Interpelacja w sprawie uproszczenia prawa w celu zapewnienia lepszych warunków dla działalności gospodarczej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3037
do ministra rozwoju i technologii, ministra sprawiedliwości
w sprawie uproszczenia prawa w celu zapewnienia lepszych warunków dla działalności gospodarczej
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 02-06-2024
Szanowni Panowie Ministrowie,
celem działań rządu na tej płaszczyźnie powinna być poprawa jakości stanowionego prawa, w tym zmniejszenie obciążeń regulacyjnych w celu zapewnienia lepszych warunków dla prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce i realizacji potrzeb poszczególnych grup obywateli. Istotą zmian w tym zakresie musi być: deregulacja, usprawnienie systemu prawnego, w tym stabilne i przewidywalne otoczenie prawne oraz racjonalizacja procesów legislacyjnych, w tym partnerstwo głównych podmiotów instytucjonalnych, korporacyjnych i społecznych.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Jakie konkretnie kroki podejmuje rząd w celu uproszczenia prawa, aby stworzyć bardziej przyjazne środowisko dla działalności gospodarczej w Polsce, a jednocześnie zachować integralność systemu prawnego?
Czy istnieją programy lub inicjatywy mające na celu eliminację nadmiernych obciążeń biurokratycznych dla przedsiębiorców, takie jak uproszczenie procedur administracyjnych czy redukcja liczby wymaganych formalności?
W jaki sposób rząd angażuje się w rewizję istniejących przepisów prawa oraz proces tworzenia nowych aktów prawnych, aby uwzględniać potrzeby i opinie przedsiębiorców oraz minimalizować negatywne skutki regulacji dla biznesu?
Jakie narzędzia są stosowane w celu monitorowania i oceny skutków regulacji gospodarczych na przedsiębiorstwa, w tym mierzenia kosztów regulacji i identyfikacji obszarów wymagających reform?
Czy rząd podejmuje działania w celu standaryzacji i usprawnienia procedur administracyjnych związanych z rejestracją firm, uzyskiwaniem pozwoleń czy rozliczaniem podatków, aby ułatwić prowadzenie działalności gospodarczej?
W jaki sposób rząd promuje transparentność i dostępność informacji dotyczących przepisów prawa oraz procedur administracyjnych dla przedsiębiorców, aby ułatwić im zrozumienie wymogów prawnych i uniknięcie niejasności?
Jakie są główne wyzwania związane z uproszczeniem prawa w celu poprawy warunków dla działalności gospodarczej, a także jakie działania podejmuje rząd w celu ich rozwiązania?
Jakie są perspektywy długoterminowe dla uproszczenia prawa w Polsce w celu stworzenia lepszych warunków dla działalności gospodarczej, a także jakie cele strategiczne rząd wyznacza w tej dziedzinie?
Z poważaniem
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Jacek Tomczak
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „trwają prace analityczne” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
36881 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DDR-III.054.8.2024
Warszawa, 27 czerwca 2024 r.
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 3037
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3037 Pana Posła Daniela Milewskiego z 10 czerwca br.
w sprawie uproszczenia prawa w celu zapewnienia lepszych warunków dla działalności
gospodarczej, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień .
Ad. Jakie konkretnie kroki podejmuje rząd w celu uproszczenia prawa, aby stworzyć
bardziej przyjazne środowisko dla działalności gospodarczej w Polsce, a jednocześnie
zachować integralność systemu prawnego?
Zgodnie z art. 67 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców Rada Ministrów,
która jest jednym z organów posiadających w Polsce inicjatywę ustawodawczą,
opracowując projekt aktu normatywnego określającego zasady podejmowania,
wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej, kieruje się zasadami
proporcjonalności i adekwatności, a w szczególności:
1) dąży do nienakładania nowych obowiązków administracyjnych, a jeżeli nie jest to
możliwe, dąży do ich nakładania jedynie w stopniu koniecznym do osiągnięcia ich celów;
2) dąży do ograniczenia obowiązków informacyjnych, zwłaszcza gdy wymagane
informacje są przekazywane przez obowiązanych organom władzy publicznej na
podstawie obowiązujących przepisów;
3) dąży do umożliwienia realizacji obowiązków informacyjnych w postaci elektronicznej;
4) implementując prawo Unii Europejskiej i prawo międzynarodowe, dąży do nakładania
wyłącznie obowiązków administracyjnych niezbędnych do osiągnięcia celów
implementowanych przepisów.
Mając powyższe na uwadze Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT) prowadzi szereg
działań legislacyjnych mających na celu stworzenie przyjaznego środowisko dla
działalności gospodarczej. W ramach prac nad poprawą otoczenia regulacyjnego i
instytucjonalnego w Polsce, przedstawiciele naszego resortu m.in. biorą aktywny udział
-- 1 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
w negocjacji aktów prawa unijnego w szerokim zakresie rozwoju gospodarki, przemysłu
i jednolitego rynku, w tym harmonizacji technicznej i regulacji produktowych. Stanowisko
Polski reprezentowane na posiedzeniach w Brukseli zarówno w Radzie UE jak i KE, bierze
pod uwagę głos polskich przedsiębiorstw i stowarzyszeń branżowych. Zgłaszane przez
przedstawicieli Polski problemy i propozycje mają na względzie realia polskich firm, ich
potrzeby rozwojowe oraz konkurencyjność. W ramach propozycji legislacyjnych
w zakresie otoczenia regulacyjnego powtarzane są postulaty dotyczące spójności regulacji
unijnych, nie dublowania się obowiązków, redukowania obciążeń administracyjnych czy
sprawozdawczych, wsparcia finansowego dla rozwoju przedsiębiorstw. Podobnie na
gruncie tworzenia prawa krajowego, Ministerstwo Rozwoju i Technologii jest otwarte na
postulaty przedsiębiorstw i stowarzyszeń branżowych, które są następnie brane pod
uwagę w procesie tworzenia w naszym resorcie propozycji przepisów prawnych lub
zgłaszane przez Ministerstwo w procesie konsultacji międzyresortowych.
Minister Rozwoju i Technologii prowadzi również portal informacyjno-usługowy
Biznes.gov.pl (zgodnie z przepisami ustawy o Centralnej Ewidencji Indywidualnej
Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji Przedsiębiorcy), który zawiera niezbędne
dla przedsiębiorców materiały dotyczące założenia i prowadzenia firmy, a także
wypełniania obowiązków nałożonych przez przepisy PL prawa i UE.
Biznes.gov.pl to serwis przeznaczony dla osób zamierzających rozpocząć i prowadzących
działalność gospodarczą. Celem portalu jest pomoc w realizacji spraw związanych
z zakładaniem i prowadzeniem działalności oraz uproszczenie formalności niezbędnych do
założenia i prowadzenia firmy.
Główne trzy filary portalu to:
usługi, które pomagają przedsiębiorcom realizować sprawy przez internet;
aktualne treści o obowiązujących przepisach prawa, wymaganych procedurach
i formalnościach związanych z zakładaniem i prowadzeniem działalności
gospodarczej w Polsce oraz Unii Europejskiej;
Centrum Pomocy Przedsiębiorcy, czyli eksperci którzy odpowiadają na pytania
dotyczące prowadzenia firmy.
Za pomocą serwisu osoby prowadzące firmę mogą składać wnioski do instytucji
państwowych drogą elektroniczną, oszczędzając przy tym czas i pieniądze. Serwis łączy
w sobie wiele usług i funkcji, nie tylko dla przedsiębiorców, ale także dla administracji.
Informacje na portalu Biznes.gov.pl są dostępne w języku polskim i angielskim
Ad. Czy istnieją programy lub inicjatywy mające na celu eliminację nadmiernych obciążeń
biurokratycznych dla przedsiębiorców, takie jak uproszczenie procedur
administracyjnych czy redukcja liczby wymaganych formalności?
Zgodnie z art. 70 ustawy - Prawo przedsiębiorców, ministrowie kierujący działami
administracji rządowej są zobowiązani do prowadzenia bieżących przeglądów przepisów
-- 2 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
gospodarczych. Przeprowadzając bieżący przegląd funkcjonowania aktów normatywnych
określających zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności
gospodarczej, ministrowie są zobowiązani do kierowania się zasadami proporcjonalności
i adekwatności opisanymi w art. 67 ustawy – Prawo przedsiębiorców. Ministrowie
corocznie, do 30 czerwca, przedstawiają Radzie Ministrów informacje o działaniach
podjętych w poprzednim roku kalendarzowym w wyniku dokonania tego przeglądu.
Mając na względzie dalsze rozszerzenie zasad stanowienia prawa przyjaznego
przedsiębiorcom Ministerstwo Rozwoju i Technologii przedstawiło inicjatywę legislacyjną,
w której zaproponowano zmiany w procesie przeglądu prawa gospodarczego - projekt
ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego
i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (UA8).
Projekt jest obecnie na etapie uzgodnień międzyresortowych, opiniowania i konsultacji
publicznych. Projekt przewiduje, że informacje o działaniach związanych z bieżącym
przeglądem, po ich otrzymaniu przez ministra właściwego do spraw gospodarki, będą
przekazywane podmiotom, które w systemie prawnym wyposażone są w kompetencje
związane z oceną praktyki legislacyjnej, w celu umożliwienia im wyrażenia stanowiska lub
opinii w terminie nie krótszym niż 30 dni. Wśród tych podmiotów wskazano Radę Dialogu
Społecznego, Radę Legislacyjną, Radę Pożytku Publicznego oraz Rzecznika Małych
i Średnich Przedsiębiorców. Informacje przedkładane ministrowi właściwemu do spraw
gospodarki, a także stanowiska oraz opinie zgłoszone do takich informacji, będą
dodatkowo publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej tego organu.
Do zasad, którymi należy kierować się przy tworzeniu prawa gospodarczego w ramach
procesu legislacyjnego zaproponowano również dodanie zasady równoważenia
obowiązków administracyjnych podczas opracowywania projektów aktów normatywnych
określających zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności
gospodarczej. Zasada ta w proponowanej wersji polega na tym, by projektując nowe
obowiązki administracyjne, dążyć do zmniejszenia obciążeń administracyjnych
wynikających z uregulowań prawnych już obowiązujących w danej dziedzinie.
Proponowana zasada koresponduje z obowiązkami wynikającymi z § 1 ust. 2 pkt 1 Zasad
Techniki Prawodawczej (stanowiących załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady
Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej”). Ma to
być ogólna zasada, jaką projektodawcy powinni kierować się projektując nowe przepisy
i ma pełnić funkcję mobilizującą do poszukiwania jak najmniej obciążających rozwiązań
oraz eliminowania przestarzałych i niepotrzebnych obciążeń, przy zapewnieniu
standardów prowadzenia działalności gospodarczej oraz ochrony interesu publicznego.
Ponadto, w celu zapewnienia ciągłości ewaluacji i poprawy jakości prawa gospodarczego
zaproponowano stworzenie nowej instytucji - rządowego programu regulacyjnego.
Program będzie określał priorytetowe działania w obszarze kształtowania otoczenia
prawnego wykonywania działalności gospodarczej w Polsce. Powinien on uwzględniać
wyniki dokonanego przeglądu funkcjonowania aktów normatywnych pozostających
w sferze prawa gospodarczego (z uwzględnieniem wspomnianych wyżej zasad
wynikających z art. 67 ustawy – Prawo przedsiębiorców) i obejmować planowane
-- 3 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
działania w zakresie zmniejszania obciążeń regulacyjnych oraz dokonywania oceny
funkcjonowania aktów normatywnych. Program byłby opracowywany raz na 4 lata.
W monitorowaniu skutków regulacji gospodarczych (w tym: w zakresie identyfikowania
i eliminowania obciążeń regulacyjnych nakładanych na przedsiębiorców) powinno pomóc
również szersze stosowanie instrumentu OSR ex-post. We wspomnianym projekcie UA8
zaproponowano zasadę projektowania oceny funkcjonowania aktów prawnych, które
określają zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej
w ramach procesu legislacyjnego. Zgodnie z projektem, uzasadnienie (lub stanowiąca jego
część ocena skutków regulacji) powinno zawierać informacje na temat zakresu oceny
funkcjonowania projektowanego aktu normatywnego lub jego części, mierników
określających stopień realizacji jego celów oraz terminu przygotowania takiej oceny.
Projekt UA8 przewiduje również wprowadzenie zasady obowiązkowej oceny
funkcjonowania aktu normatywnego w przypadku odstąpienia od konsultacji publicznych.
Ad. W jaki sposób rząd angażuje się w rewizję istniejących przepisów prawa oraz proces
tworzenia nowych aktów prawnych, aby uwzględniać potrzeby i opinie przedsiębiorców
oraz minimalizować negatywne skutki regulacji dla biznesu?
Ad. Czy rząd podejmuje działania w celu standaryzacji i usprawnienia procedur
administracyjnych związanych z rejestracją firm, uzyskiwaniem pozwoleń czy
rozliczaniem podatków, aby ułatwić prowadzenie działalności gospodarczej?
Minister właściwy ds. gospodarki, wywiązując się z obowiązku nałożonego art. 70 ustawy
- Prawa przedsiębiorców, corocznie dokonuje wskazanego przeglądu i podejmuje
stosowne inicjatywy legislacyjne.
W wyniku m.in. takich przeglądów podjęliśmy w ostatnim czasie trzy inicjatywy
legislacyjne. Jedna z nich to projekt zmian w ustawie o rzemiośle, procedowany w ramach
prac nad wspomnianym wyżej projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu
deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad
opracowywania prawa gospodarczego (UA8). Jego istotą jest w szczególności rozszerzenie
definicji rzemiosła i rzemieślnika, poprzez rozszerzenie katalogu prawnie dopuszczalnych
form prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie rzemiosła, dopuszczenie
wykorzystywania przez przedsiębiorców, niezależnie od formy prowadzenia przez nich
działalności, wszystkich kwalifikacji zawodowych w rzemiośle, wymienionych w ustawie
oraz włączenie do rzemiosła nowych zawodów (optyk okularowy i protetyk słuchu).
Projekt został przekazany do 539 podmiotów w ramach konsultacji publicznych.
Inną inicjatywą legislacyjną naszego jest projekt ustawy o zmianie ustawy o Centralnej
Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy
(dalej ustawy o CEiDG i PIP) oraz niektórych innych ustaw (UD38). Projekt stanowi
odpowiedź na problemy i postulaty zgłaszane przez przedsiębiorców i instytucje otoczenia
biznesu. Proponowane w projekcie rozwiązania koncentrują się na realizacji postulatów
przedsiębiorców zebranych w dotychczasowym okresie obowiązywania ustawy o CEIDG
-- 4 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
i PIP. Zarówno przedsiębiorcy jak i inni użytkownicy CEIDG wskazują, jak istotna jest
możliwość załatwienia spraw i odnalezienia informacji związanych z prowadzeniem
działalności gospodarczej w jednym miejscu - w ramach tzw. „jednego okienka”. W związku
z powyższym MRiT przygotowało rozwiązania, które wpłyną pozytywnie na warunki
prowadzenia działalności gospodarczej.
