Interpelacja nr 2938
Interpelacja w sprawie opóźnień w wydawaniu decyzji dotyczących wsparcia dla osób niepełnosprawnych wynikającego z poziomu i rodzaju ich niepełnosprawności
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie opóźnień w wydawaniu decyzji dotyczących wsparcia dla osób niepełnosprawnych wynikającego z poziomu i rodzaju ich niepełnosprawności
Interpelacja nr 2938
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie opóźnień w wydawaniu decyzji dotyczących wsparcia dla osób niepełnosprawnych wynikającego z poziomu i rodzaju ich niepełnosprawności
Zgłaszający: Anna Gembicka, Katarzyna Sójka
Data wpływu: 22-05-2024
Szanowna Pani Minister,
w związku z licznymi skargami i zapytaniami, które napływają od mieszkańców, zwracamy się z prośbą o wyjaśnienie sytuacji braku terminowego działania w zakresie wydawania decyzji w przypadku osób niepełnosprawnych ubiegających się o wsparcie wynikające z poziomu i rodzaju ich niepełnosprawności. Osoby niepełnosprawne, często borykające się z wieloma trudnościami w codziennym funkcjonowaniu, powinny otrzymywać możliwie duże wsparcie, niwelujące trudności i ułatwiające im podejmowanie własnych aktywności. Niestety, sytuacja w Wojewódzkim Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności w województwie wielkopolskim jest daleka od właściwej i wymaga korekty oraz usprawnienia. Mieszkańcy składający wnioski o wydanie decyzji ustalającej poziom wsparcia nie otrzymują decyzji w terminie ustawowym przewidzianym w art. 6b ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Terminy są przedłużane, a na decyzję trzeba czekać około 8 miesięcy.
Z uwagi na przedstawione powyżej uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Ile osób czeka na wydanie decyzji w Wojewódzkim Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności w województwie wielkopolskim?
2. Jakie kroki zostały dotychczas podjęte, aby zapewnić płynny i terminowy przebieg wydawania decyzji?
3. Jakie działania naprawcze zostaną jeszcze podjęte, aby usprawnić funkcjonowanie zespołu?
4. Jakie opóźnienia w zakresie wydawania decyzji występują w wojewódzkich zespołach ds. orzekania o niepełnosprawności we wszystkich województwach w Polsce? Proszę o podanie średniej długości przekroczenia terminów oraz liczby osób, które oczekują na decyzję. Proszę także o podanie informacji o tym, ile wynosi najdłuższy okres oczekiwania w poszczególnych województwach i z czego wynika to opóźnienie.
5. W którym województwie na wydanie decyzji czeka się najkrócej, a w którym najdłużej? Z czego wynikają te różnice?
Interpelacja nr 2938
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie opóźnień w wydawaniu decyzji dotyczących wsparcia dla osób niepełnosprawnych wynikającego z poziomu i rodzaju ich niepełnosprawności
Zgłaszający: Anna Gembicka, Katarzyna Sójka
Data wpływu: 22-05-2024
Szanowna Pani Minister,
w związku z licznymi skargami i zapytaniami, które napływają od mieszkańców, zwracamy się z prośbą o wyjaśnienie sytuacji braku terminowego działania w zakresie wydawania decyzji w przypadku osób niepełnosprawnych ubiegających się o wsparcie wynikające z poziomu i rodzaju ich niepełnosprawności. Osoby niepełnosprawne, często borykające się z wieloma trudnościami w codziennym funkcjonowaniu, powinny otrzymywać możliwie duże wsparcie, niwelujące trudności i ułatwiające im podejmowanie własnych aktywności. Niestety, sytuacja w Wojewódzkim Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności w województwie wielkopolskim jest daleka od właściwej i wymaga korekty oraz usprawnienia. Mieszkańcy składający wnioski o wydanie decyzji ustalającej poziom wsparcia nie otrzymują decyzji w terminie ustawowym przewidzianym w art. 6b ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Terminy są przedłużane, a na decyzję trzeba czekać około 8 miesięcy.
Z uwagi na przedstawione powyżej uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Ile osób czeka na wydanie decyzji w Wojewódzkim Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności w województwie wielkopolskim?
2. Jakie kroki zostały dotychczas podjęte, aby zapewnić płynny i terminowy przebieg wydawania decyzji?
3. Jakie działania naprawcze zostaną jeszcze podjęte, aby usprawnić funkcjonowanie zespołu?
4. Jakie opóźnienia w zakresie wydawania decyzji występują w wojewódzkich zespołach ds. orzekania o niepełnosprawności we wszystkich województwach w Polsce? Proszę o podanie średniej długości przekroczenia terminów oraz liczby osób, które oczekują na decyzję. Proszę także o podanie informacji o tym, ile wynosi najdłuższy okres oczekiwania w poszczególnych województwach i z czego wynika to opóźnienie.
5. W którym województwie na wydanie decyzji czeka się najkrócej, a w którym najdłużej? Z czego wynikają te różnice?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
28%
Konkretność
72%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.8 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11183 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BON-II.059.1.293.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2938 z 10 czerwca 2024 roku Pań Posłanek Anny
Gembickiej oraz Katarzyny Sójki „w sprawie opóźnień w wydawaniu decyzji dotyczących
wsparcia dla osób niepełnosprawnych wynikającego z poziomu i rodzaju ich
niepełnosprawności”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Wojewoda Wielkopolski poinformował, iż w związku ze znaczną liczbą wniosków o wydanie
decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia podjął działania w celu poprawy mobilności
Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności - zarówno w aspekcie
zwiększenia zasobów kadrowych, jak i podniesienia efektywności organizacyjnej.
Realizacji tych celów służyło zwiększenie zasobów kadrowych Wojewódzkiego Zespołu
poprzez przeniesienie, z dniem 22 stycznia br., 2 pracowników Urzędu Wojewódzkiego do
realizacji zadań związanych z wydawaniem decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia
oraz oddelegowanie w marcu br. kolejnych 15 pracowników urzędu do obsługi wniosków.
W kwietniu br. przeprowadzony został nabór wewnętrzy pracowników Urzędu
Wojewódzkiego do wykonywania, w formie umowy zlecenia, czynności technicznych,
niezbędnych w procesie procedowania wniosków o wydanie decyzji ustalających poziom
potrzeby wsparcia, w ramach którego do prac w Wojewódzkim Zespole zgłosiło się 30 osób.
W czerwcu br. ogłoszony został kolejny nabór 45 pracowników Urzędu Wojewódzkiego do
wykonywania prac w Wojewódzkim Zespole na podstawie umów zlecenia. W ramach
przeprowadzonego w kwietniu br. naboru zewnętrznego w Wojewódzkim Zespole
zatrudnione zostały, na podstawie umowy o pracę, od czerwca 4 osoby, a kolejna osoba od 1
lipca 2024 roku. Efektywności organizacyjnej Wojewódzkiego Zespołu winno również
sprzyjać podpisanie umów zlecenia ze 148 specjalistami ustalającymi poziom potrzeby
wsparcia, którzy odbyli szkolenie przeprowadzone przez Pełnomocnika Rządu do Spraw
Osób Niepełnosprawnych i złożyli z wynikiem pozytywnym test sprawdzający kompetencje
nabyte w trakcie szkolenia.
Poza działaniami dotyczącymi zwiększenia zasobów kadrowych Wojewódzkiego Zespołu,
istotne dla realizacji nowych zadań orzeczniczych było zawarcie umów najmu dodatkowych
pomieszczeń służących przeprowadzaniu wywiadów przez członków składu ustalającego
poziom potrzeby wsparcia z osobami ubiegającymi się o wydanie decyzji ustalającej poziom
potrzeby wsparcia, również w celu ułatwienia osobom niepełnosprawnych stawiennictwo na
posiedzeniu w siedzibach powiatowych zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Ponadto, w Wojewódzkim Urzędzie, w celu usprawnienia organizacji pracy, została
uruchomiona i wyposażona dodatkowa sala.
Sytuacje przekroczenia terminu rozpatrzenia przez wojewódzkie zespoły do spraw
orzekania o niepełnosprawności wniosku w postępowaniu o wydanie decyzji ustalającej
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
poziom potrzeby wsparcia mają charakter wieloaspektowy – nie wynikają wyłącznie ze
sposobu realizowania zadań przez wojewódzkie zespoły, ale zależą także od prawidłowego
bądź wadliwego formalnie sposobu składania wniosku przez osoby niepełnosprawne albo
ich opiekunów prawnych.
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429, ze zm.)
wprowadzająca zmiany do ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, dotyczące zasad i trybu wydawania
decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, jak również rozporządzenie Ministra Rodziny
i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2023 r w sprawie ustalania poziomu potrzeby
wsparcia zawierające wzór formularza ustalania poziomu potrzeby wsparcia dla osób
zaliczonych do stopnia niepełnosprawności (Dz.U. z 2023 r. poz. 2581), promulgowane
zostały w Dzienniku Ustaw RP w 2023 roku. Z przywołanych aktów prawnych jednoznacznie
wynika, że w 2024 roku do świadczenia wspierającego uprawnione są osoby
niepełnosprawne, jeżeli w decyzji potrzebę wsparcia określono w ich wypadku na poziomie
od 90 do 100 punktów w skali potrzeby wsparcia. Pomimo tego, jak i zawarcia
w rozporządzeniu Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2023 r.
w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia szczegółowych standardów procedury,
z wnioskiem o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia występują osoby
niepełnosprawne (legitymujące się np. orzeczeniem o zaliczeniu do lekkiego stopnia
niepełnosprawności lub orzeczeniem o celowości przekwalifikowania zawodowego), które
nie utraciły, lub utraciły jedynie w znikomym stopniu, autonomię fizyczną, psychiczną,
intelektualną lub sensoryczną. W efekcie wymogów formalnych nie spełnia od 30 do 90%
złożonych wniosków, które, niemniej, wymagają drobiazgowego rozpatrzenia. Powoduje to
wydłużenie okresu oczekiwania przez osobę niepełnosprawną na wydanie decyzji bez winy
wojewódzkiego zespołu orzekającego, skutkując ponadto obowiązkiem skierowania do
wnioskodawców wezwań zawiadomienia o konieczności uzupełnienia braków formalnych
wniosku.
Na chwilę obecną wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności
otrzymały około 300 tys. wniosków o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
Większość z nich wpłynęła bezpośrednio po dniu wejścia w życie ustawy o świadczeniu
wspierającym. Napływ tak znacznej liczby wniosków w tak krótkim czasie musiał odbić się na
tempie procedowania spraw, pomimo zwiększenia liczby etatów, zatrudnienia nowych
pracowników do obsługi zadań związanych z wydawaniem decyzji i przygotowania bazy
lokalowej do obsługi tych zadań.
Podkreślić ponadto należy, że duża część osób niepełnosprawnych i ich opiekunów
ustawowych składa wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia
za pośrednictwem operatora pocztowego albo bezpośrednio do organu wydającego decyzję,
a nie drogą elektroniczną - pomimo, że taka funkcjonalność została udostępniona na portalu
Emp@tia. Skutkuje to koniecznością przekonwertowania dokumentów na postać cyfrową
i wprowadzenia ich do systemu informatycznego, co znacząco wydłuża czas rozpatrzenia
sprawy (na jednego etatowego pracownika administracyjnego wojewódzkiego zespołu
orzekającego przypada obecnie - w skali całego kraju, w 16 województwach - średnio około
1500 wniosków o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia).
W roku 2023 Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej przeprowadziło szeroką kampanię
informacyjną, dotyczącą świadczenia wspierającego. Ponadto na stronie internetowej
Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych zamieszczone zostały materiały
informacyjne. Z kolei wojewódzkie zespoły orzekające na własnych stronach internetowych
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zamieściły szczegółowe informacje dotyczące zasad prawidłowego wypełnienia wniosku
o wydanie decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia, jak i podmiotów uprawnionych do
ich złożenia.
Realizacja zadań związanych z wydawaniem decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia
jest przedmiotem szczególnej uwagi i troski organów orzekających o niepełnosprawności.
Liczba wniosków o wydanie decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia jest bardzo duża,
a ich rozpatrzenie niejednokrotnie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Permanentnie czynione są starania dla poprawy mobilności organów orzekających, zarówno
w aspekcie zwiększenia zasobów kadrowych, jak i podniesienia efektywności organizacyjnej.
Służy temu zatrudnienie pracowników na podstawie umowy o pracę do obsługi
administracyjnej spraw z wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia,
w tym w delegaturach urzędu wojewódzkiego, stażystów, a ponadto zawieranie umów
cywilno-prawnych z osobami wykonującymi pomocnicze prace administracyjne związane
z obsługą wniosków i infolinii, powoływanie kolejnych członków ustalających poziom
potrzeby wsparcia, organizowanie posiedzeń składów ustalających poziom potrzeby
wsparcia w dni wolne od pracy, pozyskiwanie i wyposażanie kolejnych pomieszczeń do
obsługi administracyjnej oraz posiedzeń składów ustalających poziom potrzeby wsparcia.
Podejmowane działania nie powinny być pomijane przy ocenie sposobu realizowania
nowych zadań orzeczniczych przez wojewódzkie zespoły orzekające o niepełnosprawności,
w szczególności na etapie wdrażania przepisów wprowadzających do obrotu prawnego
nowy instrument prawny.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Wojewodę Wielkopolskiego na dzień 1 lipca
2024 roku w Wojewódzkim Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności
w Województwie Wielkopolskim na rozpatrzenie wniosku o wdanie decyzji ustalającej
poziom potrzeby wsparcia oczekiwało 20 320 osób.
Odnośnie danych dotyczących: średniej długości przekroczenia terminu rozpatrzenia
wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, liczby osób, które oczekują
na rozpatrzenie przedmiotowego wniosku oraz najdłuższego terminu oczekiwania na jego
rozpatrzenie informuję, że w celu ich uzyskania wystąpiłem do wojewodów, sprawujących
nadzór nad działaniem komórek organizacyjnych w urzędzie obsługującym wojewodę
i podległych wojewodzie, jakim jest, z mocy art. 6a ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U.
z 2024 r. poz. 44, ze zm.), wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Pragnę jednak poinformować, iż ze względu na brak w Elektronicznym Krajowym Systemie
Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności funkcjonalności pozwalającej na
wygenerowania raportów we wskazanym w treści interpelacji zakresie, wnioskowana
informacja ilościowa nie może, na chwilę obecną, zostać przekazana przez wszystkich
Wojewodów. Powodem tego stanu rzeczy jest duża liczba wniosków o wydanie decyzji
ustalającej poziom potrzeby wsparcia, podlegających rozpatrzeniu.
Z danych przekazanych przez Wojewodów wynika, że najdłużej na wydanie decyzji
ustalającej poziom potrzeby wsparcia osoby niepełnosprawne oczekują w województwie
pomorskim, a najkrócej w województwie opolskim.
Na różnice w długości trwania postępowań toczących się przed wojewódzkim zespołem do
spraw orzekania o niepełnosprawności w sprawach z wniosku o wydawanie decyzji
ustalającej poziom potrzeby wsparcia ma wpływ liczba składanych wniosków w relacji do
zasobów kadrowych, którymi dysponuje organ, jak również efektywnością organizacyjną
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
związaną z przygotowaniem i wdrażaniem nowych zadań orzeczniczych. Liczba składanych
wniosków uwarunkowana jest z kolei liczbą mieszkańców oraz osób
z niepełnosprawnościami w danym województwie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BON-II.059.1.293.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2938 z 10 czerwca 2024 roku Pań Posłanek Anny
Gembickiej oraz Katarzyny Sójki „w sprawie opóźnień w wydawaniu decyzji dotyczących
wsparcia dla osób niepełnosprawnych wynikającego z poziomu i rodzaju ich
niepełnosprawności”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Wojewoda Wielkopolski poinformował, iż w związku ze znaczną liczbą wniosków o wydanie
decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia podjął działania w celu poprawy mobilności
Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności - zarówno w aspekcie
zwiększenia zasobów kadrowych, jak i podniesienia efektywności organizacyjnej.
Realizacji tych celów służyło zwiększenie zasobów kadrowych Wojewódzkiego Zespołu
poprzez przeniesienie, z dniem 22 stycznia br., 2 pracowników Urzędu Wojewódzkiego do
realizacji zadań związanych z wydawaniem decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia
oraz oddelegowanie w marcu br. kolejnych 15 pracowników urzędu do obsługi wniosków.
W kwietniu br. przeprowadzony został nabór wewnętrzy pracowników Urzędu
Wojewódzkiego do wykonywania, w formie umowy zlecenia, czynności technicznych,
niezbędnych w procesie procedowania wniosków o wydanie decyzji ustalających poziom
potrzeby wsparcia, w ramach którego do prac w Wojewódzkim Zespole zgłosiło się 30 osób.
W czerwcu br. ogłoszony został kolejny nabór 45 pracowników Urzędu Wojewódzkiego do
wykonywania prac w Wojewódzkim Zespole na podstawie umów zlecenia. W ramach
przeprowadzonego w kwietniu br. naboru zewnętrznego w Wojewódzkim Zespole
zatrudnione zostały, na podstawie umowy o pracę, od czerwca 4 osoby, a kolejna osoba od 1
lipca 2024 roku. Efektywności organizacyjnej Wojewódzkiego Zespołu winno również
sprzyjać podpisanie umów zlecenia ze 148 specjalistami ustalającymi poziom potrzeby
wsparcia, którzy odbyli szkolenie przeprowadzone przez Pełnomocnika Rządu do Spraw
Osób Niepełnosprawnych i złożyli z wynikiem pozytywnym test sprawdzający kompetencje
nabyte w trakcie szkolenia.
Poza działaniami dotyczącymi zwiększenia zasobów kadrowych Wojewódzkiego Zespołu,
istotne dla realizacji nowych zadań orzeczniczych było zawarcie umów najmu dodatkowych
pomieszczeń służących przeprowadzaniu wywiadów przez członków składu ustalającego
poziom potrzeby wsparcia z osobami ubiegającymi się o wydanie decyzji ustalającej poziom
potrzeby wsparcia, również w celu ułatwienia osobom niepełnosprawnych stawiennictwo na
posiedzeniu w siedzibach powiatowych zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Ponadto, w Wojewódzkim Urzędzie, w celu usprawnienia organizacji pracy, została
uruchomiona i wyposażona dodatkowa sala.
Sytuacje przekroczenia terminu rozpatrzenia przez wojewódzkie zespoły do spraw
orzekania o niepełnosprawności wniosku w postępowaniu o wydanie decyzji ustalającej
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
poziom potrzeby wsparcia mają charakter wieloaspektowy – nie wynikają wyłącznie ze
sposobu realizowania zadań przez wojewódzkie zespoły, ale zależą także od prawidłowego
bądź wadliwego formalnie sposobu składania wniosku przez osoby niepełnosprawne albo
ich opiekunów prawnych.
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429, ze zm.)
wprowadzająca zmiany do ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, dotyczące zasad i trybu wydawania
decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, jak również rozporządzenie Ministra Rodziny
i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2023 r w sprawie ustalania poziomu potrzeby
wsparcia zawierające wzór formularza ustalania poziomu potrzeby wsparcia dla osób
zaliczonych do stopnia niepełnosprawności (Dz.U. z 2023 r. poz. 2581), promulgowane
zostały w Dzienniku Ustaw RP w 2023 roku. Z przywołanych aktów prawnych jednoznacznie
wynika, że w 2024 roku do świadczenia wspierającego uprawnione są osoby
niepełnosprawne, jeżeli w decyzji potrzebę wsparcia określono w ich wypadku na poziomie
od 90 do 100 punktów w skali potrzeby wsparcia. Pomimo tego, jak i zawarcia
w rozporządzeniu Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2023 r.
w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia szczegółowych standardów procedury,
z wnioskiem o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia występują osoby
niepełnosprawne (legitymujące się np. orzeczeniem o zaliczeniu do lekkiego stopnia
niepełnosprawności lub orzeczeniem o celowości przekwalifikowania zawodowego), które
nie utraciły, lub utraciły jedynie w znikomym stopniu, autonomię fizyczną, psychiczną,
intelektualną lub sensoryczną. W efekcie wymogów formalnych nie spełnia od 30 do 90%
złożonych wniosków, które, niemniej, wymagają drobiazgowego rozpatrzenia. Powoduje to
wydłużenie okresu oczekiwania przez osobę niepełnosprawną na wydanie decyzji bez winy
wojewódzkiego zespołu orzekającego, skutkując ponadto obowiązkiem skierowania do
wnioskodawców wezwań zawiadomienia o konieczności uzupełnienia braków formalnych
wniosku.
Na chwilę obecną wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności
otrzymały około 300 tys. wniosków o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
Większość z nich wpłynęła bezpośrednio po dniu wejścia w życie ustawy o świadczeniu
wspierającym. Napływ tak znacznej liczby wniosków w tak krótkim czasie musiał odbić się na
tempie procedowania spraw, pomimo zwiększenia liczby etatów, zatrudnienia nowych
pracowników do obsługi zadań związanych z wydawaniem decyzji i przygotowania bazy
lokalowej do obsługi tych zadań.
Podkreślić ponadto należy, że duża część osób niepełnosprawnych i ich opiekunów
ustawowych składa wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia
za pośrednictwem operatora pocztowego albo bezpośrednio do organu wydającego decyzję,
a nie drogą elektroniczną - pomimo, że taka funkcjonalność została udostępniona na portalu
Emp@tia. Skutkuje to koniecznością przekonwertowania dokumentów na postać cyfrową
i wprowadzenia ich do systemu informatycznego, co znacząco wydłuża czas rozpatrzenia
sprawy (na jednego etatowego pracownika administracyjnego wojewódzkiego zespołu
orzekającego przypada obecnie - w skali całego kraju, w 16 województwach - średnio około
1500 wniosków o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia).
W roku 2023 Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej przeprowadziło szeroką kampanię
informacyjną, dotyczącą świadczenia wspierającego. Ponadto na stronie internetowej
Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych zamieszczone zostały materiały
informacyjne. Z kolei wojewódzkie zespoły orzekające na własnych stronach internetowych
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zamieściły szczegółowe informacje dotyczące zasad prawidłowego wypełnienia wniosku
o wydanie decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia, jak i podmiotów uprawnionych do
ich złożenia.
Realizacja zadań związanych z wydawaniem decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia
jest przedmiotem szczególnej uwagi i troski organów orzekających o niepełnosprawności.
Liczba wniosków o wydanie decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia jest bardzo duża,
a ich rozpatrzenie niejednokrotnie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Permanentnie czynione są starania dla poprawy mobilności organów orzekających, zarówno
w aspekcie zwiększenia zasobów kadrowych, jak i podniesienia efektywności organizacyjnej.
Służy temu zatrudnienie pracowników na podstawie umowy o pracę do obsługi
administracyjnej spraw z wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia,
w tym w delegaturach urzędu wojewódzkiego, stażystów, a ponadto zawieranie umów
cywilno-prawnych z osobami wykonującymi pomocnicze prace administracyjne związane
z obsługą wniosków i infolinii, powoływanie kolejnych członków ustalających poziom
potrzeby wsparcia, organizowanie posiedzeń składów ustalających poziom potrzeby
wsparcia w dni wolne od pracy, pozyskiwanie i wyposażanie kolejnych pomieszczeń do
obsługi administracyjnej oraz posiedzeń składów ustalających poziom potrzeby wsparcia.
Podejmowane działania nie powinny być pomijane przy ocenie sposobu realizowania
nowych zadań orzeczniczych przez wojewódzkie zespoły orzekające o niepełnosprawności,
w szczególności na etapie wdrażania przepisów wprowadzających do obrotu prawnego
nowy instrument prawny.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Wojewodę Wielkopolskiego na dzień 1 lipca
2024 roku w Wojewódzkim Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności
w Województwie Wielkopolskim na rozpatrzenie wniosku o wdanie decyzji ustalającej
poziom potrzeby wsparcia oczekiwało 20 320 osób.
Odnośnie danych dotyczących: średniej długości przekroczenia terminu rozpatrzenia
wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, liczby osób, które oczekują
na rozpatrzenie przedmiotowego wniosku oraz najdłuższego terminu oczekiwania na jego
rozpatrzenie informuję, że w celu ich uzyskania wystąpiłem do wojewodów, sprawujących
nadzór nad działaniem komórek organizacyjnych w urzędzie obsługującym wojewodę
i podległych wojewodzie, jakim jest, z mocy art. 6a ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U.
z 2024 r. poz. 44, ze zm.), wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Pragnę jednak poinformować, iż ze względu na brak w Elektronicznym Krajowym Systemie
Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności funkcjonalności pozwalającej na
wygenerowania raportów we wskazanym w treści interpelacji zakresie, wnioskowana
informacja ilościowa nie może, na chwilę obecną, zostać przekazana przez wszystkich
Wojewodów. Powodem tego stanu rzeczy jest duża liczba wniosków o wydanie decyzji
ustalającej poziom potrzeby wsparcia, podlegających rozpatrzeniu.
Z danych przekazanych przez Wojewodów wynika, że najdłużej na wydanie decyzji
ustalającej poziom potrzeby wsparcia osoby niepełnosprawne oczekują w województwie
pomorskim, a najkrócej w województwie opolskim.
Na różnice w długości trwania postępowań toczących się przed wojewódzkim zespołem do
spraw orzekania o niepełnosprawności w sprawach z wniosku o wydawanie decyzji
ustalającej poziom potrzeby wsparcia ma wpływ liczba składanych wniosków w relacji do
zasobów kadrowych, którymi dysponuje organ, jak również efektywnością organizacyjną
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
związaną z przygotowaniem i wdrażaniem nowych zadań orzeczniczych. Liczba składanych
wniosków uwarunkowana jest z kolei liczbą mieszkańców oraz osób
z niepełnosprawnościami w danym województwie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --