Interpelacja w sprawie rozporządzenia określającego wyjątki od zasad sposobu pochowania, o którym mowa w art. 12 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych

Interpelacja nr 2928

do ministra zdrowia

w sprawie rozporządzenia określającego wyjątki od zasad sposobu pochowania, o którym mowa w art. 12 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych

Zgłaszający: Klaudia Jachira

Data wpływu: 21-05-2024

Szanowny Panie Ministrze,

w imieniu moich wyborców chciałabym zwrócić Pana uwagę na poszanowanie prawa osób, które nie godzą się na składanie ich skremowanych zwłok na cmentarzach.

Zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 roku o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U. 1959 Nr 11, poz. 62, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 576) - zwłoki mogą być pochowane przez złożenie w grobach ziemnych, w grobach murowanych lub katakumbach i zatopione w morzu. Szczątki pochodzące ze spopielenia zwłok mogą być przechowywane także w kolumbariach. Groby ziemne, groby murowane i kolumbaria przeznaczone na składanie zwłok i szczątków ludzkich mogą znajdować się tylko na cmentarzach.

W ust. 4 art. 12 ww. ustawy znalazła się delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, który może w drodze rozporządzenia określić wyjątki od zasad ustalonych w niniejszym artykule oraz ustalić szczegółowy sposób stosowania przepisów niniejszej ustawy do tych wyjątków.

Obowiązujące tzw. prawo funeralne należy do przepisów, które od lat wywołują wiele problemów i kontrowersji. Przede wszystkim ze względu na swoją archaiczność, niejednoznaczność, brak spójności czy wybiórcze potraktowanie wielu zagadnień. Ustawa pochodzi z lat pięćdziesiątych XX wieku i powiela rozwiązania oraz, w znacznej mierze, sformułowania językowe, ustawy z 17 marca 1932 r. o chowaniu zmarłych i stwierdzaniu przyczyny zgonu, co nadal jest widoczne mimo różnych jej nowelizacji.

Formą pochówku przez rozsypanie prochów zainteresowanych jest coraz więcej osób. Cmentarze też od lat przygotowują się do jej wprowadzenia. Wiele nekropolii ma zarezerwowane tereny nazywane łąkami pamięci, czy ogrodami pamięci, gdzie prochy po kremacji mogłyby być rozsypywane. Na razie jest to niemożliwe. Złamanie przepisów o chowaniu zmarłych jest wykroczeniem i grozi za nie kara grzywny lub 30 dni aresztu.

W większości krajów UE urny można przechowywać poza cmentarzem, również w domu. Prochy można rozsypać na wyznaczonym terenie (np. przy cmentarzu) lub w innym miejscu - za zgodą lokalnych władz.

Bezdyskusyjnie konieczna jest liberalizacja zasad chowania zmarłych, których zwłoki zostały poddane kremacji. Powinna zostać dopuszczona możliwość rozsypania prochów z powietrza, z wody, a także w wyznaczonych miejscach, tzw. ogrodach pamięci.

Biorąc pod uwagę powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

W 2010 roku powołany przez ówczesną minister zdrowia Ewę Kopacz międzyresortowy zespół specjalistów rozpoczął przygotowania założeń do nowych przepisów o cmentarzach i pochówku, pod kątem liberalizacji przepisów dotyczących chowania skremowanych zwłok, czy ministerstwo ma dostęp do wyników tych prac i czy istnieje możliwość kontynuacji prac legislacyjnych w tym zakresie?

Czy ministerstwo w porozumieniu z ministrą zdrowia jest w stanie poddać pod konsultacje społeczne projekt rozporządzenia w myśl delegacji z art. 12 ust. 4 ustawy, który stanowiłby o wyjątkach od zasady chowania skremowanych zwłok na cmentarzach?

Czy nowelizacja regulacji prawa funeralnego, którego formuła jest tak skostniała i archaiczna jak epoka w której powstało, ujęta jest w planach legislacyjnych resortu?