Interpelacja w sprawie lekarzy orzeczników w województwie łódzkim
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (34)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „Podejmowane są wszelkie działania” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10825 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.298.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Bogusława Wołoszańskiego, znak: K10INT2967,
w sprawie lekarzy orzeczników w województwie łódzkim, po uzyskaniu stanowiska Prezesa
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (pismo znak: 991800.630.9.2024-I), proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych jest realizowane przez
lekarzy orzeczników (I instancja, orzekanie jednoosobowe) i komisje lekarskie (II instancja,
skład trzech lekarzy). Zadania wykonywane przez lekarzy orzecznictwa lekarskiego
obejmują:
- wydawanie orzeczeń w sprawach dotyczących ustalania uprawnień do świadczeń
z ubezpieczeń społecznych, innych świadczeń wypłacanych przez ZUS oraz w sprawach
pozaubezpieczeniowych,
- kontrolę prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy oraz wystawiania
zaświadczeń lekarskich (tylko lekarze orzecznicy).
W postępowaniach związanych z wydawaniem orzeczeń ZUS współpracuje ponadto
z konsultantami (lekarze specjaliści i psychologowie), którzy przeprowadzają badania
i wydają opinie specjalistyczne.
Należy podkreślić, iż zgodnie z przepisami art. 73 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 13 października
1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497, z późn. zm.), to do
właściwości Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy zwierzchni nadzór nad
orzecznictwem lekarskim dla celów ubezpieczeń społecznych.
Z informacji przekazanych przez Prezesa ZUS wynika, iż lekarze orzecznicy funkcjonują w 38
z 43 oddziałów ZUS; dla wybranych oddziałów ZUS utworzono orzecznictwo w jednej
lokalizacji, obejmujące właściwość kilku oddziałów. Komisje lekarskie działają w 16
oddziałach ZUS. Lekarze orzecznictwa lekarskiego (lekarze orzecznicy, główni lekarze
orzecznicy, zastępcy głównych lekarzy orzeczników, lekarze – członkowie komisji
lekarskich, przewodniczący komisji lekarskich) są pracownikami ZUS, zatrudnionymi na
podstawie umowy o pracę. Konsultanci (lekarze specjaliści i psycholodzy) współpracują
z ZUS na podstawie umów cywilnoprawnych.
Pogłębiające się od kilku lat trudności w zatrudnieniu lekarzy orzekających dotykają
większości oddziałów ZUS, w tym także oddziałów zlokalizowanych w województwie
łódzkim, w których funkcjonuje orzecznictwo lekarskie (tj.: I Oddział ZUS w Łodzi, Oddział
ZUS w Tomaszowie Mazowieckim; dla ubezpieczonych z terenu II Oddziału ZUS w Łodzi
orzecznictwo lekarskie zlokalizowane jest obecnie w Oddziale w Ostrowie Wlkp.). Aktualna
sytuacja kadrowa w grupie lekarzy orzecznictwa lekarskiego w dużej części oddziałów ZUS
jest trudna. Główne problemy wynikają ze zbyt małej, w stosunku do zadań, liczby
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zatrudnionych lekarzy, wieku kadry medycznej (średni wiek lekarzy zatrudnionych w ZUS –
to powyżej 60 lat, a ponad 50% zatrudnionych lekarzy osiągnęło wiek emerytalny), braku
chętnych lekarzy do pracy w ZUS na aktualnie oferowanych warunkach.
Trudności w zatrudnieniu lekarzy orzekających w ZUS są bezpośrednio związane
z niedoborem lekarzy specjalistów w polskim systemie ochrony zdrowia. Problemy
w zabezpieczeniu pełnej obsady etatowej tej grupy pracowników dotyczą w równym stopniu
ZUS i wielu innych podmiotów, w tym placówek ochrony zdrowia. Sytuacja ta stwarza
określone trudności z zatrudnianiem lekarzy w ZUS, szczególnie, że w orzecznictwie
lekarskim najbardziej pożądane specjalizacje to choroby wewnętrzne, neurologia,
psychiatria, chirurgia, medycyna pracy – a więc takie, w których brakuje specjalistów w całym
systemie ochrony zdrowia, a bezpośredni wpływ ZUS-u na zmianę tej sytuacji jest
ograniczony. Dodatkowo wynagrodzenie jakie ZUS może zaproponować lekarzom nie jest
konkurencyjne w stosunku do oferowanego przez komercyjne podmioty medyczne. Stanowi
to przyczynę odmowy zatrudnienia w ZUS, a nierzadko także rezygnację z pracy przez
lekarzy już zatrudnionych.
Zatrudnianie lekarzy orzecznictwa lekarskiego w oddziałach ZUS zlokalizowanych
w województwie łódzkim, w których funkcjonuje orzecznictwo lekarskie, w latach 2020 -
2023, przedstawia się następująco1:
1. od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r.:
I Oddział ZUS w Łodzi zatrudnił 6 lekarzy (w łącznym wymiarze 6,0 etatów),
O/ZUS w Tomaszowie Maz. zatrudnił 1 lekarza (w wymiarze 0,75 etatu).
2. od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r.:
I Oddział ZUS w Łodzi zatrudnił 3 lekarzy (w łącznym wymiarze 3,0 etatów),
O/ZUS w Tomaszowie Maz. zatrudnił 2 lekarzy (w łącznym wymiarze 1,5 etatu).
3. od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r.:
I Oddział ZUS w Łodzi zatrudnił 3 lekarzy (w łącznym wymiarze 2,5 etatu),
O/ZUS w Tomaszowie Maz. zatrudnił 1 lekarza (w wymiarze 1,0 etatu).
4. od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r.:
I Oddział ZUS w Łodzi zatrudnił 3 lekarzy (w łącznym wymiarze 3,0 etatów),
O/ZUS w Tomaszowie Maz. w ramach prowadzonych rekrutacji nie pozyskał
żadnego lekarza.
Według stanu na 31 maja 2024 r.:
1. w I Oddziale ZUS w Łodzi:
zatrudnionych jest 30 lekarzy, w wymiarze 28,5 etatu,
pozostaje nieobsadzonych 11,8 etatów lekarzy.
2. w Oddziale ZUS w Tomaszowie Mazowieckim:
zatrudnionych jest 12 lekarzy, w wymiarze 10,5 etatu,
pozostaje nieobsadzonych 8,75 etatów lekarzy.
Na bieżąco monitorowany jest stan spraw oczekujących na rozpatrzenie przez lekarzy
orzeczników i przez komisje lekarskie. Podejmowane są wszelkie działania mające na celu
zapewnienie sprawnego wydawania orzeczeń.
1 dane dotyczące liczby zatrudnionych lekarzy obejmują również tych lekarzy, którzy rozwiązali
stosunek pracy w związku z przejściem na emeryturę, a następnie zostali ponownie zatrudnieni;
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W ramach systemu pomiaru realizacji zadań w oddziałach ZUS zostały określone wskaźniki
(w wymiarze sprawności) objęte pomiarem - m. in. terminowość wydawania orzeczeń
w czasie do 45 dni (liczba wniosków o orzeczenie lekarskie rozpatrzonych w terminie do 45
dni w stosunku do ogólnej liczby wniosków rozpatrzonych przez lekarzy
orzeczników/komisje lekarskie w danym okresie sprawozdawczym) oraz czas oczekiwania
na wydanie orzeczenia.
Wskazane przez Pana Posła powiaty, tj. bełchatowski, opoczyński, piotrkowski,
radomszczański, rawski, skierniewicki oraz miasta Skierniewice i Piotrków Trybunalski
znajdują się na terenie działania Oddziału ZUS w Tomaszowie Mazowieckim. Średni czas
oczekiwania na wydanie orzeczenia przez lekarza orzecznika w tym Oddziale ZUS wynosił2:
w III kwartale 2021 r. – 26 dni,
w IV kwartale 2021 r. – 23 dni,
w I kwartale 2022 r. – 20 dni,
w II kwartale 2022 r. – 18 dni,
w III kwartale 2022 r. – 19 dni,
w IV kwartale 2022 r. – 19 dni,
w I kwartale 2023 r. – 21 dni,
w II kwartale 2023 r. – 23 dni,
w III kwartale 2023 r. – 25 dni,
w IV kwartale 2023 r. – 23 dni,
w I kwartale 2024 r. – 22 dni.
Średni czas oczekiwania na wydanie orzeczenia przez lekarza orzecznika w drugim
z oddziałów zlokalizowanych na terenie województwa łódzkiego, w którym funkcjonuje
orzecznictwo lekarskie, tj. w I Oddziale ZUS w Łodzi, wynosił:
w III kwartale 2021 r. – 13 dni,
w IV kwartale 2021 r. – 12 dni,
w I kwartale 2022 r. – 8 dni,
w II kwartale 2022 r. – 15 dni,
w III kwartale 2022 r. – 18 dni,
w IV kwartale 2022 r. – 13 dni,
w I kwartale 2023 r. – 15 dni,
w II kwartale 2023 r. – 19 dni,
w III kwartale 2023 r. – 17 dni,
w IV kwartale 2023 r. – 15 dni,
w I kwartale 2024 r. – 14 dni.
Jak wskazał Prezes ZUS w swoim wystąpieniu kontynuowane są działania. mające na celu
pozyskiwanie do pracy w ZUS nowych lekarzy oraz zapobieganie rezygnacji z pracy w ZUS
przez lekarzy już zatrudnionych, w szczególności poprzez:
̶
intensywne prace związane z prowadzeniem naboru nowych lekarzy i docieraniem
z ofertą ZUS do środowisk lekarskich,
2 pomiar czasu oczekiwania na wydanie orzeczenia za wcześniejszy okres był dokonywany w innych cyklach
czasowych, brak jest możliwości przedstawienia tych danych w okresach kwartalnych.
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
̶
zwiększanie poziomu wynagrodzeń lekarzy orzecznictwa lekarskiego,
̶
zwiększanie pozapłacowej atrakcyjności zatrudnienia lekarzy w ZUS, w tym
zapewnianie elastycznych warunków zatrudniania lekarzy orzecznictwa lekarskiego
(możliwość podjęcia pracy w niepełnym wymiarze etatu i w dogodnych przedziałach
czasowych),
̶
umożliwienie lekarzom zatrudnionym w ZUS realizacji ustawowego obowiązku
doskonalenia zawodowego - od 1 stycznia 2023 r. uzyskano wpis ZUS na kolejny okres
(tj. na lata 2023-2024) do rejestru podmiotów prowadzących szkolenia podyplomowe
lekarzy, na podstawie którego lekarze uczestniczący w wewnętrznych szkoleniach
organizowanych przez ZUS będą mogli uzyskiwać tzw. punkty edukacyjne.
Mimo niepełnej obsady etatowej lekarzy orzeczników, w I kwartale 2024 r. średnio w kraju
ok. 90% wniosków o wydanie orzeczenia przez lekarza orzecznika zostało rozpatrzonych
w terminie do 45 dni, a średni czas oczekiwania na wydanie orzeczenia przez lekarza
orzecznika wynosił 24 dni. Są to dobre wskaźniki, biorąc pod uwagę, że w tym czasie:
przeprowadzana jest analiza dokumentacji dołączonej do wniosku o świadczenie, wydawana
jest decyzja co do sposobu rozpatrzenia sprawy, i w zależności od okoliczności: sporządzane
jest i wysyłane (z odpowiednim wyprzedzeniem) skierowanie na badanie, uzupełniana jest
dokumentacja medyczna z przebiegu leczenia (bezpośrednio z placówek medycznych,
w których jest / było prowadzone leczenie danego ubezpieczonego), wydawane jest
orzeczenie. Orzeczenie lekarza orzecznika dodatkowo podlega kontroli głównego lekarza
orzecznika, po czym doręczane jest osobie występującej o wydanie orzeczenia. Następnie
sprawa zwracana jest do komórki wnioskującej o wydanie orzeczenia, w celu wydania decyzji
w sprawie świadczenia.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przy udziale Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych, prowadzone są prace nad projektem ustawy dotyczącej kompleksowej
reformy orzecznictwa lekarskiego w ZUS, która, z jednej strony, ma na celu zwiększenie
możliwości pozyskiwania kadry orzeczniczej - lekarzy, którzy chcieliby podejmować w ZUS
pracę - a z drugiej, dzięki zaproponowanym rozwiązaniom organizacyjnym i proceduralnym,
doprowadzić do usprawnienia prowadzonych postępowań.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --