Interpelacja nr 2937
Interpelacja w sprawie systemu Polsuw w polskim kolejnictwie
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie systemu Polsuw w polskim kolejnictwie
Interpelacja nr 2937
do ministra infrastruktury
w sprawie systemu Polsuw w polskim kolejnictwie
Zgłaszający: Kamil Wnuk, Izabela Bodnar, Rafał Komarewicz, Barbara Okuła, Ewa Schädler, Ewa Szymanowska
Data wpływu: 22-05-2024
Szanowny Panie Ministrze,
Polsuw to kolejowy zestaw kołowy ze zmiennym rozstawem kół opracowany w 2019 r. na bazie systemu SUW 2000 skonstruowanego przez inżyniera Ryszarda Suwalskiego z Poznania. To przykład polskiej myśli technologicznej, którą można wdrożyć w polskiej infrastrukturze kolejowej. Głównym celem stosowania zestawu jest szybka zmiana rozstawu wózków kolejowych pojazdu szynowego na styku systemów o innym rozstawie szyn, a zatem najczęściej na granicy państw, ale też na granicy obszarów obsługiwanych przez różnych przewoźników.
W 2019 r. licencja na Polsuw została zakupiona przez PKP SA. Najważniejszym zadaniem systemu miało być wspomaganie przewozów przez polską granicę wschodnią (szczególnie chodzi o przewozy na tzw. nowym jedwabnym szlaku). Przestawianie wózków miało odbywać się automatycznie, bez konieczności zatrzymania składów, przy prędkości 30-40 km/h. System miał być nowocześniejszy i lepszy od hiszpańskiego Talgo. Kolejarze zwracali wówczas uwagę na to, że zastosowanie systemu może skrócić czas przejazdu od 2 do 4 h w zależności od rodzaju pociągu. Rosyjska agresja na Ukrainę sprawiła, że zapotrzebowanie na przewozy kolejowe pomiędzy Polską a Ukrainą znacząco wzrosło. W takiej sytuacji składy wykorzystujące system automatycznej zmiany rozstawu wydają się być przydatne. Mamy jednak informacje, że mimo zakupu patentu i licencji Polsuw nie jest wykorzystywane.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy obecnie system Polsuw jest w jakikolwiek sposób wykorzystywany przez PKP?
Jeśli nie, to czy trwają jakiekolwiek prace rozwojowe dotyczące tej technologii i czy jest ona realnie użyteczna dla PKP i została sprawdzona w praktycznym zastosowaniu?
Z wyrazami szacunku
Kamil Wnuk
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 2937
do ministra infrastruktury
w sprawie systemu Polsuw w polskim kolejnictwie
Zgłaszający: Kamil Wnuk, Izabela Bodnar, Rafał Komarewicz, Barbara Okuła, Ewa Schädler, Ewa Szymanowska
Data wpływu: 22-05-2024
Szanowny Panie Ministrze,
Polsuw to kolejowy zestaw kołowy ze zmiennym rozstawem kół opracowany w 2019 r. na bazie systemu SUW 2000 skonstruowanego przez inżyniera Ryszarda Suwalskiego z Poznania. To przykład polskiej myśli technologicznej, którą można wdrożyć w polskiej infrastrukturze kolejowej. Głównym celem stosowania zestawu jest szybka zmiana rozstawu wózków kolejowych pojazdu szynowego na styku systemów o innym rozstawie szyn, a zatem najczęściej na granicy państw, ale też na granicy obszarów obsługiwanych przez różnych przewoźników.
W 2019 r. licencja na Polsuw została zakupiona przez PKP SA. Najważniejszym zadaniem systemu miało być wspomaganie przewozów przez polską granicę wschodnią (szczególnie chodzi o przewozy na tzw. nowym jedwabnym szlaku). Przestawianie wózków miało odbywać się automatycznie, bez konieczności zatrzymania składów, przy prędkości 30-40 km/h. System miał być nowocześniejszy i lepszy od hiszpańskiego Talgo. Kolejarze zwracali wówczas uwagę na to, że zastosowanie systemu może skrócić czas przejazdu od 2 do 4 h w zależności od rodzaju pociągu. Rosyjska agresja na Ukrainę sprawiła, że zapotrzebowanie na przewozy kolejowe pomiędzy Polską a Ukrainą znacząco wzrosło. W takiej sytuacji składy wykorzystujące system automatycznej zmiany rozstawu wydają się być przydatne. Mamy jednak informacje, że mimo zakupu patentu i licencji Polsuw nie jest wykorzystywane.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy obecnie system Polsuw jest w jakikolwiek sposób wykorzystywany przez PKP?
Jeśli nie, to czy trwają jakiekolwiek prace rozwojowe dotyczące tej technologii i czy jest ona realnie użyteczna dla PKP i została sprawdzona w praktycznym zastosowaniu?
Z wyrazami szacunku
Kamil Wnuk
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6160 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-4.054.4.2024
Warszawa, 07 lipca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2937 Posła na Sejm RP Pana Posła Kamila Wnuka wraz
z grupą Posłów z dnia 10 czerwca br. w sprawie systemu POLSUW w polskim kolejnictwie,
poniżej przedstawiam stosowne wyjaśnienia.
System POLSUW stanowi wersję rozwojową systemu przestawczego SUW 2000. System
POLSUW w stosunku do poprzedniej wersji zawiera w sobie rozwiązania pozwalające
na zmniejszenie kosztów produkcji oraz eksploatacji systemu przestawczego. System SUW
2000 testowany był w ruchu towarowym w relacjach pomiędzy Polską i Litwą
oraz wykorzystywany w relacjach pasażerskich pomiędzy Polską i Ukrainą.
W związku z problemami technologicznymi podczas eksploatacji oraz kosztami
eksploatacyjnymi rozwiązanie to nie zostało wdrożone na dużą skalę, a dla rozwiązań
towarowych, poza przeprowadzonym pilotażem, w ogóle nie było wykorzystywane. Ruch
realizowany wagonami pasażerskimi był prowadzony do roku 2016, kiedy to z braku
możliwości przeprowadzenia napraw wagonów z systemem SUW 2000, został
on wstrzymany.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że rozwiązanie systemu automatycznej zmiany rozstawu
kół stanowi jedno z kilku rozwiązań technologicznych pozwalających na przemieszczanie
pasażerów i towarów po różnej szerokości toru. W przypadku komunikacji pasażerskiej
wykorzystuje się technikę wymiany wózków pod wagonami oraz skomunikowanie
składów z szerokim rozstawem kół oraz taboru z rozstawem normalnym, na stacjach
kolejowych w obrębie których znajdują się oba rodzaje układów torowych. W przypadku
transportu towarowego, najczęściej realizowany jest przeładunek w terminalach (tzw.
suche porty), a nieco rzadziej wykorzystuje się wymianę wózków pod wagonami.
Dodatkowo spółka Grupa PKP, PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa Sp. z o.o., obsługuje linie
szerokotorową pozwalającą na ruch pojazdów szerokotorowych (z rozstawem szyn
1520 mm) do terminali przeładunkowych w głębi kraju.
-- 1 of 3 --
2
Grupa PKP od lat dostrzega potencjał systemów przestawczych, które stanowić mogą
komplementarne rozwiązanie dla wspomnianych powyżej technologii prowadzenia ruchu
kolejowego po torach o różnej szerokości toru ponieważ potencjał przepustowości
systemu przestawczego oparty jest na ilości posiadanej floty z rozwiązaniem technicznym,
a w niewielkim stopniu infrastruktury w formie torowych stanowisk przestawczych.
Polskie Koleje Państwowe S.A. zakupiła prawa do własności intelektualnej na rozwiązanie
POLSUW chronione patentem w celu zabezpieczenia dorobku projektu
zapoczątkowanego przez PKP Przedsiębiorstwo Państwowe w roku 1992. Rozwiązanie
POLSUW jest wynikiem doświadczeń i prac wykonanych m.in. w ramach projektu
INTERGAUGE „Interoperacyjność, bezpieczeństwo i pewność przewozów towarów
kolejami o szerokości toru 1435 mm i 1520/1524 mm. Nowa technologia transportu
ładunków łącznie z ładunkami niebezpiecznymi”. Wyniki prac, między innymi również tego
projektu, pozwoliły na opracowanie nowej konstrukcji, która znalazła się w pozyskanym
przez Polskie Koleje Państwowe S.A. patencie.
Dodatkowo Polskie Koleje Państwowe S.A. zebrała prawa własności intelektualnej
do zestawów kołowych z systemem SUW 2000 w celu przeciwdziałania rozproszeniu praw
do własności intelektualnej systemu przestawczego SUW 2000 w zakresie taboru. Brak
praw do własności intelektualnej systemu przestawczego SUW 2000 był jednym
z ograniczeń uniemożliwiających przeprowadzenie prac utrzymaniowych posiadanych
wagonów z systemem SUW 2000. Aktualnie trwające prace skupiają się na odbudowaniu
potencjału technologiczno-produkcyjnego utraconego wraz z upadłością Poznańskich
Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego S.A. (dalej: „ZNTK Poznań S.A.”), który był
podmiotem produkcyjno-utrzymaniowym SUW 2000.
Niezależnie od powyższego spółki Grupy PKP tj. „PKP Intercity” S.A. i PKP CARGO S.A.
analizują możliwości stosowania systemów przestawczych dla przewozów na torach
o różniej szerokości toru. Równocześnie wprowadzone przez Komisję Europejską zmiany
w dokumencie Techniczne Specyfikacje Interoperacyjności (TSI) dotyczące szczegółowych
wymagań technicznych i funkcjonalnych systemu kolejowego, uregulowały kwestię
stosowania systemów przestawczych w Unii Europejskiej, co ułatwi ich zastosowanie
na granicy polsko-litewskiej. Jednocześnie na granicy z Ukrainą oraz innymi krajami spoza
Unii Europejskiej obowiązują ustalenia Międzynarodowego Związku Kolei (UIC)
i Organizacji Współpracy Kolei (OSŻD) oraz ustalenia bilateralne.
Aktualnie inwestycje w systemy przestawcze wspierane są przez fundusz „Łącząc Europę”
(Connecting Europę Facility – CEF), jednak wyłącznie w zakresie infrastruktury, a zatem
mogą zostać wykorzystane wyłącznie do budowy torowych stanowisk przestawczych.
Obecnie nie ma możliwości zakupu taboru wyposażonego w takie systemy. Jednocześnie
wzrasta zainteresowanie potencjalnym wykorzystaniem systemów przestawczych
dla transportu towarowego, co związane jest z wcześniejszym wzrostem transportu
-- 2 of 3 --
3
towarów związanych z tzw. Jedwabnym Szlakiem, a dziś z wymianą towaru między innymi
z Ukrainą.
Podsumowując, wdrożenie systemu POLSUW powiązane jest z pracami nad systemem
SUW 2000. Dotychczasowe działania Polskich Kolei Państwowych S.A. pozwoliły
na usunięcie głównej przeszkody, powstałej podczas realizacji projektu związanego
z systemem SUW 2000, wynikającej z przekształcenia PKP Przedsiębiorstwo Państwowe
czyli podziału praw własności intelektualnej między kilka podmiotów. Dalsze prace
rozwojowe, po upadłości podmiotu produkcyjno-utrzymaniowego ZNTK Poznań S.A.,
związane są z odtworzeniem potencjału technologiczno-konstrukcyjnego dla rozwiązania
systemu SUW 2000, co pozwoliłoby na wdrożenie innowacji zawartych w rozwiązaniu
POLSUW.
Łączę wyrazy szacunku,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
Do wiadomości:
Pan Jakub Jaworowski, Minister Aktywów Państwowych.
-- 3 of 3 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-4.054.4.2024
Warszawa, 07 lipca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2937 Posła na Sejm RP Pana Posła Kamila Wnuka wraz
z grupą Posłów z dnia 10 czerwca br. w sprawie systemu POLSUW w polskim kolejnictwie,
poniżej przedstawiam stosowne wyjaśnienia.
System POLSUW stanowi wersję rozwojową systemu przestawczego SUW 2000. System
POLSUW w stosunku do poprzedniej wersji zawiera w sobie rozwiązania pozwalające
na zmniejszenie kosztów produkcji oraz eksploatacji systemu przestawczego. System SUW
2000 testowany był w ruchu towarowym w relacjach pomiędzy Polską i Litwą
oraz wykorzystywany w relacjach pasażerskich pomiędzy Polską i Ukrainą.
W związku z problemami technologicznymi podczas eksploatacji oraz kosztami
eksploatacyjnymi rozwiązanie to nie zostało wdrożone na dużą skalę, a dla rozwiązań
towarowych, poza przeprowadzonym pilotażem, w ogóle nie było wykorzystywane. Ruch
realizowany wagonami pasażerskimi był prowadzony do roku 2016, kiedy to z braku
możliwości przeprowadzenia napraw wagonów z systemem SUW 2000, został
on wstrzymany.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że rozwiązanie systemu automatycznej zmiany rozstawu
kół stanowi jedno z kilku rozwiązań technologicznych pozwalających na przemieszczanie
pasażerów i towarów po różnej szerokości toru. W przypadku komunikacji pasażerskiej
wykorzystuje się technikę wymiany wózków pod wagonami oraz skomunikowanie
składów z szerokim rozstawem kół oraz taboru z rozstawem normalnym, na stacjach
kolejowych w obrębie których znajdują się oba rodzaje układów torowych. W przypadku
transportu towarowego, najczęściej realizowany jest przeładunek w terminalach (tzw.
suche porty), a nieco rzadziej wykorzystuje się wymianę wózków pod wagonami.
Dodatkowo spółka Grupa PKP, PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa Sp. z o.o., obsługuje linie
szerokotorową pozwalającą na ruch pojazdów szerokotorowych (z rozstawem szyn
1520 mm) do terminali przeładunkowych w głębi kraju.
-- 1 of 3 --
2
Grupa PKP od lat dostrzega potencjał systemów przestawczych, które stanowić mogą
komplementarne rozwiązanie dla wspomnianych powyżej technologii prowadzenia ruchu
kolejowego po torach o różnej szerokości toru ponieważ potencjał przepustowości
systemu przestawczego oparty jest na ilości posiadanej floty z rozwiązaniem technicznym,
a w niewielkim stopniu infrastruktury w formie torowych stanowisk przestawczych.
Polskie Koleje Państwowe S.A. zakupiła prawa do własności intelektualnej na rozwiązanie
POLSUW chronione patentem w celu zabezpieczenia dorobku projektu
zapoczątkowanego przez PKP Przedsiębiorstwo Państwowe w roku 1992. Rozwiązanie
POLSUW jest wynikiem doświadczeń i prac wykonanych m.in. w ramach projektu
INTERGAUGE „Interoperacyjność, bezpieczeństwo i pewność przewozów towarów
kolejami o szerokości toru 1435 mm i 1520/1524 mm. Nowa technologia transportu
ładunków łącznie z ładunkami niebezpiecznymi”. Wyniki prac, między innymi również tego
projektu, pozwoliły na opracowanie nowej konstrukcji, która znalazła się w pozyskanym
przez Polskie Koleje Państwowe S.A. patencie.
Dodatkowo Polskie Koleje Państwowe S.A. zebrała prawa własności intelektualnej
do zestawów kołowych z systemem SUW 2000 w celu przeciwdziałania rozproszeniu praw
do własności intelektualnej systemu przestawczego SUW 2000 w zakresie taboru. Brak
praw do własności intelektualnej systemu przestawczego SUW 2000 był jednym
z ograniczeń uniemożliwiających przeprowadzenie prac utrzymaniowych posiadanych
wagonów z systemem SUW 2000. Aktualnie trwające prace skupiają się na odbudowaniu
potencjału technologiczno-produkcyjnego utraconego wraz z upadłością Poznańskich
Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego S.A. (dalej: „ZNTK Poznań S.A.”), który był
podmiotem produkcyjno-utrzymaniowym SUW 2000.
Niezależnie od powyższego spółki Grupy PKP tj. „PKP Intercity” S.A. i PKP CARGO S.A.
analizują możliwości stosowania systemów przestawczych dla przewozów na torach
o różniej szerokości toru. Równocześnie wprowadzone przez Komisję Europejską zmiany
w dokumencie Techniczne Specyfikacje Interoperacyjności (TSI) dotyczące szczegółowych
wymagań technicznych i funkcjonalnych systemu kolejowego, uregulowały kwestię
stosowania systemów przestawczych w Unii Europejskiej, co ułatwi ich zastosowanie
na granicy polsko-litewskiej. Jednocześnie na granicy z Ukrainą oraz innymi krajami spoza
Unii Europejskiej obowiązują ustalenia Międzynarodowego Związku Kolei (UIC)
i Organizacji Współpracy Kolei (OSŻD) oraz ustalenia bilateralne.
Aktualnie inwestycje w systemy przestawcze wspierane są przez fundusz „Łącząc Europę”
(Connecting Europę Facility – CEF), jednak wyłącznie w zakresie infrastruktury, a zatem
mogą zostać wykorzystane wyłącznie do budowy torowych stanowisk przestawczych.
Obecnie nie ma możliwości zakupu taboru wyposażonego w takie systemy. Jednocześnie
wzrasta zainteresowanie potencjalnym wykorzystaniem systemów przestawczych
dla transportu towarowego, co związane jest z wcześniejszym wzrostem transportu
-- 2 of 3 --
3
towarów związanych z tzw. Jedwabnym Szlakiem, a dziś z wymianą towaru między innymi
z Ukrainą.
Podsumowując, wdrożenie systemu POLSUW powiązane jest z pracami nad systemem
SUW 2000. Dotychczasowe działania Polskich Kolei Państwowych S.A. pozwoliły
na usunięcie głównej przeszkody, powstałej podczas realizacji projektu związanego
z systemem SUW 2000, wynikającej z przekształcenia PKP Przedsiębiorstwo Państwowe
czyli podziału praw własności intelektualnej między kilka podmiotów. Dalsze prace
rozwojowe, po upadłości podmiotu produkcyjno-utrzymaniowego ZNTK Poznań S.A.,
związane są z odtworzeniem potencjału technologiczno-konstrukcyjnego dla rozwiązania
systemu SUW 2000, co pozwoliłoby na wdrożenie innowacji zawartych w rozwiązaniu
POLSUW.
Łączę wyrazy szacunku,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
Do wiadomości:
Pan Jakub Jaworowski, Minister Aktywów Państwowych.
-- 3 of 3 --