Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 3066 Pana Posła Daniela Milewskiego z 10 czerwca
2024 roku w sprawie wsparcia innowacyjnych produktów sektora kultury, uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1.
Sektory kreatywne i kultury (dalej: SKK) stanowią niezwykle istotną gałąź polskiej
gospodarki nie tylko ze względów ekonomicznych, ale i kulturotwórczych. Aby jednak
podmioty zaliczane do SKK i ich produkty były konkurencyjne zarówno na rynku polskim,
jak i na rynkach zagranicznych, konieczne jest systemowe wsparcie ich rozwoju.
Przez wzgląd na to w 2022 r. została powołana państwowa instytucja kultury, której
zadaniem jest projektowanie i koordynowanie takiego wsparcia – Centrum Rozwoju
Przemysłów Kreatywnych (dalej: CRPK). Instytucja ta realizuje działania w szeregu
obszarów, od sieciowania i edukacji, przez promocję, na wsparciu finansowym skończywszy.
Jednym z podstawowych kryteriów w programach dotacyjnych CRPK jest innowacyjność
projektowanych przedsięwzięć i produktów, a także ich potencjał sprzedażowy. Centrum
wspiera również współprace międzybranżowe i międzysektorowe (np. ze środowiskiem
akademickim czy branżą nowych technologii), co pozwala odnajdywać synergię i skuteczniej
pomagać polskim przemysłom kreatywnym i kultury.
Ad 2.
W Polsce obecnie już funkcjonują różne formy wsparcia dla realizacji produkcji
audiowizualnych. Podstawową rolę w systemie zachęt i wspierania produkcji audiowizualnej
pełni Polski Instytut Sztuki Filmowej (dalej: PISF), który dofinansowuje różne dziedziny
kinematografii w ramach programów operacyjnych. Programy są podzielone na priorytety
z alokacjami środków.
Polski Instytut Sztuki Filmowej działa przede wszystkim na podstawie ustawy z dnia
30 czerwca 2005 r. o kinematografii, z którą zgodnie realizuje zadania z zakresu polityki
państwa w dziedzinie kinematografii, w szczególności przez tworzenie warunków do
rozwoju polskiej produkcji filmów i koprodukcji filmowej, wspieranie rozwoju wszystkich
gatunków polskiej twórczości filmowej, a w szczególności filmów artystycznych, wspieranie
debiutów filmowych oraz rozwoju artystycznego młodych twórców filmowych. Instytut
dofinansowuje przedsięwzięcia z zakresu przygotowania projektów filmowych, produkcji
filmów, dystrybucji filmów i rozpowszechniania filmów, promocji polskiej twórczości
filmowej i upowszechniania kultury filmowej oraz wspiera rozwój potencjału polskiego
niezależnego przemysłu kinematograficznego.
Dofinansowanie przedsięwzięcia odbywa się w formie dotacji, a w przypadku projektów
filmowych i produkcji filmów również jako pożyczka lub poręczenie. Dofinansowanie nie
może przekroczyć 50% budżetu filmu, z wyjątkiem ambitnych filmów artystycznych, filmów
trudnych i niskobudżetowych, gdzie maksymalnie może wynieść 90% budżetu. Instytut

-- 1 of 4 --

+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
przyznaje dofinansowanie na podstawie umowy cywilnoprawnej zawieranej przez dyrektora
po zasięgnięciu opinii ekspertów. Instytut ma obowiązek kontrolowania rozliczenia
przychodów i kosztów, przebiegu realizacji oraz prawidłowości wykorzystania
dofinansowania. Beneficjent dofinansowania musi zwrócić otrzymane środki w przypadku
osiągnięcia zysku zgodnie z przepisami o finansach publicznych.
Minister określa warunki i tryb udzielania dofinansowania oraz istotne elementy wniosków
i umów poprzez rozporządzenie, aby zapewnić realizację celów, efektywne wykorzystanie
środków i przejrzystość. Ekspertów powołuje minister spośród przedstawicieli środowisk
filmowych na okres 12 miesięcy. Eksperci sporządzają pisemne opinie, analizując
przedsięwzięcia według określonych kryteriów. Otrzymujący dofinansowanie musi
wykorzystać środki zgodnie z ich przeznaczeniem i umową.
Wspomniana na wstępie ustawa o kinematografii nie jest jednak jedyną podstawą
funkcjonowania wsparcia dla produkcji audiowizualnych. Innym narzędziem w zakresie
wspierania twórczości audiowizualnej jest ustawa z dnia 9 listopada 2018 r. o finansowym
wspieraniu produkcji audiowizualnej, która określa szczegółowe zasady przyznawania
i rozliczania wsparcia finansowego dla produkcji audiowizualnych.
Standardowe produkcje mogą liczyć na wsparcie w wysokości połowy całkowitych kosztów
produkcji, limity te ulegają zwiększeniu w przypadku produkcji skierowanych do dzieci lub
promujących polskie dziedzictwo, a także w przypadku koprodukcji międzynarodowej
z udziałem polskim. Koszty kwalifikowalne obejmują szeroki zakres kosztów, w tym
produkcji, scenografii, podróży, montażu, postprodukcji, zaangażowania osób do produkcji,
nabycie praw do muzyki i materiałów archiwalnych.
Ad 3.
Obecnie w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie toczą się prace nad takim
instrumentem.
Ad 4.
W ramach analizy i zaproponowania zmian w modelu obecnego wsparcia produkcji
audiowizualnych planowana jest organizacja Forum Rynku Audiowizualnego. Podkreślić
należy, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego dostrzega potrzebę zmian w obecnym
systemie wsparcia produkcji audiowizualnej, który obecnie nie do końca odpowiada skali
potrzeb rynku. Omawiana powyżej (w odpowiedzi na pytanie 2) ustawa o kinematografii ma
już niemal 20 lat i jest nieadekwatna do wyzwań obecnych czasów. Dlatego planuje się
wypracowanie nowego modelu wspierania utworów audiowizualnych. Do dyskusji
zaproszone zostaną organizacje rynku audiowizualnego oraz podmioty na nim
funkcjonujące: organizacje zrzeszające twórców i producentów, związki zawodowe rynku
filmowego i nadawców, a także serwisy streamingowe oraz kina.
Wśród konkretnych rozwiązań, które będą poddawane dyskusji w ramach Forum Rynku
Audiowizualnego, proponowane jest ograniczenie systemu zachęt w obecnie funkcjonującej
postaci oraz ograniczenie dotacji i przejście na system opierający się na zwrotach
podatkowych (
tax incentive). Celem takiej zmiany jest wprowadzenie mechanizmu
samofinansowania przy jednoczesnym utrzymaniu systemu eksperckiego w zakresie
np. debiutów oraz produkcji ambitnych artystycznie.
Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego zależy na tym, żeby polski rynek
audiowizualny w zakresie możliwości jego finansowania był przejrzysty i przewidywalny
i tym właśnie Ministerstwo będzie się kierować przy tworzeniu polityki w tym obszarze.
Celem MKiDN jest stworzenie optymalnego modelu finansowania tej branży w Polsce, jak
również zachęt do tego, żeby w tę branżę angażowali się inwestorzy prywatni, w tym także

-- 2 of 4 --

+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
sektor bankowy w zakresie finansowania pomostowego, gdyż brak takiego finansowania
często hamuje sprawną realizację filmów czy seriali.
Ad 5.
W Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ostatnim czasie zidentyfikowano
szereg barier rozwojowych dla polskich przemysłów kreatywnych kultury. Można je
podzielić na trzy zasadnicze kategorie:
I. Niewystarczająco zoptymalizowany ekosystem wsparcia publicznego:
 nieskuteczny centralny ośrodek i rozproszenie inicjatyw wspierających przemysły
kreatywne ograniczają efektywność podejmowanych działań,
 niektóre z dotychczas wdrażanych instrumentów w niewystarczającym stopniu
uwzględniały specyfikę poszczególnych branż kreatywnych, przez co wsparcie nie
zawsze było optymalnie dystrybuowane,
 brak wieloaspektowego wsparcia przedsięwzięcia, np. prototypowanie i promocja,
 wsparcie przemysłów kreatywnych w zakresie współpracy z sektorami nauki, finansów,
technologii i marketingu było niewystarczająco skoordynowane i sprofilowane,
 deficyt adekwatnych narzędzi służących stymulowaniu wytwarzania
content
innovation poprzez rozwijanie współpracy i projektów międzybranżowych,
 niski poziom usieciowienia przemysłów kreatywnych wpływa ujemnie na efektywność
działań podejmowanych na rzecz rozwoju danej branży,
 niewystarczająco rozwinięte są narzędzia służące wykorzystaniu potencjału
eksportowego i promocyjnego przemysłów kreatywnych,
 nieadekwatna skala wsparcia zarówno w stosunku do potrzeb, jak również
w porównaniu z intensywnością i skalą rozwiązań wdrażanych w innych krajach na rzecz
podmiotów konkurujących z polskimi przemysłami kreatywnymi na zglobalizowanych
rynkach,
 skuteczność ekosystemu wsparcia ograniczają również niewystarczające działania
informacyjno-promocyjne – w konsekwencji istotna część podmiotów nie posiada
wiedzy o dostępnej ofercie, możliwościach i korzyściach,
 niewystarczające zaawansowanie narzędzi analitycznych umożliwiających bieżące
monitorowanie poszczególnych branż zgodnie z ich specyfiką, ogranicza możliwości
diagnostyczne i wpływa ujemnie na adaptowalność ekosystemu wsparcia na poziomie
wdrożeniowym,
 niepełne wykorzystanie potencjału współpracy polskich przemysłów kreatywnych
z sektorem publicznym.
II. Niewystarczające wykorzystanie synergii i potencjału kooperacji międzybranżowej
oraz współpracy przemysłów kreatywnych z nauką, sektorem finansowym, sektorem
technologicznym i administracją publiczną:
 poszczególne branże kreatywne w niewystarczającym stopniu identyfikują możliwości
współpracy z innymi branżami i sektorami, przez co nie w pełni wykorzystany jest
potencjał kooperacji umożliwiającej realizację innowacyjnych projektów
interdyscyplinarnych,
 inne sektory w niewystarczającym stopniu znają i rozumieją specyfikę i potencjał
przemysłów kreatywnych,

-- 3 of 4 --

+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
 potencjał polskich przemysłów kreatywnych nie jest w pełni wykorzystywany na rzecz
zadań realizowanych przez sektor publiczny,
 dostępność i skala oferty edukacyjnej adresowanej dla profesjonalistów i aspirujących
do tego miana, dostosowanej do potrzeb branż przemysłów kreatywnych są
niewystarczające,
 mało rozpowszechniony model współpracy uczelni i przedsiębiorstw ukierunkowanej
na realizację projektów, wdrożenia i komercjalizację produktu,
 dostępna dla profesjonalistów z sektorów kreatywnych w niewystarczającym stopniu
korzysta z wiedzy i doświadczenia praktyków,
 niewystarczające wykorzystanie potencjału nowych technologii na rzecz rozwoju
przemysłów kreatywnych,
 niedobór pracowników o odpowiednich kwalifikacjach utrudnia redukowanie
deficytów kadrowych w polskich przemysłach kreatywnych,
 w przemysłach kreatywnych, w szczególności w niewielkich przedsiębiorstwach,
występują deficyty zasobów i umiejętności związanych z zarządzaniem, marketingiem,
przygotowywaniem i rozliczaniem projektów, tworzeniem biznesplanów,
opracowywaniem i wdrażaniem strategii rozwoju firmy itp.
III. Niewystarczający poziom zrozumienia znaczenia potencjału przemysłów i
kompetencji kreatywnych dla rozwoju Polski:
 niepełne wykorzystanie potencjału konsumpcji wewnętrznej dóbr i usług
wytwarzanych przez polskie przemysły kreatywne,
 niepełne wykorzystanie potencjału przemysłów kreatywnych na rzecz realizacji celów
innych polityk publicznych.
Wszystkie powyższe wyzwania wyznaczać będą działania Centrum Rozwoju Przemysłów
Kreatywnych jako centralnego ośrodka wsparcia tej gałęzi polskiej gospodarki z ramienia
Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Ad 6.
W Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego toczą się obecnie prace koncepcyjne
nad opracowaniem dokumentu wizyjnego określającego m.in. cele strategiczne rozwoju
sektorów kreatywnych i kultury w Polsce. Trwa mapowanie potrzeb i postulatów
poszczególnych branż kreatywnych i innych interesariuszy z sektora kultury, tak aby
ostatecznie zaprojektowane mechanizmy i kierunki wsparcia były jak najbardziej adekwatne
i zapewniały możliwie najefektywniejsze wykorzystanie środków publicznych.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
PODSEKRETARZ STANU
Andrzej Wyrobiec

-- 4 of 4 --