Interpelacja w sprawie zapewnienia specjalistycznej opieki lekarskiej pacjentom o ograniczonej mobilności, osobom starszym i rodzinom z małymi dziećmi poprzez wprowadzenie programu "Mobilne kliniki"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2975
do ministra zdrowia
w sprawie zapewnienia specjalistycznej opieki lekarskiej pacjentom o ograniczonej mobilności, osobom starszym i rodzinom z małymi dziećmi poprzez wprowadzenie programu "Mobilne kliniki"
Zgłaszający: Robert Wardzała
Data wpływu: 25-05-2024
Szanowna Pani Minister,
w wielu miejscowościach naszego kraju dostęp do specjalistycznej opieki zdrowotnej wciąż jest ograniczony. Jest spora grupa osób mieszkających w znacznej odległości od specjalistycznych placówek, które mają duży problem z szybkim dotarciem do lekarza specjalisty i uzyskania porady. W wielu przypadkach poważnie to komplikuje i znacznie wydłuża późniejszą terapię.
Program „Mobilne kliniki“ zakłada, by odpowiednio wyposażone pojazdy medyczne oraz zespoły lekarzy specjalistów udzielały konsultacji w miejscu zamieszkania pacjentów. Program byłby realizowany we współpracy z samorządami, lokalnymi placówkami zdrowotnymi oraz innymi partnerami. Harmonogram wizyt dostosowano by do potrzeb mieszkańców poszczególnych regionów – tak by uwzględniał braki w dostępie do opieki zdrowotnej konkretnych specjalistów. W przypadku osób, które wymagałyby terapii w placówkach stacjonarnych, należałoby uwzględnić system transportu medycznego, który byłby skoordynowany z usługami medycznymi świadczonymi w ramach programu.
Z związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo widzi możliwość wprowadzenia programu „Mobilne kliniki“? Jeśli tak, to w jakiej perspektywie czasowej?
2. Jeśli nie – to czy ministerstwo ma inne, alternatywne pomysły zmierzające do poprawy dostępności specjalistycznej opieki zdrowotnej bez względu na miejsce zamieszkania, skrócenia czasu oczekiwania na konsultacje oraz zapewnienie korzystania z nich osobom o ograniczonej mobilności?
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6102 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLU.050.28.2024.KS
Warszawa, 26 czerwca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację nr 2975 Pana Posła Roberta Wardzały w sprawie
zapewnienia specjalistycznej opieki lekarskiej pacjentom o ograniczonej mobilności,
osobom starszym i rodzinom z małymi dziećmi poprzez wprowadzenie
programu „Mobilne kliniki”, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień Ministerstwa Zdrowia.
Warunki realizacji świadczeń w poradniach specjalistycznych, określone w załączniku nr 1
do rozporządzenia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z
zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 357, z późn. zm.)
wskazują przy każdej z poradni konieczne do zapewnienia, oprócz porady lekarskiej,
badania dodatkowe:
- w miejscu udzielania świadczeń,
- w lokalizacji lub
- w dostępie.
Zatem w przypadku udzielania świadczeń w trybie mobilnym, jak zasugerowano w
interpelacji, nie ma w większości specjalności możliwości zapewnienia realizacji pełnego
zakresu świadczenia. Jednocześnie informujemy, że wprowadzanie „Mobilnych klinik”
mogłoby się wiązać z rozproszeniem potencjału i ograniczeniem czasu pracy lekarzy
specjalistów, których brakuje w systemie opieki zdrowotnej. Obecnie głównym czynnikiem
ograniczającym dostępność do świadczeń specjalistycznych jest brak lekarzy specjalistów.
W Ministerstwie Zdrowia są prowadzone analizy mające na celu potwierdzenie zasadności
poszerzania zakresu personelu uprawnionego do udzielania poszczególnych świadczeń, co
powinno spowodować zwiększenie liczby udzielanych świadczeń oraz skrócenie czasu
oczekiwania na świadczenie.
Ponadto, w przypadku, kiedy stan pacjenta uniemożliwia wizytę w poradni, zgodnie z § 7
rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki
specjalistycznej „W przypadkach wynikających ze stanu zdrowia świadczeniobiorcy
świadczenia gwarantowane są udzielane w domu świadczeniobiorcy.” Z uwagi na powyższy
przepis, świadczeniodawca zgodnie z załącznikiem nr 5a do zarządzenia Nr 57/2023/DSOZ
Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie określenia
warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju
ambulatoryjna opieka specjalistyczna (ma możliwość rozliczenia świadczenia o kodzie:
5.30.00.0000031 – „W31 Porada udzielana w miejscu pobytu świadczeniobiorcy”.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Przepisy definiują także stan pacjenta, w którym przysługuje mu finansowany ze środków
publicznych transport sanitarny. Zgodnie z art. 41 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o
świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r.
poz. 146 i 858), zwanej dalej: „ustawą o świadczeniach”, świadczeniobiorcy (pacjentowi), na
podstawie zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia
zdrowotnego, przysługuje bezpłatny przejazd środkami transportu sanitarnego - w
przypadku dysfunkcji narządu ruchu uniemożliwiającej korzystanie ze środków transportu
publicznego, w celu odbycia leczenia - do najbliższego podmiotu leczniczego udzielającego
świadczeń we właściwym zakresie, i z powrotem. Dzięki wskazanemu uprawnieniu pacjent
ma zapewniony dostęp do opieki specjalistycznej najbliżej względem jego miejsca
zamieszkania /pobytu, nawet, jeżeli mieszka w znacznej odległości od specjalistycznego
ośrodka.
Zasady finansowania transportu sanitarnego opisane są w zarządzeniu nr 79/2022/ DSOZ
Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 29 czerwca 2022 r. w sprawie warunków
zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju
podstawowa opieka zdrowotna. Zgodnie z § 36. ww. zarządzenia, finansowany jest także
transport sanitarny tzw. „daleki”, który przysługuje pacjentowi z miejsca jego zamieszkania
do najbliższego, właściwego ze względu na zakres udzielanych świadczeń,
świadczeniodawcy specjalistycznej opieki ambulatoryjnej i z powrotem, w przypadku, gdy z
przyczyn uzasadnionych wskazaniami medycznymi, świadczeniobiorca winien pozostawać
pod stałą opieką danego świadczeniodawcy i odległość między miejscem zamieszkania
świadczeniobiorcy, a tym świadczeniodawcą przekracza łącznie tam i z powrotem 120 km.
Należy również podkreślić, że kwestia wykluczenia komunikacyjnego/zapewnienia
komunikacji publicznej dla pacjentów, którzy nie kwalifikują się do bezpłatnego transportu
sanitarnego powinna być rozwiązywana na poziomie jednostek samorządu terytorialnego,
co wynika z odrębnych przepisów.
Kolejnym powodem dla którego wprowadzenie wskazanego przez Pana Posła programu w
obecnych warunkach jest trudne do spełnienia – to obowiązująca zasada udzielania
świadczeń według kolejności zgłoszeń. Zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach,
świadczenia specjalistyczne w ambulatoryjnej opiece zdrowotnej są udzielane
świadczeniobiorcom według kolejności zgłoszenia w dniach i godzinach ich udzielania przez
świadczeniodawców, którzy zawarli z Narodowym Funduszem Zdrowia umowy o
udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Jeżeli dany świadczeniodawca nie ma możliwości
przyjęcia pacjenta w dniu zgłoszenia, to ma obowiązek umieszczenia go na liście
oczekujących.
Niezależnie od już obowiązujących przepisów, które gwarantują dostęp do świadczeń
dla pacjentów o ograniczonej mobilności, jednym z rekomendowanych kierunków działań w
zakresie zwiększenia dostępności do świadczeń dla tych osób, wynikającym z Map potrzeb
zdrowotnych na lata 2022-2026, jest m.in. deinstytucjonalizacja opieki, w tym rozwój
środowiskowych form opieki, koordynowanej opieki oraz działania na rzecz dostosowania
podmiotów leczniczych do wdrożenia standardów dostępności.
Mając powyższe na uwadze, obecnie nie jest rozważane wprowadzenie programu „Mobilne
kliniki”.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --