Interpelacja w sprawie fali gigantycznych podwyżek cen energii i gazu od lipca 2024 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2947
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie fali gigantycznych podwyżek cen energii i gazu od lipca 2024 r.
Zgłaszający: Grzegorz Woźniak
Data wpływu: 23-05-2024
Garwolin, 22 maja 2024 r.
Szanowna Pani Minister!
Do mojego biura poselskiego przychodzą mieszkańcy powiatu garwolińskiego osoby prywatne oraz przedsiębiorcy, zaniepokojeni prognozami wzrostu rachunków za energię elektryczną oraz gaz od lipca br., według prognoz podwyżka będzie wynosiła 30-40%.
Wzrost cen, który obecnie przygotowuje nam rząd, będzie jednocześnie wyższy niż wcześniej zapowiadano. Przypomnijmy, że w lutym minister klimatu i środowiska mówiła o wzroście o 15 procent. W pierwszych miesiącach roku przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska wskazywali także, że rachunki podskoczą o ok. 30 złotych.
Przy takim wzroście kosztów będzie trudno wielu osobom zapłacić miesięczne koszty energii, a dla wielu przedsiębiorców ten wzrost będzie się wiązał z zamknięciem działalności gospodarczej oraz likwidacją miejsc pracy. Według ekonomistów takie działanie rządu doprowadzi do wzrostu inflacji w drugiej połowie br.
Według zapowiedzi rządu gospodarstwa domowe o niskich dochodach, dla których ten wzrost cen będzie trudny do udźwignięcia, otrzymają od państwa bon energetyczny, ale z analizy wynika, że takie wsparcie otrzyma mniej niż 10% gospodarstw domowych, pozostali będą zmuszeni do zapłaty dużych rachunków.
Zwracam się do Pani Minister w imieniu mieszkańców ziemi garwolińskiej z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
O jaką kwotę wzrosną rachunki przeciętnego gospodarstwa domowego po odmrożeniu cen energii od lipca br.?
Dlaczego nie zostanie utrzymane zamrożenie cen energii dla odbiorców indywidualnych oraz przedsiębiorców po lipcu br.?
Jaka jest prognoza zmiany cen energii na rok 2025?
Czy to prawda, że od lipca br. opłaty dystrybucyjne wzrosną o 40 proc.?
Jakie wsparcie jest przewidziane dla odbiorców indywidualnych oraz dla przedsiębiorców, aby zrekompensować taki wzrost opłat za energię?
Z poważaniem
Poseł Grzegorz Woźniak
Podsekretarz stanu Miłosz Motyka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (9)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12166 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DELG-WRD.050.18.2024.SK
3235504.12698765.10266182
Warszawa, 28-06-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
w odpowiedzi na interpelację Posła Grzegorza Woźniaka z dnia 10 czerwca br., znak:
K10INT2947, w sprawie fali gigantycznych podwyżek cen energii i gazu od lipca 2024 r.,
przekazuję informacje w zakresie zadanych pytań.
1. O jaką kwotę wzrosną rachunki przeciętnego gospodarstwa domowego po odmrożeniu cen
energii od lipca br.?
Na wstępie, należy podkreślić, że wysokie ceny energii są efektem opóźnień w rozwoju
odnawialnych źródeł energii, które sprawiają, że polska energetyka pozostaje najbardziej
emisyjną w Europie. Szczególnie dotkliwe opóźnienia dotknęły odnawialnych źródeł
wiatrowych na lądzie w wyniku wprowadzenia wyśrubowanych norm w zakresie odległości
projektowanych wiatraków od zabudowań mieszkalnych. Regulacja wprowadzająca wymóg
lokalizowania elektrowni wiatrowych w odległości co najmniej dziesięciokrotności
całkowitej wysokości tej elektrowni od budynku mieszkalnego znacząco ograniczyła
dywersyfikację źródeł wytwarzania energii elektrycznej w Polsce i uniemożliwiła
zmniejszenie uzależnienia od paliw kopalnych. Utrzymywanie uzależnienia od paliw
kopalnych spowodowały, że kryzys na rynku energii, którego szczyt miał miejsce w 2022 r.,
dotknął w szczególny sposób polską gospodarkę, w tym odbiorców końcowych
w gospodarstwach domowych wykorzystujących różne nośniki energii.
Należy podkreślić, że ceny energii elektrycznej pozostają w centrum zainteresowania Rządu.
Dzięki przyjęciu zaproponowanej przez Rząd ustawy o bonie energetycznym oraz o zmianie
niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego
(Dz. U. 2024 poz. 859), wzrost cen energii elektrycznej w II połowie 2024 r. jest ściśle
kontrolowany i ograniczony.
Ze względu na odmienność mechanizmów osłonowych funkcjonujących w 2024 r., wysokość
podwyżek między I a II połową roku będzie zróżnicowana w zależności indywidualnych
uwarunkowań danego gospodarstwa domowego, przede wszystkim ze względu na ilość
zużywanej energii elektrycznej. Szacuje się, że łączne rachunki za energię elektryczną dla
przeciętnego gospodarstwa domowego w Polsce w II połowie roku wzrosną o ok. 25% w
porównaniu z I połową 2024 r. Warto zaznaczyć, że brak ochrony w postaci ceny
maksymalnej spowodowałby wzrost rachunków przeciętnego gospodarstwa w II półroczu
2024 r. średnio o ok. 68% względem I półrocza 2024 r. Podkreślenia wymaga fakt, że
gospodarstwa domowe wykorzystujące do ogrzewania pompę ciepła zapłacą średnio 390 zł
mniej za wykorzystaną energię w II półroczu w porównaniu z I połową 2024 r.
2. Dlaczego nie zostanie utrzymane zamrożenie cen energii dla odbiorców indywidualnych
oraz przedsiębiorców po lipcu br.?
-- 1 of 4 --
Wspomniana ustawa wprowadziła rozwiązania, które odpowiadają na potrzebę zapewnienia
dalszego wsparcia odbiorców energii na II półrocze. Istotne jest jednak przywrócenie
normalnych zasady funkcjonowania rynku, bez ingerencji państwa, lecz w sposób stopniowy,
tak aby Polacy nie odczuli gwałtownego wzrostu kosztów energii.
Brak wprowadzenia rozwiązań osłonowych spowodowałby, że od 1 lipca 2024 r. cena za
energię elektryczną wzrosłaby w przypadku gospodarstw domowych z 412 do 739 zł/MWh,
a łączny rachunek za energię (uwzględniający koszty jej dystrybucji) wzrósłby aż o 68%.
Jednakże, dzięki mechanizmom wsparcia zawartym w ustawie, Polacy nie odczują
gwałtownego wzrostu kosztów energii.
Zgodnie z przyjętymi przez Rząd RP rozwiązaniami osłonowymi, cena maksymalna dla
odbiorców energii elektrycznej w gospodarstwach domowych spadnie w II p. 2024 r.
z 693 do 500 zł/MWh i będzie stosowana bez limitu tj. dla każdej zużytej kWh. Ponadto,
obserwowany spadek cen hurtowych pozwoli na istotne obniżenie taryf dla gospodarstw
domowych (co umożliwią wprowadzone przepisy). Spodziewamy się zatwierdzenia przez
Prezesa URE taryf na poziomie 590-600 zł/MWh, co pozwoli na zmniejszenie wysokości
rekompensat dla sprzedawców energii i jednocześnie przyczyni się do obniżenia kosztów
budżetowych wprowadzanych rozwiązań.
Należy podkreślić, że rozwiązania te są skierowane do wszystkich gospodarstw domowych
bez wyjątku, a także do sektora MŚP czy JST.
3. Jaka jest prognoza zmiany cen energii na rok 2025?
Sytuacja na rynku energii elektrycznej ulegała znacznej poprawie w stosunku do lat
ubiegłych, kiedy zawirowania na rynkach hurtowych energii elektrycznej były wywołane
m.in. przez agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Obecnie na rynku hurtowym spadają
zarówno tzw. ceny w transakcjach spotowych, jak i kontraktach terminowych. Średnia
wartość cen spotowych – indeksu TGE BASE – w grudniu 2023 r. wyniosła 376,53 zł/MWh,
a już w kwietniu, dzięki produkcji OZE w paneli fotowoltaicznych średnia wartość tego
indeksu spadła ok. 5% - do 357,93 zł/MWh. W maju zaś cena ta wyniosła 377,98 zł/MWh.
Ceny energii elektrycznej w notowaniach w grudniu ubiegłego roku dla kontraktów BASE
z dostawą w trzecim i czwartym kwartale 2024 r. wynosiły odpowiednio 490 zł/MWh oraz
510 zł/MWh. Dzisiaj, te same kontrakty wyceniane są na 417 zł/MWh oraz 429 zł/MWh,
czyli o ok. 15% mniej.
Zgodnie z aktualnymi danymi Towarowej Giełdy Energii w kontraktach długoterminowych
na 2025 r. przewiduje się, że cena energii będzie kształtowa się na poziomie 466,80 zł/MWh
(stan na dzień 18 czerwca br.).
Należy jednak zauważyć, że wprowadzona ustawa o bonie energetycznym oraz o zmianie
niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła
systemowego zakłada rekalkulację taryf z terminem ich obowiązywania do 31 grudnia 2025
roku. Zakłada się, że Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, odpowiedzialny za zatwierdzanie
taryf, zatwierdzi wnioski taryfowe spółkom energetycznym na poziomie nie wyższym niż
600 zł/MWh.
4. Czy to prawda że od lipca br. opłaty dystrybucyjne wzrosną o 40 proc.?
Opłata dystrybucyjna podzielona jest na część stałą i część zmienną. Pierwsza z nich stanowi
opłatę sieciową stałą, która pokrywa koszty dostępu do sieci, utrzymania przyłącza i licznika.
Z kolei druga część opłaty dystrybucyjnej to opłata zmienna, stanowiąca opłatę
przeznaczoną na rozbudowę i modernizację sieci i inwestycje infrastrukturalne. Opłata
dystrybucyjna jest więc istotnym elementem pozwalającym na transformację systemu
energetycznego, a jej odmrożenie jest jednym z etapów przywracania normalnych zasad
funkcjonowania rynku energii. Tu warto podkreślić, że opłaty dystrybucyjne dla każdej
-- 2 of 4 --
rodziny w Polsce, są regulowane przez niezależny organ jakim jest Prezes URE, co
gwarantuje, że ich wysokość pokrywać będzie jedynie koszty uzasadnione przedsiębiorstw
energetycznych.
W zakresie energii elektrycznej warto wskazać, że mechanizm mrożenia cen – ani w
rozwiązaniach na 2023 r. ani w regulacjach na I połowę 2024 r. - nie uwzględniał całkowitego
zamrożenia opłaty dystrybucyjnej. Opłata ta była ustanowiona na poziomie z 2022 r.
wyłącznie do określonego w ustawie limitu zużycia. Po przekroczeniu przez poszczególne
gospodarstwo domowe tego limitu opłata dystrybucyjna była naliczana zgodnie z taryfą
operatora systemu dystrybucyjnego wg stawek opłat zatwierdzonych przez Prezesa Urzędu
Regulacji Energetyki.
W ramach stopniowego uwalniania rynku i przywracania jego konkurencyjnych zasad
funkcjonowania Rząd RP wciąż kontroluje ceny, tak aby odbiorcy energii elektrycznej nie
odczuli wzrostu kosztów rachunków. W tym celu zostały obniżone do maksymalnego
poziomu ceny za zużytą energię, jednak opłaty dystrybucyjne powinny być ponoszone przez
odbiorców zgodnie z zatwierdzonymi stawkami opłat przedsiębiorstw energetycznych, w co
ustawa o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii
elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego nie ingeruje.
Należy podkreślić, że opłata dystrybucyjna stanowi jedynie część rachunku za energię
elektryczną. Jak wspomniano wyżej, łączna wysokość tego rachunku, uwzględniająca koszty
obrotu energią, wzrośnie o ok. 25%.
Warto jednak wskazać, że w celu większego złagodzenia odbiorcom procesu powracania do
zasad rynkowych, Rząd zdecydował o zawieszeniu pobierania opłaty mocowej, co również
ma swoje odzwierciedlenie w postaci obniżonych rachunków za energię elektryczną.
5. Jakie wsparcie jest przewidziana dla odbiorców indywidualnych oraz dla przedsiębiorców,
aby zrekompensować taki wzrost opłat za energię?
Ustawa o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii
elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego została przygotowana taki sposób, aby
kontrolować wzrost cen energii elektrycznej. Dlatego wprowadzono ceny maksymalne
w wysokości 500 zł/MWh dla gospodarstw domowych oraz 693 zł/MWh dla sektora MŚP i
JST. Dzięki przygotowanym rozwiązaniom wzrost rachunków dla odbiorców w II połowie
2024 roku w porównaniu z 2022 rokiem jest niższy niż skumulowana inflacja za lata 2022 -
2023, która ukształtowała się na poziomie ok. 27% (zgodnie z danymi GUS).
Poza wsparciem w postaci zamrożenia ceny energii elektrycznej na poziomie ceny
maksymalnej, co zostało opisane w odpowiedzi na pytanie drugie, ustawa o bonie
energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii
elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz. U. 2024 poz. 859) wprowadziła
również bon energetyczny, aby wesprzeć najbardziej wrażliwą grupę odbiorców. Bon to
jednorazowe świadczenie pieniężne przyznawane na okres od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia
br.
Szacuje się, że z bonu energetycznego skorzysta ok. 3,5 mln gospodarstw domowych tj. ok
28% ogółu gospodarstw w Polsce, w tym ok. 1,3-1,4 mln gospodarstw domowych, które
znajdują się w ubóstwie energetycznym według wskaźnika „Wysokie Koszty-Niskie
Dochody”. Z bonu będzie mogło skorzystać szerokie grono beneficjentów, obejmujące
również tych, którzy są ubodzy energetycznie.
W przypadku wprowadzonego bonu energetycznego ustalono, że osoby o niższych
dochodach będą mogły skorzystać z takiego świadczenia po spełnieniu kryterium: do 2500
zł dochodu dla gospodarstw jednoosobowych i do 1700 zł na osobę w gospodarstwach
wieloosobowych. Mechanizm wsparcia przygotowano tak, aby rozszerzyć je w stosunku do
grona gospodarstw domowych, które zakwalifikowały się do otrzymania dodatku
osłonowego w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym. Obecnie
-- 3 of 4 --
progi te zostały podwyższone względem tych, które uprzednio przyjęto w dodatku
osłonowym, uwzględniając przy tym wzrost płacy minimalnej, inflację i rosnące koszty życia.
Dzięki temu wsparcie trafi to szerszego grona gospodarstw.
Przyjęte kryteria dochodowe bonu energetycznego pozwolą w drugiej połowie 2024 roku
objąć wsparciem różne grupy beneficjentów, którzy z różnych przyczyn mają trudności
w pokrywaniu rachunków za energię elektryczną. Jak w przypadku dodatku osłonowego,
bonem energetycznym zostaną objęci emeryci ze świadczeniem poniżej minimalnej emerytury
czy emeryci i renciści ze świadczeniem równym najniższej emeryturze. Świadczenie pozwoli
częściowo pokryć płatności z tytułu energii elektrycznej.
Istotną kwestią w zakresie bonu energetycznego jest wprowadzona zasada „złotówka ze
złotówkę”, dzięki której, jeśli ktoś przekroczy próg dochodowy, nie otrzyma decyzji
odmownej, tylko kwota bonu zostanie pomniejszona o wartość przekroczenia wskazanego
progu.
Wysokość bonu będzie zależała od liczby osób w gospodarstwie domowym:
300 zł dla gospodarstw jednoosobowych,
400 zł dla 2-3 osobowych,
500 zł dla 4-5 osobowych,
600 zł dla 6 osobowych i większych.
Dodatkowo bon zostanie dwukrotnie podwyższony dla gospodarstw używających energię
elektryczną do ogrzewania. Jest to grupa, która jest szczególne narażona na poziom kosztów
energii, dlatego przygotowano rozwiązanie skierowane specjalnie do nich.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw parlamentarnych KPRM.
-- 4 of 4 --