Interpelacja nr 2949
Interpelacja w sprawie cyfrowej waluty Europejskiego Banku Centralnego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie cyfrowej waluty Europejskiego Banku Centralnego
Interpelacja nr 2949
do ministra finansów
w sprawie cyfrowej waluty Europejskiego Banku Centralnego
Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak
Data wpływu: 23-05-2024
Panie Ministrze,
w dniu 18 października 2023 r. Europejski Bank Centralny opublikował raport zatytułowany: „Cyfrowe Euro: Kolejny krok w rozwoju naszej waluty”. Wskazany dokument przedstawia założenia CBDC czyli cyfrowej waluty Europejskiego Banku Centralnego. Zakłada się m.in. że cyfrowe euro będzie ostoją stabilności systemu finansowego UE, obejmie swym zakresem wszystkie państwa strefy euro, będzie wszechstronnym środkiem płatniczym dostępnym zarówno online i offline. EBC ogłosił, że od listopada 2023 r. trwa dwuletnia faza przygotowawcza do wdrożenia cyfrowego euro.
W związku z przedstawionym przez EBC scenariuszem wprowadzania cyfrowego euro, zakładającym prace nad ramami legislacyjnymi dla wprowadzenia tego rozwiązania zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy w ocenie Ministerstwa Finansów cyfrową walutę Europejskiego Banku Centralnego nad którą obecnie toczą się prace można utożsamiać z „euro” w rozumieniu art. 128 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, gdzie uregulowano kwestię prawa emisji banknotów euro?
Czy „warunki niezbędne do przyjęcia euro”, o których mowa w art. 139 ust.1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej dotyczą również cyfrowego euro? Proszę o wskazanie czy w ocenie resortu pełna unia walutowa wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej dokona się poprzez stworzenie systemu opartego na przepływie cyfrowego euro również jako równoległego do obecnie istniejących walut narodowych?
Czy CBDC Europejskiego Banku Centralnego będzie można wprowadzić w państwach członkowskich objętych derogacją, o której mowa w art. 139 i art. 140 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej przed spełnieniem kryteriów konwergencji?
Odpowiedź na wskazane pytania jest kluczowa dla poznania całości stanowiska obecnego rządu RP w zakresie wprowadzenia euro w Polsce.
Interpelacja nr 2949
do ministra finansów
w sprawie cyfrowej waluty Europejskiego Banku Centralnego
Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak
Data wpływu: 23-05-2024
Panie Ministrze,
w dniu 18 października 2023 r. Europejski Bank Centralny opublikował raport zatytułowany: „Cyfrowe Euro: Kolejny krok w rozwoju naszej waluty”. Wskazany dokument przedstawia założenia CBDC czyli cyfrowej waluty Europejskiego Banku Centralnego. Zakłada się m.in. że cyfrowe euro będzie ostoją stabilności systemu finansowego UE, obejmie swym zakresem wszystkie państwa strefy euro, będzie wszechstronnym środkiem płatniczym dostępnym zarówno online i offline. EBC ogłosił, że od listopada 2023 r. trwa dwuletnia faza przygotowawcza do wdrożenia cyfrowego euro.
W związku z przedstawionym przez EBC scenariuszem wprowadzania cyfrowego euro, zakładającym prace nad ramami legislacyjnymi dla wprowadzenia tego rozwiązania zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy w ocenie Ministerstwa Finansów cyfrową walutę Europejskiego Banku Centralnego nad którą obecnie toczą się prace można utożsamiać z „euro” w rozumieniu art. 128 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, gdzie uregulowano kwestię prawa emisji banknotów euro?
Czy „warunki niezbędne do przyjęcia euro”, o których mowa w art. 139 ust.1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej dotyczą również cyfrowego euro? Proszę o wskazanie czy w ocenie resortu pełna unia walutowa wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej dokona się poprzez stworzenie systemu opartego na przepływie cyfrowego euro również jako równoległego do obecnie istniejących walut narodowych?
Czy CBDC Europejskiego Banku Centralnego będzie można wprowadzić w państwach członkowskich objętych derogacją, o której mowa w art. 139 i art. 140 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej przed spełnieniem kryteriów konwergencji?
Odpowiedź na wskazane pytania jest kluczowa dla poznania całości stanowiska obecnego rządu RP w zakresie wprowadzenia euro w Polsce.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7971 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 2 lipca 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 2949 w sprawie cyfrowej waluty Europejskiego
Banku Centralnego - Magdalena Filipek-Sobczak
Znak sprawy: PM6.054.4.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację pani poseł Magdaleny Filipek-Sobczak przekazaną na
piśmie z dnia 10 czerwca 2024 r. (nr 2949), w sprawie cyfrowej waluty
Europejskiego Banku Centralnego, uprzejmie wyjaśniam, co następuje.
Ad 1.
Na podstawie art. 128 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, to Europejski
Bank Centralny ma wyłączne prawo do upoważniania do emisji banknotów euro w
Unii. Banknoty takie mogą emitować Europejski Bank Centralny i krajowe banki
centralne. Banknoty emitowane przez Europejski Bank Centralny i krajowe banki
centralne są jedynym legalnym środkiem płatniczym w Unii. Tym samym Państwa
Członkowskie mogą emitować monety euro, z zastrzeżeniem zgody Europejskiego
Banku Centralnego co do wielkości emisji. Rada, na wniosek Komisji i po konsultacji
z Parlamentem Europejskim i Europejskim Bankiem Centralnym, może przyjąć
środki w celu zharmonizowania nominałów i specyfikacji technicznych wszystkich
monet przeznaczonych do obiegu, w zakresie, w jakim jest to niezbędne do
zapewnienia należytego ich obiegu w Unii.
Zgodnie z przepisami projektu Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z
dnia 28 czerwca 2023 r. w sprawie ustanowienia cyfrowego euro – COM(2023) 369,
cyfrowe euro jest ustanawiane jako „cyfrowa forma jednej waluty”.
Zgodnie natomiast z motywem 8 projektu, „Europejski Bank Centralny w ramach
wykonywania uprawnień przyznanych mu na mocy Traktatów jest uprawniony do
emisji cyfrowego euro oraz do upoważniania krajowych banków centralnych państw
członkowskich, których walutą jest euro, do jego emisji. Na podstawie tych
uprawnień i zgodnie z ramami prawnymi określonymi w [projekcie] Europejski Bank
Centralny powinien mieć zatem możliwość podejmowania decyzji w kwestii emisji
-- 1 of 4 --
2/4
cyfrowego euro oraz terminów i wysokości kwot emisji, a także w kwestii innych
szczególnych środków, które są nierozerwalnie związane z jego emisją, oprócz
banknotów i monet”.
Ponadto zgodnie z motywem 15 „w strefie euro banknoty i monety euro są jak dotąd
jedynymi prawnymi środkami płatniczymi zgodnie z art. 128 ust. 1 Traktatu o
funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”) oraz art. 10 i 11 rozporządzenia Rady
(WE) nr 974/98 w sprawie wprowadzenia euro”. Na tej podstawie w opinii
Ministerstwa Finansów można wnioskować, że od momentu wejścia w życie
rozporządzenia, cyfrowe euro będzie cyfrową formą waluty euro, posiadającą
status prawnego środka płatniczego w państwach członkowskich strefy euro.
Dodatkowo należy wskazać, że art. 4 projektu Rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia cyfrowego euro stanowi, że zgodnie z
Traktatami Europejski Bank Centralny ma wyłączne prawo do upoważniania do
emisji cyfrowego euro, natomiast emisję cyfrowego euro mogą prowadzić
Europejski Bank Centralny i krajowe banki centralne. Wydaje się zatem, że projekt
Komisji Europejskiej zakłada, że przepisy Traktatu o Funkcjonowaniu Unii
Europejskiej dają podstawę również do emisji cyfrowego euro, a nie tylko
banknotów euro. Niemniej należy mieć na względzie, że przywołane brzmienie
projektowanych przepisów rozporządzenia może ulec zmianie w toku prac i
negocjacji nad przedmiotowym rozporządzeniem.
Ad 2.
Przepisy dotyczące „warunków niezbędnych do przyjęcia euro” o których mowa w
art. 139 ust.1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, jak również pozostałe
przepisy Traktatu nie są zmieniane przepisami projektu rozporządzenia w sprawie
ustanowienia cyfrowego euro, więc status Polski jako państwa członkowskiego
objętego derogacją się nie zmieni do czasu spełnienia warunków niezbędnych do
przyjęcia euro i potwierdzenia tych okoliczności w stosownych unijnych
procedurach decyzyjnych. Ponadto, rozporządzenie dotyczące ustanowienia
cyfrowego euro w żadnym stopniu nie odnosi się do celu dopełnienia się unii
walutowej wszystkich państw członkowskich UE.
Zgodnie z założeniami Komisji Europejskiej, potencjalna emisja cyfrowego euro nie
ma na celu zastąpienia waluty euro w formie fizycznej, a jej uzupełnienie,
poszerzając ofertę instrumentów płatniczych dostępnych dla konsumentów
przede wszystkim ze strefy euro. Założenie to jest odzwierciedlone w jednym z
trzech projektów zaproponowanych w ramach pakietu jednej waluty (ang. Single
Currency Package), a mianowicie w projekcie Rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 28 czerwca 2023 r. w sprawie statusu banknotów i
monet euro jako prawnego środka płatniczego – COM(2023) 364, gdzie
podkreślone zostało znaczenie waluty euro w formie gotówkowej.
Niezależnie od powyższego, należy wskazać, że projekty rozporządzeń dopuszczają
oferowanie usług płatniczych związanych z cyfrowym euro takim grupom
użytkowników jak np. osoby odwiedzające oraz osoby fizyczne i prawne mające
miejsce zamieszkania lub siedzibę w państwach członkowskich, których walutą nie
jest euro. Oferowanie tych usług drugiej ze wskazanych grup jest jedynie możliwe
pod warunkiem spełnienia określonych w rozporządzeniu warunków.
-- 2 of 4 --
3/4
Zgodnie z motywem 53. projektu Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
w sprawie ustanowienia cyfrowego euro, umowy i porozumienia dotyczące
świadczenia usług płatniczych związanych z cyfrowym euro lub płatności w
różnych walutach z wykorzystaniem cyfrowego euro powinny być zawierane na
zasadzie dobrowolności, a Europejski Bank Centralny powinien współpracować z
krajowymi bankami centralnymi państw członkowskich, których walutą nie jest
euro, w celu dokonywania płatności w różnych walutach z wykorzystaniem
cyfrowego euro.
Ad 3.
Zgodnie z przepisami projektu Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z
dnia 28 czerwca 2023 r. w sprawie ustanowienia cyfrowego euro – COM(2023) 369,
należy wskazać, że cyfrowe euro będzie mogło być dystrybuowane wśród osób
fizycznych i prawnych mających miejsce zamieszkania lub siedzibę w państwach
członkowskich, których walutą nie jest euro („w państwach członkowskich objętych
derogacją”) na określonych w tym projekcie warunkach.
W rozdziale piątym projektu Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w
sprawie ustanowienia cyfrowego euro, określone zostały przepisy regulujące
dostęp do cyfrowego euro i korzystanie z niego poza strefą euro, co jest zależne od
tego, czy osoby fizyczne i prawne mają miejsce zamieszkania lub siedzibę w państwie
członkowskim spoza strefy euro czy w państwie trzecim.
Dostęp do cyfrowego euro i korzystanie z niego w państwie członkowskim spoza
strefy euro są możliwe na zasadzie dobrowolności oraz po spełnieniu dwóch
następujących warunków:
1) państwo członkowskie spoza strefy euro składa odpowiedni wniosek i
zobowiązuje się do spełnienia szeregu warunków;
2) Europejski Bank Centralny i krajowy bank centralny spoza strefy euro zawierają
porozumienie określające niezbędne środki wykonawcze.
Dostęp do cyfrowego euro i korzystanie z niego w państwie trzecim są również
możliwe w przypadku spełnienia dwóch następujących warunków:
1) Unia i państwo trzecie zawierają umowę międzynarodową, przy zobowiązaniu się
przez państwo trzecie do spełnienia szeregu warunków;
2) Europejski Bank Centralny i krajowy bank centralny spoza strefy euro zawierają
porozumienie określające niezbędne środki wykonawcze.
Na koniec należy podkreślić, jak wskazano powyżej, że prace nad projektami
rozporządzeń w zakresie pakietu jednej waluty (ang. Single Currency Package)
jeszcze trwają i ostateczny kształt przepisów może się różnić od tych
zaproponowanych przez Komisję Europejską.
-- 3 of 4 --
4/4
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 2 lipca 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 2949 w sprawie cyfrowej waluty Europejskiego
Banku Centralnego - Magdalena Filipek-Sobczak
Znak sprawy: PM6.054.4.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację pani poseł Magdaleny Filipek-Sobczak przekazaną na
piśmie z dnia 10 czerwca 2024 r. (nr 2949), w sprawie cyfrowej waluty
Europejskiego Banku Centralnego, uprzejmie wyjaśniam, co następuje.
Ad 1.
Na podstawie art. 128 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, to Europejski
Bank Centralny ma wyłączne prawo do upoważniania do emisji banknotów euro w
Unii. Banknoty takie mogą emitować Europejski Bank Centralny i krajowe banki
centralne. Banknoty emitowane przez Europejski Bank Centralny i krajowe banki
centralne są jedynym legalnym środkiem płatniczym w Unii. Tym samym Państwa
Członkowskie mogą emitować monety euro, z zastrzeżeniem zgody Europejskiego
Banku Centralnego co do wielkości emisji. Rada, na wniosek Komisji i po konsultacji
z Parlamentem Europejskim i Europejskim Bankiem Centralnym, może przyjąć
środki w celu zharmonizowania nominałów i specyfikacji technicznych wszystkich
monet przeznaczonych do obiegu, w zakresie, w jakim jest to niezbędne do
zapewnienia należytego ich obiegu w Unii.
Zgodnie z przepisami projektu Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z
dnia 28 czerwca 2023 r. w sprawie ustanowienia cyfrowego euro – COM(2023) 369,
cyfrowe euro jest ustanawiane jako „cyfrowa forma jednej waluty”.
Zgodnie natomiast z motywem 8 projektu, „Europejski Bank Centralny w ramach
wykonywania uprawnień przyznanych mu na mocy Traktatów jest uprawniony do
emisji cyfrowego euro oraz do upoważniania krajowych banków centralnych państw
członkowskich, których walutą jest euro, do jego emisji. Na podstawie tych
uprawnień i zgodnie z ramami prawnymi określonymi w [projekcie] Europejski Bank
Centralny powinien mieć zatem możliwość podejmowania decyzji w kwestii emisji
-- 1 of 4 --
2/4
cyfrowego euro oraz terminów i wysokości kwot emisji, a także w kwestii innych
szczególnych środków, które są nierozerwalnie związane z jego emisją, oprócz
banknotów i monet”.
Ponadto zgodnie z motywem 15 „w strefie euro banknoty i monety euro są jak dotąd
jedynymi prawnymi środkami płatniczymi zgodnie z art. 128 ust. 1 Traktatu o
funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”) oraz art. 10 i 11 rozporządzenia Rady
(WE) nr 974/98 w sprawie wprowadzenia euro”. Na tej podstawie w opinii
Ministerstwa Finansów można wnioskować, że od momentu wejścia w życie
rozporządzenia, cyfrowe euro będzie cyfrową formą waluty euro, posiadającą
status prawnego środka płatniczego w państwach członkowskich strefy euro.
Dodatkowo należy wskazać, że art. 4 projektu Rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia cyfrowego euro stanowi, że zgodnie z
Traktatami Europejski Bank Centralny ma wyłączne prawo do upoważniania do
emisji cyfrowego euro, natomiast emisję cyfrowego euro mogą prowadzić
Europejski Bank Centralny i krajowe banki centralne. Wydaje się zatem, że projekt
Komisji Europejskiej zakłada, że przepisy Traktatu o Funkcjonowaniu Unii
Europejskiej dają podstawę również do emisji cyfrowego euro, a nie tylko
banknotów euro. Niemniej należy mieć na względzie, że przywołane brzmienie
projektowanych przepisów rozporządzenia może ulec zmianie w toku prac i
negocjacji nad przedmiotowym rozporządzeniem.
Ad 2.
Przepisy dotyczące „warunków niezbędnych do przyjęcia euro” o których mowa w
art. 139 ust.1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, jak również pozostałe
przepisy Traktatu nie są zmieniane przepisami projektu rozporządzenia w sprawie
ustanowienia cyfrowego euro, więc status Polski jako państwa członkowskiego
objętego derogacją się nie zmieni do czasu spełnienia warunków niezbędnych do
przyjęcia euro i potwierdzenia tych okoliczności w stosownych unijnych
procedurach decyzyjnych. Ponadto, rozporządzenie dotyczące ustanowienia
cyfrowego euro w żadnym stopniu nie odnosi się do celu dopełnienia się unii
walutowej wszystkich państw członkowskich UE.
Zgodnie z założeniami Komisji Europejskiej, potencjalna emisja cyfrowego euro nie
ma na celu zastąpienia waluty euro w formie fizycznej, a jej uzupełnienie,
poszerzając ofertę instrumentów płatniczych dostępnych dla konsumentów
przede wszystkim ze strefy euro. Założenie to jest odzwierciedlone w jednym z
trzech projektów zaproponowanych w ramach pakietu jednej waluty (ang. Single
Currency Package), a mianowicie w projekcie Rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 28 czerwca 2023 r. w sprawie statusu banknotów i
monet euro jako prawnego środka płatniczego – COM(2023) 364, gdzie
podkreślone zostało znaczenie waluty euro w formie gotówkowej.
Niezależnie od powyższego, należy wskazać, że projekty rozporządzeń dopuszczają
oferowanie usług płatniczych związanych z cyfrowym euro takim grupom
użytkowników jak np. osoby odwiedzające oraz osoby fizyczne i prawne mające
miejsce zamieszkania lub siedzibę w państwach członkowskich, których walutą nie
jest euro. Oferowanie tych usług drugiej ze wskazanych grup jest jedynie możliwe
pod warunkiem spełnienia określonych w rozporządzeniu warunków.
-- 2 of 4 --
3/4
Zgodnie z motywem 53. projektu Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
w sprawie ustanowienia cyfrowego euro, umowy i porozumienia dotyczące
świadczenia usług płatniczych związanych z cyfrowym euro lub płatności w
różnych walutach z wykorzystaniem cyfrowego euro powinny być zawierane na
zasadzie dobrowolności, a Europejski Bank Centralny powinien współpracować z
krajowymi bankami centralnymi państw członkowskich, których walutą nie jest
euro, w celu dokonywania płatności w różnych walutach z wykorzystaniem
cyfrowego euro.
Ad 3.
Zgodnie z przepisami projektu Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z
dnia 28 czerwca 2023 r. w sprawie ustanowienia cyfrowego euro – COM(2023) 369,
należy wskazać, że cyfrowe euro będzie mogło być dystrybuowane wśród osób
fizycznych i prawnych mających miejsce zamieszkania lub siedzibę w państwach
członkowskich, których walutą nie jest euro („w państwach członkowskich objętych
derogacją”) na określonych w tym projekcie warunkach.
W rozdziale piątym projektu Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w
sprawie ustanowienia cyfrowego euro, określone zostały przepisy regulujące
dostęp do cyfrowego euro i korzystanie z niego poza strefą euro, co jest zależne od
tego, czy osoby fizyczne i prawne mają miejsce zamieszkania lub siedzibę w państwie
członkowskim spoza strefy euro czy w państwie trzecim.
Dostęp do cyfrowego euro i korzystanie z niego w państwie członkowskim spoza
strefy euro są możliwe na zasadzie dobrowolności oraz po spełnieniu dwóch
następujących warunków:
1) państwo członkowskie spoza strefy euro składa odpowiedni wniosek i
zobowiązuje się do spełnienia szeregu warunków;
2) Europejski Bank Centralny i krajowy bank centralny spoza strefy euro zawierają
porozumienie określające niezbędne środki wykonawcze.
Dostęp do cyfrowego euro i korzystanie z niego w państwie trzecim są również
możliwe w przypadku spełnienia dwóch następujących warunków:
1) Unia i państwo trzecie zawierają umowę międzynarodową, przy zobowiązaniu się
przez państwo trzecie do spełnienia szeregu warunków;
2) Europejski Bank Centralny i krajowy bank centralny spoza strefy euro zawierają
porozumienie określające niezbędne środki wykonawcze.
Na koniec należy podkreślić, jak wskazano powyżej, że prace nad projektami
rozporządzeń w zakresie pakietu jednej waluty (ang. Single Currency Package)
jeszcze trwają i ostateczny kształt przepisów może się różnić od tych
zaproponowanych przez Komisję Europejską.
-- 3 of 4 --
4/4
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu
-- 4 of 4 --