Interpelacja nr 2909
Interpelacja w sprawie zatrudnienia OZN w administracji publicznej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zatrudnienia OZN w administracji publicznej
Interpelacja nr 2909
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zatrudnienia OZN w administracji publicznej
Zgłaszający: Agnieszka Buczyńska
Data wpływu: 20-05-2024
Gdańsk, dnia 20 maja 2024 r.
Szanowna Pani Ministro,
zgodnie z postanowieniami art. 27 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych Polska ma obowiązek podejmowania działań na rzecz zatrudniania osób z niepełnosprawnością w sektorze publicznym. Pomimo wprowadzenia przepisów wspierających zatrudnienie tej grupy rzecznik praw obywatelskich wielokrotnie zwracał uwagę na niski poziom zatrudnienia osób z niepełnosprawnością w administracji publicznej. Raport NIK „Zatrudnianie osób niepełnosprawnych przez administrację publiczną i państwowe osoby prawne“ opublikowany w 2019 roku z kontroli przeprowadzonej wśród pracodawców publicznych wykazał, że w 94,3% (w 33 z 35) skontrolowanych jednostek nie uzyskano minimalnego poziomu zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami, eliminującego opłaty sankcyjne. Wskaźnik ten był znacznie niższy od 6%, tj. wartości nieskutkującej koniecznością odprowadzania obowiązkowych miesięcznych wpłat na PFRON, przewidzianej w art. 21 ust. 1 i 2a ustawy o rehabilitacji. Kontrola wykazała także, że większość skontrolowanych pracodawców publicznych nie podejmowała dodatkowych inicjatyw wspierających zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami oraz w ogłoszeniach o naborze podawano nierzetelne informacje mogące wpływać na liczbę aplikujących niepełnosprawnych.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie konkretne kroki podejmuje ministerstwo w celu zwiększenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w administracji publicznej?
Czy ministerstwo przewiduje jakieś inicjatywy mające na celu zwiększenie indywidualnego wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami w miejscu pracy, takie jak zatrudnienie wspomagane?
Z poważaniem
Agnieszka Buczyńska
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 2909
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zatrudnienia OZN w administracji publicznej
Zgłaszający: Agnieszka Buczyńska
Data wpływu: 20-05-2024
Gdańsk, dnia 20 maja 2024 r.
Szanowna Pani Ministro,
zgodnie z postanowieniami art. 27 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych Polska ma obowiązek podejmowania działań na rzecz zatrudniania osób z niepełnosprawnością w sektorze publicznym. Pomimo wprowadzenia przepisów wspierających zatrudnienie tej grupy rzecznik praw obywatelskich wielokrotnie zwracał uwagę na niski poziom zatrudnienia osób z niepełnosprawnością w administracji publicznej. Raport NIK „Zatrudnianie osób niepełnosprawnych przez administrację publiczną i państwowe osoby prawne“ opublikowany w 2019 roku z kontroli przeprowadzonej wśród pracodawców publicznych wykazał, że w 94,3% (w 33 z 35) skontrolowanych jednostek nie uzyskano minimalnego poziomu zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami, eliminującego opłaty sankcyjne. Wskaźnik ten był znacznie niższy od 6%, tj. wartości nieskutkującej koniecznością odprowadzania obowiązkowych miesięcznych wpłat na PFRON, przewidzianej w art. 21 ust. 1 i 2a ustawy o rehabilitacji. Kontrola wykazała także, że większość skontrolowanych pracodawców publicznych nie podejmowała dodatkowych inicjatyw wspierających zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami oraz w ogłoszeniach o naborze podawano nierzetelne informacje mogące wpływać na liczbę aplikujących niepełnosprawnych.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie konkretne kroki podejmuje ministerstwo w celu zwiększenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w administracji publicznej?
Czy ministerstwo przewiduje jakieś inicjatywy mające na celu zwiększenie indywidualnego wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami w miejscu pracy, takie jak zatrudnienie wspomagane?
Z poważaniem
Agnieszka Buczyńska
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.9 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7812 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.300.2024
Warszawa, dnia /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 2909, złożoną 10 czerwca 2024 r. przez Panią Poseł
Agnieszkę Buczyńską, w sprawie zatrudnienia osób niepełnosprawnych w administracji
publicznej, przedstawiam poniższe informacje.
W ustawie z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 409) przewidziano
specjalne udogodnienia dotyczące zatrudnienia osób niepełnosprawnych w administracji
publicznej. Zgodnie z art. 28 dyrektor generalny urzędu upowszechnia informacje o wolnych
stanowiskach pracy przez umieszczenie ogłoszeń o naborze w miejscu powszechnie
dostępnym w siedzibie urzędu, w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu oraz w Biuletynie
Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Zgodnie z przywołanym przepisem ogłoszenie o naborze zawiera m.in.:
informację o warunkach pracy na danym stanowisku, co w przypadku Ministerstwa jest
realizowane poprzez informację o dostępności (przystosowaniu bądź jego braku)
budynku, będącego miejscem wykonywania pracy przyszłego pracownika, do potrzeb
osób niepełnosprawnych, w tym osób poruszających się na wózku inwalidzkim;
informację o wskaźniku zatrudnienia osób niepełnosprawnych w urzędzie w miesiącu
poprzedzającym datę upublicznienia ogłoszenia, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, który wynosi co
najmniej 6%.
W przypadku, gdy wskaźnik jest niższy niż 6% w myśl art. 29a ust. 2 ustawy o służbie cywilnej,
pierwszeństwo w zatrudnieniu przysługuje osobie niepełnosprawnej, o ile znajduje
się w gronie pięciu najlepszych kandydatów, spełniających wymagania niezbędne
oraz w największym stopniu spełniających wymagania dodatkowe. Warunkiem skorzystania
przez kandydata będącego osobą niepełnosprawną z uprawnienia w zakresie pierwszeństwa
w zatrudnieniu jest złożenie przez niego aplikacji wraz z kopią dokumentu potwierdzającego
niepełnosprawność.
Analogiczna regulacja dotycząca zatrudnienia osób niepełnosprawnych została zawarta
w art. 13a ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2022r. poz.
530, z późn. zm.).
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Ponadto należy podkreślić, iż Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
(PFRON) realizuje szereg programów na rzecz aktywizacji zawodowej osób
z niepełnosprawnościami, w tym kierowane do chcących znaleźć zatrudnienie
w administracji publicznej. Do programów PFRON, ułatwiających podjęcie pracy
w administracji publicznej, zaliczyć można w szczególności program „Stabilne zatrudnienie”.
Na szczególną uwagę zasługuje program „Stabilne zatrudnienie - osoby niepełnosprawne
w administracji i służbie publicznej”, który został przyjęty do realizacji uchwałą nr 11/2016
Rady Nadzorczej PFRON z 8 grudnia 2016 r. Zgodnie z uchwałą nr 13/2022 Rady Nadzorczej
PFRON z 21 września 2022 r., termin realizacji programu upływa 31 grudnia 2024 r.
Działania prowadzone w jego ramach zostały wpisane w długoterminowe krajowe
przedsięwzięcia i strategie na rzecz osób niepełnosprawnych, tj. rządowy Program
Dostępność Plus 2018–2025 oraz Strategię na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021–
2030.
Na uwagę zasługuje fakt, że program „Stabilne zatrudnienie – osoby niepełnosprawne
w administracji i służbie publicznej” cechuje kompleksowość. Wśród realizowanych obecnie
programów zatwierdzonych przez Radę Nadzorczą PFRON nie ma innego, który łączyłby tak
rozmaite instrumenty wsparcia, adresowane zarówno do pracodawców, jak i obecnych lub
przyszłych pracowników, celem podniesienia wskaźnika zatrudnienia osób
z niepełnosprawnościami w administracji publicznej.
Z danych zgromadzonych w systemie MIDAS wynika, że dotychczas w module I „Instytucje”
programu „Stabilne zatrudnienie – osoby niepełnosprawne w administracji i służbie
publicznej” zawarto 232 umowy o dofinansowanie na łączną kwotę 6 405 963,86 zł,
w ramach których zaplanowano objąć działaniami aktywizacyjnymi 263 beneficjentów
ostatecznych.
Oferta pomocy finansowej w ramach modułu I „Instytucje” programu „Stabilne zatrudnienie
– osoby niepełnosprawne w administracji i służbie publicznej” jest dostępna dla
wnioskodawców bez ograniczeń lokalizacyjnych i czasowych. Wnioski o dofinansowanie
mogą być składane w trybie ciągłym w Oddziałach PFRON właściwych terytorialnie ze
względu na miejsce zatrudnienia beneficjentów ostatecznych.
Jednocześnie, warto podkreślić, że liczba beneficjentów ostatecznych modułu I „Instytucje”,
którzy utrzymali zatrudnienie u wnioskodawców przez okres dłuższy niż 12 miesięcy,
wynosiła 167, co stanowiło ¾ grupy objętej działaniami aktywizacyjnymi w latach 2017–
2022. Podobny odsetek beneficjentów (73,6) stwierdzono w poprzedniej analizie
przygotowanej z uwzględnieniem danych pozyskanych z wybranych Oddziałów PFRON.
Oprócz tego 25 maja 2023 r. ogłoszony został konkurs nr 1/2023 pn. „Stażysta Plus”
w ramach modułu II programu „Stabilne zatrudnienie – osoby niepełnosprawne
w administracji i służbie publicznej”, kierowany do organizacji pozarządowych, które
w ramach programu przygotują i skierują osoby niepełnosprawne na staż zawodowy
w administracji rządowej. Zarząd PFRON udzielił dofinansowania na realizację trzech
wniosków (po jednym do każdego pakietu stanowisk, na których zostaną zrealizowane staże
zawodowe) na łączną kwotę 15 915 192 zł. Projekty, których realizację przewidziano do 31
grudnia 2024 r., zakładają odbycie co najmniej 3-miesięcznego stażu zawodowego
w urzędach administracji rządowej przez 396 osób z niepełnosprawnościami.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Do 31 marca 2024 r. w ramach ww. projektów zrekrutowano łącznie 223 beneficjentów
ostatecznych, spośród których 100 skierowano na staż zawodowy.
PFRON planuje przeprowadzenie kolejnego konkursu w przedmiocie staży zawodowych.
Jeśli chodzi o tematykę zatrudnienia wspomaganego, planowane w tym zakresie jest
uruchomienie programu, finansowanego ze środków Funduszy Europejskich dla Rozwoju
Społecznego 2021-2027 (FERS). Pierwsze kroki w tym kierunku już poczyniono. 5 czerwca
2024 r. Komitet Monitorujący FERS przyjął uchwałę nr 80 dotyczącą akceptacji założeń do
projektu Standaryzacji Zatrudnienia Wspomaganego w Polsce.
Celem projektu jest przygotowanie rozwiązań, które pozwolą wdrożyć model zatrudnienia
wspomaganego jako trwałego rozwiązania wspierającego aktywność zawodową osób
z niepełnosprawnościami w kraju. Projekt ma charakter koncepcyjny. W jego ramach mają
zostać wypracowane rozwiązania dotyczące systemu wdrożenia modelu zatrudnienia
wspomaganego i niezbędne procedury standaryzujące obszary merytoryczny, organizacyjny
oraz finansowy usługi zatrudnienia wspomaganego
Rozwiązania wypracowane w ramach projektu kierowane będą do osób niepełnosprawnych,
mających szczególne trudności w samodzielnym znalezieniu i utrzymaniu zatrudnienia na
otwartym rynku pracy – osób biernych zawodowo, które nie podejmą zatrudnienia
samodzielnie bez szczególnego, tj. zindywidualizowanego i kompleksowego wsparcia, w tym
w szczególności osób z niepełnosprawnością intelektualną, problemami zdrowia
psychicznego, całościowymi zaburzeniami rozwoju oraz niepełnosprawnościami
sprzężonymi.
Podmiotem realizującym usługę zatrudnienia wspomaganego będą Agencje Zatrudnienia
Wspomaganego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.300.2024
Warszawa, dnia /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 2909, złożoną 10 czerwca 2024 r. przez Panią Poseł
Agnieszkę Buczyńską, w sprawie zatrudnienia osób niepełnosprawnych w administracji
publicznej, przedstawiam poniższe informacje.
W ustawie z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 409) przewidziano
specjalne udogodnienia dotyczące zatrudnienia osób niepełnosprawnych w administracji
publicznej. Zgodnie z art. 28 dyrektor generalny urzędu upowszechnia informacje o wolnych
stanowiskach pracy przez umieszczenie ogłoszeń o naborze w miejscu powszechnie
dostępnym w siedzibie urzędu, w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu oraz w Biuletynie
Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Zgodnie z przywołanym przepisem ogłoszenie o naborze zawiera m.in.:
informację o warunkach pracy na danym stanowisku, co w przypadku Ministerstwa jest
realizowane poprzez informację o dostępności (przystosowaniu bądź jego braku)
budynku, będącego miejscem wykonywania pracy przyszłego pracownika, do potrzeb
osób niepełnosprawnych, w tym osób poruszających się na wózku inwalidzkim;
informację o wskaźniku zatrudnienia osób niepełnosprawnych w urzędzie w miesiącu
poprzedzającym datę upublicznienia ogłoszenia, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, który wynosi co
najmniej 6%.
W przypadku, gdy wskaźnik jest niższy niż 6% w myśl art. 29a ust. 2 ustawy o służbie cywilnej,
pierwszeństwo w zatrudnieniu przysługuje osobie niepełnosprawnej, o ile znajduje
się w gronie pięciu najlepszych kandydatów, spełniających wymagania niezbędne
oraz w największym stopniu spełniających wymagania dodatkowe. Warunkiem skorzystania
przez kandydata będącego osobą niepełnosprawną z uprawnienia w zakresie pierwszeństwa
w zatrudnieniu jest złożenie przez niego aplikacji wraz z kopią dokumentu potwierdzającego
niepełnosprawność.
Analogiczna regulacja dotycząca zatrudnienia osób niepełnosprawnych została zawarta
w art. 13a ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2022r. poz.
530, z późn. zm.).
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Ponadto należy podkreślić, iż Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
(PFRON) realizuje szereg programów na rzecz aktywizacji zawodowej osób
z niepełnosprawnościami, w tym kierowane do chcących znaleźć zatrudnienie
w administracji publicznej. Do programów PFRON, ułatwiających podjęcie pracy
w administracji publicznej, zaliczyć można w szczególności program „Stabilne zatrudnienie”.
Na szczególną uwagę zasługuje program „Stabilne zatrudnienie - osoby niepełnosprawne
w administracji i służbie publicznej”, który został przyjęty do realizacji uchwałą nr 11/2016
Rady Nadzorczej PFRON z 8 grudnia 2016 r. Zgodnie z uchwałą nr 13/2022 Rady Nadzorczej
PFRON z 21 września 2022 r., termin realizacji programu upływa 31 grudnia 2024 r.
Działania prowadzone w jego ramach zostały wpisane w długoterminowe krajowe
przedsięwzięcia i strategie na rzecz osób niepełnosprawnych, tj. rządowy Program
Dostępność Plus 2018–2025 oraz Strategię na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021–
2030.
Na uwagę zasługuje fakt, że program „Stabilne zatrudnienie – osoby niepełnosprawne
w administracji i służbie publicznej” cechuje kompleksowość. Wśród realizowanych obecnie
programów zatwierdzonych przez Radę Nadzorczą PFRON nie ma innego, który łączyłby tak
rozmaite instrumenty wsparcia, adresowane zarówno do pracodawców, jak i obecnych lub
przyszłych pracowników, celem podniesienia wskaźnika zatrudnienia osób
z niepełnosprawnościami w administracji publicznej.
Z danych zgromadzonych w systemie MIDAS wynika, że dotychczas w module I „Instytucje”
programu „Stabilne zatrudnienie – osoby niepełnosprawne w administracji i służbie
publicznej” zawarto 232 umowy o dofinansowanie na łączną kwotę 6 405 963,86 zł,
w ramach których zaplanowano objąć działaniami aktywizacyjnymi 263 beneficjentów
ostatecznych.
Oferta pomocy finansowej w ramach modułu I „Instytucje” programu „Stabilne zatrudnienie
– osoby niepełnosprawne w administracji i służbie publicznej” jest dostępna dla
wnioskodawców bez ograniczeń lokalizacyjnych i czasowych. Wnioski o dofinansowanie
mogą być składane w trybie ciągłym w Oddziałach PFRON właściwych terytorialnie ze
względu na miejsce zatrudnienia beneficjentów ostatecznych.
Jednocześnie, warto podkreślić, że liczba beneficjentów ostatecznych modułu I „Instytucje”,
którzy utrzymali zatrudnienie u wnioskodawców przez okres dłuższy niż 12 miesięcy,
wynosiła 167, co stanowiło ¾ grupy objętej działaniami aktywizacyjnymi w latach 2017–
2022. Podobny odsetek beneficjentów (73,6) stwierdzono w poprzedniej analizie
przygotowanej z uwzględnieniem danych pozyskanych z wybranych Oddziałów PFRON.
Oprócz tego 25 maja 2023 r. ogłoszony został konkurs nr 1/2023 pn. „Stażysta Plus”
w ramach modułu II programu „Stabilne zatrudnienie – osoby niepełnosprawne
w administracji i służbie publicznej”, kierowany do organizacji pozarządowych, które
w ramach programu przygotują i skierują osoby niepełnosprawne na staż zawodowy
w administracji rządowej. Zarząd PFRON udzielił dofinansowania na realizację trzech
wniosków (po jednym do każdego pakietu stanowisk, na których zostaną zrealizowane staże
zawodowe) na łączną kwotę 15 915 192 zł. Projekty, których realizację przewidziano do 31
grudnia 2024 r., zakładają odbycie co najmniej 3-miesięcznego stażu zawodowego
w urzędach administracji rządowej przez 396 osób z niepełnosprawnościami.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Do 31 marca 2024 r. w ramach ww. projektów zrekrutowano łącznie 223 beneficjentów
ostatecznych, spośród których 100 skierowano na staż zawodowy.
PFRON planuje przeprowadzenie kolejnego konkursu w przedmiocie staży zawodowych.
Jeśli chodzi o tematykę zatrudnienia wspomaganego, planowane w tym zakresie jest
uruchomienie programu, finansowanego ze środków Funduszy Europejskich dla Rozwoju
Społecznego 2021-2027 (FERS). Pierwsze kroki w tym kierunku już poczyniono. 5 czerwca
2024 r. Komitet Monitorujący FERS przyjął uchwałę nr 80 dotyczącą akceptacji założeń do
projektu Standaryzacji Zatrudnienia Wspomaganego w Polsce.
Celem projektu jest przygotowanie rozwiązań, które pozwolą wdrożyć model zatrudnienia
wspomaganego jako trwałego rozwiązania wspierającego aktywność zawodową osób
z niepełnosprawnościami w kraju. Projekt ma charakter koncepcyjny. W jego ramach mają
zostać wypracowane rozwiązania dotyczące systemu wdrożenia modelu zatrudnienia
wspomaganego i niezbędne procedury standaryzujące obszary merytoryczny, organizacyjny
oraz finansowy usługi zatrudnienia wspomaganego
Rozwiązania wypracowane w ramach projektu kierowane będą do osób niepełnosprawnych,
mających szczególne trudności w samodzielnym znalezieniu i utrzymaniu zatrudnienia na
otwartym rynku pracy – osób biernych zawodowo, które nie podejmą zatrudnienia
samodzielnie bez szczególnego, tj. zindywidualizowanego i kompleksowego wsparcia, w tym
w szczególności osób z niepełnosprawnością intelektualną, problemami zdrowia
psychicznego, całościowymi zaburzeniami rozwoju oraz niepełnosprawnościami
sprzężonymi.
Podmiotem realizującym usługę zatrudnienia wspomaganego będą Agencje Zatrudnienia
Wspomaganego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --