Interpelacja nr 3016
Interpelacja w sprawie uprawy i sprzedaży przez rolników konopi włóknistych oraz interpretacji przepisów obowiązujących w tej materii
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie uprawy i sprzedaży przez rolników konopi włóknistych oraz interpretacji przepisów obowiązujących w tej materii
Interpelacja nr 3016
do ministra finansów
w sprawie uprawy i sprzedaży przez rolników konopi włóknistych oraz interpretacji przepisów obowiązujących w tej materii
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 31-05-2024
Szanowny Panie Ministrze,
uprawa konopi włóknistej (siewnej) przez rolników jest czymś godnym wspierania przez instytucje państwowe. Jest to bowiem roślina niewymagająca glebowo i może przynieść dużo korzyści dla wielu gałęzi gospodarki w Polsce, a także korzyści samym rolnikom. Konopie włókniste wykorzystywane są na potrzeby przemysłu chemicznego, celulozowo-papierniczego, farmaceutycznego, kosmetycznego, włókienniczego, spożywczego, materiałów budowlanych, fitoterapii oraz nasiennictwa. Są więc roślinami bezpiecznymi i korzystnymi dla zdrowia i życia człowieka. Z powodu zainteresowania niektórych grup społecznych konopiami indyjskimi myli się często jedne z drugimi, zwłaszcza w przestrzeni medialnej. Konopie włókniste nie odurzają ani nie uzależniają. Niezrozumienie tych różnic, co jest bardzo niepokojące, występuje również wśród urzędników w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a szczególnie w Ministerstwie Finansów, gdzie Krajowa Administracja Skarbowa dowolnie interpretuje ustawę o podatku akcyzowym, głównie gdy chodzi o art. 98 tejże ustawy.
Przykładem może być rolnik ze Śląska, pan J. R. W dniu 11 stycznia 2024 r. do jego gospodarstwa rolnego przybyło trzech funkcjonariuszy z Krajowej Agencji Skarbowej oddział w Rybniku (znak sprawy: 338000-CKR2.S013.5.2024; 338000-CKR2.800.2.2024). Zarówno z protokołu kontroli, jak i z relacji rolnika wynika, że funkcjonariusze naruszyli prawo co do interpretacji ustawy akcyzowej, jak i samej kontroli, na ustaloną przez siebie tezę, że zioła, które uprawia i sprzedaje, są objęte akcyzą, bo nadają się do palenia. Jak wynika z ustawy o podatku akcyzowym, tytoń powinien być pocięty lub w inny sposób podzielony, skręcony lub sprasowany w postaci bloków. Po drugie, tytoń powinien nadawać się do palenia bez dalszego przetwarzania przemysłowego. Kontrolujący takiego produktu nie znaleźli na terenie gospodarstwa rolnego.
Rolnik udostępnił kontrolującym wszystkie swoje produkty rolne, mimo to kontrolujący dalej naruszali mir domowy jego i jego chorych rodziców, przeszukując wszystkie prywatne pomieszczenia żony, dzieci i rodziców. Uczciwy rolnik małego gospodarstwa ekologicznego, z którego utrzymuje rodzinę, uprawiając zioła, został potraktowany jak właściciel dziupli nielegalnego tytoniu do palenia. Suszone ziele konopi siewnej w różnej postaci - także nieprzetworzone - zostało zarekwirowane. W taki to sposób urzędnicy pozbawili go możliwości dochodów ze sprzedaży produktów rolnych.
W mojej opinii, jeżeli urząd celno-skarbowy miał podejrzenia co do legalności uprawy roślin i sprzedaży, to wysyłając swoich funkcjonariuszy, którzy widzieli produkty, powinien stwierdzić zgodnie z prawdą, że znaleziony został susz ziołowy i zapakowane w torebki zioła do zaparzania. Rolnik swoje produkty sprzedawał jako produkt spożywczy w ramach rolniczego handlu detalicznego. Podawał dokładne informacje poprzez etykiety, instrukcje przygotowania napojów ziołowych w swoim internetowym sklepie. Konopie, jak i inne zioła w gospodarstwie były przetwarzane i konfekcjonowane pod kontrolą Państwowej Inspekcji Sanitarnej jako susz ziół do zaparzania i spożywania.
Z uwagi na niezwykle niepokojącą sytuację wielu rolników hodowców konopi, jak również ze względu na ogólną sytuację panującą w kraju związaną z interpretacją przez urzędników obowiązujących przepisów prawa dotyczących uprawy i sprzedaży konopi wnoszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy opisana sytuacja pana R. to jedyna taka w skali kraju, czy może podobnych działań było więcej? Proszę o wskazanie liczby kontrolowanych gospodarstw rolniczych, w których uprawiane i sprzedawane są konopie włókniste. Proszę o dane z lat kolejno: 2021, 2022 i 2023.
Czy wobec opisanej wyżej sytuacji Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje rozpocząć ustalenia wraz z Ministerstwem Finansów w kwestii właściwej interpretacji ustawy akcyzowej, aby wyeliminować w przyszłości błędną interpretację suszu ziołowego, w tym suszu konopi włóknistej, jako tytoniu do palenia, ponieważ każda roślina wysuszona nadaje się do palenia? Jeśli tak, kiedy takie prace się rozpoczną?
Czy wobec urzędników, którzy interpretują według własnego uznania przepisy akcyzowe, są wyciągane konsekwencje służbowe? Czy kontrolowane są poczynania urzędników kontrolujących w zakresie prawidłowości interpretacji przez nich przepisów obowiązującej ustawy?
Czy ministerstwo posiada informacje, że Krajowa Administracja Skarbowa posiada słuszną interpretację ustawy akcyzowej?
Czy Ministerstwo Finansów planuje przeszkolenie urzędników w pionie Krajowej Administracji Skarbowej w kwestii podatku akcyzowego od wyrobów ziołowych? Jeśli tak, proszę o podanie konkretnych dat.
Interpelacja nr 3016
do ministra finansów
w sprawie uprawy i sprzedaży przez rolników konopi włóknistych oraz interpretacji przepisów obowiązujących w tej materii
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 31-05-2024
Szanowny Panie Ministrze,
uprawa konopi włóknistej (siewnej) przez rolników jest czymś godnym wspierania przez instytucje państwowe. Jest to bowiem roślina niewymagająca glebowo i może przynieść dużo korzyści dla wielu gałęzi gospodarki w Polsce, a także korzyści samym rolnikom. Konopie włókniste wykorzystywane są na potrzeby przemysłu chemicznego, celulozowo-papierniczego, farmaceutycznego, kosmetycznego, włókienniczego, spożywczego, materiałów budowlanych, fitoterapii oraz nasiennictwa. Są więc roślinami bezpiecznymi i korzystnymi dla zdrowia i życia człowieka. Z powodu zainteresowania niektórych grup społecznych konopiami indyjskimi myli się często jedne z drugimi, zwłaszcza w przestrzeni medialnej. Konopie włókniste nie odurzają ani nie uzależniają. Niezrozumienie tych różnic, co jest bardzo niepokojące, występuje również wśród urzędników w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a szczególnie w Ministerstwie Finansów, gdzie Krajowa Administracja Skarbowa dowolnie interpretuje ustawę o podatku akcyzowym, głównie gdy chodzi o art. 98 tejże ustawy.
Przykładem może być rolnik ze Śląska, pan J. R. W dniu 11 stycznia 2024 r. do jego gospodarstwa rolnego przybyło trzech funkcjonariuszy z Krajowej Agencji Skarbowej oddział w Rybniku (znak sprawy: 338000-CKR2.S013.5.2024; 338000-CKR2.800.2.2024). Zarówno z protokołu kontroli, jak i z relacji rolnika wynika, że funkcjonariusze naruszyli prawo co do interpretacji ustawy akcyzowej, jak i samej kontroli, na ustaloną przez siebie tezę, że zioła, które uprawia i sprzedaje, są objęte akcyzą, bo nadają się do palenia. Jak wynika z ustawy o podatku akcyzowym, tytoń powinien być pocięty lub w inny sposób podzielony, skręcony lub sprasowany w postaci bloków. Po drugie, tytoń powinien nadawać się do palenia bez dalszego przetwarzania przemysłowego. Kontrolujący takiego produktu nie znaleźli na terenie gospodarstwa rolnego.
Rolnik udostępnił kontrolującym wszystkie swoje produkty rolne, mimo to kontrolujący dalej naruszali mir domowy jego i jego chorych rodziców, przeszukując wszystkie prywatne pomieszczenia żony, dzieci i rodziców. Uczciwy rolnik małego gospodarstwa ekologicznego, z którego utrzymuje rodzinę, uprawiając zioła, został potraktowany jak właściciel dziupli nielegalnego tytoniu do palenia. Suszone ziele konopi siewnej w różnej postaci - także nieprzetworzone - zostało zarekwirowane. W taki to sposób urzędnicy pozbawili go możliwości dochodów ze sprzedaży produktów rolnych.
W mojej opinii, jeżeli urząd celno-skarbowy miał podejrzenia co do legalności uprawy roślin i sprzedaży, to wysyłając swoich funkcjonariuszy, którzy widzieli produkty, powinien stwierdzić zgodnie z prawdą, że znaleziony został susz ziołowy i zapakowane w torebki zioła do zaparzania. Rolnik swoje produkty sprzedawał jako produkt spożywczy w ramach rolniczego handlu detalicznego. Podawał dokładne informacje poprzez etykiety, instrukcje przygotowania napojów ziołowych w swoim internetowym sklepie. Konopie, jak i inne zioła w gospodarstwie były przetwarzane i konfekcjonowane pod kontrolą Państwowej Inspekcji Sanitarnej jako susz ziół do zaparzania i spożywania.
Z uwagi na niezwykle niepokojącą sytuację wielu rolników hodowców konopi, jak również ze względu na ogólną sytuację panującą w kraju związaną z interpretacją przez urzędników obowiązujących przepisów prawa dotyczących uprawy i sprzedaży konopi wnoszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy opisana sytuacja pana R. to jedyna taka w skali kraju, czy może podobnych działań było więcej? Proszę o wskazanie liczby kontrolowanych gospodarstw rolniczych, w których uprawiane i sprzedawane są konopie włókniste. Proszę o dane z lat kolejno: 2021, 2022 i 2023.
Czy wobec opisanej wyżej sytuacji Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje rozpocząć ustalenia wraz z Ministerstwem Finansów w kwestii właściwej interpretacji ustawy akcyzowej, aby wyeliminować w przyszłości błędną interpretację suszu ziołowego, w tym suszu konopi włóknistej, jako tytoniu do palenia, ponieważ każda roślina wysuszona nadaje się do palenia? Jeśli tak, kiedy takie prace się rozpoczną?
Czy wobec urzędników, którzy interpretują według własnego uznania przepisy akcyzowe, są wyciągane konsekwencje służbowe? Czy kontrolowane są poczynania urzędników kontrolujących w zakresie prawidłowości interpretacji przez nich przepisów obowiązującej ustawy?
Czy ministerstwo posiada informacje, że Krajowa Administracja Skarbowa posiada słuszną interpretację ustawy akcyzowej?
Czy Ministerstwo Finansów planuje przeszkolenie urzędników w pionie Krajowej Administracji Skarbowej w kwestii podatku akcyzowego od wyrobów ziołowych? Jeśli tak, proszę o podanie konkretnych dat.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7955 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 26 czerwca 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 3016 w sprawie uprawy i sprzedaży przez rolników
konopi włóknistych oraz interpretacji przepisów obowiązujących w
tej materii
Znak sprawy: DZP1.K43.4.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 3016
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 3016 z 10 czerwca 2024 r. Posłów na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej Pana Jarosława Sachajko oraz Pani Anny Gembickiej
w sprawie uprawy i sprzedaży przez rolników konopi włóknistych oraz interpretacji
przepisów obowiązujących w tej materii, przedstawiam następujące informacje.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym,
wyroby akcyzowe to wyroby energetyczne, energia elektryczna, napoje alkoholowe,
wyroby tytoniowe, susz tytoniowy, płyn do papierosów elektronicznych oraz
wyroby nowatorskie, określone w załączniku nr 1 do ustawy.
W pozycji 42 tego załącznika (zawierającego wykaz wyrobów akcyzowych)
wymieniono papierosy, tytoń do palenia oraz cygara i cygaretki bez względu na kod
CN.
Zgodnie z art. 98 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy do wyrobów tytoniowych zalicza się,
bez względu na kod CN, tytoń do palenia.
W art. 98 ust. 5 ustawodawca zdefiniował pojęcie „tytoniu do palenia”. Za tytoń
do palenia, zgodnie z brzmieniem tego przepisu, uznaje się:
1. tytoń, który został pocięty lub inaczej podzielony, skręcony lub sprasowany
w postaci bloków oraz nadający się do palenia bez dalszego przetwarzania
przemysłowego;
2. odpady tytoniowe będące pozostałościami liści tytoniu i produktami
ubocznymi zyskanymi podczas przetwarzania tytoniu lub produkcji wyrobów
-- 1 of 3 --
2/3
tytoniowych, oddane do sprzedaży detalicznej, niebędące papierosami, cygarami
lub cygaretkami, a nadające się do palenia.
Stosownie natomiast do postanowień art. 98 ust. 8 ww. ustawy produkty
składające się w całości albo w części z substancji innych niż tytoń, lecz poza tym
spełniające kryteria ustalone w ust. 2, 3 lub 5, są traktowane jako papierosy i tytoń
do palenia. Wyjątek stanowią jedynie wyroby, które nie zawierają tytoniu
i są wykorzystywane wyłącznie w celach medycznych (objęte reżimem
farmaceutycznym).
Wskazane powyżej unormowania krajowe stanowią implementację stosownych
regulacji unijnych. Zgodnie z art. 2 ust. 2 dyrektywy Rady 2011/64/UE w sprawie
struktury oraz stawek akcyzy stosowanych do wyrobów tytoniowych, wyroby
składające się w całości lub w części z substancji innych niż tytoń, lecz poza tym
spełniające ustalone w przepisach dyrektywy kryteria, są traktowane jako papierosy
i tytoń do palenia.
Przepis art. 98 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym ma zapobiegać sytuacjom, kiedy
dany produkt stanowiący substytut klasycznych wyrobów tytoniowych, nie byłby
opodatkowany akcyzą w związku z tym, że został on wytworzony z wyrobów
niebędących tytoniem.
Mając na uwadze powołane powyżej przepisy, kluczowym kryterium decydującym
o zakwalifikowaniu produktu jako wyrobu akcyzowego - tytoniu do palenia jest jego
zdatność do takiego właśnie użycia, a więc do palenia bez dalszego przetwarzania
przemysłowego. Decydujące są zatem jego właściwości z punktu widzenia samej
tylko możliwości użycia do palenia (bez dalszego przetworzenia przemysłowego).
Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że ustawa o podatku akcyzowym uznaje
za wyrób akcyzowy tytoń (w tym także substancję inną niż tytoń) pocięty lub inaczej
podzielony, co oznacza, że każdy sposób podzielenia odpowiada hipotezie tej normy
prawnej.
Również w judykaturze prezentowane jest stanowisko (wyrok NSA z 7 listopada
2017 r., sygn. akt I GSK 1864/15), że aby potraktować dany produkt jako papierosy
lub tytoń do palenia w rozumieniu art. 98 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym,
uwzględniając przy tym słownikowe pojęcie palenia, wystarczy, że pod wpływem
spalania wytwarza się z danej substancji dym wdychany przez człowieka. Istotą
palenia w rozumieniu powołanego przepisu jest wdychanie dymu.
Zatem przy ocenie, czy dany wyrób jest tytoniem do palenia decydujący jest fakt,
czy wyrób ten nadaje się do palenia bez dalszego przetwarzania przemysłowego.
Przy czym jako przetworzenie przemysłowe rozumieć należy natomiast ingerencję
we właściwości fizykochemiczne produktu tak, aby poprzez stosowanie
odpowiednich procesów technologicznych doprowadzić do wytworzenia innej
właściwości tego wyrobu. W związku z powyższym, jeżeli susz konopny nadaje się
do palenia bez dalszego przetwarzania przemysłowego, to jest wyrobem
akcyzowym w rozumieniu przepisów ustawy i dla celów podatkowych bez znaczenia
jest możliwość innego przeznaczenia niż bezpośrednio do palenia (konsumpcji),
chyba że wyrób byłby wykorzystywany wyłącznie w celach medycznych (art. 98
ust. 8 ustawy).
Wykładni rozumienia warunku w postaci nadawania się tytoniu do palenia bez
dalszego „przetwarzania przemysłowego” dokonał TS UE w wyroku z 6 kwietnia
2017 r. w sprawie C-638/15 Eko Tabak s.r.o. v. Generalni feditelstvi cel. Trybunał
-- 2 of 3 --
3/3
Sprawiedliwości stwierdził, że w rozumieniu art. 5 ust 1 lit. a dyrektywy Rady
2011/64/UE, za nadający się do palenia bez dalszego „przetwarzania
Przemysłowego” należy uznać wyrób tytoniowy, który jest gotowy lub który można
łatwo uczynić gotowym do palenia środkami nieprzemysłowymi.
Za przemysłowe przetworzenie nie można uznać prostego ręcznego rozdrobnienia
suszu roślinnego za pomocą prostego urządzenia np. ręcznego młynka,
czy niszczarki do papieru, przy czym w handlu dostępne są młynki dedykowane dla
kwiatostanów konopi.
W przepisie art. 98 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym chodzi nie o to, aby wyrób
nadawał się do palenia bez jakiejkolwiek ingerencji, jakiegokolwiek przetworzenia,
lecz by nadawał się do palenia (ulegał procesowi płynnego spalania wytwarzając
dym), bez zaangażowania o charakterze przemysłowym. Nie wymaga też wiedzy
specjalistycznej stwierdzenie, że jedną z głównych metodą konsumpcji suszu
konopnego jest palenie, choć taki materiał roślinny - susz bazujący na roślinach
konopnych może być wykorzystywany także w inny sposób. Niemniej jednak,
przepis art. 98 ust. 5 w związku z ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym
za wystarczającą przesłankę do kwalifikacji jako wyrób tytoniowy uznaje to,
że wyrób nadaje się do palenia, czyli posiada cechy umożliwiające jego spalenie
w sposób płynny, przy jednoczesnym wytwarzaniu dymu, który może być wdychany.
Nie jest natomiast wymagane ustalenie, że jedynym przeznaczeniem takiego
wyrobu jest jego konsumpcja w procesie spalania.
Ponadto odnosząc się do kwestii liczby kontrolowanych gospodarstw rolniczych, w
których uprawiane i sprzedawane są konopie włókniste, informuję, że według
posiadanych danych w systemach informatycznych w latach 2021-2023 nie było
prowadzonych w gospodarstwach rolniczych kontroli podatkowych i kontroli celno-
skarbowych dotyczących określenia podatku akcyzowego z tytułu uprawy
i sprzedaży konopi włóknistej.
Jednocześnie uprzejmie informuję Pana Marszałka, że ze względu na skierowanie
do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi interpelacji nr 3017 z 10 czerwca 2024 r.
posłów na Sejm RP Pana Jarosława Sachajko oraz Pani Anny Gembickiej, w sprawie
uprawy i sprzedaży przez rolników konopi włóknistych oraz interpretacji przepisów
obowiązujących w tej materii, której treść jest identyczna z treścią tej interpelacji,
w zakresie właściwym dla Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odpowiedź zostanie
udzielona przy interpelacji nr 3017 z 10 czerwca 2024 r.
Przedstawiając powyższe mam nadzieję, że zaprezentowane informacje stanowią
wyczerpującą odpowiedź na złożoną interpelację i spotkają się z uprzejmą
akceptacją Pana Marszałka.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 26 czerwca 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 3016 w sprawie uprawy i sprzedaży przez rolników
konopi włóknistych oraz interpretacji przepisów obowiązujących w
tej materii
Znak sprawy: DZP1.K43.4.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 3016
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 3016 z 10 czerwca 2024 r. Posłów na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej Pana Jarosława Sachajko oraz Pani Anny Gembickiej
w sprawie uprawy i sprzedaży przez rolników konopi włóknistych oraz interpretacji
przepisów obowiązujących w tej materii, przedstawiam następujące informacje.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym,
wyroby akcyzowe to wyroby energetyczne, energia elektryczna, napoje alkoholowe,
wyroby tytoniowe, susz tytoniowy, płyn do papierosów elektronicznych oraz
wyroby nowatorskie, określone w załączniku nr 1 do ustawy.
W pozycji 42 tego załącznika (zawierającego wykaz wyrobów akcyzowych)
wymieniono papierosy, tytoń do palenia oraz cygara i cygaretki bez względu na kod
CN.
Zgodnie z art. 98 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy do wyrobów tytoniowych zalicza się,
bez względu na kod CN, tytoń do palenia.
W art. 98 ust. 5 ustawodawca zdefiniował pojęcie „tytoniu do palenia”. Za tytoń
do palenia, zgodnie z brzmieniem tego przepisu, uznaje się:
1. tytoń, który został pocięty lub inaczej podzielony, skręcony lub sprasowany
w postaci bloków oraz nadający się do palenia bez dalszego przetwarzania
przemysłowego;
2. odpady tytoniowe będące pozostałościami liści tytoniu i produktami
ubocznymi zyskanymi podczas przetwarzania tytoniu lub produkcji wyrobów
-- 1 of 3 --
2/3
tytoniowych, oddane do sprzedaży detalicznej, niebędące papierosami, cygarami
lub cygaretkami, a nadające się do palenia.
Stosownie natomiast do postanowień art. 98 ust. 8 ww. ustawy produkty
składające się w całości albo w części z substancji innych niż tytoń, lecz poza tym
spełniające kryteria ustalone w ust. 2, 3 lub 5, są traktowane jako papierosy i tytoń
do palenia. Wyjątek stanowią jedynie wyroby, które nie zawierają tytoniu
i są wykorzystywane wyłącznie w celach medycznych (objęte reżimem
farmaceutycznym).
Wskazane powyżej unormowania krajowe stanowią implementację stosownych
regulacji unijnych. Zgodnie z art. 2 ust. 2 dyrektywy Rady 2011/64/UE w sprawie
struktury oraz stawek akcyzy stosowanych do wyrobów tytoniowych, wyroby
składające się w całości lub w części z substancji innych niż tytoń, lecz poza tym
spełniające ustalone w przepisach dyrektywy kryteria, są traktowane jako papierosy
i tytoń do palenia.
Przepis art. 98 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym ma zapobiegać sytuacjom, kiedy
dany produkt stanowiący substytut klasycznych wyrobów tytoniowych, nie byłby
opodatkowany akcyzą w związku z tym, że został on wytworzony z wyrobów
niebędących tytoniem.
Mając na uwadze powołane powyżej przepisy, kluczowym kryterium decydującym
o zakwalifikowaniu produktu jako wyrobu akcyzowego - tytoniu do palenia jest jego
zdatność do takiego właśnie użycia, a więc do palenia bez dalszego przetwarzania
przemysłowego. Decydujące są zatem jego właściwości z punktu widzenia samej
tylko możliwości użycia do palenia (bez dalszego przetworzenia przemysłowego).
Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że ustawa o podatku akcyzowym uznaje
za wyrób akcyzowy tytoń (w tym także substancję inną niż tytoń) pocięty lub inaczej
podzielony, co oznacza, że każdy sposób podzielenia odpowiada hipotezie tej normy
prawnej.
Również w judykaturze prezentowane jest stanowisko (wyrok NSA z 7 listopada
2017 r., sygn. akt I GSK 1864/15), że aby potraktować dany produkt jako papierosy
lub tytoń do palenia w rozumieniu art. 98 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym,
uwzględniając przy tym słownikowe pojęcie palenia, wystarczy, że pod wpływem
spalania wytwarza się z danej substancji dym wdychany przez człowieka. Istotą
palenia w rozumieniu powołanego przepisu jest wdychanie dymu.
Zatem przy ocenie, czy dany wyrób jest tytoniem do palenia decydujący jest fakt,
czy wyrób ten nadaje się do palenia bez dalszego przetwarzania przemysłowego.
Przy czym jako przetworzenie przemysłowe rozumieć należy natomiast ingerencję
we właściwości fizykochemiczne produktu tak, aby poprzez stosowanie
odpowiednich procesów technologicznych doprowadzić do wytworzenia innej
właściwości tego wyrobu. W związku z powyższym, jeżeli susz konopny nadaje się
do palenia bez dalszego przetwarzania przemysłowego, to jest wyrobem
akcyzowym w rozumieniu przepisów ustawy i dla celów podatkowych bez znaczenia
jest możliwość innego przeznaczenia niż bezpośrednio do palenia (konsumpcji),
chyba że wyrób byłby wykorzystywany wyłącznie w celach medycznych (art. 98
ust. 8 ustawy).
Wykładni rozumienia warunku w postaci nadawania się tytoniu do palenia bez
dalszego „przetwarzania przemysłowego” dokonał TS UE w wyroku z 6 kwietnia
2017 r. w sprawie C-638/15 Eko Tabak s.r.o. v. Generalni feditelstvi cel. Trybunał
-- 2 of 3 --
3/3
Sprawiedliwości stwierdził, że w rozumieniu art. 5 ust 1 lit. a dyrektywy Rady
2011/64/UE, za nadający się do palenia bez dalszego „przetwarzania
Przemysłowego” należy uznać wyrób tytoniowy, który jest gotowy lub który można
łatwo uczynić gotowym do palenia środkami nieprzemysłowymi.
Za przemysłowe przetworzenie nie można uznać prostego ręcznego rozdrobnienia
suszu roślinnego za pomocą prostego urządzenia np. ręcznego młynka,
czy niszczarki do papieru, przy czym w handlu dostępne są młynki dedykowane dla
kwiatostanów konopi.
W przepisie art. 98 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym chodzi nie o to, aby wyrób
nadawał się do palenia bez jakiejkolwiek ingerencji, jakiegokolwiek przetworzenia,
lecz by nadawał się do palenia (ulegał procesowi płynnego spalania wytwarzając
dym), bez zaangażowania o charakterze przemysłowym. Nie wymaga też wiedzy
specjalistycznej stwierdzenie, że jedną z głównych metodą konsumpcji suszu
konopnego jest palenie, choć taki materiał roślinny - susz bazujący na roślinach
konopnych może być wykorzystywany także w inny sposób. Niemniej jednak,
przepis art. 98 ust. 5 w związku z ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym
za wystarczającą przesłankę do kwalifikacji jako wyrób tytoniowy uznaje to,
że wyrób nadaje się do palenia, czyli posiada cechy umożliwiające jego spalenie
w sposób płynny, przy jednoczesnym wytwarzaniu dymu, który może być wdychany.
Nie jest natomiast wymagane ustalenie, że jedynym przeznaczeniem takiego
wyrobu jest jego konsumpcja w procesie spalania.
Ponadto odnosząc się do kwestii liczby kontrolowanych gospodarstw rolniczych, w
których uprawiane i sprzedawane są konopie włókniste, informuję, że według
posiadanych danych w systemach informatycznych w latach 2021-2023 nie było
prowadzonych w gospodarstwach rolniczych kontroli podatkowych i kontroli celno-
skarbowych dotyczących określenia podatku akcyzowego z tytułu uprawy
i sprzedaży konopi włóknistej.
Jednocześnie uprzejmie informuję Pana Marszałka, że ze względu na skierowanie
do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi interpelacji nr 3017 z 10 czerwca 2024 r.
posłów na Sejm RP Pana Jarosława Sachajko oraz Pani Anny Gembickiej, w sprawie
uprawy i sprzedaży przez rolników konopi włóknistych oraz interpretacji przepisów
obowiązujących w tej materii, której treść jest identyczna z treścią tej interpelacji,
w zakresie właściwym dla Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odpowiedź zostanie
udzielona przy interpelacji nr 3017 z 10 czerwca 2024 r.
Przedstawiając powyższe mam nadzieję, że zaprezentowane informacje stanowią
wyczerpującą odpowiedź na złożoną interpelację i spotkają się z uprzejmą
akceptacją Pana Marszałka.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
-- 3 of 3 --