+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DMP-III.054.2.2024
Warszawa, 22 lipca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 3027 Pana Posła Daniela Milewskiego sprawie
przemian strukturalnych sektora małych i średnich przedsiębiorstw
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 3027 sprawie przemian strukturalnych sektora
małych i średnich przedsiębiorstw.
Zmiany strukturalne w sektorze przedsiębiorstw należy rozpatrywać w kontekście
długookresowych uwarunkowań, w tym megatrendów takich jak upowszechnienie
technologii informacyjno-komunikacyjnych, które m.in. wpływają na dostępność
i efektywną alokację czynników produkcji, warunki handlu i inwestycji oraz
konkurencyjność. Wśród innych czynników warunkujących zmiany można wymienić m.in.
otoczenie prawno-instytucjonalne, w którym przedsiębiorcy prowadzą swoją działalność
(np. system ułatwień w zakładaniu biznesu, wsparcie w jego skalowaniu, eliminacja
nadmiernej biurokracji), sytuację na rynku pracy (np. popularność tzw. samozatrudnienia),
a także kształtowanie popytu na określone towary i usługi. Jednym z najważniejszych
uwarunkowań rozwoju sektora przedsiębiorstw w ostatnich 20 latach było wstąpienie
Polski do Unii Europejskiej co umożliwiło dostęp do jednego z największych rynków na
świecie. Równocześnie integracja gospodarcza i postępująca globalizacja stawia sektorowi
przedsiębiorstw, w szczególności MŚP, coraz większe wyzwania. Wynikają one przede
wszystkim z większej złożoności i zmienności otoczenia oraz nasilenia ryzyka
geopolitycznego, które pociąga za sobą zmiany w światowej gospodarce i wymianie
handlowej, zaburzenia głównych szlaków transportowych, zawirowania na rynkach
surowcowych i ograniczenia rynków zbytu.
Zgodnie z Raportem PARP o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce
2024 sektor MŚP (mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw) stanowi przeważającą
większość przedsiębiorstw w Polsce – 99,8%. Najliczniejszą grupą (97,2%; 2,3 mln)
w strukturze polskich przedsiębiorstw są mikroprzedsiębiorstwa, udział firm małych
wynosi 2,1% (48,2 tys.), średnich – 0,6% (14,3 tys.), dużych – 0,2% (3,8 tys.). Biorąc pod
uwagę lata 2012-2022 liczba przedsiębiorstw małych i średnich spadła (odpowiednio o
15,5% oraz 7,4%), podczas gdy liczba firm mikro i dużych wzrosła (odpowiednio o 32,8%
oraz 19,3%). Przełożyło się to na zmianę struktury sektora polskich przedsiębiorstw.
Zmniejszył się udział podmiotów małych (z 3,2% do 2%) oraz średnich (z 0,9% do 0,6%) na
rzecz mikroprzedsiębiorstw, które zwiększyły swoje znaczenie w polskim biznesie (z 95,8%

-- 1 of 7 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
do 97,2%). Pociągnęło to za sobą zmiany w zakresie tworzenia miejsc pracy. Znaczenie
małych i średnich przedsiębiorstw jako pracodawców zmalało (w 2012 r. zatrudnionych
w nich było ok. 31,4% pracujących, a w 2022 r. 24,9%), a wzrosło podmiotów mikro
(z 38,7% do 42,5%) i dużych (z 29,9% do 32,6%). Zmieniły się preferencje wyboru małych
i średnich przedsiębiorstw podstawowej formy prawnej prowadzenia działalności
gospodarczej – udział osób fizycznych zmniejszył się z 41,7% do 32%, a osób prawnych
i jednostek niemających osobowości prawnej zwiększył z 58,3% do 68%. Analiza struktury
branżowej małych i średnich firm wskazuje, że – pomimo nieznacznych przesunięć –
najliczniejsze grupy to podmioty prowadzące działalność w przemyśle (30,2%), handlu
(24,9%) oraz budownictwie (12%). Najmniej popularnymi obszarami działalności pozostaje
edukacja (1,5%), pozostała działalność usługowa (0,6%) oraz kultura, rozrywka i rekreacja
(0,4%). W konsekwencji powyższych procesów udział małych i średnich przedsiębiorstw
w tworzeniu wartości dodanej brutto (WDB) zmniejszył się o 4,5 pkt proc. do poziomu
24,4%. W tym okresie wzrosła partycypacja podmiotów mikro w WDB (z 24,6% do
31,4%), a spadła dużych (z 46,5% do 44,3%). Według Raportu PARP o stanie sektora
małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce 2024 przedsiębiorstwa działające w Polsce
wytwarzają obecnie blisko dwie trzecie polskiego PKB (67,9%). Największy wkład mają
MŚP, które generują blisko co drugą złotówkę PKB (45,3%).
Ministerstwo Rozwoju i Technologii dokłada starań, aby instrumenty wsparcia dla
przedsiębiorców inwestujących w Polsce były jak najbardziej dostępne, również dla
najmniejszych przedsiębiorstw. W ramach Polskiej Strefy Inwestycji (PSI), czyli
podstawowego instrumentu wsparcia inwestycji, umożliwiającego przedsiębiorcy
otrzymanie ulgi podatkowej na nową inwestycję, polskie firmy z sektora MŚP uzyskały
1637 decyzji o wsparciu (61% wszystkich) na łączną wartość inwestycji 18 mld zł (15%
wartości inwestycji w PSI). Przedsiębiorcy zadeklarowali utworzenie 8453 nowych miejsc
pracy, co stanowi 17% wszystkich nowych miejsc pracy w ramach PSI. PSI, która została
zainicjowana na mocy ustawy z 10 maja 2018 r. o wspieraniu nowych inwestycji (reforma
Specjalnych Stref Ekonomicznych), wydatnie przyczynia się do przyciągania nowych
inwestycji na obszarze całego kraju. PSI posiada wszystkie walory Stref, rozszerzone na
obszar całego kraju. Dotychczasowe zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej
na terenie specjalnych stref ekonomicznych (SSE) pozostają w mocy do końca 2026 r. Ulga
podatkowa w ramach PSI stanowi pomoc publiczną dostępną w formie zwolnienia
z podatku dochodowego (CIT lub PIT) w wysokości nawet do 70% wartości realizowanej
inwestycji (w przypadku mikro- i małych firm). Ulga podatkowa jest możliwa do uzyskania
w związku z realizacją nowej inwestycji na terenie całej Polski. Aby skorzystać ze
zwolnienia z podatku w ramach PSI jest niezbędne otrzymanie tzw. decyzji o wsparciu oraz
spełnienie kryteriów wskazanych przepisami prawa.
Warto również zwrócić uwagę na nowelizację Programu wspierania inwestycji o istotnym
znaczeniu dla gospodarki polskiej na lata 2011-2030. Celem przyjętej 5 czerwca 2023 r.
nowelizacji przepisów wskazanego programu jest zwiększenie dostępności wsparcia
poprzez uzależnienie kryteriów ilościowych oceny inwestycji od wielkości przedsiębiorcy.
Rozwiązanie jest wzorowane na przyjętym przy udzielaniu zwolnień z podatku
dochodowego na podstawie ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o wspieraniu nowych
inwestycji. Stosowany powszechnie podział na mikro-, małych, średnich i dużych
przedsiębiorców rozszerzono poprzez dodanie kategorii przedsiębiorcy rozwijającego się.
Do tej kategorii zalicza się dużych przedsiębiorców zatrudniających mniej niż 1000
pracowników i których roczny obrót lub suma bilansowa nie przekracza 250 milionów

-- 2 of 7 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
euro, a więc wciąż zbyt małych, by konkurować z największymi graczami na rynku.
Rozwiązanie to pozwala na dopasowanie wymagań do możliwości przedsiębiorców ze
względu na skalę prowadzonej przez nich działalności i zapobiega eliminowaniu z systemu
wsparcia mniejszych podmiotów. Ponadto wprowadzono niższe wymagania dla
reinwestycji, co ma na celu zachęcenie do rozwijania istniejących już zakładów.
W kwestii promowania wzrostu i skalowalności na zlecenie MRiT została przeprowadzona
analiza polskiego rynku start-upów, z której wynika m.in., że ekosystem start-upowy ma
silne podstawy do dalszego rozwoju, lecz wymaga strategicznych działań, by w pełni
wykorzystać swój potencjał. W tym celu MRiT podejmuje działania zmierzające do
opracowania polityki rozwoju startupów. Podstawą tej polityki będzie pogłębiona
diagnoza rynku startupów w Polsce, jego mocnych i słabych stron oraz identyfikacja
koniecznych zmian w przepisach i luk w systemie wsparcia oraz dobrych praktyk
zastosowanych w tym zakresie w innych krajach. Kluczowe znaczenie dla rozwoju
startupów będzie miał odpowiedni rozwój rynku funduszy Venture Capital inwestujących
w nowoczesne rozwiązania technologiczne. MRiT planuje wypracować tę politykę we
współpracy ze środowiskiem startupów.
Z punktu widzenia zadań Ministerstwa istotną kwestią jest również zwiększenie
umiędzynarodowienia polskiej gospodarki, w tym wsparcie MŚP w ich ekspansji
zagranicznej. W marcu 2024 r. podjęta została decyzja o wpisaniu projektu polityki
publicznej pn. Kierunki rozwoju ekspansji zagranicznej do wykazu prac legislacyjnych
i programowych RM. Projekt ten został opracowany i poddany konsultacjom publicznym,
w tym udostępniony na stronach internetowych MRiT. Obecnie trwa analiza uwag
nadesłanych w ramach tych konsultacji. W dokumencie zostaną określone działania dla
instytucji wspierających ekspansję zagraniczną, które mają być odpowiedzią na kluczowe
wyzwania w tym obszarze. Całość działań będzie skorelowana ze Strategią
Produktywności 2030.
System wsparcia internacjonalizacji obejmuje szereg działań w zakresie: informacji,
edukacji, doradztwa, promocji, relacji biznesowych, dostępu do rynku, instrumentów
finansowych czy z obszaru - nauka i biznes. Obecnie instytucje wspierające eksport
i inwestycje zagraniczne oferują przedsiębiorcom, w tym MŚP, szereg instrumentów
i narzędzi wsparcia i promocji, np.:
 program rządowy Finansowe Wspieranie Eksportu, realizowany przez BGK
wspólnie z KUKE, którego celem jest wsparcie polskich przedsiębiorstw w
zakresie finansowania eksportu towarów i usług oraz mechanizmem stabilizacji
oprocentowania kredytów eksportowych,
 grupa instrumentów KUKE związanych z ubezpieczeniem należności w handlu
międzynarodowym i ubezpieczeniem inwestycji bezpośrednich za granicą,
 Fundusz Ekspansji Zagranicznej, który współfinansuje inwestycje polskich firm na
międzynarodowych rynkach (PFR TFI),
 wsparcie internacjonalizacji w ramach Programu Fundusze Europejskie dla
Nowoczesnej Gospodarki (FENG) 2021-2027, w tym Programu BRAND HUB,
 wsparcie internacjonalizacji innowacyjnych produktów w ramach programu
Ścieżka SMART wdrażanego przez PARP i NCBiR,
 organizacja uczestnictwa Polski w wydarzeniach takich jak Osaka EXPO 2025,

-- 3 of 7 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
 grupa instrumentów oferowanych przez PAIH i PARP (np. wsparcie na utworzenie
partnerstwa – Travel Grants (PARP); Mapa rynków zagranicznych (PAIH); Travel
Grants (PARP); Polskie Mosty Technologiczne (PAIH).
W kontekście wspierania innowacyjności i konkurencyjności MRiT od wielu lat prowadzi
pogłębione badania nad specjalizacjami polskiej gospodarki. W wyniku tych działań
zidentyfikowano tzw. Krajowe Inteligentne Specjalizacje – obszary o największym
potencjale rozwojowym w skali kraju w zakresie badań, rozwoju i innowacji. Obecnie są
prowadzone prace nad wskazaniem tych dziedzin czy obszarów technologicznych, które
mają największe szanse na konkurowanie na rynku światowym.
Wzrost innowacyjności sektora MŚP jest kluczowym czynnikiem rozwoju
konkurencyjności tego sektora w Polsce oraz budowy gospodarki opartej na wiedzy, z
tego powodu eliminacja barier w tym zakresie jest od lat przedmiotem interwencji
administracji publicznej. Firmy, które inwestują w swój rozwój, mogą skorzystać ze
specjalnych ulg podatkowych (ulga na prototyp, ulga na robotyzację, ulga na wsparcie
innowacyjnych pracowników, łączne stosowanie ulg B+R i IP-Box oraz rozszerzenie ulgi
B+R).
Warto również zwrócić uwagę na działalność ośrodków innowacji (OI). Ośrodek Innowacji
to podmiot lub grupa podmiotów tworzących przestrzeń sprzyjającą współpracy badaczy,
innowatorów, startupów, pozostałych firm, inwestorów i innych organizacji w celu
przekucia pomysłów i technologii w innowacyjne produkty transformujące przemysł lub
daną branżę, a także świadczących kompleksowe usługi wspierające przedsiębiorstwa
w reagowanie na wyzwania cyfrowe, środowiskowe i inne z wykorzystaniem technologii,
innowacyjnych procesów i modeli biznesowych, a w konsekwencji w zwiększeniu ich
konkurencyjności. MRiT uruchamia proces akredytacji ośrodków innowacji, którego celem
jest zapewnienie wysokiej jakości usług. System akredytacji OI stanowi również ważny
element systemu wsparcia rozwoju OI finansowanego ze środków UE w latach 2021-2027
w ramach celu 1 Polityki Spójności: Bardziej inteligentna Europa dzięki wspieraniu
inteligentnej i innowacyjnej transformacji gospodarczej.
Ponadto MRiT jest odpowiedzialne za prace legislacyjne w zakresie nowelizacji ustawy
o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej oraz jej rozporządzenia
wykonawczego, tj. rozporządzenia w sprawie szczegółowego przeznaczenia oraz
szczegółowych warunków udzielania pomocy finansowej w ramach programów w
obszarze innowacyjności gospodarki. Zmiany będą miały na celu dostosowanie przepisów
krajowych do zmian w unijnych przepisach dotyczących pomocy publicznej oraz pomocy
de minimis oraz ułatwienie przedsiębiorcom realizacji innowacyjnych projektów.
MRiT wspiera rozwój klastrów zgodnie z dokumentem pt. Kierunki rozwoju polityki
klastrowej po 2020 r. Działania podejmowane bezpośrednio przez MRiT w tym zakresie
koncentrują się na rozwoju klastrów o największym potencjale rozwojowym w skali
krajowej, tzw. Krajowych Klastrach Kluczowych. Klastry, dzięki naturalnie nawiązanej
współpracy przedsiębiorstw, instytucji badawczych, instytucji otoczenia biznesu,
organizacji pozarządowych oraz władz lokalnych, są określane mianem katalizatora
procesów innowacyjnych i internacjonalizacji, wspierając tym samym potencjał rozwoju
i współpracy sektora przedsiębiorstw, w tym MŚP.

-- 4 of 7 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Obecnie wyraźnie określonym kierunkiem rozwoju gospodarki jest transformacja
energetyczna i cyfrowa. Działania w tym kierunku określa zarówno unijna Strategia MŚP,
jak i krajowe plany i strategie, w tym Strategia Produktywności 2030, mająca dostosować
polską gospodarkę do globalnych trendów. W związku z tym obecnie udostępniane
programy wsparcia koncentrują się na wspieraniu tych obszarów. Obserwujemy różny
poziom rozwoju poszczególnych obszarów cyfrowych i poprawę ogólnych wyników MŚP
w obszarze cyfryzacji, w dalszym ciągu jest to obszar rozwojowy. Na razie w tym zakresie
lepiej radzą sobie duże firmy, dotyczy to np. wykorzystania technologii sztucznej
inteligencji, korzystania z chmury, reklamy w Internecie (Raport PARP o stanie sektora
MŚP 2024). Świadomość kierunków rozwoju gospodarki jest coraz większa - według
badania GEM Polska 2023 średnio ponad 90% firm dojrzałych (co najmniej 3,5 roku) i ok.
85% młodych firm (do 3,5 roku) deklaruje, że podczas podejmowania decyzji biznesowych
zawsze bierze pod uwagę społeczne lub środowiskowe skutki swoich działań.
Przedsiębiorcy, którzy są otwarci na rozwój, ekspansję zagraniczną oraz na cyfrową
i zieloną transformację mogą skorzystać z pomocy doradców i usług polskich ośrodków
Europejskiej Sieci Przedsiębiorczości (EEN). Sieć ośrodków działa w 60 krajach, w Polsce
jest 28 ośrodków EEN. Działalność polskich ośrodków jest finansowania przez MRiT i UE.
Ministerstwo dostrzega potrzebę tworzenia lepszego otoczenia regulacyjnego dla
przedsiębiorców. Zależy nam, by projekty aktów prawnych były procedowane
z zachowaniem dobrych praktyk legislacyjnych, w szczególności były szeroko
konsultowane z zainteresowanymi podmiotami, zwłaszcza z przedsiębiorcami, a także
zapewniały odpowiedni okres na przygotowanie się do zmian. W MRiT trwają prace
prawodawcze o charakterze deregulacyjnym. Elementem pakietu deregulacyjnego będą
również zmiany w ustawie o rzemiośle, w tym rozszerzenie definicji rzemiosła
i rzemieślnika. MRiT, chcąc dotrzeć do MŚP z informacją o dostępnych rozwiązaniach dla
przedsiębiorców, zapewnia również finansowanie działalności Krajowego Punktu
Kontaktowego ds. Instrumentów Finansowych Programów Unii Europejskiej (KPK) przy
Związku Banków Polskich, który prowadzi działalność informacyjną, promocyjną oraz
doradczą dla wszystkich podmiotów (np. instytucji finansowych, przedsiębiorców) na
temat preferencyjnego finansowania ze środków unijnych, w tym z Programu InvestEU.
Bieżące wsparcie dla przedsiębiorców zapewnia Grupa PFR (w tym BGK i PARP).
Przykładowo MRiT finansuje Centrum Rozwoju MŚP, w ramach którego jest prowadzona
Akademia PARP oferująca bezpłatne kursy online na tematy związane z prowadzeniem
działalności gospodarczej, np. z zakresu cyberbezpieczeństwa czy gospodarki o obiegu
zamkniętym.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Waldemar Sługocki
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /

-- 5 of 7 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna przetwarzania danych osobowych
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku
z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych
oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 z późn. zm.), zwanego
dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i
Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507
Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na
ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP. Wykonującym obowiązki Administratora jest
Dyrektor Departamentu Małych i Średnich Przedsiębiorstw.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych,
a także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować
z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę:
iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO
tj. w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na
podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu
mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2022 r. poz.1339 z późn. zm. ), w celu
udzielenia odpowiedzi na interpelację lub zapytanie poselskie.
4. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne
lub działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w
celach, które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa
(np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych
z MRiT przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest
Minister Rozwoju i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne,
dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
5. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do
realizacji celu ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały
one zebrane, a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy
ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.
U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
6. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.

-- 6 of 7 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
8. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interpelację/zapytanie poselskie.
9. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują
Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art.
15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
10. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w
sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych
Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.

-- 7 of 7 --