Interpelacja nr 2922
Interpelacja w sprawie projektu ustawy o "kredycie mieszkaniowym #naStart"
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Klimat, Energia i Środowisko (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie projektu ustawy o "kredycie mieszkaniowym #naStart"
Interpelacja nr 2922
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie projektu ustawy o "kredycie mieszkaniowym #naStart"
Zgłaszający: Artur Jarosław Łącki
Data wpływu: 21-05-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana z głębokim zaniepokojeniem w sprawie projektu ustawy „o kredycie mieszkaniowym #naStart“, zakładającej publiczne wsparcie w postaci dopłat dla podmiotów korzystających z finansowania kredytowego dla nabycia nieruchomości mieszkalnych, co na podstawie doświadczeń związanych ze skutkami wdrożenia przez poprzedni rząd programu bezpieczny kredyt 2% pozwala z dużą dozą prawdopodobieństwa stwierdzić, że wprowadzenie programu kredyt #naStart przyczyni się do wzrostu cen nieruchomości mieszkalnych w Polsce, a co za tym idzie do zmniejszenia dostępności mieszkań dla obywateli.
Wprowadzenie programu bezpieczny kredyt 2% doprowadziło bowiem do wzrostu cen nieruchomości w Polsce – ceny nieruchomości na rynku pierwotnym na 7 największych rynkach w Polsce (Gdańsk, Gdynia, Łódź, Kraków, Poznań, Warszawa, Wrocław) zgodnie z danymi NBP po ogłoszeniu programu w grudniu 2022 roku wzrosły do końca 2023 roku średnio o 11,8%.
W przypadku programu kredyt #naStart należy zauważyć, że już sama prezentacja projektu ustawy doprowadziła do skokowego wzrostu cen mieszkań w największych polskich miastach, budząc tym samym obawy społeczeństwa. W wielu miejscach ceny ofertowe mieszkań wzrosły od kilku do nawet kilkunastu procent.
Wedle doniesień prasowych (m.in. To już efekt kredytu 0 proc.? Z dnia na dzień popodnosili ceny mieszkań, Business Insider, 11 kwietnia 2024 r.) opublikowanie projektu sprawiło, że w przypadku części ofert dostępnych na rynku można było zaobserwować nagły wzrost cen, w niektórych przypadkach o kilkanaście procent. Przypadki tego typu można zaobserwować również m.in. na portalu zametr.pl, który analizuje oferty nieruchomości dostępnych na największych portalach ogłoszeniowych w Polsce.
Obserwowana sytuacja budzi zatem wiele wątpliwości co do efektywności proponowanego rozwiązania oraz jego celowości, bowiem zgodnie z uzasadnieniem projektu ustawy ma on zwiększyć dostępność mieszkań dla obywateli, gdyż finalnie może ono sprawić, że coraz mniej osób będzie w stanie zakupić własne mieszkanie, pogłębiając tym samym problem, jaki mamy obecnie w Polsce.
Ponadto należy zauważyć, że według danych zebranych podczas Narodowego Spisu Powszechnego 2021 w Polsce znajduje się obecnie ok. 1,8 mln pustostanów. Dokładniejsze analizy, m.in. te przeprowadzone przez Instytut Analiz Monitor Rynku Nieruchomości, wskazują, że w samym tylko Krakowie znajduje się aż 50 tys. lokali, które zostały zakupione w celach inwestycyjnych i pozostają cały czas niezamieszkane. Wielu właścicieli z racji na obecne przepisy albo boi się wynajmować lokale, albo nie chce tego robić z racji na możliwość szybkiej sprzedaży nieruchomości z dużym zyskiem. Przykład ten pokazuje, że w Polsce istnieje dość istotny zasób mieszkań, który pozostanie niewykorzystany, a co za tym idzie – przyczynia się do spadku poziomu dostępności mieszkań dla obywateli.
Mając powyższe na względzie, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart zostały przeprowadzone analizy dotyczące wpływu programu na poziom cen mieszkań na polskim rynku? Jeśli tak, to jaki był wynik tych analiz?
Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart zostały przeprowadzone analizy dotyczące prognozowanej podaży mieszkań na rynku pierwotnym i rynku wtórnym w Polsce oraz czynników, które mają lub mogą mieć wpływ na ograniczenie tej podaży? Jeśli tak, to jaki był wynik tych analiz?
Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart zostały przeprowadzone analizy dotyczące możliwości występowania obecnie na polskim rynku nadzwyczajnych warunków, które uzasadniałyby nazwanie obecnej sytuacji bańką cenową?
Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart rozważano wprowadzenie ograniczeń w zakresie cen nieruchomości objętych wsparciem na postawie programu, analogicznie do rozwiązań przyjętych w programie „Mieszkanie dla młodych”, który był dostępny w latach 2014 – 2018?
Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart brano pod uwagę rozwiązania funkcjonujące w innych krajach? Jeśli tak, to czy analizowano wpływ tych rozwiązań na ceny rynkowe nieruchomości mieszkalnych?
Czy prowadzone są prace mające na celu zwiększenie podaży mieszkań przez aktywizację obecnych właścicieli pustostanów, w szczególności przez zastosowanie rozwiązań fiskalnych?
Interpelacja nr 2922
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie projektu ustawy o "kredycie mieszkaniowym #naStart"
Zgłaszający: Artur Jarosław Łącki
Data wpływu: 21-05-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana z głębokim zaniepokojeniem w sprawie projektu ustawy „o kredycie mieszkaniowym #naStart“, zakładającej publiczne wsparcie w postaci dopłat dla podmiotów korzystających z finansowania kredytowego dla nabycia nieruchomości mieszkalnych, co na podstawie doświadczeń związanych ze skutkami wdrożenia przez poprzedni rząd programu bezpieczny kredyt 2% pozwala z dużą dozą prawdopodobieństwa stwierdzić, że wprowadzenie programu kredyt #naStart przyczyni się do wzrostu cen nieruchomości mieszkalnych w Polsce, a co za tym idzie do zmniejszenia dostępności mieszkań dla obywateli.
Wprowadzenie programu bezpieczny kredyt 2% doprowadziło bowiem do wzrostu cen nieruchomości w Polsce – ceny nieruchomości na rynku pierwotnym na 7 największych rynkach w Polsce (Gdańsk, Gdynia, Łódź, Kraków, Poznań, Warszawa, Wrocław) zgodnie z danymi NBP po ogłoszeniu programu w grudniu 2022 roku wzrosły do końca 2023 roku średnio o 11,8%.
W przypadku programu kredyt #naStart należy zauważyć, że już sama prezentacja projektu ustawy doprowadziła do skokowego wzrostu cen mieszkań w największych polskich miastach, budząc tym samym obawy społeczeństwa. W wielu miejscach ceny ofertowe mieszkań wzrosły od kilku do nawet kilkunastu procent.
Wedle doniesień prasowych (m.in. To już efekt kredytu 0 proc.? Z dnia na dzień popodnosili ceny mieszkań, Business Insider, 11 kwietnia 2024 r.) opublikowanie projektu sprawiło, że w przypadku części ofert dostępnych na rynku można było zaobserwować nagły wzrost cen, w niektórych przypadkach o kilkanaście procent. Przypadki tego typu można zaobserwować również m.in. na portalu zametr.pl, który analizuje oferty nieruchomości dostępnych na największych portalach ogłoszeniowych w Polsce.
Obserwowana sytuacja budzi zatem wiele wątpliwości co do efektywności proponowanego rozwiązania oraz jego celowości, bowiem zgodnie z uzasadnieniem projektu ustawy ma on zwiększyć dostępność mieszkań dla obywateli, gdyż finalnie może ono sprawić, że coraz mniej osób będzie w stanie zakupić własne mieszkanie, pogłębiając tym samym problem, jaki mamy obecnie w Polsce.
Ponadto należy zauważyć, że według danych zebranych podczas Narodowego Spisu Powszechnego 2021 w Polsce znajduje się obecnie ok. 1,8 mln pustostanów. Dokładniejsze analizy, m.in. te przeprowadzone przez Instytut Analiz Monitor Rynku Nieruchomości, wskazują, że w samym tylko Krakowie znajduje się aż 50 tys. lokali, które zostały zakupione w celach inwestycyjnych i pozostają cały czas niezamieszkane. Wielu właścicieli z racji na obecne przepisy albo boi się wynajmować lokale, albo nie chce tego robić z racji na możliwość szybkiej sprzedaży nieruchomości z dużym zyskiem. Przykład ten pokazuje, że w Polsce istnieje dość istotny zasób mieszkań, który pozostanie niewykorzystany, a co za tym idzie – przyczynia się do spadku poziomu dostępności mieszkań dla obywateli.
Mając powyższe na względzie, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart zostały przeprowadzone analizy dotyczące wpływu programu na poziom cen mieszkań na polskim rynku? Jeśli tak, to jaki był wynik tych analiz?
Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart zostały przeprowadzone analizy dotyczące prognozowanej podaży mieszkań na rynku pierwotnym i rynku wtórnym w Polsce oraz czynników, które mają lub mogą mieć wpływ na ograniczenie tej podaży? Jeśli tak, to jaki był wynik tych analiz?
Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart zostały przeprowadzone analizy dotyczące możliwości występowania obecnie na polskim rynku nadzwyczajnych warunków, które uzasadniałyby nazwanie obecnej sytuacji bańką cenową?
Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart rozważano wprowadzenie ograniczeń w zakresie cen nieruchomości objętych wsparciem na postawie programu, analogicznie do rozwiązań przyjętych w programie „Mieszkanie dla młodych”, który był dostępny w latach 2014 – 2018?
Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart brano pod uwagę rozwiązania funkcjonujące w innych krajach? Jeśli tak, to czy analizowano wpływ tych rozwiązań na ceny rynkowe nieruchomości mieszkalnych?
Czy prowadzone są prace mające na celu zwiększenie podaży mieszkań przez aktywizację obecnych właścicieli pustostanów, w szczególności przez zastosowanie rozwiązań fiskalnych?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Jacek Tomczak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
8 kwot, 10 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.6 / 1k zn.
- Zawiera 8 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (10)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13983 znaków
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-VIII.054.9.2024.MS
Warszawa, 24 czerwca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 2922 p. posła Artura Jarosława Łąckiego w sprawie projektu
ustawy o "kredycie mieszkaniowym #naStart"
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2922 p. posła Artura Jarosława Łąckiego w sprawie
projektu ustawy o "kredycie mieszkaniowym #naStart" udzielam następujących informacji
w uzgodnieniu z Ministerstwem Finansów w zakresie odpowiedzi na pyt. 6.
Ad 1. Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym „naStart” zostały
przeprowadzone analizy dotyczące wpływu programu na poziom cen mieszkań na polskim
rynku? Jeśli tak, to jaki był wynik tych analiz?
Przygotowanie założeń programu preferencyjnych kredytów mieszkaniowych #naStart
jest wynikiem oceny dotychczasowego okresu realizacji programu bezpiecznych kredytów
2%, w tym przeprowadzonych analiz wpływu programu bezpiecznych kredytów 2% na
wzrost cen mieszkań i ich prognozowaną podaż. W porównaniu z programem
bezpiecznych kredytów 2% szczegółowe rozwiązania zawarte w projekcie ustawy
wprowadzającej program kredytów mieszkaniowych #naStart zawierają szereg rozwiązań
ograniczających wpływ programu na wzrost cen mieszkań. Są to rozwiązania skutkujące
znaczącym zmniejszeniem poziomu preferencji w tych grupach popytowych, w których
program dopłat do rat kredytów mieszkaniowych w największym stopniu oddziaływał na
rynek (znaczące ograniczenia kwot kapitału kredytu od których naliczane będą dopłaty dla
singli, stanowiących dotychczas dominującą grupę kredytobiorców). Zmieniony został
również model spłaty kredytu (w odróżnieniu od programu bezpiecznych kredytów 2%
efektywna stopa preferencyjna, np. w momencie udzielenia kredytu wynosząca 1,5%, w
okresie stosowania dopłat będzie się zwiększała), wprowadzono dodatkowe kryteria
kwalifikacji do programu, jak również rozwiązania równoważące rozkład popytu w celu
ograniczenia nierównowagi oddziałującej na wzrost cen.
Ocena skutków regulacji – OSR (i załączonych do OSR informacjach dodatkowych, m.in.
poświęconych analizie uwarunkowań podażowych towarzyszących programowi
preferencyjnych kredytów mieszkaniowych z dopłatami do rat i analizie wpływu
zastosowanych dopłat na wysokość wydatków gospodarstw domowych z niższych grup
dochodowych) wraz z projektem ustawy o „kredycie mieszkaniowym #naStart” (UA4) i
uzasadnieniem, została opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej Rządowego
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Centrum Legislacji, w zakładce Rządowy Proces legislacyjny, pod adresem:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12383851.
Ad 2. Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym „naStart” zostały
przeprowadzone analizy dotyczące prognozowanej podaży mieszkań na rynku pierwotnym i
rynku wtórnym w Polsce oraz czynników, które mają lub mogą mieć wpływ na ograniczenie
tejże podaży? Jeśli tak, to jaki był wynik tych analiz?
Program mieszkaniowych kredytów hipotecznych #naStart jest jedynym z wielu
instrumentów wsparcia gospodarstw domowych w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT) zakłada, że poza wsparciem gospodarstw
domowych program może przyczynić się do wzrostu podaży mieszkań.
Zgodnie z danymi opublikowanymi przez Główny Urząd Statystyczny, W okresie styczeń-
kwiecień br. rozpoczęto budowę 81,3 tys. mieszkań, co oznacza wzrost o 53,2% względem
analogicznego okresu w roku poprzednim. Jednocześnie jest to drugi najwyższy wynik w
ciągu ostatnich 8 lat. Podobnie wygląda sytuacja w przypadku mieszkań, na których
budowę wydano pozwolenie lub dokonano zgłoszenia z projektem budowlanym. W
okresie styczeń-kwiecień 2024 r. wydano pozwolenia na budowę 93,9 tys. mieszkań – o
29,6% więcej niż w analogicznym okresie 2023 roku. Ponadto, kwiecień br. to kolejny
miesiąc, w którym notowana jest tendencja wzrostowa w ramach inwestycji
rozpoczynanych oraz planowanych, co może oznaczać, że w obliczu odbudowy popytu na
mieszkania w ostatnich miesiącach, a także planowanego wprowadzenia programu „kredyt
mieszkaniowy #naStart” deweloperzy chcą zwiększać ich podaż.
Ad 3. Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym „naStart” zostały
przeprowadzone analizy dotyczące możliwości występowania obecnie na polskim rynku
nadzwyczajnych warunków, które uzasadniałyby nazwanie obecnej sytuacji bańką cenową?
W projekcie ustawy o „kredycie mieszkaniowym #naStart” zostały zastosowane
ograniczenia w dostępie do programu, mające na celu zapobieżenie zjawisk spekulacji na
rynku mieszkaniowym oraz tworzenie się tzw. bańki nieruchomościowej. Najważniejsze z
nich to:
zróżnicowanie oprocentowania w zależności od liczby dzieci wchodzących w skład
gospodarstwa domowego (od 1,5 % w przypadku bezdzietnych gospodarstw
domowych do 0% dla gospodarstw domowych z co najmniej trójką dzieci),
kryterium dochodowe oparte o kwotę netto (zróżnicowane w zależności od liczby
osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego),
limit powierzchniowy (według wzoru 25 m2 + 25 m2 x liczba osób w gospodarstwie
domowym),
limit kwoty kapitału objętego dopłatami (200 tys. zł w przypadku singla, 400 tys. zł
w przypadku 2 osób, 450 tys. zł w przypadku 3 osób, 500 tys. zł w przypadku 4
osób, 600 tys. zł w przypadku 5 osób w gospodarstwie domowym).
Informuję przy tym, że dane dotyczące koniunktury w przemyśle, budownictwie, handlu i
usługach w maju 2024 r. opublikowane przez GUS wskazują, że wskaźnik ogólnego
klimatu koniunktury w budownictwie wzrósł, co oznacza, że nastroje na rynku są
zdecydowanie lepsze niż jeszcze rok temu i uległy poprawie. Aktualnie zaobserwować
można wzrost aktywności ze strony deweloperów, co powinno przełożyć się na wzrost
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
podaży i sprzyjać zahamowaniu wzrostu cen, jednak należy mieć na uwadze, że będzie to
proces rozłożony w czasie.
Ad 4. Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym „naStart” rozważano
wprowadzenie ograniczeń w zakresie cen nieruchomości objętych wsparciem na postawie
programu, analogicznie do rozwiązań przyjętych w programie „Mieszkanie dla Młodych”, który
był dostępny w latach 2014 – 2018?
W projekcie skierowanym do konsultacji zrezygnowano ze wskazywania limitu cen jako
ograniczenia mającego charakter bezwzględnie obowiązujący, jak również wskazywania
tego parametru jako wskaźnika maksymalizującego wysokość udzielanego finansowego
wsparcia, na wzór opartych na logice „złotówka za złotówkę” limitów dochodowych lub
powierzchniowych.
Wprowadzenie limitów cen będzie w ocenie MRiT możliwe, ale wymaga podjęcia
uprzednich działań przygotowawczych. Propozycje systemowych rozwiązań są już zawarte
w przedmiotowym projekcie ustawy. Projekt zakłada utworzenie centralnej bazy danych w
której gromadzone będą bieżące informacje o liczbie transakcji i cenach transakcyjnych na
rynku mieszkaniowym. Zakłada się, że baza danych dotyczących obrotu na rynku
mieszkaniowym pn. Portal Danych o Obrocie Mieszkań (portal DOM) będzie prowadzona
przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny – planuje się, aby uruchomienie systemu
było podstawą dla wprowadzenia limitów cenowych w ostatnim okresie funkcjonowania
programu dopłat do rat mieszkaniowych kredytów hipotecznych #naStart, jak również
narzędziem wykorzystywanym dla innych instrumentów polityki mieszkaniowej – po
uruchomieniu i rozpoczęciu działania bazy cen1 wprowadzenie stosownych przepisów
byłoby, jak zakładamy, przedmiotem odrębnej inicjatywy.
Ad 5. Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym „naStart” brano
pod uwagę rozwiązania funkcjonujące w innych krajach? Jeśli tak, to czy analizowano wpływ
tych rozwiązań na ceny rynkowe nieruchomości mieszkalnych?
Projekt ustawy o „kredycie mieszkaniowym #naStart” przewiduje wprowadzenie
systemowych zmian w zasadach realizacji już funkcjonujących instrumentów
preferencyjnych kredytów mieszkaniowych udzielanych na własne mieszkanie. Wsparcie
własności mieszkaniowej, w szczególności oparte na różnych formach pomocy
kredytobiorcom w spłacie kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup lub budowę
pierwszego własnego mieszkania, są stosowane w różnych formach w dużej części krajów
UE/OECD. W zakresie wsparcia gospodarstw domowych zaspokajających potrzebę
mieszkaniową na podstawie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu lub poprzez
najem mieszkania proponowane rozwiązania odnoszą się do krajowych form podaży
mieszkalnictwa społecznego (kredyt mieszkaniowy #naStart udzielany jako kredyt
konsumencki na partycypację lub wkład mieszkaniowy).
Ad. 6 Czy prowadzone są prace mające na celu zwiększenie podaży mieszkań poprzez
aktywizację obecnych właścicieli pustostanów, w szczególności poprzez zastosowanie
rozwiązań fiskalnych?
1 W chwili obecnej zakłada się, że przepisy dotyczące portalu DOM wejdą w życie po upływie 20 miesięcy od
dnia ogłoszenia ustawy o „kredycie mieszkaniowym #naStart”, co pozwoli adresatom norm odpowiednio
przygotować się na zmiany. Wyjątkiem są m.in. przepisy obejmujące utworzenie portalu - proponuje się, by
weszły one w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia, co pozwoli UFG niezwłocznie przystąpić do prac
związanych z postawieniem infrastruktury niezbędnej do jego uruchomienia.
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Instrumentem, który wspiera rewitalizację i remont pustostanów, jest rządowy program
wsparcia budownictwa socjalnego i komunalnego (tzw. program BSK), realizowany na
podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu niektórych
przedsięwzięć mieszkaniowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 304), w ramach którego udzielane jest
z bezzwrotne finansowe wsparcie z budżetu państwa (poprzez Fundusz Dopłat) na rozwój
budownictwa zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe osób o niższych dochodach (przede
wszystkim budownictwa komunalnego).
W ramach programu BSK, dofinansowanie z Funduszu Dopłat na realizację nowego
budownictwa komunalnego oraz na remont istniejącego, ale niezamieszkanego
lokalu/budynku, może wynieść nawet 80% kosztów przedsięwzięcia. Gminy mogą ubiegać
się również o wsparcie na udział w inwestycjach innych inwestorów, takich jak SIM, TBS,
spółdzielnie mieszkaniowe, spółki gminne. W tym przypadku również możliwe jest
dofinansowanie remontu lokalu/budynku niezamieszkanego, czyli pustostanu.
Podkreślenia wymaga, że w ramach dotychczasowej realizacji programu BSK, gminy coraz
chętniej sięgają do rezerwy lokalowej, jaką są pustostany. Już obecnie jest to jeden z
istotniejszych elementów programu BSK. I tak, w 2022 r. zakwalifikowanych zostało 195
wniosków gmin o wsparcie remontu gminnych pustostanów, na kwotę wsparcia 74,3 mln
zł (z 345 wniosków złożonych w ramach programu, na kwotę 846,1 mln zł). W ramach
tych wniosków, przywróconych do użytkowania w ramach mieszkaniowego zasobu gminy
będzie 879 lokali mieszkalnych. Natomiast w 2023 r. zakwalifikowanych zostało 200
wniosków gmin o wsparcie remontu gminnych pustostanów, na kwotę wsparcia 149,2 mln
zł (z 429 wniosków złożonych w ramach programu, na kwotę 1.893,9 mln zł). W ramach
tych wniosków, przywrócone do użytkowania w ramach mieszkaniowego zasobu gminy
będą 1294 lokale mieszkalne.
Decyzją Zespołu ds. programowania prac rządu z 15 marca 2024 r., w Wykazie prac
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów został zamieszczony projekt ustawy o
zmianie ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa oraz niektórych innych
ustaw (pozycja UA7). Projekt został już skonsultowany i uzgodniony międzyresortowo i
obecnie znajduje się na rządowej ścieżce legislacyjnej.
Najważniejsze projektowane zmiany to podwyższenie w 2024 i 2025 r. maksymalnego
limitu wydatków budżetu państwa na program BSK o dodatkowe prawie 4 mld zł (obecnie
limit roczny wynosi 1 mld zł) oraz ustalenie limitu wydatków na program w kolejnych
latach 2026-2030 (stopniowy wzrost wydatków, docelowo w 2030 r. do wysokości 10
mld zł). Zgodnie z OSR projektu ustawy zwiększone limity wydatków budżetowych na
realizację programu BSK pozwolą również na znaczne zwiększenie skali inwestycji w
remonty gminnych pustostanów. Zakłada się, że przeznaczenie do 2030 r. na remonty
gminnych pustostanów kwoty 10 mld zł, pozwoli na przywrócenie do użytkowania nawet
75 tys. lokali gminnych. Wprowadzenie możliwości dedykowania takich środków da
prawną przestrzeń do rozwoju programu BSK, przy czym podkreślenia wymaga, że
faktyczne zwiększenie wydatków budżetu państwa będzie uzależnione od możliwości
budżetu państwa, a w 2024 r. od ewentualnych oszczędności wygenerowanych w innych
częściach budżetu.
Zwiększenie dostępności finansowego wsparcia na remont pustostanów w ramach
programu BSK jest rozwiązaniem już sprawdzonym i ekonomicznie uzasadnionym, ze
względu na ograniczoną dostępność gruntów pod budownictwo mieszkaniowe.
Zwiększenie dostępności wsparcia na tego typu inwestycje będzie miało pozytywny
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wpływ na zahamowanie trendu wyzbywania się przez gminy „trudnego”, wymagającego
inwestycji zasobu i będzie stanowiło istotne wsparcie dla zaspokajania lokalnych potrzeb
mieszkaniowych.
W zakresie rozwiązań fiskalnych obecnie w Ministerstwie Finansów nie toczą się żadne
prace legislacyjne, mające na celu wypracowanie regulacji prawnych dotyczących
zwiększenia podaży mieszkań poprzez aktywizację właścicieli pustostanów.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Jacek Tomczak
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
-- 5 of 5 --
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-VIII.054.9.2024.MS
Warszawa, 24 czerwca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 2922 p. posła Artura Jarosława Łąckiego w sprawie projektu
ustawy o "kredycie mieszkaniowym #naStart"
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2922 p. posła Artura Jarosława Łąckiego w sprawie
projektu ustawy o "kredycie mieszkaniowym #naStart" udzielam następujących informacji
w uzgodnieniu z Ministerstwem Finansów w zakresie odpowiedzi na pyt. 6.
Ad 1. Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym „naStart” zostały
przeprowadzone analizy dotyczące wpływu programu na poziom cen mieszkań na polskim
rynku? Jeśli tak, to jaki był wynik tych analiz?
Przygotowanie założeń programu preferencyjnych kredytów mieszkaniowych #naStart
jest wynikiem oceny dotychczasowego okresu realizacji programu bezpiecznych kredytów
2%, w tym przeprowadzonych analiz wpływu programu bezpiecznych kredytów 2% na
wzrost cen mieszkań i ich prognozowaną podaż. W porównaniu z programem
bezpiecznych kredytów 2% szczegółowe rozwiązania zawarte w projekcie ustawy
wprowadzającej program kredytów mieszkaniowych #naStart zawierają szereg rozwiązań
ograniczających wpływ programu na wzrost cen mieszkań. Są to rozwiązania skutkujące
znaczącym zmniejszeniem poziomu preferencji w tych grupach popytowych, w których
program dopłat do rat kredytów mieszkaniowych w największym stopniu oddziaływał na
rynek (znaczące ograniczenia kwot kapitału kredytu od których naliczane będą dopłaty dla
singli, stanowiących dotychczas dominującą grupę kredytobiorców). Zmieniony został
również model spłaty kredytu (w odróżnieniu od programu bezpiecznych kredytów 2%
efektywna stopa preferencyjna, np. w momencie udzielenia kredytu wynosząca 1,5%, w
okresie stosowania dopłat będzie się zwiększała), wprowadzono dodatkowe kryteria
kwalifikacji do programu, jak również rozwiązania równoważące rozkład popytu w celu
ograniczenia nierównowagi oddziałującej na wzrost cen.
Ocena skutków regulacji – OSR (i załączonych do OSR informacjach dodatkowych, m.in.
poświęconych analizie uwarunkowań podażowych towarzyszących programowi
preferencyjnych kredytów mieszkaniowych z dopłatami do rat i analizie wpływu
zastosowanych dopłat na wysokość wydatków gospodarstw domowych z niższych grup
dochodowych) wraz z projektem ustawy o „kredycie mieszkaniowym #naStart” (UA4) i
uzasadnieniem, została opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej Rządowego
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Centrum Legislacji, w zakładce Rządowy Proces legislacyjny, pod adresem:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12383851.
Ad 2. Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym „naStart” zostały
przeprowadzone analizy dotyczące prognozowanej podaży mieszkań na rynku pierwotnym i
rynku wtórnym w Polsce oraz czynników, które mają lub mogą mieć wpływ na ograniczenie
tejże podaży? Jeśli tak, to jaki był wynik tych analiz?
Program mieszkaniowych kredytów hipotecznych #naStart jest jedynym z wielu
instrumentów wsparcia gospodarstw domowych w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT) zakłada, że poza wsparciem gospodarstw
domowych program może przyczynić się do wzrostu podaży mieszkań.
Zgodnie z danymi opublikowanymi przez Główny Urząd Statystyczny, W okresie styczeń-
kwiecień br. rozpoczęto budowę 81,3 tys. mieszkań, co oznacza wzrost o 53,2% względem
analogicznego okresu w roku poprzednim. Jednocześnie jest to drugi najwyższy wynik w
ciągu ostatnich 8 lat. Podobnie wygląda sytuacja w przypadku mieszkań, na których
budowę wydano pozwolenie lub dokonano zgłoszenia z projektem budowlanym. W
okresie styczeń-kwiecień 2024 r. wydano pozwolenia na budowę 93,9 tys. mieszkań – o
29,6% więcej niż w analogicznym okresie 2023 roku. Ponadto, kwiecień br. to kolejny
miesiąc, w którym notowana jest tendencja wzrostowa w ramach inwestycji
rozpoczynanych oraz planowanych, co może oznaczać, że w obliczu odbudowy popytu na
mieszkania w ostatnich miesiącach, a także planowanego wprowadzenia programu „kredyt
mieszkaniowy #naStart” deweloperzy chcą zwiększać ich podaż.
Ad 3. Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym „naStart” zostały
przeprowadzone analizy dotyczące możliwości występowania obecnie na polskim rynku
nadzwyczajnych warunków, które uzasadniałyby nazwanie obecnej sytuacji bańką cenową?
W projekcie ustawy o „kredycie mieszkaniowym #naStart” zostały zastosowane
ograniczenia w dostępie do programu, mające na celu zapobieżenie zjawisk spekulacji na
rynku mieszkaniowym oraz tworzenie się tzw. bańki nieruchomościowej. Najważniejsze z
nich to:
zróżnicowanie oprocentowania w zależności od liczby dzieci wchodzących w skład
gospodarstwa domowego (od 1,5 % w przypadku bezdzietnych gospodarstw
domowych do 0% dla gospodarstw domowych z co najmniej trójką dzieci),
kryterium dochodowe oparte o kwotę netto (zróżnicowane w zależności od liczby
osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego),
limit powierzchniowy (według wzoru 25 m2 + 25 m2 x liczba osób w gospodarstwie
domowym),
limit kwoty kapitału objętego dopłatami (200 tys. zł w przypadku singla, 400 tys. zł
w przypadku 2 osób, 450 tys. zł w przypadku 3 osób, 500 tys. zł w przypadku 4
osób, 600 tys. zł w przypadku 5 osób w gospodarstwie domowym).
Informuję przy tym, że dane dotyczące koniunktury w przemyśle, budownictwie, handlu i
usługach w maju 2024 r. opublikowane przez GUS wskazują, że wskaźnik ogólnego
klimatu koniunktury w budownictwie wzrósł, co oznacza, że nastroje na rynku są
zdecydowanie lepsze niż jeszcze rok temu i uległy poprawie. Aktualnie zaobserwować
można wzrost aktywności ze strony deweloperów, co powinno przełożyć się na wzrost
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
podaży i sprzyjać zahamowaniu wzrostu cen, jednak należy mieć na uwadze, że będzie to
proces rozłożony w czasie.
Ad 4. Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym „naStart” rozważano
wprowadzenie ograniczeń w zakresie cen nieruchomości objętych wsparciem na postawie
programu, analogicznie do rozwiązań przyjętych w programie „Mieszkanie dla Młodych”, który
był dostępny w latach 2014 – 2018?
W projekcie skierowanym do konsultacji zrezygnowano ze wskazywania limitu cen jako
ograniczenia mającego charakter bezwzględnie obowiązujący, jak również wskazywania
tego parametru jako wskaźnika maksymalizującego wysokość udzielanego finansowego
wsparcia, na wzór opartych na logice „złotówka za złotówkę” limitów dochodowych lub
powierzchniowych.
Wprowadzenie limitów cen będzie w ocenie MRiT możliwe, ale wymaga podjęcia
uprzednich działań przygotowawczych. Propozycje systemowych rozwiązań są już zawarte
w przedmiotowym projekcie ustawy. Projekt zakłada utworzenie centralnej bazy danych w
której gromadzone będą bieżące informacje o liczbie transakcji i cenach transakcyjnych na
rynku mieszkaniowym. Zakłada się, że baza danych dotyczących obrotu na rynku
mieszkaniowym pn. Portal Danych o Obrocie Mieszkań (portal DOM) będzie prowadzona
przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny – planuje się, aby uruchomienie systemu
było podstawą dla wprowadzenia limitów cenowych w ostatnim okresie funkcjonowania
programu dopłat do rat mieszkaniowych kredytów hipotecznych #naStart, jak również
narzędziem wykorzystywanym dla innych instrumentów polityki mieszkaniowej – po
uruchomieniu i rozpoczęciu działania bazy cen1 wprowadzenie stosownych przepisów
byłoby, jak zakładamy, przedmiotem odrębnej inicjatywy.
Ad 5. Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym „naStart” brano
pod uwagę rozwiązania funkcjonujące w innych krajach? Jeśli tak, to czy analizowano wpływ
tych rozwiązań na ceny rynkowe nieruchomości mieszkalnych?
Projekt ustawy o „kredycie mieszkaniowym #naStart” przewiduje wprowadzenie
systemowych zmian w zasadach realizacji już funkcjonujących instrumentów
preferencyjnych kredytów mieszkaniowych udzielanych na własne mieszkanie. Wsparcie
własności mieszkaniowej, w szczególności oparte na różnych formach pomocy
kredytobiorcom w spłacie kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup lub budowę
pierwszego własnego mieszkania, są stosowane w różnych formach w dużej części krajów
UE/OECD. W zakresie wsparcia gospodarstw domowych zaspokajających potrzebę
mieszkaniową na podstawie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu lub poprzez
najem mieszkania proponowane rozwiązania odnoszą się do krajowych form podaży
mieszkalnictwa społecznego (kredyt mieszkaniowy #naStart udzielany jako kredyt
konsumencki na partycypację lub wkład mieszkaniowy).
Ad. 6 Czy prowadzone są prace mające na celu zwiększenie podaży mieszkań poprzez
aktywizację obecnych właścicieli pustostanów, w szczególności poprzez zastosowanie
rozwiązań fiskalnych?
1 W chwili obecnej zakłada się, że przepisy dotyczące portalu DOM wejdą w życie po upływie 20 miesięcy od
dnia ogłoszenia ustawy o „kredycie mieszkaniowym #naStart”, co pozwoli adresatom norm odpowiednio
przygotować się na zmiany. Wyjątkiem są m.in. przepisy obejmujące utworzenie portalu - proponuje się, by
weszły one w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia, co pozwoli UFG niezwłocznie przystąpić do prac
związanych z postawieniem infrastruktury niezbędnej do jego uruchomienia.
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Instrumentem, który wspiera rewitalizację i remont pustostanów, jest rządowy program
wsparcia budownictwa socjalnego i komunalnego (tzw. program BSK), realizowany na
podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu niektórych
przedsięwzięć mieszkaniowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 304), w ramach którego udzielane jest
z bezzwrotne finansowe wsparcie z budżetu państwa (poprzez Fundusz Dopłat) na rozwój
budownictwa zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe osób o niższych dochodach (przede
wszystkim budownictwa komunalnego).
W ramach programu BSK, dofinansowanie z Funduszu Dopłat na realizację nowego
budownictwa komunalnego oraz na remont istniejącego, ale niezamieszkanego
lokalu/budynku, może wynieść nawet 80% kosztów przedsięwzięcia. Gminy mogą ubiegać
się również o wsparcie na udział w inwestycjach innych inwestorów, takich jak SIM, TBS,
spółdzielnie mieszkaniowe, spółki gminne. W tym przypadku również możliwe jest
dofinansowanie remontu lokalu/budynku niezamieszkanego, czyli pustostanu.
Podkreślenia wymaga, że w ramach dotychczasowej realizacji programu BSK, gminy coraz
chętniej sięgają do rezerwy lokalowej, jaką są pustostany. Już obecnie jest to jeden z
istotniejszych elementów programu BSK. I tak, w 2022 r. zakwalifikowanych zostało 195
wniosków gmin o wsparcie remontu gminnych pustostanów, na kwotę wsparcia 74,3 mln
zł (z 345 wniosków złożonych w ramach programu, na kwotę 846,1 mln zł). W ramach
tych wniosków, przywróconych do użytkowania w ramach mieszkaniowego zasobu gminy
będzie 879 lokali mieszkalnych. Natomiast w 2023 r. zakwalifikowanych zostało 200
wniosków gmin o wsparcie remontu gminnych pustostanów, na kwotę wsparcia 149,2 mln
zł (z 429 wniosków złożonych w ramach programu, na kwotę 1.893,9 mln zł). W ramach
tych wniosków, przywrócone do użytkowania w ramach mieszkaniowego zasobu gminy
będą 1294 lokale mieszkalne.
Decyzją Zespołu ds. programowania prac rządu z 15 marca 2024 r., w Wykazie prac
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów został zamieszczony projekt ustawy o
zmianie ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa oraz niektórych innych
ustaw (pozycja UA7). Projekt został już skonsultowany i uzgodniony międzyresortowo i
obecnie znajduje się na rządowej ścieżce legislacyjnej.
Najważniejsze projektowane zmiany to podwyższenie w 2024 i 2025 r. maksymalnego
limitu wydatków budżetu państwa na program BSK o dodatkowe prawie 4 mld zł (obecnie
limit roczny wynosi 1 mld zł) oraz ustalenie limitu wydatków na program w kolejnych
latach 2026-2030 (stopniowy wzrost wydatków, docelowo w 2030 r. do wysokości 10
mld zł). Zgodnie z OSR projektu ustawy zwiększone limity wydatków budżetowych na
realizację programu BSK pozwolą również na znaczne zwiększenie skali inwestycji w
remonty gminnych pustostanów. Zakłada się, że przeznaczenie do 2030 r. na remonty
gminnych pustostanów kwoty 10 mld zł, pozwoli na przywrócenie do użytkowania nawet
75 tys. lokali gminnych. Wprowadzenie możliwości dedykowania takich środków da
prawną przestrzeń do rozwoju programu BSK, przy czym podkreślenia wymaga, że
faktyczne zwiększenie wydatków budżetu państwa będzie uzależnione od możliwości
budżetu państwa, a w 2024 r. od ewentualnych oszczędności wygenerowanych w innych
częściach budżetu.
Zwiększenie dostępności finansowego wsparcia na remont pustostanów w ramach
programu BSK jest rozwiązaniem już sprawdzonym i ekonomicznie uzasadnionym, ze
względu na ograniczoną dostępność gruntów pod budownictwo mieszkaniowe.
Zwiększenie dostępności wsparcia na tego typu inwestycje będzie miało pozytywny
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wpływ na zahamowanie trendu wyzbywania się przez gminy „trudnego”, wymagającego
inwestycji zasobu i będzie stanowiło istotne wsparcie dla zaspokajania lokalnych potrzeb
mieszkaniowych.
W zakresie rozwiązań fiskalnych obecnie w Ministerstwie Finansów nie toczą się żadne
prace legislacyjne, mające na celu wypracowanie regulacji prawnych dotyczących
zwiększenia podaży mieszkań poprzez aktywizację właścicieli pustostanów.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Jacek Tomczak
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
-- 5 of 5 --