Interpelacja nr 2926
Interpelacja w sprawie ograniczenia lotów krótkodystansowych PLL
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (100%)
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ograniczenia lotów krótkodystansowych PLL
Interpelacja nr 2926
do ministra infrastruktury
w sprawie ograniczenia lotów krótkodystansowych PLL
Zgłaszający: Klaudia Jachira
Data wpływu: 21-05-2024
Szanowny Panie Ministrze,
niedawno świat okrążyła informacja, że Hiszpania wzorem Francji zakaże krajowych lotów krótkodystansowych. Została zaproponowana likwidacja lotów, które można zastąpić podróżą pociągiem trwającą nie dłużej niż 2,5 godziny. Z problemem lotów krótkodystansowych zmaga się wiele państw, w tym niestety też Polska.
Transport lotniczy odpowiada za 2% światowej emisji CO2, ale jest niemalże monopolistą, jeśli chodzi o emisję dwutlenku węgla w górnych warstwach atmosfery. Wylicza się, że każda tona paliwa lotniczego to 3,15 ton CO2.
Według kalkulatora szwajcarskiej fundacji myclimate bezpośredni lot w dwie strony na trasie Warszawa-Gdańsk to około 234 kg CO2 w przeliczeniu na pasażera, a na trasie do Nowego Jorku to 2,6 t CO2.
Rezygnacja z lotów krajowych na rzecz kolei, byłaby korzystna także dla branży lotniczej, bo uwolniona w ten sposób przepustowość lotnisk mogłaby być wykorzystana do rozbudowy siatki połączeń dalekiego zasięgu.
Tymczasem PLL LOT ma w swojej ofercie lot na trasie Warszawa-Lublin, który jest wybitnym przykładem niepotrzebnego trucia środowiska. Ograniczanie zużycia wody, papierowe słomki, wielorazowe torby zakupowe, ograniczenie lub nawet całkowita rezygnacja ze spożywania mięsa są świetnymi oddolnymi inicjatywami, a i tak ostatecznie, żyjemy w państwie, w którym mamy 50-minutowy lot na trasie, którą pociągiem można pokonać w dwie godziny.
Dodatkowo warto zwrócić uwagę, że sam czas przelotu między lotniskami Warszawa-Lublin, czy Gdańsk to jedno, ale pasażerowie i tak muszą się stawić na lotnisko wcześniej na odprawę i boarding, następnie muszą pokonać trasę z lotniska do centrum miast, by osiągnąć punkt destynacji. Czasowo taka podróż zrównuje się z czasem przejazdu pociągu, którego stacje są zazwyczaj położone w centralnych punktach miast.
Warto nadmienić, że jednorazowo z lotu może skorzystać maksymalnie 76 pasażerów, czyli mniej niż pomieści jeden wagon pociągu Intercity.
W dziennikach internetowych istnienie połączenia jest uzasadnione potrzebami przesiadkowymi, jednak nie zmienia to wiele w tej kwestii, a być może pogarsza jeszcze sytuację etyczną PLL LOT, gdyż na dowolnej trasie Lublin-Warszawa - Świat lub Świat - Warszawa-Lublin, przejazd z Lublina do Warszawy mógłby być bezproblemowo zastąpiony przez dowolny inny środek transportu, by odciążyć nasze środowisko. Tendencja oferowania i (co za tym idzie) korzystania z połączeń przesiadkowych, gdzie jedno z nich można z łatwością zastąpić pociągiem jest również niezwykle szkodliwa społecznie. Aktualna sytuacja klimatyczna, gdzie każda tona emisji dwutlenku węgla ma ogromne znaczenie, wymusza na społeczeństwie i rządach krajów świata pewne ograniczenia.
Istotnym zagadnieniem staje się obecnie rozważenie, które i ile krajowych połączeń lotniczych powinno być ograniczonych i zastąpionych transportem kolejowym, co nie pogorszyłoby jakości życia zwykłego Polaka, a czyste powietrze i zdrowa przyroda są zyskiem dla nas wszystkich.
Biorąc pod uwagę powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Infrastruktury prowadziło lub zamierza prowadzić badania monitorujące wpływ lotów PLL Lot SA na trasach krajowych do 400 km na środowisko?
Czy Ministerstwo Infrastruktury rozważa działania promujące wśród społeczeństwa alternatywę dla lotów krótkodystansowych jaką jest szybka kolej?
Czy Ministerstwo Infrastruktury bierze pod rozwagę możliwość ograniczenia liczby przelotów krajowych PLL Lot SA na trasach do 400 km?
Interpelacja nr 2926
do ministra infrastruktury
w sprawie ograniczenia lotów krótkodystansowych PLL
Zgłaszający: Klaudia Jachira
Data wpływu: 21-05-2024
Szanowny Panie Ministrze,
niedawno świat okrążyła informacja, że Hiszpania wzorem Francji zakaże krajowych lotów krótkodystansowych. Została zaproponowana likwidacja lotów, które można zastąpić podróżą pociągiem trwającą nie dłużej niż 2,5 godziny. Z problemem lotów krótkodystansowych zmaga się wiele państw, w tym niestety też Polska.
Transport lotniczy odpowiada za 2% światowej emisji CO2, ale jest niemalże monopolistą, jeśli chodzi o emisję dwutlenku węgla w górnych warstwach atmosfery. Wylicza się, że każda tona paliwa lotniczego to 3,15 ton CO2.
Według kalkulatora szwajcarskiej fundacji myclimate bezpośredni lot w dwie strony na trasie Warszawa-Gdańsk to około 234 kg CO2 w przeliczeniu na pasażera, a na trasie do Nowego Jorku to 2,6 t CO2.
Rezygnacja z lotów krajowych na rzecz kolei, byłaby korzystna także dla branży lotniczej, bo uwolniona w ten sposób przepustowość lotnisk mogłaby być wykorzystana do rozbudowy siatki połączeń dalekiego zasięgu.
Tymczasem PLL LOT ma w swojej ofercie lot na trasie Warszawa-Lublin, który jest wybitnym przykładem niepotrzebnego trucia środowiska. Ograniczanie zużycia wody, papierowe słomki, wielorazowe torby zakupowe, ograniczenie lub nawet całkowita rezygnacja ze spożywania mięsa są świetnymi oddolnymi inicjatywami, a i tak ostatecznie, żyjemy w państwie, w którym mamy 50-minutowy lot na trasie, którą pociągiem można pokonać w dwie godziny.
Dodatkowo warto zwrócić uwagę, że sam czas przelotu między lotniskami Warszawa-Lublin, czy Gdańsk to jedno, ale pasażerowie i tak muszą się stawić na lotnisko wcześniej na odprawę i boarding, następnie muszą pokonać trasę z lotniska do centrum miast, by osiągnąć punkt destynacji. Czasowo taka podróż zrównuje się z czasem przejazdu pociągu, którego stacje są zazwyczaj położone w centralnych punktach miast.
Warto nadmienić, że jednorazowo z lotu może skorzystać maksymalnie 76 pasażerów, czyli mniej niż pomieści jeden wagon pociągu Intercity.
W dziennikach internetowych istnienie połączenia jest uzasadnione potrzebami przesiadkowymi, jednak nie zmienia to wiele w tej kwestii, a być może pogarsza jeszcze sytuację etyczną PLL LOT, gdyż na dowolnej trasie Lublin-Warszawa - Świat lub Świat - Warszawa-Lublin, przejazd z Lublina do Warszawy mógłby być bezproblemowo zastąpiony przez dowolny inny środek transportu, by odciążyć nasze środowisko. Tendencja oferowania i (co za tym idzie) korzystania z połączeń przesiadkowych, gdzie jedno z nich można z łatwością zastąpić pociągiem jest również niezwykle szkodliwa społecznie. Aktualna sytuacja klimatyczna, gdzie każda tona emisji dwutlenku węgla ma ogromne znaczenie, wymusza na społeczeństwie i rządach krajów świata pewne ograniczenia.
Istotnym zagadnieniem staje się obecnie rozważenie, które i ile krajowych połączeń lotniczych powinno być ograniczonych i zastąpionych transportem kolejowym, co nie pogorszyłoby jakości życia zwykłego Polaka, a czyste powietrze i zdrowa przyroda są zyskiem dla nas wszystkich.
Biorąc pod uwagę powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Infrastruktury prowadziło lub zamierza prowadzić badania monitorujące wpływ lotów PLL Lot SA na trasach krajowych do 400 km na środowisko?
Czy Ministerstwo Infrastruktury rozważa działania promujące wśród społeczeństwa alternatywę dla lotów krótkodystansowych jaką jest szybka kolej?
Czy Ministerstwo Infrastruktury bierze pod rozwagę możliwość ograniczenia liczby przelotów krajowych PLL Lot SA na trasach do 400 km?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Dużo ogólników
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
60%
Konkretność
40%
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada kompetencji” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada kompetencji”
(brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9210 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DL-1.054.3.2024
Warszawa, 08 lipca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 2926 Posła na Sejm RP Pani Klaudii Jachiry
w sprawie ograniczenia lotów krótkodystansowych, przekazuję poniższe informacje.
Ad pytania nr 1 Czy Ministerstwo Infrastruktury prowadziło lub zamierza prowadzić
badania monitorujące wpływ lotów PLL LOT S.A. na trasach krajowych do 400 km
na środowisko?
Badaniami dotyczącymi między innymi emisyjności transportu zajmuje się Krajowy
Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami, nadzorowany przez Ministra Klimatu
i Środowiska. Ministerstwo Infrastruktury, zgodnie ze swoją właściwością, nie posiada
kompetencji do prowadzenia badań monitorujących wpływ lotów PLL LOT S.A. na trasach
krajowych do 400 km na środowisko.
Ad pytania nr 2 Czy Ministerstwo Infrastruktury rozważa działania promujące wśród
społeczeństwa alternatywę dla lotów krótkodystansowych jaką jest szybka kolej?
W odpowiedzi na przedmiotowe pytanie należy wskazać, iż w ramach Umowy Ramowej
o świadczenie usług publicznych w zakresie międzywojewódzkich i międzynarodowych
kolejowych przewozów pasażerskich, zawartej przez Ministra Infrastruktury z PKP Intercity
SA w dniu 31 grudnia 2020 r. na 10 lat, zamawiane i uruchamiane są pociągi
międzynarodowe z Polski do wielu stolic europejskich, np. do Berlina, Pragi, Wiednia,
Budapesztu, Bratysławy, Kijowa. Rolą ministra właściwego do spraw transportu
w kształtowaniu siatki połączeń międzynarodowych jest zapewnienie połączenia stolicy
kraju – Warszawy i innych ośrodków miejskich ze stolicami krajów sąsiadujących z Polską
oraz wybranymi miastami europejskimi. Dla pociągów międzynarodowych zasadą jest
minimalizacja czasu przejazdu przez wykorzystanie obowiązującej na danej linii kolejowej
prędkości maksymalnej oraz ograniczenie czasu postojów handlowych do niezbędnego
minimum wynikającego z wielkości potoków podróżnych, a także w wybranych
przypadkach - uruchamianie pociągów o ograniczonej siatce postojów.
-- 1 of 4 --
2
Uruchamiane na zamówienie ministra do spraw transportu pociągi międzynarodowe
w ramach publicznego transportu zbiorowego stanowią szybkie połączenia między
głównymi miastami europejskimi, których czas i komfort podróży może być konkurencyjny
względem przede wszystkim transportu indywidualnego ale również lotniczego.
Mając na uwadze rozbudowę kolejowych połączeń międzynarodowych, planowane jest
uruchomienie przez PKP Intercity SA, na zlecenie Ministra Infrastruktury, 4 par pociągów
w relacji Gdynia Główna – Praha hl.N. – Gdynia Główna przez Międzylesie, Wrocław
i Poznań od grudnia 2024 r. (roczny rozkład jazdy 2024/25). Szczególnie na tej trasie czasy
przejazdu już dziś oferowane przez kolej mogą stanowić alternatywę dla lotnictwa.
Dla osoby podejmującej decyzję w zakresie wyboru środka transportu kluczową rolę mają
dogodne godziny odjazdu oraz łączny czas przejazdu w wybranej relacji. Z pewnością
również wybudowane nowe linie dużych prędkości, będą stanowiły alternatywę dla lotów
krótkodystansowych. Jednocześnie już obecnie obserwuje się systematyczny wzrost liczby
pasażerów w perspektywie rok do roku. Zakończenie modernizacji kluczowych
istniejących odcinków linii kolejowych w Polsce, pozwoli na znaczące skrócenie czasu
przejazdu w wielu krajowych i międzynarodowych relacjach dalekobieżnych.
Jednocześnie wejście na rynek innych niż PKP Intercity SA przewoźników wyłonionych
w ramach przetargu konkurencyjnego, po wygaśnięciu Umowy Ramowej z PKP Intercity
SA w 2030 r., powinno prowadzić m.in. do obniżenia cen biletów. Będzie to kolejny impuls
do wyboru kolei jako ekologicznego, komfortowego i ekonomicznego środka transportu,
również w ramach połączeń międzynarodowych, jako alternatywa do podróży
samochodem czy samolotem.
Główną ideą rozwoju szybkich połączeń międzynarodowych jest zachęcenie mieszkańców
Europy do podróżowania koleją, a nie samolotem, ponieważ podróż pociągiem sprzyja
ochronie klimatu i zachęca do pogłębiania integracji między krajami kontynentu
europejskiego. Ponadto, szybkie połączenia międzynarodowe koleją mogą być atrakcyjne
ze względu na czas podróży (np. brak odprawy celnej), komfort podróżowania
(np. połączenia nocne, Wi-Fi, usługa gastronomiczna) i efektywniejsze wykorzystanie
czasu podróży w pociągu niż w samolocie czy samochodzie.
Jak widać z powyższego, wybór środka transportu zależy od indywidualnych preferencji
pasażera, a transport kolejowy może stanowić atrakcyjną alternatywę dla połączeń
lotniczych, szczególnie na trasach krajowych. Zwiększenie odległości działa na niekorzyść
transportu kolejkowego, jeśli weźmiemy pod uwagę czas podróży.
-- 2 of 4 --
3
Ad pytania nr 3 Czy Ministerstwo Infrastruktury bierze pod rozwagę możliwość
ograniczenia liczby przelotów krajowych PLL LOT S.A. na trasach do 400 km?
Na chwilę obecną Polska nie planuje wprowadzenia ograniczeń liczby lotów na trasach
krajowych do 400 km, a w szczególności zakazów wykonywania połączeń na takich
trasach. W ocenie Ministerstwa Infrastruktury decyzje co do wyboru środka transportu
powinny być pozostawione do decyzji pasażerów.
Wprowadzenie do polskiego porządku prawnego przepisów wykluczających konkretnego
przewoźnika z możliwości realizowania połączeń miałoby charakter dyskryminacyjny.
Wprowadzenie przepisów ogólnych, takich jakie wprowadziła np. Francja, wymagałoby
procesu konsultacji z Komisją Europejską, która po uzyskaniu opinii Komitetu,
składającego się z przedstawicieli innych państw członkowskich, dokonałaby oceny
przyjętych rozwiązań prawnych. W przypadku Francji, Komisja Europejska zwróciła
uwagę, że kolej dużych prędkości musi stanowić faktyczną alternatywę dla transportu
lotniczego oferującą konkurencyjne ceny, częstotliwości operacji oraz poziom wygody.
Ostatecznie zakazem lotów została objęta mniejsza niż pierwotnie planowano ilość tras
na terenie Francji.
Należy zwrócić uwagę, że loty krajowe często mają charakter lotów zasilających (feeding
trafic) do głównego portu przesiadkowego, z którego pasażerowie kontynuują swoją
podróż. Mając powyższe na uwadze, w opinii Ministra Infrastruktury każdy pasażer
powinien mieć prawo do samodzielnego podejmowania decyzji o wyborze środka
transportu do realizacji swojej podróży na bazie dostępnych mu informacji. Aktualnie
pasażer, który podróżuje w ramach lotu łączonego czyli lotu przesiadkowego
odbywającego się na jednym bilecie (takiego jak lot z Lublina / Gdańska przez Warszawę
do innych destynacji w Europie, czy na świecie), jest chroniony prawnie w przypadku
ewentualnych opóźnień powodujących niemożność stawienia się na kolejny lot
przesiadkowy i przysługuje mu odpowiednia rekompensata finansowa oraz ewentualna
opieka zapewniana przez przewoźnika. W sytuacji gdyby pierwsza część podróży
odbywała się innym środkiem transportu np. koleją, istnieje ryzyko opóźnienia
w ramach którego przewoźnik lotniczy nie będzie zobowiązany nawet do zwrotu kosztów
biletu, co może przełożyć się na znaczne straty finansowe po stronie pasażera.
Dodatkowo pasażer musi uwzględnić dodatkowy czas na transfer do i z lotniska oraz
odbycie odprawy i boardingu. W przypadku wyboru pierwszej części podróży innym
środkiem transportu niż lotniczy tj. na przykład koleją, pasażer i tak będzie pozbawiony
możliwości swobodnego przejścia na lot w ramach lotniska, gdyż nie będzie zwolniony
z konieczności dokonania odprawy i boardingu. Ponadto podróż pociągiem będzie się
wiązać z koniecznością dodatkowej przesiadki wynikającej z faktu, że żadne z aktualnie
dostępnych kolejowych połączeń dalekobieżnych nie jest realizowane bezpośrednio
-- 3 of 4 --
4
do jakiegokolwiek polskiego portu lotniczego. Złożoność, ryzyko, stres, niski komfort i czas
podróży intermodalnej w tym takiej z wykorzystaniem połączeń kolejowych, to czynniki
które powodują, że to pasażer powinien mieć możliwość wyboru środków transportu,
które w najlepszy sposób zaspokoją jego potrzeby transportowe.
W tym miejscu należy podkreślić, zgodnie z treścią Rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) w sprawie unijnych wytycznych dotyczących rozwoju
transeuropejskiej sieci transportowej, zmieniającego rozporządzenia (UE) 2021/1153
i (UE) nr 913/2010 oraz uchylającego rozporządzenie (UE) nr 1315/2013, które zacznie
obowiązywać najprawdopodobniej w sierpniu br. państwa członkowskie powinny
usprawnić połączenia portów lotniczych znajdujących się w sieci TEN-T z siecią kolejową.
W efekcie podejmowanych działań mających na celu dalszy rozwój połączeń kolejowych,
wpływających na czasy przejazdu koleją, uatrakcyjnienie cen biletów a także zwiększenie
poziomu komfortu podróżnych, kolej dużych prędkości będzie stanowiła coraz większą
alternatywę dla lotów krótkodystansowych. Może się to przyczynić do zmiany preferencji
podróżnych odnośnie wyboru środka transportu oraz do wycofywania z oferty
przewoźników lotniczych lotów na krótkich dystansach.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DL-1.054.3.2024
Warszawa, 08 lipca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 2926 Posła na Sejm RP Pani Klaudii Jachiry
w sprawie ograniczenia lotów krótkodystansowych, przekazuję poniższe informacje.
Ad pytania nr 1 Czy Ministerstwo Infrastruktury prowadziło lub zamierza prowadzić
badania monitorujące wpływ lotów PLL LOT S.A. na trasach krajowych do 400 km
na środowisko?
Badaniami dotyczącymi między innymi emisyjności transportu zajmuje się Krajowy
Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami, nadzorowany przez Ministra Klimatu
i Środowiska. Ministerstwo Infrastruktury, zgodnie ze swoją właściwością, nie posiada
kompetencji do prowadzenia badań monitorujących wpływ lotów PLL LOT S.A. na trasach
krajowych do 400 km na środowisko.
Ad pytania nr 2 Czy Ministerstwo Infrastruktury rozważa działania promujące wśród
społeczeństwa alternatywę dla lotów krótkodystansowych jaką jest szybka kolej?
W odpowiedzi na przedmiotowe pytanie należy wskazać, iż w ramach Umowy Ramowej
o świadczenie usług publicznych w zakresie międzywojewódzkich i międzynarodowych
kolejowych przewozów pasażerskich, zawartej przez Ministra Infrastruktury z PKP Intercity
SA w dniu 31 grudnia 2020 r. na 10 lat, zamawiane i uruchamiane są pociągi
międzynarodowe z Polski do wielu stolic europejskich, np. do Berlina, Pragi, Wiednia,
Budapesztu, Bratysławy, Kijowa. Rolą ministra właściwego do spraw transportu
w kształtowaniu siatki połączeń międzynarodowych jest zapewnienie połączenia stolicy
kraju – Warszawy i innych ośrodków miejskich ze stolicami krajów sąsiadujących z Polską
oraz wybranymi miastami europejskimi. Dla pociągów międzynarodowych zasadą jest
minimalizacja czasu przejazdu przez wykorzystanie obowiązującej na danej linii kolejowej
prędkości maksymalnej oraz ograniczenie czasu postojów handlowych do niezbędnego
minimum wynikającego z wielkości potoków podróżnych, a także w wybranych
przypadkach - uruchamianie pociągów o ograniczonej siatce postojów.
-- 1 of 4 --
2
Uruchamiane na zamówienie ministra do spraw transportu pociągi międzynarodowe
w ramach publicznego transportu zbiorowego stanowią szybkie połączenia między
głównymi miastami europejskimi, których czas i komfort podróży może być konkurencyjny
względem przede wszystkim transportu indywidualnego ale również lotniczego.
Mając na uwadze rozbudowę kolejowych połączeń międzynarodowych, planowane jest
uruchomienie przez PKP Intercity SA, na zlecenie Ministra Infrastruktury, 4 par pociągów
w relacji Gdynia Główna – Praha hl.N. – Gdynia Główna przez Międzylesie, Wrocław
i Poznań od grudnia 2024 r. (roczny rozkład jazdy 2024/25). Szczególnie na tej trasie czasy
przejazdu już dziś oferowane przez kolej mogą stanowić alternatywę dla lotnictwa.
Dla osoby podejmującej decyzję w zakresie wyboru środka transportu kluczową rolę mają
dogodne godziny odjazdu oraz łączny czas przejazdu w wybranej relacji. Z pewnością
również wybudowane nowe linie dużych prędkości, będą stanowiły alternatywę dla lotów
krótkodystansowych. Jednocześnie już obecnie obserwuje się systematyczny wzrost liczby
pasażerów w perspektywie rok do roku. Zakończenie modernizacji kluczowych
istniejących odcinków linii kolejowych w Polsce, pozwoli na znaczące skrócenie czasu
przejazdu w wielu krajowych i międzynarodowych relacjach dalekobieżnych.
Jednocześnie wejście na rynek innych niż PKP Intercity SA przewoźników wyłonionych
w ramach przetargu konkurencyjnego, po wygaśnięciu Umowy Ramowej z PKP Intercity
SA w 2030 r., powinno prowadzić m.in. do obniżenia cen biletów. Będzie to kolejny impuls
do wyboru kolei jako ekologicznego, komfortowego i ekonomicznego środka transportu,
również w ramach połączeń międzynarodowych, jako alternatywa do podróży
samochodem czy samolotem.
Główną ideą rozwoju szybkich połączeń międzynarodowych jest zachęcenie mieszkańców
Europy do podróżowania koleją, a nie samolotem, ponieważ podróż pociągiem sprzyja
ochronie klimatu i zachęca do pogłębiania integracji między krajami kontynentu
europejskiego. Ponadto, szybkie połączenia międzynarodowe koleją mogą być atrakcyjne
ze względu na czas podróży (np. brak odprawy celnej), komfort podróżowania
(np. połączenia nocne, Wi-Fi, usługa gastronomiczna) i efektywniejsze wykorzystanie
czasu podróży w pociągu niż w samolocie czy samochodzie.
Jak widać z powyższego, wybór środka transportu zależy od indywidualnych preferencji
pasażera, a transport kolejowy może stanowić atrakcyjną alternatywę dla połączeń
lotniczych, szczególnie na trasach krajowych. Zwiększenie odległości działa na niekorzyść
transportu kolejkowego, jeśli weźmiemy pod uwagę czas podróży.
-- 2 of 4 --
3
Ad pytania nr 3 Czy Ministerstwo Infrastruktury bierze pod rozwagę możliwość
ograniczenia liczby przelotów krajowych PLL LOT S.A. na trasach do 400 km?
Na chwilę obecną Polska nie planuje wprowadzenia ograniczeń liczby lotów na trasach
krajowych do 400 km, a w szczególności zakazów wykonywania połączeń na takich
trasach. W ocenie Ministerstwa Infrastruktury decyzje co do wyboru środka transportu
powinny być pozostawione do decyzji pasażerów.
Wprowadzenie do polskiego porządku prawnego przepisów wykluczających konkretnego
przewoźnika z możliwości realizowania połączeń miałoby charakter dyskryminacyjny.
Wprowadzenie przepisów ogólnych, takich jakie wprowadziła np. Francja, wymagałoby
procesu konsultacji z Komisją Europejską, która po uzyskaniu opinii Komitetu,
składającego się z przedstawicieli innych państw członkowskich, dokonałaby oceny
przyjętych rozwiązań prawnych. W przypadku Francji, Komisja Europejska zwróciła
uwagę, że kolej dużych prędkości musi stanowić faktyczną alternatywę dla transportu
lotniczego oferującą konkurencyjne ceny, częstotliwości operacji oraz poziom wygody.
Ostatecznie zakazem lotów została objęta mniejsza niż pierwotnie planowano ilość tras
na terenie Francji.
Należy zwrócić uwagę, że loty krajowe często mają charakter lotów zasilających (feeding
trafic) do głównego portu przesiadkowego, z którego pasażerowie kontynuują swoją
podróż. Mając powyższe na uwadze, w opinii Ministra Infrastruktury każdy pasażer
powinien mieć prawo do samodzielnego podejmowania decyzji o wyborze środka
transportu do realizacji swojej podróży na bazie dostępnych mu informacji. Aktualnie
pasażer, który podróżuje w ramach lotu łączonego czyli lotu przesiadkowego
odbywającego się na jednym bilecie (takiego jak lot z Lublina / Gdańska przez Warszawę
do innych destynacji w Europie, czy na świecie), jest chroniony prawnie w przypadku
ewentualnych opóźnień powodujących niemożność stawienia się na kolejny lot
przesiadkowy i przysługuje mu odpowiednia rekompensata finansowa oraz ewentualna
opieka zapewniana przez przewoźnika. W sytuacji gdyby pierwsza część podróży
odbywała się innym środkiem transportu np. koleją, istnieje ryzyko opóźnienia
w ramach którego przewoźnik lotniczy nie będzie zobowiązany nawet do zwrotu kosztów
biletu, co może przełożyć się na znaczne straty finansowe po stronie pasażera.
Dodatkowo pasażer musi uwzględnić dodatkowy czas na transfer do i z lotniska oraz
odbycie odprawy i boardingu. W przypadku wyboru pierwszej części podróży innym
środkiem transportu niż lotniczy tj. na przykład koleją, pasażer i tak będzie pozbawiony
możliwości swobodnego przejścia na lot w ramach lotniska, gdyż nie będzie zwolniony
z konieczności dokonania odprawy i boardingu. Ponadto podróż pociągiem będzie się
wiązać z koniecznością dodatkowej przesiadki wynikającej z faktu, że żadne z aktualnie
dostępnych kolejowych połączeń dalekobieżnych nie jest realizowane bezpośrednio
-- 3 of 4 --
4
do jakiegokolwiek polskiego portu lotniczego. Złożoność, ryzyko, stres, niski komfort i czas
podróży intermodalnej w tym takiej z wykorzystaniem połączeń kolejowych, to czynniki
które powodują, że to pasażer powinien mieć możliwość wyboru środków transportu,
które w najlepszy sposób zaspokoją jego potrzeby transportowe.
W tym miejscu należy podkreślić, zgodnie z treścią Rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) w sprawie unijnych wytycznych dotyczących rozwoju
transeuropejskiej sieci transportowej, zmieniającego rozporządzenia (UE) 2021/1153
i (UE) nr 913/2010 oraz uchylającego rozporządzenie (UE) nr 1315/2013, które zacznie
obowiązywać najprawdopodobniej w sierpniu br. państwa członkowskie powinny
usprawnić połączenia portów lotniczych znajdujących się w sieci TEN-T z siecią kolejową.
W efekcie podejmowanych działań mających na celu dalszy rozwój połączeń kolejowych,
wpływających na czasy przejazdu koleją, uatrakcyjnienie cen biletów a także zwiększenie
poziomu komfortu podróżnych, kolej dużych prędkości będzie stanowiła coraz większą
alternatywę dla lotów krótkodystansowych. Może się to przyczynić do zmiany preferencji
podróżnych odnośnie wyboru środka transportu oraz do wycofywania z oferty
przewoźników lotniczych lotów na krótkich dystansach.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --