Interpelacja w sprawie powołania prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, Krakowie oraz Warszawie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2989
do ministra sprawiedliwości
w sprawie powołania prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, Krakowie oraz Warszawie
Zgłaszający: Przemysław Wipler
Data wpływu: 28-05-2024
Szanowny Panie Ministrze,
prezes sądu apelacyjnego jest powoływany i odwoływany przez ministra sprawiedliwości. Zgodnie z art. 27 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych prezes sądu apelacyjnego w toku kadencji może zostać odwołany wyłącznie w przypadkach enumeratywnie wskazanych w tym przepisie. Natomiast dla skutecznego odwołania prezesa sądu apelacyjnego konieczne jest dopełnienie procedury wskazanej w art. 27 § 2-5a ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych.
Natomiast minister sprawiedliwości doprowadził do powołania nowych prezesów Sądu Apelacyjnego w Warszawie, Krakowie i Poznaniu z oczywistym i rażącym naruszeniem prawa, ponieważ osoby te zostały powołane na zajęte stanowiska publiczne w sytuacji, gdy nie doszło do skutecznego odwołania dotychczas urzędujących prezesów Sądu Apelacyjnego w Warszawie, Krakowie i Poznaniu (sędziego Piotra Schaba – prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie, sędziego Mateusza Bartoszka – prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu i sędziego Zygmunta Drożdżejki – prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie). Działania ministra sprawiedliwości doprowadziły do sytuacji, w której nowo powołane osoby na stanowiska prezesów sądów apelacyjnych i wykonujące czynności prezesów w świetle prawa prezesami nie są, a dodatkowo uniemożliwiają wykonywanie funkcji rzeczywistym prezesom sądów apelacyjnych. Konsekwencje zaistniałego stanu faktycznego mają ogromny wpływ na funkcjonowanie i organizację wymiaru sprawiedliwości, ale również na kwestie powoływania notariuszy i komorników, którzy mogą składać ślubowanie przed właściwym prezesem sądu apelacyjnego.
Okoliczność ta wzbudza wśród obywateli, jak i w sądownictwie polskim chaos i dezorganizację, a ponadto w przyszłości może mieć wpływ na ważność dokonywanych czynności prawnych przez notariuszy i komorników.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Kto jest prezesem Sądu Apelacyjnego w Warszawie, w Krakowie i w Poznaniu?
Kiedy, w jakim trybie i na jakiej podstawie oraz przez kogo wskazane w pkt 1. osoby zostały powołane do pełnienia tej funkcji?
Kiedy, w jakim trybie i na jakiej podstawie oraz przez kogo poprzednie osoby pełniące funkcję prezesów Sądu Apelacyjnego w Warszawie, w Krakowie i w Poznaniu zostały odwołane? Kto pełnił te funkcje?
Jakie konkretnie czynności zostały podjęte począwszy od decyzji ministra sprawiedliwości odnośnie do zamiaru odwołania sędziego Piotra Schaba, sędziego Mateusza Bartoszka i sędziego Zygmunta Drożdżejki z pełnienia funkcji prezesa sądu apelacyjnego, skończywszy na ostatecznej decyzji ministra sprawiedliwości odnośnie do odwołania ww. osób z pełnionych przez nie funkcji?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega powagę i istotę problemu wynikającą z konsekwencji powołania nowych osób do pełnienia funkcji prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie, w Krakowie i w Poznaniu z rażącym naruszeniem prawa?
Kto ponosi odpowiedzialność za konsekwencje powołania nowych osób do pełnienia funkcji prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie, w Krakowie i w Poznaniu z rażącym naruszeniem prawa i na jakiej podstawie?
Jakie są skutki odebrania ślubowania od notariusza przez prezesa sądu apelacyjnego, który został powołany na to stanowisko z rażącym naruszeniem prawa i de facto prezesem sądu apelacyjnego nie jest?
Jakie są skutki odebrania ślubowania od komornika przez prezesa sądu apelacyjnego, który został powołany na to stanowisko z rażącym naruszeniem prawa i de facto prezesem sądu apelacyjnego nie jest?
Czy notariusz i komornik, którzy złożyli ślubowanie przed osobą nieuprawnioną, mogą dokonywać ważnych czynności prawnych, które leżą w kompetencji notariusza i komornika?
Jakie są skutki podjęcia czynności prawnych, które leżą w kompetencji notariusza i komornika, przez osobę, która złożyła ślubowanie przed osobą nieuprawnioną?
Kto jest odpowiedzialny za podejmowanie czynności prawnych, które leżą w kompetencji notariusza i komornika, przez osoby, które złożyły ślubowanie przed osobą nieuprawnioną?
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (41)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10543 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.152.2024
Warszawa, 04 lipca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2989 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Pana
posła Przemysława Wiplera, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Funkcje prezesów sądów wskazanych w treści interpelacji pełnią odpowiednio:
- Sąd Apelacyjny w Warszawie - sędzia Sądu Apelacyjnego w Warszawie Dorota Irena
Markiewicz,
- Sąd Apelacyjny w Krakowie - sędzia Sądu Apelacyjnego w Krakowie Paweł Bogusław
Rygiel,
- Sąd Apelacyjny w Poznaniu - sędzia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu Karol Jerzy Ratajczak.
Sędzia Sądu Apelacyjnego w Warszawie Dorota Irena Markiewicz została powołana
do pełnienia funkcji prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dniem 22 marca 2024 r.,
na podstawie art. 23 § 1 i art. 26 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów
powszechnych, przez Ministra Sprawiedliwości Adama Bodnara (dekret z dnia 22 marca
2024 r. znak: DKO-I.562.30.2024).
Sędzia Sądu Apelacyjnego w Krakowie Paweł Bogusław Rygiel został powołany
do pełnienia funkcji prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dniem 27 lutego 2024 r.,
na podstawie art. 23 § 1 i art. 26 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów
powszechnych, przez Ministra Sprawiedliwości Adama Bodnara (dekret z dnia 27 lutego
2024 r. znak: DKO-I.562.16.2024).
Sędzia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu Karol Jerzy Ratajczak został powołany do pełnienia
funkcji prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dniem 10 kwietnia 2024 r., na podstawie
art. 23 § 1 i art. 26 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych,
przez Ministra Sprawiedliwości Adama Bodnara (dekret z dnia 9 kwietnia 2024 r. znak:
DKO-I.562.8.2024).
-- 1 of 5 --
Funkcję prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie poprzednio pełnił sędzia Sądu
Apelacyjnego w Warszawie Piotr Adam Schab. Minister Sprawiedliwości Adam Bodnar
pismem z dnia 18 stycznia 2024 r. znak: DKO-I.565.30.2024:
1) na podstawie art. 27 § 2 w zw. z art. 27 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo
o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217 ze zm.) poinformował Kolegium
Sądu Apelacyjnego w Warszawie o zamiarze odwołania z funkcji prezesa Sądu
Apelacyjnego w Warszawie sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie Piotra Schaba
i zwrócił się do Kolegium Sądu Apelacyjnego w Warszawie o wyrażenie opinii w tym
zakresie,
2) na podstawie art. 27 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów
powszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217 ze zm.) zawiesił sędziego Sądu Apelacyjnego
w Warszawie Piotra Schaba w pełnieniu czynności prezesa Sądu Apelacyjnego
w Warszawie ze skutkiem od dnia 18 stycznia 2024 r.
We wskazanym wyżej piśmie Minister Sprawiedliwości przedstawił uzasadnienie
podjętych czynności.
W dniu 19 stycznia 2024 r. do Ministerstwa Sprawiedliwości wpłynął wyciąg z protokołu
nr 2/2024 posiedzenia Kolegium Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2024
r. Minister Sprawiedliwości Adam Bodnar na podstawie art. 27 § 1 pkt 2 i § 5 zdanie drugie
ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz.
217 ze zm.) z upływem dnia 21 lutego 2024 r. odwołał sędziego Sądu Apelacyjnego
w Warszawie Piotra Schaba z funkcji prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie wskazując,
że: „kolegium Sądu Apelacyjnego w Warszawie, po przedstawieniu przez Ministra
Sprawiedliwości uzasadnionego zamiaru odwołania prezesa Sądu Apelacyjnego
w Warszawie, w trzydziestodniowym terminie nie przedstawiło negatywnej opinii wobec
zamiaru odwołania, gdyż za taką opinię nie może być uznana sama informacja o wyniku
głosowania na posiedzeniu kolegium. Wobec nieprzedstawienia przez kolegium
wymaganej przez art. 27 § 2 zdanie pierwsze u.s.p. opinii w ustawowym terminie, Minister
Sprawiedliwości stał się uprawniony do odwołania sędziego Piotra Schaba z funkcji
prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie na podstawie art. 27 § 5 zd. drugie u.s.p.”
(dekret z dnia 20 lutego 2024 r. znak: DKO-I.565.30.2024).
Jedynie dodatkowo należy wskazać, że sędzia Piotr Schab wniósł do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia
20 lutego 2024 r. znak: DKO-I.565.30.2024 informujące o odwołaniu z funkcji prezesa Sądu
Apelacyjnego w Warszawie. Postanowieniem z dnia 29 maja 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa
1083/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę.
-- 2 of 5 --
Funkcję prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie poprzednio pełnił sędzia Sądu
Apelacyjnego w Krakowie Zygmunt Drożdżejko. Minister Sprawiedliwości Adam Bodnar
pismem z dnia 31 stycznia 2024 r. znak: DKO-I.565.53.2024:
1) na podstawie art. 27 § 2 w zw. z art. 27 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.
Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217 ze zm.) poinformował
Kolegium Sądu Apelacyjnego w Krakowie o zamiarze odwołania z funkcji prezesa Sądu
Apelacyjnego w Krakowie sędziego Sądu Apelacyjnego w Krakowie Zygmunta Drożdżejki
i zwrócił się do Kolegium Sądu Apelacyjnego w Krakowie o wyrażenie opinii w tym
zakresie,
2) na podstawie art. 27 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów
powszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217 ze zm.) ze skutkiem od dnia 31 stycznia 2024 r.
zawiesił sędziego Sądu Apelacyjnego w Krakowie Zygmunta Drożdżejkę w pełnieniu
czynności prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie.
We wskazanym wyżej piśmie Minister Sprawiedliwości przedstawił uzasadnienie
podjętych czynności.
Uchwałą nr 1, podjętą na posiedzeniu w dniu 1 lutego 2024 r., Kolegium Sądu
Apelacyjnego w Krakowie wyraziło pozytywną opinię co do zamiaru Ministra
Sprawiedliwości odwołania z funkcji prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie sędziego
Sądu Apelacyjnego w Krakowie Zygmunta Drożdżejki. Minister Sprawiedliwości Adam
Bodnar na podstawie art. 27 § 5 w zw. z art. 27 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001
r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217 ze zm.) z upływem dnia
2 lutego 2024 r. odwołał sędziego Sądu Apelacyjnego w Krakowie Zygmunta Drożdżejkę
z funkcji prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie (dekret z dnia 2 lutego 2024 r. znak: DKO-
I.565.53.2024).
Funkcję prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu poprzednio pełnił sędzia Sądu
Okręgowego w Poznaniu Mateusz Maciej Bartoszek. Minister Sprawiedliwości Adam
Bodnar pismem z dnia 15 stycznia 2024 r. znak: DKO-I.565.19.2024:
1) na podstawie art. 27 § 2 w zw. z art. 27 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.
Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217 ze zm.) poinformował
Kolegium Sądu Apelacyjnego w Poznaniu o zamiarze odwołania z funkcji prezesa Sądu
Apelacyjnego w Poznaniu sędziego Sądu Okręgowego w Poznaniu Mateusza Bartoszka
i zwrócił się do Kolegium Sądu Apelacyjnego w Poznaniu o wyrażenie opinii w tym
zakresie,
2) na podstawie art. 27 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów
powszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217 ze zm.) z dniem 15 stycznia 2024 r. zawiesił
sędziego Sądu Okręgowego w Poznaniu Mateusza Bartoszka w pełnieniu czynności
prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu.
We wskazanym wyżej piśmie Minister Sprawiedliwości przedstawił uzasadnienie
podjętych czynności.
-- 3 of 5 --
Z przekazanego Ministrowi Sprawiedliwości odpisu protokołu posiedzenia Kolegium Sądu
Apelacyjnego w Poznaniu wyznaczonego na dzień 15 stycznia 2024 r. wynika, że w związku
z pismem Ministra Sprawiedliwości znak: DKO-I.565.19.2024 z dnia 15 stycznia 2024 r.
informującym o zamiarze odwołania z funkcji prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
sędziego Sądu Okręgowego w Poznaniu Mateusza Bartoszka, Kolegium Sądu Apelacyjnego
w Poznaniu na posiedzeniu w dniu 15 stycznia 2024 r. podjęło uchwałę, w której wyraziło
pozytywną opinię w przedmiocie odwołania sędziego Sądu Okręgowego w Poznaniu
Mateusza Bartoszka z funkcji prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu. Minister
Sprawiedliwości Adam Bodnar na podstawie art. 27 § 5 w zw. z art. 27 § 1 pkt 1 i pkt 2
ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz.
217, ze zm.) z upływem dnia 18 stycznia 2024 r. odwołał sędziego Sądu Okręgowego
w Poznaniu Mateusza Bartoszka z funkcji prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu (dekret
z dnia 18 stycznia 2024 r. znak: DKO-I.565.19.2024).
Jednocześnie uprzejmie informuję, że odebranie od notariusza ślubowania przez prezesa
sądu apelacyjnego powołanego do tej funkcji przez uprawniony organ, jest skuteczne
i powoduje zakończenie procedury powołania notariusza. Warto w tym miejscu
przypomnieć, że w zakresie odebrania ślubowania od notariusza, prezes sądu
apelacyjnego wykonuje powierzoną mu w drodze upoważnienia, kompetencję Ministra
Sprawiedliwości. Powyższe wynika z treści przepisu art. 15 § 2 ustawy z dnia 14 lutego
1991 r. – Prawo o notariacie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1799 ze zm.). Podobnie odebranie
ślubowania od komornika przez prezesa sądu apelacyjnego powołanego do tej funkcji
przez uprawniony organ jest skuteczne i powoduje zakończenie procedury powołania
komornika. W przypadku komorników sądowych, w zakresie odebrania ślubowania,
prezes sądu apelacyjnego działa w ramach kompetencji własnych, co wynika z przepisu
art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2023 r.,
poz. 1691).
W obu powyżej omówionych przypadkach nie zachodzi sytuacja złożenia przez notariusza
albo komornika ślubowania przed osobą niemającą legitymacji do jego odebrania. Zatem
zarówno notariusz, jak i komornik, którzy złożyli ślubowanie przed powołanym przez
Ministra Sprawiedliwości prezesem właściwego sądu apelacyjnego są uprawnieni
do podejmowania czynności należących do ich kompetencji. Złożenie natomiast
ślubowania przez notariusza albo komornika sądowego przed osobą nieuprawnioną
na mocy przepisów ustawy (np. przed prezesem sądu okręgowego albo rejonowego)
powoduje niezakończenie procedury powołania na stanowiska i podejmowanie w takich
przypadkach czynności przez osoby niebędące notariuszem albo komornikiem byłoby
niedopuszczalne.
Jednocześnie w ramach odpowiedzi na interpelację brak jest możliwości odniesienia
się do kwestii, które nie dotyczą działań podejmowanych przez Ministerstwo
Sprawiedliwości, lecz mają charakter czysto abstrakcyjny i są w istocie oczekiwaniem
wydania opinii prawnej, w określonym w interpelacji stanie hipotetycznym.
-- 4 of 5 --
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --