zakresie nabywania nowych umiejętności i kwalifikacji w ramach oferowanych
form wsparcia. Kryterium różnicującym może być wiek – osobom do 30 roku życia
dedykowane są specjalne instrumenty, takie jak np. bon szkoleniowy. Natomiast osoby
pracujące w wieku 45+, zarejestrowane jako poszukujące pracy, mają dostęp do wsparcia
w sfinansowaniu szkoleń czy studiów podyplomowych.
Warto podkreślić, że w obecnym stanie prawnym rolnicy posiadający powyżej 2 ha
przeliczeniowych nie mogą zarejestrować się jako osoby bezrobotne w urzędach pracy, mają
natomiast możliwość zarejestrowania się jako poszukujący pracy.
Jednocześnie osobom, które podlegają ubezpieczeniu społecznemu rolników, a stosunek
pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy, i które nie nabyły prawa do
zasiłku, przysługuje:
 pokrycie składek na ubezpieczenia społeczne rolników w okresie pierwszych czterech
kwartałów po rozwiązaniu stosunku pracy lub stosunku służbowego;
 stypendium w okresie odbywania szkolenia;
 odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków
powstałych w związku z odbywaniem szkolenia, na zasadach przewidzianych dla
bezrobotnych.

-- 1 of 4 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Potrzeba wdrożenia działań w zakresie umożliwiania rozwoju i zdobywania kwalifikacji
szerszej grupie osób bezrobotnych i poszukujących pracy znalazła odzwierciedlenie
w projekcie ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, nad którym, w Ministerstwie
Rodziny, Pracy i Polityki Społeczne, trwają obecnie prace. Aktualnie projekt ustawy jest na
etapie konsultacji zewnętrznych (nr w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów – UC29).
W projekcie ustawy zmieniono definicję bezrobotnego i umożliwiono rejestrację w urzędzie
pracy osobie, która jest właścicielem lub posiadaczem - samoistnym bądź zależnym -
nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks
cywilny o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub podlega
ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub
domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha
przeliczeniowe. Rozwiązanie to będzie istotnym instrumentem w walce z ukrytym
bezrobociem na wsi. Ponadto rolnicy, jako osoby bezrobotne, będą mogli w większym
stopniu niż dotychczas korzystać z form pomocy oferowanych przez powiatowy urząd pracy.
W związku z powyższym, zrezygnowano z rozwiązań kierowanych do osób podlegających
ubezpieczeniu społecznemu rolników (którzy utracili pracę z przyczyn dotyczących
pracodawcy i którzy do tej pory nie mogli zarejestrować się jako bezrobotni).
Dodatkowo poszerzono grupę beneficjentów wszystkich form pomocy o osoby poszukujące
pracy, w tym wszystkie osoby pracujące bez względu na wiek, dla których dotychczasowa
pomoc w aktywizacji zawodowej była bardzo ograniczona. Uatrakcyjniono rozwiązania
mające na celu dostęp do uczenia się przez całe życie poprzez finansowanie z Funduszu Pracy
kosztów szkoleń i poświadczania nabycia wiedzy i umiejętności, w tym kwalifikacji
zawodowych oraz wprowadzenie nowej formy wsparcia - bonu na kształcenie ustawiczne.
Zmiany w projekcie ustawy obejmują przede wszystkim:
 zwiększenie limitów na dofinansowanie szkoleń do 300% przeciętnego wynagrodzenia
(dotychczas ten limit obowiązywał tylko w przypadku szkoleń wskazanych przez
bezrobotnego);
 podniesienie jakości szkoleń poprzez zastąpienie, wymaganego od instytucji
szkoleniowej oferującej szkolenie, wpisu do Rejestru Instytucji Szkoleniowych -
wpisem do Bazy Usług Rozwojowych (BUR);
 rozszerzenie zakresu finansowania osobom zarejestrowanym kosztów egzaminów
o koszty różnego rodzaju form potwierdzania wiedzy i umiejętności oraz uzyskiwania
dokumentów potwierdzających nabycie wiedzy i umiejętności;
 uatrakcyjnienie dotychczasowej formy pomocy (pożyczki szkoleniowej) poprzez
wprowadzenie pożyczki edukacyjnej o zachowanej maksymalnej wysokość 400%
przeciętnego wynagrodzenia. Jej środki mogą zostać wykorzystane nie tylko na
opłacenie kosztów szkolenia, ale także: studiów podyplomowych; potwierdzenia
wiedzy i umiejętności; uzyskania dokumentów potwierdzających nabycie wiedzy
i umiejętności oraz kontynuacji nauki w formach szkolnych. Pożyczką edukacyjną
zastąpiono dotychczasowo funkcjonujące stypendium na kontynuowanie nauki.
Stworzono też możliwość umorzenia 20% kwoty pożyczki (w ramach pożyczki nie
finansuje się studiów I, II i III stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich);
 wprowadzenie - na korzystniejszych zasadach - limitu finansowania kosztów
nabywania wiedzy, umiejętności lub kwalifikacji w wysokości 450% przeciętnego
wynagrodzenia na jedną osobę w okresie kolejnych trzech lat (dotychczas limit
dotyczył szkoleń i określany był w stosunku do minimalnego wynagrodzenia);

-- 2 of 4 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
 wprowadzenie rozwiązania mającego na celu wyposażenie urzędów pracy w narzędzia
pozwalające na skuteczne wsparcie klientów w nabywaniu lub rozwijaniu umiejętności
potrzebnych w nowoczesnej gospodarce, w tym umiejętności cyfrowych, poprzez
badanie poziomu kompetencji cyfrowych i oferowanie szkoleń w ich zakresie;
 wprowadzenie (w miejsce dotychczasowego bonu szkoleniowego, który stanowił
gwarancję skierowania przez urząd pracy bezrobotnego do 30 r.ż. na wskazane przez
niego szkolenie oraz opłacenia kosztów, które zostaną poniesione w związku
z podjęciem szkolenia) bonu na kształcenie ustawiczne. Bon szkoleniowy realizowano
na podstawie indywidualnego planu działania oraz uprawdopodobnienia przez
bezrobotnego podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności
gospodarczej. Projekt ustawy proponuje, aby bon na kształcenie ustawiczne
przeznaczony był dla osób bezrobotnych i poszukujących pracy bez względu na wiek.
W jego ramach urząd pracy sfinansuje, do wysokości przeciętnego wynagrodzenia,
należność dla instytucji szkoleniowej za realizację jednego lub kilku szkoleń, należność
dla instytucji realizującej studia podyplomowe, koszty potwierdzenia nabycia wiedzy
i umiejętności lub koszty uzyskania dokumentów potwierdzających nabycie wiedzy
i umiejętności.
Uzupełnianie umiejętności i kwalifikacji umożliwiające osobom bezrobotnym
i poszukującym pracy podniesienie kompetencji czy przekwalifikowanie, zgodnie
z potrzebami rynku pracy, jest realizowane na bieżąco w ramach form pomocy oferowanych
w powiatowych urzędach pracy. Dodatkowo wsparcie pozwalające na pokrycie kosztów
szkoleń może być finansowane również ze środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego
(KFS) i kierowane tak do pracodawców, jak i pracowników.
Wydatkowanie środków w ramach KFS ma miejsce zgodnie z priorytetami ustalanymi przez
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w porozumieniu z Radą Rynku Pracy,
co umożliwia szybką reakcję na potrzeby szkoleniowe poszczególnych branż czy regionów.
W ramach publicznych służb zatrudnienia każda osoba zainteresowana usługami z zakresu
poradnictwa zawodowego może z nich korzystać, bez względu na branżę. Poradnictwo
zawodowe w urzędach pracy realizowane jest zgodnie z zasadami: dostępności;
dobrowolności, równości bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, pochodzenie
etniczne, narodowość, orientację seksualną, przekonania polityczne i wyznanie religijne,
przynależność związkową; swobody wyboru zawodu i miejsca zatrudnienia, bezpłatności
oraz poufności i ochrony danych.
Usługa świadczona jest przez powiatowym urzędzie pracy i dostępna w pełnym zakresie
osobom zarejestrowanym jako bezrobotne, a w węższym osobom niezarejestrowanym oraz
pracodawcom i ich pracownikom. W ramach poradnictwa zawodowego osoba bezrobotna
może skorzystać ze wsparcia profesjonalnego doradcy zawodowego, uzyskać u niego pomoc
w ramach poradnictwa indywidualnego lub grupowego w zakresie m.in. wyboru lub zmiany
zawodu, zaplanowania kariery zawodowej, uzupełnienia kwalifikacji zawodowych,
określenia swoich kompetencji i zainteresowań, zaplanowania rozwoju zawodowego,
przygotowania dokumentów aplikacyjnych. Osoba niezarejestrowana może skorzystać
z informacji o zawodach, rynku pracy, możliwościach szkolenia i kształcenia, umiejętnościach
niezbędnych przy aktywnym poszukiwaniu pracy i samozatrudnieniu. W projekcie ustawy
o rynku pracy i służbach zatrudnienia planowane jest umożliwienie korzystania z pełnego
wachlarza usług doradczych w ramach poradnictwa zawodowego, także dla osób
niezarejestrowanych w powiatowym urzędzie pracy.

-- 3 of 4 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Jednym z ważnych rozwiązań zawartych w projekcie ustawy o rynku pracy i służbach
zatrudnienia jest umożliwienie rejestracji w urzędzie pracy osobie, która jest właścicielem
lub posiadaczem, samoistnym lub zależnym, nieruchomości rolnej - w rozumieniu przepisów
ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - o powierzchni użytków rolnych
przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub podlegającej ubezpieczeniom emerytalnemu
i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym
o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Dzięki przyjętym
rozwiązaniom rolnicy uzyskają możliwość zdobycia nowych umiejętności i kwalifikacji. Będą
one korzystne również dla pracodawców, którzy zyskają nowe zasoby kadrowe i nie będą
zmuszeni do pozyskiwania pracowników z zagranicy.
Zatrudnienie na wsi i przepływ siły roboczej do innych niż rolniczy sektorów można wspierać
wykorzystując następujące ustawowe instrumenty rynku pracy, skierowane do wszystkich
osób – również tych z niskimi kwalifikacjami tj. szkolenia, staże, pośrednictwo pracy,
dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej czy bon na zasiedlenie - dla osób, które
decydują się na podjęcie pracy daleko od swojego miejsca zamieszkania.
W projekcie Krajowego Planu Działania na rzecz Zatrudnienia na lata 2024-2026 zawarto
zapisy dotyczące promowania mobilności przestrzennej i branżowej wśród mieszkańców
terenów wiejskich.
Trzeba przy tym zaznaczyć, że niewykorzystane zasoby pracy w sektorze rolniczym znacznie
się zmniejszyły w ostatnich latach. Dane GUS z Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności
wskazują, że od 2010 r. liczba pracujących w sektorach przemysłowym i usługowym
zasadniczo rośnie (za wyjątkiem okresów takich jak pandemia Covid-19), podczas gdy
w sektorze rolniczym zmniejsza się. Zmniejsza się również liczba rolników ubezpieczonych
w KRUS, a wśród ubezpieczonych rośnie liczba osób łączących pracę w rolnictwie z innymi
formami zatrudnienia.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 4 of 4 --