Interpelacja nr 2984
Interpelacja w sprawie istnienia w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów systemu monitoringowo-analitycznego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie istnienia w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów systemu monitoringowo-analitycznego
Interpelacja nr 2984
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie istnienia w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów systemu monitoringowo-analitycznego
Zgłaszający: Anna Wojciechowska, Jacek Niedźwiedzki, Marta Wcisło
Data wpływu: 27-05-2024
Szanowny Panie Premierze,
w związku z ujawnieniem przez portal OKO.press istnienia w KPRM, za czasów premiera Mateusza Morawieckiego, systemu monitoringowo-analitycznego, który na bieżąco monitorował reakcje Polaków w sieci oraz publikacje medialne, pozwolę zacytować za portalem: „Kilka miesięcy temu do OKO.press zgłosił się informator sygnalizujący, że w Centrum Analiz Strategicznych działał rozbudowany program, zbierający i analizujący dane z portali informacyjnych. Potwierdziliśmy te informacje w drugim źródle. Ustaliśmy, że był to nie tyle jeden program, ile komplementarny system monitorująco-analityczny.
Posługując się znanym określeniem, użytym w 2018 roku przez prof. Andrzeja Zybertowicza – w CAS funkcjonowała prawdziwa MaBeNa, czyli „Maszyna Bezpieczeństwa Narracyjnego”. Z naszych informacji wynika, że była wykorzystywana politycznie do zapewnienia przewagi Zjednoczonej Prawicy wśród Polaków, także w czasie kampanii wyborczych”.
Dalej portal pisze: „Analityczna część MaBeNy składała się z programu monitorującego media, który na zlecenie Centrum Analiz Strategicznych KPRM napisał prawdopodobnie jeden z pracowników Kancelarii. CAS korzystał też z narzędzi komercyjnych. Pobierano dane (do chwili, gdy było to możliwe) z Facebooka i Twittera. Wykupiono również usługę monitoringu internetu w jednej z dużych, komercyjnych firm. Była skrojona pod oczekiwania rządu. KPRM wydawało na nią rocznie kilkadziesiąt tysięcy złotych”.
Dalej portal pisze o umowach zawartych przez KPRM, a także przez Centrum Informacyjne Rządu z firmą SentiOne, a także o tym, że CIR potwierdził, że w KPRM używano autorskiego programu do monitoringu treści z sieci. Autorzy artykułu donoszą także, że dane gromadzone w kancelarii Premiera były wykorzystywane do kreowania kampanii wyborczych PiS.
Jak twierdzi autorka artykułu system monitorująco-analityczny pracował na rzecz PiS i umożliwiał mu szybkie wykrywanie zachowań ówczesnej opozycji, co dawało Zjednoczonej Prawicy bezkonkurencyjną przewagę w walce politycznej.
Co budzi przerażenie to fakt, że cały system monitorujący media zniknął wraz z byłymi rządzącymi i dziś nikt nie jest w stanie ustalić jakie dane zostały w nim zmagazynowane, czy były agregowane z innymi bazami danych, ani do czego je wykorzystywano.
W nawiązaniu do informacji opisanych powyżej, zwracam się do Pana Premiera z prośbą o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy w kancelarii za czasów premiera Mateusza Morawieckiego działał rozbudowany system monitoringowo-analityczny?
2. Czy obecnie trwają jakiekolwiek działania w celu ustalenia co stało się z tym systemem?
3. Czy ktokolwiek z obecnie pracujących w KPRM osób dysponuje wiedzą, jakie dane były gromadzone za pomocą tego systemu?
4. Czy system ten rzeczywiście był wykorzystywany przez polityków PiS w walce politycznej z ówczesną opozycją, w kampaniach wyborczych oraz w celu utrzymywania dominacji politycznej nad obywatelami?
5. W jakim okresie działał ten system?
6. Ile kosztowało stworzenie takiego systemu i ile kosztowała jego obsługa?
7. Kto zajmował się gromadzeniem i tych danych?
8. Kto i w jakim zakresie miał dostęp do tych danych?
9. Jakie dokładnie dane były gromadzone tym systemem i czy przechowywano je z odpowiednim zabezpieczeniem?
10. Do czego wykorzystywano zgromadzone w systemie dane?
Z wyrazami szacunku
Anna Wojciechowska
Interpelacja nr 2984
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie istnienia w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów systemu monitoringowo-analitycznego
Zgłaszający: Anna Wojciechowska, Jacek Niedźwiedzki, Marta Wcisło
Data wpływu: 27-05-2024
Szanowny Panie Premierze,
w związku z ujawnieniem przez portal OKO.press istnienia w KPRM, za czasów premiera Mateusza Morawieckiego, systemu monitoringowo-analitycznego, który na bieżąco monitorował reakcje Polaków w sieci oraz publikacje medialne, pozwolę zacytować za portalem: „Kilka miesięcy temu do OKO.press zgłosił się informator sygnalizujący, że w Centrum Analiz Strategicznych działał rozbudowany program, zbierający i analizujący dane z portali informacyjnych. Potwierdziliśmy te informacje w drugim źródle. Ustaliśmy, że był to nie tyle jeden program, ile komplementarny system monitorująco-analityczny.
Posługując się znanym określeniem, użytym w 2018 roku przez prof. Andrzeja Zybertowicza – w CAS funkcjonowała prawdziwa MaBeNa, czyli „Maszyna Bezpieczeństwa Narracyjnego”. Z naszych informacji wynika, że była wykorzystywana politycznie do zapewnienia przewagi Zjednoczonej Prawicy wśród Polaków, także w czasie kampanii wyborczych”.
Dalej portal pisze: „Analityczna część MaBeNy składała się z programu monitorującego media, który na zlecenie Centrum Analiz Strategicznych KPRM napisał prawdopodobnie jeden z pracowników Kancelarii. CAS korzystał też z narzędzi komercyjnych. Pobierano dane (do chwili, gdy było to możliwe) z Facebooka i Twittera. Wykupiono również usługę monitoringu internetu w jednej z dużych, komercyjnych firm. Była skrojona pod oczekiwania rządu. KPRM wydawało na nią rocznie kilkadziesiąt tysięcy złotych”.
Dalej portal pisze o umowach zawartych przez KPRM, a także przez Centrum Informacyjne Rządu z firmą SentiOne, a także o tym, że CIR potwierdził, że w KPRM używano autorskiego programu do monitoringu treści z sieci. Autorzy artykułu donoszą także, że dane gromadzone w kancelarii Premiera były wykorzystywane do kreowania kampanii wyborczych PiS.
Jak twierdzi autorka artykułu system monitorująco-analityczny pracował na rzecz PiS i umożliwiał mu szybkie wykrywanie zachowań ówczesnej opozycji, co dawało Zjednoczonej Prawicy bezkonkurencyjną przewagę w walce politycznej.
Co budzi przerażenie to fakt, że cały system monitorujący media zniknął wraz z byłymi rządzącymi i dziś nikt nie jest w stanie ustalić jakie dane zostały w nim zmagazynowane, czy były agregowane z innymi bazami danych, ani do czego je wykorzystywano.
W nawiązaniu do informacji opisanych powyżej, zwracam się do Pana Premiera z prośbą o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy w kancelarii za czasów premiera Mateusza Morawieckiego działał rozbudowany system monitoringowo-analityczny?
2. Czy obecnie trwają jakiekolwiek działania w celu ustalenia co stało się z tym systemem?
3. Czy ktokolwiek z obecnie pracujących w KPRM osób dysponuje wiedzą, jakie dane były gromadzone za pomocą tego systemu?
4. Czy system ten rzeczywiście był wykorzystywany przez polityków PiS w walce politycznej z ówczesną opozycją, w kampaniach wyborczych oraz w celu utrzymywania dominacji politycznej nad obywatelami?
5. W jakim okresie działał ten system?
6. Ile kosztowało stworzenie takiego systemu i ile kosztowała jego obsługa?
7. Kto zajmował się gromadzeniem i tych danych?
8. Kto i w jakim zakresie miał dostęp do tych danych?
9. Jakie dokładnie dane były gromadzone tym systemem i czy przechowywano je z odpowiednim zabezpieczeniem?
10. Do czego wykorzystywano zgromadzone w systemie dane?
Z wyrazami szacunku
Anna Wojciechowska
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Grzegorz Karpiński
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4019 znaków
Jan Grabiec
DSP.INT.4610.925.2024
Warszawa, 22 lipca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację o numerze K10INT2984, Pani Poseł Anny Wojciechowskiej
oraz grupy Posłów w sprawie istnienia w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów systemu
monitoringowo-analitycznego, proszę przyjąć następujące informacje.
Na wstępie chciałbym poinformować, że zadania i procesy realizowane w Kancelarii Prezesa
Rady Ministrów w minionych latach są obecnie przedmiotem wnikliwej analizy. Proces ich
weryfikacji jeszcze się nie zakończył. Informacje o wszelkich nadużyciach, zostaną
przedstawione opinii publicznej.
Wskazać należy, że w strukturze Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
w latach 2018 – 2021 działało Centrum Analiz Strategicznych (CAS). Statut Kancelarii
Prezesa Rady Ministrów ustalany zarządzeniem Prezesa Rady Ministrów określał, które
komórki organizacyjne KPRM tworzyły CAS. Centrum było w ww. latach kierowane przez
Pełnomocnika Prezesa Rady Ministrów – Szefa Centrum Analiz Strategicznych. Następnie
na podstawie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych
oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 1535) nowelizującej m.in. ustawę o Radzie
Ministrów, ustanowione zostało Rządowe Centrum Analiz (RCA). Od 2021 r. do 2023 r.
Szefem Rządowego Centrum Analiz był dr hab. Norbert Maliszewski, prof. UKSW. Obecny
statut nie przewiduje istnienia RCA, a tym samym nie wskazuje komórek organizacyjnych
wchodzących w jego skład. Ponadto ustawa uchylająca funkcjonowanie samego RCA weszła
w życie z dniem 1 lipca br.
Czynności dotyczące przygotowania materiałów analityczno-informacyjnych wynikały
z ustawowych zadań CAS/RCA w zakresie opracowania analiz dotyczących kluczowych
polityk publicznych i realizowane były przez ówczesny Departament Analiz – obecnie
nieistniejący w strukturze KPRM. Zgodnie z obowiązującą wówczas ustawą o Radzie
Ministrów, do zadań RCA należało m.in. analizowanie debaty publicznej w celu identyfikacji
bieżących procesów społecznych i gospodarczych oraz dokonywanie oceny potrzeb i oczekiwań
społecznych i wpływu podejmowanych interwencji publicznych na ich zmianę.
Analizy, których celem była realizacja ww. zadania, były prowadzone w oparciu
o ogólnodostępne dane przy wykorzystaniu narzędzi komercyjnych (np. SentiOne)
i serwisów o otwartym dostępie (np. Google Trends). Dane były analizowane w sposób
zbiorczy za pomocą narzędzi i metod statystycznych i uczenia maszynowego, jak też metod
jakościowych. Dane były wykorzystywane tylko w zakresie udostępnionym przez
dostawców ww. usług.
Umowa z usługodawcą (SentiOne) opiewała na kwotę od ok. 45 tys. do 73 tys. zł/rocznie –
w zależności od posiadanego pakietu.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 694 75 31 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatDSP@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Wyżej wymienione usługi (SentiOne i Google Trends) są powszechnie stosowane w realizacji
zadań dotyczących monitorowania Internetu i tzw. social listeningu. Pozwalają wykrywanie,
monitorowanie i analizę rozproszonych informacji pojawiających się w przestrzeni
publicznej. Automatyzują i usprawniają proces monitorowania konkretnych zagadnień, a
tym samym pozwalają na optymalizację i sprawne wykonywanie tego typu zadań.
Na podstawie dostępnych obecnie informacji nie jest możliwe stwierdzenie, że zagregowana
(łączona z wielu źródeł) baza danych istniała w KPRM. Dane dostarczane przez podmiot
zewnętrzny nie były gromadzone, tylko udostępnione w standardowym zakresie
oferowanym w ramach usługi. Umowy zawierane z firmą Sentione zawierały zapisy i były
zgodne z obowiązującymi w KPRM Zasadami bezpieczeństwa przy współpracy z podmiotami
zewnętrznym. W trakcie trwania umów nie stwierdzono naruszeń tych regulacji.
Z wyrazami szacunku
wz. Grzegorz Karpiński
Sekretarz Stanu
Zastępca Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --
DSP.INT.4610.925.2024
Warszawa, 22 lipca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację o numerze K10INT2984, Pani Poseł Anny Wojciechowskiej
oraz grupy Posłów w sprawie istnienia w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów systemu
monitoringowo-analitycznego, proszę przyjąć następujące informacje.
Na wstępie chciałbym poinformować, że zadania i procesy realizowane w Kancelarii Prezesa
Rady Ministrów w minionych latach są obecnie przedmiotem wnikliwej analizy. Proces ich
weryfikacji jeszcze się nie zakończył. Informacje o wszelkich nadużyciach, zostaną
przedstawione opinii publicznej.
Wskazać należy, że w strukturze Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
w latach 2018 – 2021 działało Centrum Analiz Strategicznych (CAS). Statut Kancelarii
Prezesa Rady Ministrów ustalany zarządzeniem Prezesa Rady Ministrów określał, które
komórki organizacyjne KPRM tworzyły CAS. Centrum było w ww. latach kierowane przez
Pełnomocnika Prezesa Rady Ministrów – Szefa Centrum Analiz Strategicznych. Następnie
na podstawie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych
oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 1535) nowelizującej m.in. ustawę o Radzie
Ministrów, ustanowione zostało Rządowe Centrum Analiz (RCA). Od 2021 r. do 2023 r.
Szefem Rządowego Centrum Analiz był dr hab. Norbert Maliszewski, prof. UKSW. Obecny
statut nie przewiduje istnienia RCA, a tym samym nie wskazuje komórek organizacyjnych
wchodzących w jego skład. Ponadto ustawa uchylająca funkcjonowanie samego RCA weszła
w życie z dniem 1 lipca br.
Czynności dotyczące przygotowania materiałów analityczno-informacyjnych wynikały
z ustawowych zadań CAS/RCA w zakresie opracowania analiz dotyczących kluczowych
polityk publicznych i realizowane były przez ówczesny Departament Analiz – obecnie
nieistniejący w strukturze KPRM. Zgodnie z obowiązującą wówczas ustawą o Radzie
Ministrów, do zadań RCA należało m.in. analizowanie debaty publicznej w celu identyfikacji
bieżących procesów społecznych i gospodarczych oraz dokonywanie oceny potrzeb i oczekiwań
społecznych i wpływu podejmowanych interwencji publicznych na ich zmianę.
Analizy, których celem była realizacja ww. zadania, były prowadzone w oparciu
o ogólnodostępne dane przy wykorzystaniu narzędzi komercyjnych (np. SentiOne)
i serwisów o otwartym dostępie (np. Google Trends). Dane były analizowane w sposób
zbiorczy za pomocą narzędzi i metod statystycznych i uczenia maszynowego, jak też metod
jakościowych. Dane były wykorzystywane tylko w zakresie udostępnionym przez
dostawców ww. usług.
Umowa z usługodawcą (SentiOne) opiewała na kwotę od ok. 45 tys. do 73 tys. zł/rocznie –
w zależności od posiadanego pakietu.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 694 75 31 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatDSP@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Wyżej wymienione usługi (SentiOne i Google Trends) są powszechnie stosowane w realizacji
zadań dotyczących monitorowania Internetu i tzw. social listeningu. Pozwalają wykrywanie,
monitorowanie i analizę rozproszonych informacji pojawiających się w przestrzeni
publicznej. Automatyzują i usprawniają proces monitorowania konkretnych zagadnień, a
tym samym pozwalają na optymalizację i sprawne wykonywanie tego typu zadań.
Na podstawie dostępnych obecnie informacji nie jest możliwe stwierdzenie, że zagregowana
(łączona z wielu źródeł) baza danych istniała w KPRM. Dane dostarczane przez podmiot
zewnętrzny nie były gromadzone, tylko udostępnione w standardowym zakresie
oferowanym w ramach usługi. Umowy zawierane z firmą Sentione zawierały zapisy i były
zgodne z obowiązującymi w KPRM Zasadami bezpieczeństwa przy współpracy z podmiotami
zewnętrznym. W trakcie trwania umów nie stwierdzono naruszeń tych regulacji.
Z wyrazami szacunku
wz. Grzegorz Karpiński
Sekretarz Stanu
Zastępca Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --