Interpelacja w sprawie rażących zaniechań związanych z pozyskaniem środków w ramach KPO
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 298
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie rażących zaniechań związanych z pozyskaniem środków w ramach KPO
Zgłaszający: Adam Dziedzic
Data wpływu: 20-12-2023
Szanowna Pani Minister,
Krajowy Plan Odbudowy (KPO) to dokument, który opracowało każde z państw członkowskich Unii Europejskiej i jest podstawą do skorzystania z Instrumentu Odbudowy i Zwiększenia Odporności. Wartość instrumentu to 750 miliardów euro. Z tej puli Polska będzie miała do dyspozycji około 58 miliardów euro. Na tę kwotę składa się 23,9 miliarda euro dotacji i 34,2 miliarda euro pożyczek. Instrument ma trzy główne cele: pomóc naprawić bezpośrednie szkody gospodarcze i społeczne spowodowane pandemią koronawirusa, przywrócić odporność gospodarek Unii Europejskiej i przygotować wspólnotę państw na przyszłe nieprzewidziane okoliczności. KPO w swojej istocie miał być realnym bodźcem rozwoju polskiej gospodarki, miał mieć istotny wpływ na poprawę konkurencyjności oraz zbudować lepszą odporność na kryzysy, w tym także ten energetyczny.
Niestety polityczna walka o uruchomienie KPO oraz rażące niedopełnienie obowiązku po stronie rządu premiera Morawieckiego doprowadziły do uszczuplenia interesu publicznego poprzez brak wypłaty tych środków. W dniu 3 maja 2021 r. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej oficjalnie przesłało KPO do Komisji Europejskiej. Dokonał tego wiceminister Waldemar Buda. Komisja Europejska zgodnie z prawem miała 2 miesiące na ocenę naszego KPO, a już w październiku 2021 r. powinna przekazać zaliczkę w wysokości 4,7 mld euro, tj. 13% zakontraktowanych przez premiera Morawieckiego środków. W raporcie Komisji z dnia 24 maja 2023 r. czytamy, że Polska nie otrzymała zaliczki na KPO, ponieważ zbyt późno złożyła KPO w Brukseli. Brak profesjonalizmu ze strony ministrów rządu premiera Morawieckiego spowodował, że wniosek został wycofany, był poprawiany, ale skandaliczną wręcz sprawą jest to, że ktoś nie dopilnował terminu jego złożenia.
Na uwagę zasługuje fakt, że z wyliczeń wykonanych przez Federację Przedsiębiorców Polskich w połowie 2022 r. wynika, że przez zablokowane środki z KPO polska gospodarka na ten czas straciła ponad 21 mld zł. O tyle jest niższy nasz PKB z powodu wstrzymania realizacji KPO. Każdego dnia ten rachunek za bezczynność rośnie o około 160 mln zł.
Polska to jedyny kraj, który nie może korzystać z pieniędzy z KPO. Jesteśmy jedynym państwem w Europie, które płaci wielkie kary nałożone przez Komisję Europejską, a nie korzysta z pieniędzy, które należą się Polakom.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Czy osoby odpowiedzialne za złożenie wniosku o środki z KPO poniosły już konsekwencje za rażące niedopełnienie obowiązków i brak wypłaty zaliczki w wysokości 4,7 mld euro w październiku 2021 r.?
Jaki jest plan Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej na natychmiastowe pozyskanie środków z KPO na wsparcie polskiej gospodarki oraz transformację energetyczną Polski?
Czy ministerstwo posiada aktualne wyliczenia strat, jakie poniosła polska gospodarka z powodu braku środków z KPO?
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4044 znakówtel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 17 stycznia 2024 r.
znak sprawy: DSR-XIIa.054.2.2024.RK
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 298 Pana Posła Adama Dziedzica w
sprawie rażących zaniechań związanych z pozyskaniem środków w ramach KPO
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację przedstawiam informacje dotyczące Krajowego
Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.
1. Czy osoby odpowiedzialne za złożenie wniosku o środki z KPO poniosły już
konsekwencje za rażące niedopełnienie obowiązków i brak wypłaty
zaliczki w wysokości 4,7 mld euro w październiku 2021 r.?
Polska 3 maja 2021 r. przedstawiła formalnie do oceny Komisji Europejskiej
Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności wraz ze stosownymi
załącznikami. Zakończenie procesu oceny polskiego KPO przez KE miało jednak
miejsce ponad rok później, ze względu na przedłużające się negocjacje
polityczne. W rezultacie, decyzja wykonawcza Rady UE zatwierdzająca KPO
przyjęta została dopiero 17 czerwca 2022 r., co uniemożliwiło otrzymanie zaliczki.
2. Jaki jest plan Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej na
natychmiastowe pozyskanie środków z KPO na wsparcie polskiej
gospodarki oraz transformację energetyczną Polski?
W wyniku przeprowadzonej w 2023 roku rewizji KPO, uwzględniającej m.in.
dodanie nowego komponentu REPowerEU, Polska otrzymała 28 grudnia 2023 r.
pierwsze środki z Komisji Europejskiej na realizację KPO w kwocie ponad 5 mld
euro. Z całkowitej kwoty zaliczki dotyczącej REPOwerEU ok. 4,5 mld euro to
środki z części pożyczkowej, a ok. 550 mln euro to środki z części dotacyjnej KPO.
Dodatkowo 15 grudnia 2023 r. Polska złożyła pierwszy wniosek o płatność na
-- 1 of 2 --
2
kwotę około 7 mld euro. Refundacja z KE za pierwszy wniosek o płatność
spodziewana jest w II kwartale br.
W 2024 roku planowane jest złożenie kolejnych czterech wniosków o płatność na
łączną planowaną kwotę refundacji ponad 24 mld euro.
3. Czy Ministerstwo posiada aktualne wyliczenia strat jakie poniosła polska
gospodarka z powodu braku środków z KPO?
Z prognozy przygotowanej w 2021 roku przez Ministerstwo Finansów do
symulacji makro-fiskalnej - na potrzeby KPO – wynika, że w pierwszych trzech
latach wykorzystania w Polsce funduszy z Instrumentu na Rzecz Odbudowy i
Zwiększania Odporności (Recovery and Resilience Facility – RRF) tempo realnego
wzrostu gospodarczego podniesie się średnio o 0,56 pkt. proc względem
scenariusza bazowego tj. bez uwzględnienia KPO. Tym samym, przyjmując
założenie o znaku równości pomiędzy wartością poniesionych strat z tytułu braku
KPO a kosztem utraconych korzyści na poziomie makro - rozumianych jako brak
pozytywnego impulsu w postaci nadwyżki realnego PKB ponad poziom zakładany
w bazowym scenariuszu Ministerstwa Finansów, można w dużym uproszczeniu
uznać szacunki resortu finansów za odpowiedź na postawione pytanie.
Należy jednocześnie zaznaczyć, że całość środków dostępnych w ramach
zaktualizowanego Krajowego Planu Odbudowy, tj. zarówno w części dotacyjnej
jak i pożyczkowej, odpowiada ok. 8% PKB Polski stąd też należy oczekiwać, że
impuls rozwojowy wygenerowany dzięki tym funduszom w kolejnych latach
będzie znaczący.
Jego pozytywne oddziaływanie będzie o tyle istotne, że w zdecydowanej
większości transfery te będą miały charakter wydatków inwestycyjnych, przez co
zakładamy, że projekty finansowane z KPO będą ‘pracowały’ w krajowej
gospodarce przez kolejne kilka, a nawet kilkanaście lat. Długookresowe efekty
wykorzystania funduszy z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania
Odporności oraz REPower EU związane będą głównie z reformami i inwestycjami
w obszarze zielonej transformacji, transformacji cyfrowej i systemu ochrony
zdrowia. KPO będzie miał wpływ również na wzrost efektywności, dostępności i
jakości systemu ochrony zdrowia oraz wzrost aktywności na rynku pracy.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --