Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DST-3.054.3.2024
Warszawa, 08 lipca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3046 z 10 czerwca 2024 r. w sprawie zwiększenia
dostępności transportowej oraz poprawy usług związanych z przewozem towarów
i pasażerów, wystosowaną przez Pana Posła Daniela Milewskiego, przedstawiam
następujące stanowisko.
1. Jakie konkretne działania podejmuje rząd w celu zwiększenia dostępności
transportowej w różnych regionach kraju, szczególnie w obszarach słabiej
rozwiniętych lub o utrudnionym dostępie do środków transportu publicznego?
Podstawowym dokumentem strategicznym określającym politykę transportową w Polsce
jest Strategia Zrównoważonego Rozwoju Transportu do 2030 roku (dalej SZRT), która
w sektorze transportowym zakłada m.in. równomierne nasycenie infrastrukturą
transportową Polski oraz dążenie do wyrównania dysproporcji. Głównym celem krajowej
polityki transportowej jest zwiększenie dostępności transportowej oraz poprawa
bezpieczeństwa uczestników ruchu i efektywności sektora transportowego poprzez
utworzenie spójnego, zrównoważonego, innowacyjnego i przyjaznego użytkownikowi
systemu transportowego w wymiarze krajowym, europejskim i globalnym.
W celu realizacji zapisów strategii zaprogramowano 6 kierunków interwencji
realizowanych za pomocą działań i projektów strategicznych. Wiele z nich związanych jest
z realizowaniem inwestycji i prac modernizacyjnych, które spowodują zwiększenie
dostępności transportowej do ośrodków wojewódzkich i subregionalnych na obszarach
o najniższej dostępności i najbardziej oddalonych od tych ośrodków.
Wśród tych działań można wskazać m.in. polegające na poprawie standardu i dostępności
przewozów kolejowych, a także poprawy skomunikowania mniejszych ośrodków, na rzecz
przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu poszczególnych regionów Polski.
Realizowane są także działania inwestycyjne w drogi krajowe oraz wsparcie dla dróg
samorządowych. Uruchomiono także finansowanie przewozów autobusowych.
2. Czy istnieją programy inwestycyjne lub modernizacyjne mające na celu poprawę
infrastruktury transportowej, takie jak drogi, koleje czy porty, w celu zwiększenia
efektywności i dostępności usług transportowych?
Ministerstwo Infrastruktury realizując założenia polityki transportowej państwa, zawarte
w SZRT, przygotowuje i nadzoruje wykonanie wielu programów wieloletnich skupionych
na budowie lub modernizacji infrastruktury drogowej, kolejowej i portowej.
W ramach Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą
do 2033 r.) (RPBDK), który określa cele polityki transportowej w zakresie budowy
drogowej sieci TEN-T na terenie Polski oraz drogowych połączeń komplementarnych,
realizowane są inwestycje w ciągu dróg krajowych, dróg ekspresowych oraz autostrad

-- 1 of 11 --

2
o łącznej długości ponad 6,1 tys. km. Jest to największy program drogowy w historii Polski.
RPBDK pozwoli na zbudowane podstawowej sieci szkieletowej, co pozwoli na zapewnienie
sprawnego i bezpiecznego transportu drogowego w skali kraju. Przebieg autostrad i dróg
ekspresowych zapewnia podstawowe połączenia między największymi ośrodkami
miejskimi w Polsce, natomiast węzły stanowiące elementy dostępowe do sieci znajdują
się również w mniejszych miejscowościach, przez które przebiegają trasy o wysokiej
przepustowości. Budowa autostrad i dróg ekspresowych to także nowe inwestycje
w pobliżu węzłów, takie jak lekki przemysł czy magazyny. Budując nowe odcinki drogowe
poprawiamy dostępność komunikacyjną regionów.
Ponadto w ramach Programu Budowy 100 Obwodnic zrealizowane zostaną nowe
inwestycje na sieci dróg krajowych o łącznej długości ok. 820 km. Będą to trasy
o najwyższych parametrach technicznych, które pozwolą na wyprowadzenie ruchu
tranzytowego z centrów miejscowości. Obwodnicom będą towarzyszyły urządzenia
bezpieczeństwa ruchu drogowego, w tym oświetlenie spełniające wytyczne
prawidłowego oświetlenia przejść dla pieszych, ale i także m.in. przystanki komunikacji
miejskiej.
Oprócz budowy dróg szybkiego ruchu, w celu zwiększenia dostępności transportowej,
realizowane są tzw. działania na istniejącej sieci dróg krajowych. Obejmują one przede
wszystkim kompleksową przebudowę/rozbudowę odcinków dróg krajowych oraz
punktowe zadania ukierunkowane na zwiększenie bezpieczeństwa lub przepustowości
infrastruktury drogowej. Zadania te są realizowane w ramach Programu Wzmocnienia
Krajowej Sieci Drogowej do 2030 roku, zgodnie z którym do 2030 r. na tego typu działania
zapewniono pulę środków w wysokości 58,3 mld zł oraz Programu Bezpiecznej
Infrastruktury Drogowej 2021-2024. Sieć dróg krajowych, zapewniając połączenia
komplementarne do sieci autostrad i dróg ekspresowych, w znaczącym stopniu zwiększa
dostępność drogową małych i średnich ośrodków miejskich, zwiększa ich atrakcyjność
inwestycyjną oraz zapobiega zjawiskom wykluczenia transportowego.
Mimo, że realizacja zadań na drogach samorządowych leży po stronie zarządców dróg
samorządowych (poszczególnych samorządów), to Minister Infrastruktury
ma świadomość, że kluczowym znaczeniem dla zrównoważonego rozwoju społeczno-
gospodarczego wspólnot samorządowych jest rozwój bezpiecznej, spójnej, funkcjonalnej
oraz efektywnej infrastruktury drogowej. Rozwój infrastruktury drogowej przyczynia się
natomiast do zwiększenia dostępności komunikacyjnej w całym kraju oraz ułatwia rozwój
transportu lokalnego. W gestii Ministra Infrastruktury znajduje się Rządowy Fundusz
Rozwoju Dróg, którego celem jest wsparcie zadań własnych jednostek samorządu
terytorialnego. Wsparcie dla inwestycji na drogach gminnych, powiatowych
i wojewódzkich jest przyznawane na podstawie wniosków o dofinansowanie, składanych
przez jednostki samorządu terytorialnego w ramach przeprowadzanych naborów. Celem
Funduszu jest przyspieszenie powstawania nowoczesnej i bezpiecznej infrastruktury
drogowej na szczeblu lokalnym oraz poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego
i parametrów technicznych lokalnej sieci drogowej. Dofinansowanie ze środków Funduszu
przyczynia się również do poprawy oraz zwiększenia atrakcyjności i dostępności terenów
inwestycyjnych. Jednostki samorządu terytorialnego z niższym dochodem mogą
otrzymywać większą wartość dofinansowania (nawet do 80% kosztów zadania),
co pomaga w eliminowaniu skutków wykluczenia tych samorządów z możliwości dalszego
rozwoju ze względu na ograniczenia budżetowe.
W celu poprawy standardów i dostępności przewozów kolejowych, w tym poprawy
skomunikowania mniejszych ośrodków na rzecz przeciwdziałania wykluczeniu
komunikacyjnemu, Ministerstwo Infrastruktury realizuje również programy na kolei:
Krajowy Program Kolejowy do 2030 roku (z perspektywą do roku 2032), Program
Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej – Kolej + do 2029 roku

-- 2 of 11 --

3
(Program Kolej +), Rządowy program budowy lub modernizacji przystanków kolejowych
na lata 2021-2025, czy też Rządowy program wsparcia zadań zarządców infrastruktury
kolejowej, w tym w zakresie utrzymania i remontów, do 2028 roku.
Największym z tych programów, Krajowy Program Kolejowy, ustanawia ramy finansowe
oraz warunki realizacji zamierzeń państwa w zakresie inwestycji kolejowych
przewidywanych do wykonania do 2032 r. W wyniku inwestycji w ramach Krajowego
Programu Kolejowego, dostęp do kolei pasażerskiej uzyskało wiele miejscowości, w tym
Milicz (linia kolejowa nr 281), Sobótka, Kobierzyce, Wierzbice Wrocławskie (lk 285) – woj.
dolnośląskie, Goszczowice (lk 287) – woj. opolskie, Końskie, Stąporków, Bliżyn (lk 25) –
woj. świętokrzyskie, Chorzele, Nowa Wieś Kościelna, Zabiele Wielkie, Parciaki, Olszewka,
Raszujka, Jastrząbka, Grabowo (lk 35), Zegrze Południowe (lk 28) – woj. mazowieckie,
Skoczów Bładnice, Goleszów, Bażanowice, Cieszyn (lk 190) – woj. śląskie, Mielec (lk 25) –
woj. podkarpackie.
Realizacja przez Ministerstwo Infrastruktury Programu Kolej +, którego podstawowym
celem jest uzyskanie/usprawnienie połączenia kolejowego miejscowości o populacji
powyżej 10 tys. mieszkańców z miastami wojewódzkimi, przyczyni się do eliminowania
wykluczenia komunikacyjnego dzięki możliwości uzupełniania sieci kolejowej o nowe
połączenia. Przyczyni się to do eliminowania wykluczenia komunikacyjnego, dzięki
możliwości uzupełniania sieci kolejowej o nowe połączenia zapewniające pasażerom
przede wszystkim dostęp do komunikacji międzywojewódzkiej. Efektem Programu będzie
poprawa warunków życia mieszkańców, usprawnienie codziennych podróży oraz
możliwość przedstawienia bardziej dostosowanej do potrzeb lokalnej społeczności oferty
przewozowej. Tego typu działania w sposób istotny wychodzą naprzeciw oczekiwaniom
społeczności lokalnych, które zostały wykluczone komunikacyjnie i istotnie wpłyną
na ożywienie tych obszarów pod względem komunikacyjnym jak i gospodarczym.
Do końca 2023 r. jednostki samorządu terytorialnego, których projekty uzyskały
pozytywną ocenę formalną i zakwalifikowały się Programu Kolej +, podpisały umowy
realizacyjne z PKP PLK S.A. Obecnie realizowane są umowy na dokumentacje projektowe,
prowadzone są postępowania przetargowe lub przygotowywana jest dokumentacja
przetargowa.
Równolegle w ramach dedykowanemu temu celowi programowi realizowane są projekty
dotyczące budowy lub modernizacji przystanków kolejowych, a także zadania związane
z przekazywaniem miejsc parkingowych dla podróżnych. W całej Polsce zbudowane
zostaną nowe przystanki kolejowe, odbudowane te, które od lat nie istnieją oraz
wydłużone perony tam, gdzie nie mogą zatrzymywać się pociągi dalekobieżne. Aktualnie
realizowane są umowy na roboty budowlane, prowadzone są postepowania przetargowe
lub przygotowywana jest dokumentacja przetargowa.
Program Rządowy program wsparcia zadań zarządców infrastruktury kolejowej, w tym
w zakresie utrzymania i remontów, do 2028 roku ustanawia ramy finansowe oraz warunki
realizacji zamierzeń państwa w zakresie zarządzania infrastrukturą kolejową. Główne
korzyści wynikające z programu to zapewnienie odpowiedniego poziomu jakości
infrastruktury kolejowej, likwidacja zaległości utrzymaniowych, zachowanie sieci linii
kolejowych oraz wieloletnie umowy na utrzymanie i remonty linii kolejowych.
Dodatkowo informuję, że Ministerstwo Infrastruktury zasygnalizowało potrzebę
przeanalizowania całej infrastruktury kolejowej zarządzanej przez PKP PLK S.A.
w kontekście m.in. efektywności ponoszonych nakładów na inwestycje oraz zwiększenia
przepustowości na poszczególnych liniach kolejowych. Wobec powyższego Spółka podjęła
działania dotyczące przeglądu zakresów rzeczowych planowanych do realizacji projektów
inwestycyjnych, jak również inwestycji już rozpoczętych.

-- 3 of 11 --

4
Działania zarządcy infrastruktury kolejowej powinny być ukierunkowane tak,
aby parametry modernizowanej i budowanej infrastruktury na poszczególnych liniach
kolejowych zostały w sposób optymalny osiągnięte, przy racjonalnym wydatkowaniu
środków publicznych. Mając powyższe na uwadze należy dokładnie przeanalizować
zasadność realizacji inwestycji pod tym kątem. Celem jest efektywne gospodarowanie
środkami publicznymi poprzez jak najlepsze dopasowanie środka transportu do potrzeb
danego regionu, połączeń komunikacyjnych i potoków pasażerskich.
Kolejnym działaniem realizowanym przez Ministerstwo Infrastruktury jest zachęcenie
jednostek samorządu terytorialnego do organizacji połączeń autobusowych. W tym
zakresie resort infrastruktury przygotował mechanizm wsparcia finansowego
w ramach ustawy z dnia 16 maja 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych
o charakterze użyteczności publicznej (dalej Fundusz) (Dz. U. z 2023 r. poz. 2778).
Środki przewidziane w tej ustawie pomagają zmienić sytuację na rynku pozamiejskich
przewozów autobusowych. Jest to pierwszy program skierowany do organizatorów
publicznego transportu zbiorowego, którego celem jest wsparcie w realizacji zadań
własnych, w zakresie organizacji przewozów autobusowych o charakterze użyteczności
publicznej. Ustawa przewiduje wsparcie ze środków budżetowych organizatorów
publicznego transportu zbiorowego w uruchamianiu nowych linii komunikacyjnych oraz
odtworzeniu połączeń, które zostały zlikwidowane, z wyłączeniem przewozów
realizowanych w ramach komunikacji miejskiej. Warunkiem uzyskania dopłaty jest
sfinansowanie ze środków własnych organizatora części ceny usługi w wysokości nie
mniejszej niż 10% oraz zawarcie umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego
transportu zbiorowego.
Wsparcie jest przekazywane za pośrednictwem wojewodów, jako dofinansowanie przez
rząd zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego w zakresie autobusowej
komunikacji publicznej. W ramach Funduszu organizatorzy otrzymują dopłatę do kwoty
deficytu pojedynczej linii komunikacyjnej w przewozach autobusowych o charakterze
użyteczności publicznej w kwocie nie wyższej niż 3,00 zł do 1 wozokilometra tych
przewozów. Rozwiązania przewidziane w ramach Funduszu dają organizatorom
publicznego transportu zbiorowego realne możliwości uruchamiania autobusowych
przewozów o charakterze użyteczności publicznej, a także tworzenia dobrze
organizowanej sieci transportu publicznego na ich obszarze z uwzględnieniem
dofinansowania przewozów ze środków Funduszu.
Należy wskazać, że Fundusz został nakierowany na wsparcie organizatorów
uruchamiających przewozy pozamiejskie. Środki z Funduszu są w szczególności
dedykowane samorządom organizującym przewozy na obszarach oddalonych od dużych
aglomeracji miejskich, gdzie komunikacja autobusowa nie występuje lub występuje
w wymiarze niezaspokajającym podstawowych potrzeb komunikacyjnych na tych
terenach. Zainteresowanie wśród organizatorów publicznego transportu zbiorowego
środkami z Funduszu rok do roku wzrasta, co przekłada się na większą dostępność
komunikacji autobusowej dla pasażerów, a także pozwala rozwijać sieć połączeń
autobusowych w przewozach pozamiejskich, w związku z tym program ten jest
kontynuowany.
W zakresie żeglugi morskiej przygotowany został Program rozwoju polskich portów
morskich do 2030 roku, realizacja którego zapewni sprawne funkcjonowanie
i rozwój polskich portów morskich, a także przyczyni się do wykorzystania w pełni ich
potencjału. Głównym celem programu jest trwałe umocnienie polskich portów morskich,
jako liderów wśród portów morskich basenu Morza Bałtyckiego. Mają one pełnić rolę
kluczowych węzłów, globalnych łańcuchów dostaw dla Europy Środkowo-Wschodniej
i przyczynić się do większego rozwoju społeczno-gospodarczego kraju.

-- 4 of 11 --

5
Program obejmuje trzy województwa: pomorskie, zachodniopomorskie oraz warmińsko-
mazurskie. Uwzględniono w nim: 4 porty morskie o podstawowym znaczeniu dla
gospodarki narodowej (Gdańsk, Gdynia, Szczecin, Świnoujście), 28 portów niemających
podstawowego znaczenia dla gospodarki narodowej, w tym 9 portów regionalnych
i 19 portów lokalnych oraz 50 przystani. Oprócz działań ściśle związanych z inwestycjami
w obrębie portów zdefiniowano w nim również potrzeby dotyczące rozwoju
infrastruktury dostępu do portów morskich od strony morza i lądu, w tym rozwój
korytarzy drogowych i kolejowych oraz szlaków rzecznych, zapewniających lepszą
dostępność transportową do portów morskich, a także wskazano działania służące
ochronie środowiska i poprawie bezpieczeństwa uczestników ruchu portowego.
3. W jaki sposób rząd wspiera rozwój transportu publicznego, aby zapewnić
ekologiczne i dostępne alternatywy dla transportu indywidualnego oraz
zminimalizować negatywne skutki dla środowiska naturalnego?
Rozwój transportu publicznego jest jednym z najważniejszych aspektów polityki
transportowej państwa. Temat ten został uwzględniony w SZRT w ramach kierunku
interwencji 3: Zmiany w indywidualnej i zbiorowej mobilności. W rozwiązaniu problemów
związanych z redukcją zanieczyszczenia powietrza, emisji gazów cieplarnianych, hałasu
i konsumpcją energii wskazano na wzrost różnych form podróży transportem
niezmotoryzowanym i niskoemisyjnym, w tym transportu szynowego oraz pojazdów
z napędem alternatywnym. W tym celu niezbędny jest jednak rozwój infrastruktury
transportowej oraz zaopatrzenie w paliwa alternatywne. Zadania te wykonywane
są w ramach programów wieloletnich.
Kolej to jeden z najbardziej ekologicznych środków transportu. Transport kolejowy
zarówno pasażerski, jak i towarowy, jest niekwestionowanym liderem w rankingach
dotyczących niskiej emisji CO2 oraz gazów cieplarniach, przez co ma niewielki wpływ
na zmiany klimatyczne. Transport kolejowy swoją pozycję zawdzięcza także wdrażaniu
rozwiązań i technologii poprawiających wydajność systemu oraz jakość stosowanych
środków transportu.
Rozwój niskoemisyjnego transportu zbiorowego w zakresie kolejnictwa można uzyskać
zwiększając liczbę połączeń i częstotliwość kursowania niskoemisyjnych pojazdów
szynowych, przeprowadzając elektryfikację linii regionalnych oraz włączając transport
kolejowy do obsługi transportu miejskiego (budowa nowych przystanków
w aglomeracjach). Realizacja inwestycji w ramach Krajowego Programu Kolejowego
wpływa na rozwój połączeń kolejowych międzyregionalnych, regionalnych oraz
aglomeracyjnych, poprawiając m.in. prędkość, bezpieczeństwo, komfort i funkcjonowanie
transportu publicznego. Modernizacja obejmuje wymianę torów, remonty mostów
i tuneli oraz instalację nowoczesnych systemów sygnalizacyjnych. Budowane są nowe
odcinki o parametrach umożliwiających podróż z wysokimi prędkościami, które mają
skrócić czas podróży między głównymi miastami.
Dodatkowo rząd inwestuje w zakup nowoczesnych, energooszczędnych pociągów, które
emitują mniej zanieczyszczeń i są bardziej przyjazne dla środowiska. Oparcie komunikacji
kolejowej o tabor zasilany energią elektryczną jest sposobem na zmniejszenie
negatywnego oddziaływania kolei na środowisko, co przy rosnącej świadomości
ekologicznej ma istotne znaczenie dla wyboru przez podróżnych środka transportu. Nowe
pociągi są wyposażone w udogodnienia zwiększające komfort podróży, takie jak
klimatyzacja, dostęp do internetu, ergonomiczne siedzenia oraz udogodnienia dla osób
z ograniczonymi możliwościami poruszania. Rząd w tym zakresie skutecznie korzysta
z funduszy unijnych na rozwój infrastruktury kolejowej, które są przeznaczone
na modernizację linii oraz zakup nowoczesnego tabor.

-- 5 of 11 --

6
Dodatkowo budowane i modernizowane są węzły przesiadkowe ułatwiające integrację
różnych środków transportu, takich jak kolej, autobusy i tramwaje, co sprzyja korzystaniu
z transportu publicznego. Kontynuowane są prace zmierzające do ujednolicenia taryfy
przewozowej oraz rozwoju systemów informacji pasażerskiej, dzięki czemu uproszczone
zostanie planowanie podróży i korzystanie z transportu publicznego, a także poprawa
dostępności cenowej.
Prowadzone są kampanie informacyjne promujące kolej jako ekologiczny i wygodny
środek transportu, podkreślając korzyści środowiskowe wynikające z ograniczenia ruchu
samochodowego, przy jednoczesnym wspieraniu programów edukacyjnych w szkołach
oraz inicjatyw społecznych promujących zrównoważony transport.
Rząd inwestuje w poprawę bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych poprzez instalację
nowoczesnych systemów sygnalizacyjnych i zabezpieczeń oraz prowadzone są kampanie
edukacyjne mające na celu zwiększenie świadomości w zakresie bezpieczeństwa na kolei.
Minister właściwy do spraw transportu jest organizatorem międzywojewódzkich
i międzynarodowych kolejowych przewozów pasażerskich. Zadaniem ministra jest zatem
planowanie, organizowanie i finansowanie dalekobieżnych kolejowych przewozów
użyteczności publicznej. W 2020 r. podpisana została wieloletnia Umowa Ramowa
o świadczenie usług publicznych w zakresie międzywojewódzkich i międzynarodowych
kolejowych przewozów pasażerskich pomiędzy Ministrem Infrastruktury a PKP Intercity
SA. Na tej podstawie operator zobowiązał się do wykonywania w latach 2021-2030
określonych usług związanych ze świadczeniem przewozów o charakterze użyteczności
publicznej.
Równocześnie w celu wsparcia pozamiejskich przewozów autobusowych został
utworzony Fundusz rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności
publicznej. Fundusz ten stanowi istotne rozwiązanie, które zasadniczo zmieniło sytuację
na rynku pozamiejskich przewozów autobusowych. Jest on pierwszym na tak dużą skalę
narzędziem wsparcia finansowego jednostek samorządu terytorialnego w organizacji
publicznego transportu zbiorowego. Środki Funduszu przeznaczone są na dofinansowanie
realizacji zadań własnych organizatorów w zakresie przewozów autobusowych
o charakterze użyteczności publicznej poprzez dopłatę do kwoty deficytu pojedynczej linii
komunikacyjnej w przewozach autobusowych o charakterze użyteczności publicznej,
z wyłączeniem komunikacji miejskiej. Fundusz cieszy się dużym zainteresowaniem,
a co za tym wzrasta zapotrzebowanie na środki ze strony jednostek samorządu
terytorialnego będących organizatorami publicznego transportu zbiorowego
w komunikacji pozamiejskiej. Według danych przekazanych przez Wojewodów, w 2024 r.
dopłatą z Funduszu objęto 7551 linii komunikacyjnych, a łączna wnioskowana kwota
dopłaty z Funduszu wynosi blisko 940 mln zł.
Dzięki powyższym działaniom polski rząd stara się zwiększyć atrakcyjność
i konkurencyjność transportu publicznego, likwidując zjawiska wykluczenia
komunikacyjnego w Polsce, a jednocześnie przyczyniając się do ochrony środowiska
i poprawy jakości życia obywateli.
4. Czy rząd podejmuje działania w celu promowania innowacyjnych rozwiązań
w dziedzinie transportu, takich jak transport autonomiczny, inteligentne systemy
zarządzania ruchem czy elektromobilność, w celu poprawy efektywności
i bezpieczeństwa transportu?
Ministerstwo Infrastruktury uczestniczy w gremiach mających na celu wypracowanie
rozwiązań upewniających bezpieczne wdrażanie automatyzacji transportu drogowego.
W ramach grupy eksperckiej Światowego Forum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego
trwają konsultacje dotyczące możliwości przyjęcia nowej konwencji ONZ. MI aktywnie

-- 6 of 11 --

7
uczestniczy też w pracach Partnerstwa na rzecz zautomatyzowanej mobilności (CCAM –
Connected, Cooperative & Automated Mobility).
W ramach aktualnie prowadzonych działań krajowych w tym obszarze, na zamówienie
Ministerstwa Infrastruktury, w ramach programu Gospostrateg, konsorcjum Instytutu
Transportu Samochodowego i Politechniki Warszawskiej, realizuje projekt, którego
efektem będzie stworzenie bazy scenariuszy drogowych umożliwiających wirtualne
testowanie systemów percepcji pojazdów autonomicznych.
Ponadto opracowany został krajowy profil standardu NeTex, który będzie służył
do cyfryzacji danych m.in. z transportu publicznego. W kolejnych latach planujemy
budowę Krajowego Punktu Dostępu do tych danych, który ułatwi dystrybucję aktualnych
informacji i tworzenie usług transportowych.
Polska kolej wpisuje się doskonale w politykę klimatyczną UE, bowiem większość linii
kolejowych w Polsce jest zelektryfikowana. Co więcej polscy producenci taboru należą do
liderów wdrażania technologii wodorowych. Budowane są dworce
i przystanki, wprowadzane rozwiązania informatyczne integrujące kolei z innymi środkami
transportu, podwyższany jest standard świadczonych usług. Podobne udogodnienia
wdrażane są dla przedsiębiorców i ruchu towarowego, w coraz większym zakresie
rozwijany jest transport intermodalny. W perspektywie czasowej do 2030 roku kolejne
inwestycje taborowe będą podnosiły konkurencyjność kolei jako środka transportu
pierwszego wyboru, m.in. poprzez dalszą rozbudowę siatki połączeń, modernizację linii
i podnoszenie prędkości.
Pośredni wpływ na ograniczenie emisyjności transportu ma również szersze włączenie
kolei do obsługi transportu miejskiego, pozwalające zastąpić w pewnym zakresie
indywidualny i zbiorowy transport spalinowy. W ramach tych działań budowane są nowe
przystanki w aglomeracjach, a także rewitalizowane są linie regionalne w ramach
Programu Kolej +.
Jednym z elementów realizacji transformacji energetycznej jest program „Zielona kolej”.
Zakłada on zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii w strukturze zasilania sektora
do 50% w 2025 r. (oznacza to zmniejszenie emisji CO2 o 2 mln ton) i 85% w 2030 r.
(zmniejszenie emisji CO2 o 8 mln ton), zaś docelowo ma to być 100%. PKP Energetyka (PGE
Energetyka Kolejowa) przeprowadziła proces instalacji paneli fotowoltaicznych przy
podstacjach trakcyjnych, dzięki czemu 360, czyli ponad 70% podstacji zasilających kolej
w energię elektryczną wyposażonych jest w instalacje do ekologicznego pozyskiwania
energii.
Rozwój technologii wodorowych to jeden z najbardziej istotnych tematów
podejmowanych przez sektor kolejowy w ostatnim czasie. Podkreślić należy, że jednym
z celów Polskiej Strategii Wodorowej, wyznaczonych na 2025 r. jest budowa pociągów
i lokomotyw zasilanych wodorem. Zakłada ona, że kolej napędzana paliwem wodorowym
może stać się atrakcyjna zarówno w przewozach towarowych, jak i w przewozach
pasażerskich. W technologie wodorowe mocno angażuje się PKP Energetyka (PGE
Energetyka Kolejowa). Planowane jest wdrożenie pionierskiego systemu zasilania kolei
w energię opartą o wodór pochodzący z odnawialnych źródeł energii.
Krajowy Program Kolejowy zakłada elektryfikacje wybranych linii kolejowych, co w sposób
szczególny wpływa na redukcję emisji gazów cieplarnianych. Elektryfikacja linii kolejowych
wdrażana ze względu na zidentyfikowanie potrzeby w zakresie poprawy efektywności
sieci (poprawa przepustowości), oddziałuje bezpośrednio na poprawę stanu środowiska.
Realizowane jest także przedsięwzięcie związane z cyfryzacją kolei pn. „Zwiększenie
bezpieczeństwa funkcjonowania transportu kolejowego” poprzez wdrażanie systemu
ERTMS obejmującego Europejski System Sterowania Pociągiem (ETCS) i Globalny System

-- 7 of 11 --

8
Kolejowej Radiokomunikacji Ruchomej (GSM-R), jak również poprawę jakości oferty
i bezpieczeństwa infrastruktury kolejowej udostępnianej przez PKP Polskie Linie
Kolejowe S.A. przewoźnikom. Prowadzone są równolegle inwestycje, których realizacja
przyczyni się do zapewnienia i zwiększenia bezpieczeństwa, np. inwestycje realizowane w
celu poprawy bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych, w tym przebudowa
na skrzyżowania dwupoziomowe, czy zabudowa nowych rozjazdów kolejowych
o podwyższonym standardzie konstrukcyjnym. Poprawa parametrów i stanu linii
kolejowych, będąca rezultatem prac inwestycyjnych, przekłada się bezpośrednio
na poprawę bezpieczeństwa w wielu jego aspektach. W szczególności wynika
to z modernizacji lub rewitalizacji nawierzchni kolejowej, urządzeń sieci trakcyjnej, a także
modernizacji lub zabudowy nowoczesnych, komputerowych urządzeń sterowania ruchem
kolejowym.
Dodatkowo w celu wsparcia elektromobilności realizowane są programy wsparcia
wymiany taboru autobusowego i trolejbusowego na zeroemisyjny. W ramach Krajowego
Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności KPO realizowana jest Inwestycja E1.2.1
Zeroemisyjny transport publiczny w miastach (tramwaje). Celem inwestycji jest
zwiększenie oferty czystego transportu publicznego w miastach. Wsparcie zostanie
udzielone w pierwszej kolejności obszarom, w których wprowadzono lub planuje się
wprowadzenie stref czystego transportu. Inwestycja polega na zakupie 88 jednostek
zeroemisyjnego taboru kolejowego (tramwajów) na potrzeby transportu publicznego
w miastach. Tramwaje zostaną dostarczone do 30 czerwca 2026 r. Planowana kwota
dofinansowania wynosi 865,76 mln zł. Do 5 lipca br. trwa nabór w ramach przedmiotowej
Inwestycji.
Ponadto w ramach KPO realizowana jest Inwestycja: E1.1.2 Zero- i niskoemisyjny
transport zbiorowy (autobusy). Pierwszy konkurs w ramach przedmiotowej Inwestycji
zakończył się 14 czerwca 2024 r. W ramach naboru wpłynęło 86 wniosków na wsparcie
zakupu zeroemisyjnego taboru autobusowego (elektrycznego, wodorowego) lub
niskoemisyjnego taboru autobusowego (zasilanego paliwami alternatywnymi – CNG, LPG,
LNG), wraz z niezbędną infrastrukturą ładowania/tankowania, w tym taboru zasilanego
olejem napędowym (diesel, norma nie niższa niż EURO VI) oraz hybrydy HEV/MHEV,
hybrydy plug-in (PHEV). Wsparcie przeznaczone zostanie na obsługę nowoutworzonych
pozamiejskich linii autobusowych oraz wymianę taboru autobusowego na dotychczas
funkcjonujących pozamiejskich liniach autobusowych zagrożonych likwidacją (ze względu
na przestarzały tabor i/lub deficytowość linii). Kwota środków przeznaczona na wsparcie
przedsięwzięć w ramach konkursu wynosi 1,4 mld zł.
W ramach FEnIKS 2021–2027 na transport publiczny dofinansowanie przewidziane
zostało w ramach Priorytetu III Transport miejski, Działanie FENX.03.01 Transport miejski.
Wsparcie przeznaczone będzie na wspieranie zrównoważonej multimodalnej mobilności
miejskiej jako elementu transformacji w kierunku gospodarki zeroemisyjnej.
Dofinansowanie przeznaczone zostanie na inwestycje infrastrukturalne, w tym:
infrastrukturę szynową (tramwajowa, metro), węzły przesiadkowe (w tym parkingi P&R
poza centrami miast), miejskie systemy ITS, rozwiązania IT, systemy sprzedaży biletów
i informacji pasażerskiej, tabor szynowy (tramwaje, metro), tabor autobusowy
i trolejbusowy oraz Plany Zrównoważonej Mobilności Miejskiej. Wysokość alokacji wynosi
2 mld euro. 28 czerwca 2024 r. zakończył się nabór dla Działania FENX.03.01 Transport
miejski. Kwota środków przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach tego
naboru wynosi 7,83 mld zł.
5. Jakie są główne wyzwania związane z poprawą usług związanych z przewozem
towarów i pasażerów, a także jakie działania podejmuje rząd w celu ich
rozwiązania?

-- 8 of 11 --

9
Ministerstwo Infrastruktury dostrzega potrzebę rewizji podstaw prawnych z zakresu
przepisów dotyczących przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu, zasad
wykonywania publicznego transportu zbiorowego i funkcjonowania Funduszu rozwoju
przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej w taki sposób, aby
pozwoliły one efektywniej przeciwdziałać wykluczeniu komunikacyjnemu przez
organizatorów publicznego transportu zbiorowego. W Ministerstwie Infrastruktury
została rozpoczęta analiza możliwości rewizji rozwiązań w powyższym zakresie w oparciu
o dialog ze środowiskiem przewoźników drogowych oraz organizatorów publicznego
transportu zbiorowego odpowiedzialnych za stosowanie ww. przepisów. W resorcie
infrastruktury odbyło się spotkanie z organizatorami publicznego transportu zbiorowego
i przewoźnikami. Resort zapoznał się z uwagami i spostrzeżeniami branży publicznego
transportu zbiorowego w zakresie przepisów nakierowanych na przeciwdziałanie
wykluczeniu komunikacyjnemu, dotyczących zasad wykonywania autobusowego
publicznego transportu zbiorowego, a także funkcjonowania Funduszu. Obecnie trwa
ocena efektywności aktualnie funkcjonujących rozwiązań dotyczących zasad
wykonywania publicznego transportu zbiorowego i funkcjonowania Funduszu wraz
z możliwością uwzględnienia postulatów zgłoszonych na ww. spotkaniu. Zmiany
przepisów przygotowane w wyniku tej rewizji powinny pozytywnie wpłynąć na jakość
i dostępność przewozów autobusowych.
Niezależnie od powyższego, prowadzone są działania w zakresie przewozów drogowych
towarów. Dotyczą one kontroli przewoźników drogowych z państw trzecich (spoza UE)
oraz określenia obowiązków innych niż przewoźnicy uczestników łańcucha dostaw.
W pierwszym przypadku przygotowano projekt ustawy o zmianie ustawy o transporcie
drogowym, mający na celu zwiększenie efektywności kontroli podmiotów uczestniczących
w przewozach drogowych oraz wzmocnienie egzekucji przepisów prawa dotyczących
wykonywania przewozu drogowego rzeczy przez podmioty uprawnione. W drugim
przypadku, poprzez ustawę z dnia 28 lipca 2023 r. o delegowaniu kierowców w transporcie
drogowym, dokonano zmian w ustawie o transporcie drogowym oraz w ustawie
o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu
paliwami opałowymi (SENT).
Dodatkowo Ministerstwo Infrastruktury, wspólnie ze spółkami PKP Polskie Linie Kolejowe
S.A. i Centralny Port Komunikacyjny Sp. z o.o., pracuje nad Horyzontalnym Rozkładem
Jazdy (HRJ), który ma na celu wprowadzenie stabilnej siatki połączeń na lata 2030/31-
2039/40 (z perspektywą 2049/50). Będzie to nowoczesne narzędzie pozwalające
na kompleksowe, systemowe zaplanowanie i realizację rozkładu jazdy pociągów na
obszarze całej Polski, stworzonym bezpośrednio pod potrzeby pasażerów. Głównym
celem HRJ jest wprowadzenie do rozkładu jazdy stabilności, powtarzalności połączeń,
nowych standardów oferty przewozowej, np. minimalnej częstotliwości kursowania
pociągów. Zaprojektowanie rozkładów jazdy pociągów w perspektywie dłuższej niż jeden
rok przyniesie korzyści zarówno pasażerom, jak i przewoźnikom kolejowym.
Zaplanowanie cyklicznych odjazdów pociągów z danej stacji umożliwi np. wprowadzenie
większej liczby skomunikowań na stacjach węzłowych, na których skorzysta pasażer.
Uporządkowanie oferty przewozowej pozwoli przewoźnikom lepiej i dokładniej
zaplanować strategię taborową dostosowaną do typów przewozów, potoków
pasażerskich oraz obsługiwanych tras.
Poprawa usług zewnętrznych, tj. przewozu towarów, związana jest w dużej mierze
z poprawą stanu infrastruktury kolejowej, a także likwidacji wąskich gardeł. Dzięki
Programom: Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027,
Instrument „Łącząc Europę” oraz Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności,
wsparcie uzyskują dodatkowo terminale intermodalne, a także rozwój (finansowanie)
elementów tzw. ostatniej mili – bocznic kolejowych. Jest to także zgodne z trwającymi

-- 9 of 11 --

10
pracami w Komisji Europejskiej nad zmianą Dyrektywy 92/106/EWG z 7 grudnia 1992 r.
w sprawie ustanowienia wspólnych zasad dla niektórych typów transportu
kombinowanego towarów między państwami członkowskimi.
W ramach działań związanych z realizacją Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania
Odporności 20 lutego 2023 r. została przyjęta przez Ministra Infrastruktury Decyzja
o priorytetach dla transportu intermodalnego w zakresie usuwania wąskich gardeł
określonych w „Analizie stanu infrastruktury kolejowej oraz działań inwestycyjnych
zmierzających do poprawy warunków prowadzenia transportu intermodalnego,
ze szczególnym uwzględnieniem występujących wąskich gardeł”. W ramach analizy
zostały zidentyfikowane 783 wąskie gardła. Po zweryfikowaniu ich priorytetu
wyszczególnionych zostało 110 wąskich gardeł, które powinny zostać zlikwidowane
w ciągu kilku najbliższych lat ze środków budżetowych i europejskich.
W Ministerstwie Infrastruktury rozpoczęły się także prace nad wprowadzeniem
rozwiązań, umożliwiających wyszukanie i zakup zintegrowanego biletu łączącego różne
rodzaje transportu publicznego. Projekt Ogólnopolskiego Biletu Zintegrowanego
to zaawansowany i kompleksowy koncept odpowiadający na rosnące wyzwania związane
z mobilnością miejską, regionalną i dalekobieżną oraz potrzebą promowania
zrównoważonych form transportu w Polsce. Wymaga udoskonalonych systemów
sprzedażowych i rozliczeniowych. Zawierać będzie nowe opcje płatności w transporcie
publicznym, do których należą odprawa przy użyciu karty debetowej lub kredytowej,
a także telefonu komórkowego lub kodu kreskowego. Doświadczenia międzynarodowe
wskazują, że płatności powinny zawierać system kart chipowych w transporcie
publicznym, taki jak obecnie wdrażany jest w Holandii. Planuje się wprowadzenie
rozwiązania, w którym depozyt związany z rozliczeniem biletu czy systemy rabatowe
umieszczane są na chipie i walidowane następnie poprzez czytnik. Jednolity bilet umożliwi
płynne podróżowanie pociągami, autobusami, tramwajami. System będzie obejmował
różne formy biletów, w tym: jednorazowe relacyjne nabywane na daną relację bez
względu na przewoźnika i godzinę odjazdu, z możliwością wyboru opcji powrotnej, bilety
tzw. abonamentowe relacyjne: miesięczne bez względu na przewoźnika czy też bilety
obejmujące wszystkich kolejowych przewoźników regionalnych z opcją komunikacji
miejskiej. Docelowo system powinien obejmować cały transport publiczny. Jednym
z elementów powyższego projektu będzie stworzenie nowoczesnej wyszukiwarki ofert
przewozowych, umożliwiającej korzystanie z różnych rodzajów transportu, w tym także
transportu miejskiego, autobusowego regionalnego i dalekobieżnego. Ten nowoczesny
system będzie oparty o otwarty interfejs, do którego włączyć się będą mogli wszyscy
zainteresowani przewoźnicy. Na obecnym, początkowym etapie, nie określono jeszcze
ostatecznej formy tego rozwiązania, a co za tym idzie daty i kosztu jego wprowadzenia.
6. W jaki sposób rząd promuje interoperacyjność różnych środków transportu oraz
integrację różnych systemów transportowych, aby zapewnić płynność przewozu
osób i towarów na różnych etapach podróży?
W Ministerstwie Infrastruktury rozpoczęły się prace nad wprowadzeniem rozwiązań,
umożliwiających wyszukanie i zakup zintegrowanego biletu łączącego różne rodzaje
transportu publicznego. Projekt Ogólnopolskiego Biletu Zintegrowanego
to zaawansowany i kompleksowy koncept odpowiadający na rosnące wyzwania związane
z mobilnością miejską, regionalną i dalekobieżną oraz potrzebą promowania
zrównoważonych form transportu w Polsce. Docelowo system powinien obejmować cały
transport publiczny. Jednym z elementów powyższego projektu będzie stworzenie
nowoczesnej wyszukiwarki ofert przewozowych, umożliwiającej korzystanie z różnych
rodzajów transportu, w tym także transportu miejskiego, autobusowego regionalnego
i dalekobieżnego. Ten nowoczesny system będzie oparty o otwarty interfejs, do którego
włączyć się będą mogli wszyscy zainteresowani przewoźnicy.

-- 10 of 11 --

11
Ministerstwo Infrastruktury prowadzi działania poprawiające konkurencyjność kolei
względem samochodów ciężarowych poprzez realizację m.in. zadań wynikających
z Kierunków Rozwoju Transportu Intermodalnego do 2023 r. z perspektywą do 2040 r.
wskazujących na działania dotyczące np. wsparcia rozwoju transportu intermodalnego.
Jednym z tych działań jest przeprowadzenie analizy w zakresie instrumentów wsparcia
transportu intermodalnego, w tym ulgi intermodalnej, z uwzględnieniem preferencji dla
nadawców ładunków i operatorów transportu intermodalnego. W latach 2022-2023
przeprowadzono analizę aktualnie obowiązującej ulgi intermodalnej od strony
przewozowej i kosztowej. Dokonano także analizy popytu na transport intermodalny
z oceną jego elastyczności oraz oceny wyników realizacji przewozów intermodalnych
w ostatnich latach i perspektyw rozwoju. Stosowny dokument został opublikowany
na stronie internetowej Ministerstwa Infrastruktury1. Zarządca infrastruktury kolejowej,
w zamyśle ww. dokumentu i umowy zawartej z Ministrem Infrastruktury, będzie mógł
udzielić przewoźnikowi kolejowemu Dodatkową Ulgę Intermodalną (+25% do obecnej
ulgi, tj. rozszerzenie obecnie obowiązującej ulgi intermodalnej) po spełnieniu przez
pociągi sprecyzowanych warunków (w tym jakościowych).
Z obecnego rozwiązania polegającego na obniżeniu stawki dostępu o 25%, tzw. ulgi
intermodalnej w pierwszym kwartale 2024 r. skorzystało wielu przewoźników, a liczba
pociągów zakwalifikowanych w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2024 r. do udzielenia
25% ulgi wyniosła 13 427 szt.
Powyższe rozwiązanie jest obecnie realizowane i powinno wpłynąć na konkurencyjność
transportu kolejowego, względem drogowego oraz zwiększyć liczbę kolejowych
przewozów intermodalnych, co wpłynie na wyniki całościowe transportu towarowego.
Ponadto PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. podejmują działania mające na celu likwidację
wąskich gardeł występujących na sieci kolejowej.
Obecnie toczą się prace nad rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady w prawie
praw pasażerów w kontekście podróży multimodalnych. Celem projektowanego
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady jest poszerzenie na połączenia
wykorzystujące kilka rodzajów transportu uprawnień pasażerów do uzyskania ochrony
swoich praw, zwłaszcza podczas zakłóceń podróży. Podróże multimodalne mają miejsce,
gdy pasażerowie łączą co najmniej dwa rodzaje transportu zbiorowego w celu dotarcia
do miejsca docelowego. Obecnie prawo do ochrony przysługuje pasażerom korzystającym
z jednego rodzaju transportu zbiorowego, nie przysługuje im ono natomiast w przypadku
zmiany rodzaju transportu w ramach jednej podróży. Aktualnie na poziomie Unii
Europejskiej nie istnieją jasne ramy określające odpowiednie obowiązki
i odpowiedzialność dostawców usług opartych na podróżach multimodalnych.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
1 https://www.gov.pl/web/infrastruktura/ulga-intermodalna

-- 11 of 11 --