Proponowane rozwiązania obejmują: publikację w CEIDG – w jednym miejscu - informacji
o zawartych umowach spółki cywilnej, w których wspólnikiem jest przedsiębiorca wpisany
do CEIDG, zastąpienie osobnych wniosków do urzędu skarbowego, GUS i ZUS jednym
wnioskiem zintegrowanym oraz dopełnienie wszystkich formalności związanych z
rejestracją w jednym miejscu, umożliwienie składania wniosków dotyczących spółki
cywilnej on-line (aktualnie jest to możliwe tylko w formie papierowej), możliwość
generowania zaświadczenia dotyczącego spółki cywilnej on-line, wprowadzenie
ustandaryzowanego wzoru umowy spółki cywilnej, którą będzie można zawrzeć on-line.
Rozwiązania objęte projektem mają wyeliminować nadmierne obciążenia biurokratyczne
dla przedsiębiorców i uproszczenie procedur administracyjnych. Projekt ustawy zakłada
zmniejszenie liczby dokumentów przez zastąpienie kilku wniosków jednym, który będzie
elektronicznie przesyłany za pośrednictwem CEIDG do innych urzędów. Projekt zakłada
także ograniczenie liczby procedur i skrócenie czasu załatwienia spraw przez
wprowadzenie „jednego okienka” dla spółek cywilnych w zakresie spółek cywilnych,
w których wspólnikiem jest przedsiębiorca wpisany do CEIDG, brak konieczności
odwiedzania poszczególnych urzędów, tj. US, GUS, ZUS/KRUS, uzyskanie szerokiej
informacji o spółce cywilnej w rejestrze CEIDG, możliwość samodzielnego wygenerowania
zaświadczenia o spółce cywilnej (dotyczy spółek cywilnych, w których wspólnikiem jest
przedsiębiorca wpisany do CEIDG). Współpraca pomiędzy rejestrami, przekazywanie
i wymiana danych, uproszczenie procedur administracyjnych to także skuteczne państwo
oraz instytucje gospodarcze służące wzrostowi gospodarczemu oraz przeciwdziałające
wykluczeniu społecznemu i gospodarczemu.
Kolejnym projektem, nad którym trwają prace w MRiT, jest nowelizacja ustawy z dnia 9
kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych
gospodarczych (UD21). Jej potrzeba wynika z dotychczasowych doświadczeń nadzorczych
ministra właściwego do spraw gospodarki nad działalnością biur informacji gospodarczej.
Duże znaczenie dla dyskusji nad zmianami w przepisach ustawy mają coroczne spotkania
ze Związkiem Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce (ZPF), który jest organizacją
pracodawców zrzeszającą podmioty z różnych sektorów rynku finansowego. ZPF skupia
blisko sto przedsiębiorstw z rynku finansowego.
Istota rozwiązań ujętych w projekcie obejmuje wprowadzenie kilku przekrojowych zmian
poprawiających stosowanie przepisów ustawy oraz zapewnienia spójności regulacji
z ustawą o elektronicznych i milczącego załatwienia sprawy, w rozumieniu Kodeksu
postępowania administracyjnego (w przypadku postępowania dotyczącego zatwierdzania
regulaminu zarządzania danymi). Projektowane zmiany będą wpływały korzystnie na
przedsiębiorców, w tym również same biura. Projektowane przepisy doprecyzowują
zasady konstruowania cenników za usługi świadczone przez biura, a wynikające
-- 5 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
z przepisów ustawy, obowiązek rejestrowania przez biura czynności dokonywanych przez
pełnomocników klientów, doprecyzowania zasad uzyskiwania informacji gospodarczych
przez jednostki podległe MSWiA, umieszczania w rejestrze zapytań danych pełnomocnika
podmiotu, któremu biuro udostępniło dane ale również usprawnienie komunikacji ministra
z biurami oraz uproszczenia zasad nadzoru ministra nad działalnością biur.
Ad. Jakie narzędzia są stosowane w celu monitorowania i oceny skutków regulacji
gospodarczych na przedsiębiorstwa, w tym mierzenia kosztów regulacji i identyfikacji
obszarów wymagających reform?
Ministerstwo Rozwoju i Technologii sukcesywnie prowadzi ocenę funkcjonowania ustaw
ex post (OSR ex-post). Jako pozytywny przykład można wskazać ocenę funkcjonowania
ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej
i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (dostępna na stronie:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12364606/katalog/12914690#12914690). Wnioski
płynące z analizy OSR ex-post będą w najbliższym czasie przedmiotem inicjatywy
legislacyjnej.
Ad. W jaki sposób rząd promuje transparentność i dostępność informacji dotyczących
przepisów prawa oraz procedur administracyjnych dla przedsiębiorców, aby ułatwić im
zrozumienie wymogów prawnych i uniknięcie niejasności?
Jednym z działań jakie Ministerstwo Rozwoju i Technologii realizuje w tym obszarze jest
publikowanie na głównej stronie internetowej informacji dotyczących przepisów prawa
przyjmowanego na forum UE, które dotyczą prowadzenia działalności biznesowej.
Przykładowo, 24.11.2023 r. została opublikowana informacja o przyjęciu nowych aktów
delegowanych do rozporządzenia (UE) 2020/852 w sprawie ustanowienia ram
ułatwiających zrównoważone inwestycje - https://www.gov.pl/web/rozwoj-
technologia/nowe-akty-delegowane-do-taksonomii-ue-opublikowane
Ponadto, jak wskazałem powyżej, Minister Rozwoju i Technologii prowadzi portal
informacyjno-usługowy Biznes.gov.pl, którego treści podlegają weryfikacji pod kątem
zrozumienia treści. MRiT posiada standardy prostego języka, które obowiązują redaktorów
poszczególnych artykułów i opisów. Jednocześnie konsultanci infolinii w swoich
materiałach oraz wypowiedziach dostosowują się do potrzeb i możliwości odbiorców
komunikatów.
Ad. Jakie są główne wyzwania związane z uproszczeniem prawa w celu poprawy
warunków dla działalności gospodarczej, a także jakie działania podejmuje rząd w celu
ich rozwiązania?
Ad. Jakie są perspektywy długoterminowe dla uproszczenia prawa w Polsce w celu
stworzenia lepszych warunków dla działalności gospodarczej, a także jakie cele
strategiczne rząd wyznacza w tej dziedzinie?
-- 6 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ministerstwo Rozwoju i Technologii prowadzi ciągły proces deregulacji przepisów prawa
gospodarczego. Jednym z jego przejawów jest wspomniany wyżej projekt ustawy o
zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego
oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (UA8). Jest on wynikiem
wsłuchiwania się w głosy środowisk przedsiębiorców. Prowadzimy ciągły dialog
z przedsiębiorcami i monitoring funkcjonowania przepisów gospodarczych.
Regulacje zawarte w projekcie dotyczą m.in. obszarów:
A) Ułatwień przy podejmowaniu pierwszych kroków w biznesie – w tym zakresie
zaproponowano doprecyzowanie przepisów, z którymi przedsiębiorcy mają styczność, gdy
rozważają rozpoczęcie wykonywania działalności gospodarczej, np.:
- wyeliminowanie wątpliwości praktycznych co do możliwości prowadzenia drobnej
działalności przez obcokrajowców;
- uregulowanie kwestii oskładkowania umów cywilnoprawnych zawieranych
w ramach działalności nierejestrowej poprzez wyłączenie takich umów spod tytułu
ubezpieczeniowego, o ile są zawierane w ramach tej działalności;
- wprowadzenie zasady, że osoby wykonujące działalność nierejestrową powinny
posługiwać się numerem PESEL.
B) Prostszych zasad wykonywania działalności gospodarczej – w projekcie przewidziano
uproszczenie niektórych obowiązków spoczywających na przedsiębiorcach, usprawnienie
i łagodzenie zasad prowadzenia kontroli w firmach; uproszczenie relacji między
przedsiębiorcami a administracją publiczną. Proponowane rozwiązania, to m.in.:
- obowiązek doręczenia przedsiębiorcy przed wszczęciem kontroli wstępnej listy
informacji i dokumentów;
- obowiązek publikowania przez organy kontroli planów kontroli oraz wyników
okresowych analiz prawdopodobieństwa naruszenia prawa, obejmujących identyfikację
obszarów podmiotowych i przedmiotowych, w których ryzyko naruszenia przepisów jest
największe;
- skrócenie maksymalnego czasu kontroli mikroprzedsiębiorców z 12 do 6 dni;
- dostosowanie częstotliwości przeprowadzania kontroli do zidentyfikowanego
stopnia ryzyka związanego z wykonywaną przez przedsiębiorcę działalnością – im
mniejsza kategoria ryzyka, tym mniejsza liczba kontroli;
- dopuszczenie wniesienia sprzeciwu wobec czynności kontrolnych,
niewstrzymującego czynności kontrolnych, w przypadku, gdy organ przeprowadzając
kontrolę w sposób nieuprawniony powołuje się na wyłączenia ograniczeń kontroli
działalności gospodarczej;
- przeciwdziałanie wszczynaniu de facto fikcyjnych kontroli skarbowych jedynie
w celu przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego;
- brak konieczności przedkładania w urzędzie dokumentu prokury lub
pełnomocnictwa, jeżeli umocowanie da się wykazać w oparciu o dostępne publicznie
rejestry;
- jednoznaczne przesądzenie w przepisach, że pojazdy przeznaczone do celów
badawczych realizowanych przez firmy badawcze są wyłączone spod akcyzy;
-- 7 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
- umożliwienie zaliczania do kosztów kwalifikowanych kosztów przeglądów,
konserwacji, kalibracji aparatury wykorzystywanej do prowadzenia działalności B+R oraz
kosztów specjalistycznego transportu towarów wykorzystywanych na potrzeby B+R) –
pod warunkiem, że nie wynika to z umowy zawartej z podmiotem powiązanym z
podatnikiem;
- ujednolicenie niektórych rozwiązań w zakresie doręczeń pomiędzy KPA i Ordynacją
podatkową;
- wskazanie, że rozporządzenie dotyczące obowiązku rejestrowania sprzedaży przy
użyciu kas fiskalnych wydaje się nie częściej niż raz na 3 lata;
- umożliwienie notariuszom, na wniosek podmiotu biorącego udział w danym akcie
notarialnym, będącego osobą fizyczną, przesyłania wypisu tego aktu właściwemu
miejscowo organowi podatkowemu właściwemu w sprawach podatku od nieruchomości;
- możliwość umarzania należności z tytułu kar administracyjnych i zaległych kar
administracyjnych z urzędu;
- wprowadzenie instytucji „wezwania miękkiego”;
- wprowadzenie regulacji umożliwiającej wniesienie skargi do WSA bez składania
wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy także w odniesieniu do postanowień;
- wydłużenie terminu na wydanie decyzji w trybie autokontroli decyzji
administracyjnych do 14 dni;
- wprowadzenie formy dokumentowej umowy leasingu.
Niezwykle ważnym obszarem działalności resortu, które ma bezpośrednie przełożenie na
poprawę warunków działalności gospodarczej, jest regulowanie prawa zamówień
publicznych. Obecnie prowadzone są prace legislacyjne nad rozwiązaniami, których celem
jest wprowadzenie w polskim systemie prawa certyfikacji wykonawców zamówień
publicznych. Wprowadzenie certyfikacji wykonawców do krajowego systemu zamówień
publicznych zostało przewidziane w obowiązującej Polityce zakupowej państwa, przyjętej
uchwała Rady Ministrów jeszcze w 2022 r.
Certyfikacja wykonawców zamówień publicznych stworzy wykonawcom możliwość
uzyskania certyfikatu wydawanego przez podmioty certyfikujące. Będzie on służył do
potwierdzania ich sytuacji podmiotowej, tj. braku podstaw wykluczenia lub posiadania
określonych zdolności oraz zasobów niezbędnych do wykazywania warunków udziału
w postępowaniu.
Korzystanie przez przedsiębiorców - wykonawców z instrumentu certyfikacji i poddanie
się przez nich certyfikacji będzie fakultatywne. Podobnie jak ubieganie się o certyfikację,
także późniejsze posłużenie się certyfikatem będzie pozostawione swobodnej decyzji
wykonawców. Równocześnie, zamawiający nie będą mogli ograniczyć wykonawcom
prawa do posługiwania się ważnym certyfikatem. Wykonawcy będą mogli ubiegać się
o zamówienie publiczne zarówno bez certyfikatu, jak dotychczas, jaki i powołując się na
certyfikat.
Certyfikacja wykonawców w swym założeniu ma przyczynić się do realizacji jednego
z głównych celów Polityki, tj. rozszerzenia dostępu do rynku zamówień dla
-- 8 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
przedsiębiorców z sektora MŚP. Przedsiębiorcy ci często podkreślają, co znajduje również
odzwierciedlenie w licznych analizach, że czynnikiem ograniczającym ich skłonność do
udziału w procedurach zamówieniowych jest nadmierny formalizm oraz występująca
uznaniowość decyzji zamawiających w zakresie weryfikacji ich sytuacji podmiotowej.
Wszechstronna i całościowa analiza istoty certyfikacji wykonawców prowadzi do wniosku,
że może ona stanowić skuteczne rozwiązanie tych kwestii.
W celu wykazania braku podstaw wykluczenia oraz spełniania warunków udziału
w postępowaniu przedsiębiorca będzie mógł ograniczyć się do złożenia ważnego
certyfikatu, oczywiście zawierającego wszystkie niezbędne informacje potrzebne
zamawiającemu (np. informacje na temat posiadanego doświadczenia zawodowego). Dla
wykonawcy oznacza to zatem brak potrzeby gromadzenia i składania dokumentów na
potrzeby każdego przetargu. Dzięki temu zaoszczędzi on czas niezbędny na
przygotowanie oferty.
Przedsiębiorca, uzyskując certyfikat będzie mógł zwiększyć przewidywalność swoich
działań na rynku zamówień publicznych. Certyfikacja umożliwi mu wstępne potwierdzenie
jego sytuacji podmiotowej, które będzie co do zasady wiążące dla zamawiających. Nie do
przecenienia jest fakt, iż pozwoli ona znacząco zredukować ryzyko odmiennej interpretacji,
przez różnych zamawiających, okoliczności faktycznych i prawnych związanych z oceną
sytuacji podmiotowej wykonawcy (np. dotyczącej podstawy wykluczenia z art. 109 ust. 1
pkt 7 Pzp). Dotyczy to także procedury samooczyszczenia, która będzie mogła być
przeprowadzana przed podmiotem certyfikującym, bez konieczności jej powtarzania
w toku każdego jednostkowego postępowania o udzielenie zamówienia (duże ułatwienie
również dla zamawiających).
W tym kontekście warto zaznaczyć, że instytucja programu regulacyjnego (przewidzianego
w projekcie UA8) pozwoli na objęcie procesem monitorowania i ograniczania obciążeń
regulacyjnych całości systemu prawnego w RP w dłuższym horyzoncie czasowym.
Program regulacyjny ma na celu zapewnienie ciągłej poprawy jakości regulacji. Wedle
projektu program taki określałby priorytetowe działania w obszarze kształtowania
otoczenia prawnego wykonywania działalności gospodarczej. Program taki powinien
uwzględniać wyniki dokonanego przeglądu funkcjonowania aktów normatywnych
pozostających w sferze prawa gospodarczego i powinien obejmować planowane działania
w zakresie zmniejszania obciążeń regulacyjnych oraz dokonywania oceny funkcjonowania
aktów normatywnych. Planuje się cykliczne opracowywanie Programu, raz na 4 lata.
Przyjęty przez Radę Ministrów program będzie przedstawiany Sejmowi i Senatowi oraz
dostępny publicznie w ramach BIP. Koordynatorem wdrażania programu będzie minister
właściwy do spraw gospodarki.
Końcowo pragnę podkreślić, że deregulacja kwestii związanych z prowadzeniem
działalności gospodarczej to jeden z priorytetów rządu Donalda Tuska oraz Ministerstwa
Rozwoju i Technologii. Dążymy do znoszenia barier, które utrudniają prowadzenie firm.
Dlatego powołano Pełnomocnika do spraw deregulacji i dialogu gospodarczego, który jest
-- 9 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
odpowiedzialny za przedstawianie propozycji działań, w tym legislacyjnych, związanych z
ułatwieniami w prowadzeniu biznesu.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Jacek Tomczak
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Do wiadomości
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 10 of 10 --
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.156.2024
Warszawa, 02 lipca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3037 złożoną przez Pana posła Daniela Milewskiego,
uprzejmie przedstawiam następujące informacje, w zakresie właściwości Ministra
Sprawiedliwości.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że pytania zawarte w treści interpelacji pozostają
na znacznym poziomie ogólności. Pan poseł nie odnosi się bowiem do konkretnych
problemów, które wymagałaby rozwiązania, ani też nie wskazuje co konkretnie
wymagałoby ulepszenia, zmiany czy poprawy.
Mając powyższe na uwadze wskazuję obszar, na którym koncentrują się działania Ministra
Sprawiedliwości w kwestiach objętych niniejszą interpelacją. Przede wszystkim
prowadzone prace zmierzają do elektronizacji rejestrów publicznych i postępowań
dotyczących rejestrów. Planowane zmiany będą oddziaływać na przedsiębiorców
i obywateli poprzez przyspieszenie postępowań rejestrowych czy umożliwienie dostępu
do informacji za pośrednictwem Internetu.
Obecnie prowadzone prace legislacyjne koncentrują się na odejściu od postaci papierowej
w rejestrze stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji
i samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Tym samym, mają one na celu
wykorzystanie w pełnym zakresie możliwości płynących z systemu teleinformatycznego
oraz wyeliminowanie utrudnień i ograniczeń, jakie wiążą się z tradycyjną drogą papierową
składania wniosków rejestrowych i z prowadzeniem akt rejestrowych w postaci
papierowej. Projektowane rozwiązania usprawnią proces składania wniosków. System
teleinformatyczny wymusza bowiem podanie we wniosku obligatoryjnych danych, a przez
to zmniejsza ryzyko jego zwrotu z powodu nieprawidłowego wypełnienia. Akta rejestrowe
– z uwagi na ich prowadzenie w systemie teleinformatycznym – będą powszechnie
dostępne za pośrednictwem Internetu, co korzystnie wpłynie na możliwość zapoznania
się ze znajdującymi się w nich dokumentami.
-- 1 of 4 --
Ponadto trwają prace analityczne w zakresie:
- wprowadzenia zmian w przepisach ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym dotyczących
postępowań przymuszających wobec podmiotów, które nie złożyły dokumentów
finansowych - powyższa regulacja ma na celu odciążenie sądów rejestrowych i przez
to przyspieszenie rozpoznania wniosków składanych do sądów rejestrowych,
- wprowadzenia konta podmiotu w Krajowym Rejestrze Sądowym co ułatwi bezpośrednią
komunikację pomiędzy sądem rejestrowym, a podmiotem wpisanym do rejestru
przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (dla podmiotów wpisanych do rejestru
stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych
publicznych zakładów opieki zdrowotnej założenie konta podmiotu nie będzie
obligatoryjne),
- we współpracy z Ministerstwem Cyfryzacji planowany jest rozwój usługi mObywatel,
w ramach którego zakłada się m.in. umożliwienie pobierania listy firm, z którymi osoba
jest powiązana przez numer PESEL, informowanie o rejestracji sprawy lub wpisie
w rejestrze dotyczących podmiotów, z którymi osoba jest powiązana przez numer PESEL,
ustalenie i pobieranie listy numerów ksiąg wieczystych, w których w dziale II ujawniony
jest PESEL danej osoby, możliwość pobierania odpisu zupełnego, aktualnego, wyciągu
i zaświadczenia o zamknięciu księgi,
- elektronizacji rejestrów funduszy inwestycyjnych i emerytalnych oraz rejestru fundacji
rodzinnej i poprzez to umożliwienie składania wniosków i pism w postaci elektronicznej
oraz udostępnienie danych z tych rejestrów przez Internet.
Dodatkowo prowadzone są prace zmierzające do zwiększenia bezpieczeństwa obrotu
prawno-gospodarczego między innymi poprzez zmiany w zakresie obowiązków
informacyjnych, które niewątpliwie zwiększą poziom ochrony uczestników obrotu, a także
usprawnią postępowanie zmierzające do dokonania wpisu w rejestrze akcjonariuszy.
W odniesieniu do pytania nr 2 warto zaznaczyć, że obecnie trwają intensywne prace nad
dyrektywą zmieniającą dyrektywy 2009/102/WE i (UE) 2017/1132 w odniesieniu do
szerszego wykorzystania i aktualizacji narzędzi i procesów cyfrowych w ramach prawa
spółek, której rozwiązania niewątpliwie zmniejszą obciążenia administracyjne
przedsiębiorców. Poza tym prowadzone są prace analityczne w zakresie poszerzenia
katalogu czynności, które można dokonać za pośrednictwem wzorca udostępnionego
w systemie teleinformatycznym.
Odnosząc się do pytania nr 3 zauważyć trzeba, że w ramach procesów legislacyjnych
przeprowadzane są konsultacje społeczne w celu uwzględnienia potrzeb przedsiębiorców.
Należy również mieć na uwadze, że zgodnie z art. 70 ustawy - Prawo przedsiębiorców (Dz.
U. z 2024 r. poz. 236) ministrowie kierujący działami administracji rządowej dokonują,
w zakresie swojej właściwości, bieżącego przeglądu funkcjonowania aktów
normatywnych określających zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia
działalności gospodarczej, kierując się w szczególności zasadami określonymi w art. 67 tej
ustawy, oraz przedkładają Radzie Ministrów corocznie, w terminie do dnia 30 czerwca,
informację o działaniach podjętych w poprzednim roku kalendarzowym w wyniku
dokonania tego przeglądu. Zasady określone w art. 67 obejmują w szczególności dążenie
do nienakładania nowych obowiązków administracyjnych, ograniczenie obowiązków
informacyjnych czy umożliwienie ich realizację w postaci elektronicznej.
-- 2 of 4 --
W odniesieniu do pytania nr 4, dotyczącego narzędzi, które są stosowane w celu
monitorowania i oceny skutków regulacji gospodarczych na przedsiębiorstwa, w tym
mierzenia kosztów regulacji i identyfikacji obszarów wymagających reform stwierdzić
należy, że ocena wpływu (OW) w ramach rządowego procesu legislacyjnego stanowi cały
proces analityczny wspomagający podejmowanie decyzji w zakresie rozwiązań
regulacyjnych poprzez dostarczenie możliwie pełnej informacji na temat wariantów
rozwiązań konkretnego problemu oraz potencjalnych skutków (kosztów i korzyści) ich
wprowadzenia. OW jest dokonywana przy udziale interesariuszy i trwa aż do momentu
przyjęcia aktu prawnego. W ramach OW opracowywane są Ocena Skutków Regulacji
(OSR) oraz Ocena Skutków Regulacji ex post. OSR jako podstawowe narzędzie do oceny
wpływu regulacji jest obligatoryjnie sporządzana dla projektów ustaw, aktów
normatywnych Rady Ministrów, rozporządzeń Prezesa Rady Ministrów lub ministrów,
zarządzeń Prezesa Rady Ministrów w ciągu całego procesu legislacyjnego. Na wniosek
Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów OSR jest przygotowywana również do innych
dokumentów.
Odpowiadając na pytanie 5 podnieść należy, że usprawnienie procedur związanych
z rejestracją firm jest jednym z priorytetów podejmowanych działań. Przede wszystkim,
jak wskazane zostało powyżej, podejmowane działania dążą do szerokiej elektronizacji
postępowań w celu wprowadzenia dalszych ułatwień dla przedsiębiorców i przyspieszenia
postępowania.
Przechodząc do odpowiedzi na pytanie 6 należy wskazać, że Minister Sprawiedliwości
zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej, co najmniej
w języku polskim oraz innym języku zrozumiałym dla jak największej liczby użytkowników
obcojęzycznych, wzorce umów określone w przepisach wydanych na podstawie art. 231 §
5, art. 1061 § 5, art. 1571 § 5 i art. 3007 § 5 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks
spółek handlowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1467, 1488, 2280 i 2436) oraz informacje o:
1) zasadach zawiązywania i rejestracji spółek oraz rejestracji oddziałów przedsiębiorców
zagranicznych, wykorzystywania wzorców umów udostępnionych w systemie
teleinformatycznym, dokumentach wymaganych w postępowaniu rejestrowym, językach,
w których możliwe jest zawiązywanie i rejestracja spółek oraz rejestracja oddziałów,
identyfikacji osób oraz obowiązujących opłatach;
2) zasadach dotyczących członkostwa w organie uprawnionym do reprezentowania
podmiotu i organie nadzoru spółki, w tym dotyczących zakazu pełnienia funkcji w tych
organach oraz o podmiotach odpowiedzialnych za informowanie o osobach pełniących
funkcje w tych organach objętych zakazem;
3) uprawnieniach i obowiązkach organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu
i organu nadzoru spółki (art. 3b ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym
Rejestrze Sądowym).
Udzielając odpowiedzi na pytanie 7 i 8 należy przede wszystkim wskazać, że głównymi
wyzwaniami związanymi z poprawą warunków dla działalności gospodarczej są przede
wszystkim: zwiększenie bezpieczeństwa obrotu prawno-gospodarczego, zmniejszenie
obciążeń administracyjnych oraz przyspieszenie postępowań sądowych. W ocenie
Ministerstwa Sprawiedliwości wprowadzenie skutecznych i optymalnych rozwiązań
zarówno prawnych, jak i technicznych pozytywnie wpłynie na warunki prowadzenia
działalności gospodarczej.
-- 3 of 4 --
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --