tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.306.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2895, Pana Posła Artura Łąckiego, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
W ramach środków rezerwy Funduszu Pracy zabezpieczone zostało 50 mln zł na działania
dla powiatów, w których planowane są zwolnienia grupowe.
Podkreślić należy, że w razie konieczności rozwiązania stosunku pracy przez pracodawcę
zatrudniającego co najmniej 20 pracowników (z przyczyn niedotyczących pracowników)
zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach
rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
(tzw. ustawa o zwolnieniach grupowych, Dz.U. z 2024 r. poz. 61).
Zgodnie z art. 2 ustawy pracodawca jest zobowiązany skonsultować zamiar
przeprowadzenia grupowego zwolnienia z działającymi u niego zakładowymi organizacjami
związkowymi. Przedmiotem prowadzonych rozmów winny być przede wszystkim
rozwiązania pozwalające na uniknięcie zwolnień grupowych lub zmniejszenie ich skali,
a także dotyczące spraw pracowniczych związanych z tym zwolnieniem, ewentualnej
możliwości przekwalifikowania lub przeszkolenia zawodowego pracowników, czy uzyskania
przez nich objętych zwolnieniem innego zatrudnienia. Pracodawca jest ustawowo
zobowiązany zawiadomić na piśmie zakładowe organizacje związkowe o: przyczynach
zamierzonego grupowego zwolnienia; liczbie zatrudnionych pracowników i grupach
zawodowych, do których oni należą; grupach zawodowych pracowników objętych zamiarem
grupowego zwolnienia; okresie, w ciągu którego nastąpi takie zwolnienie; proponowanych
kryteriach doboru pracowników do grupowego zwolnienia; kolejności dokonywania
zwolnień pracowników; propozycjach rozstrzygnięcia spraw pracowniczych związanych
z zamierzonym grupowym zwolnieniem, a jeżeli obejmują one świadczenia pieniężne,
pracodawca jest obowiązany dodatkowo przedstawić sposób ustalania ich wysokości.
Pracodawca przekazuje powyższe informacje na piśmie właściwemu powiatowemu
urzędowi pracy, z wyłączeniem informacji dotyczących sposobu ustalania wysokości
świadczeń pieniężnych przysługujących pracownikom. W myśl art. 3 ustawy, w terminie nie
dłuższym niż 20 dni od dnia zawiadomienia, pracodawca i zakładowe organizacje związkowe
zawierają porozumienie. W porozumieniu tym określa się zasady postępowania w sprawach
dotyczących pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia, a także obowiązki
pracodawcy w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia innych spraw pracowniczych
związanych z zamierzonym zwolnieniem grupowym. Jeżeli nie jest możliwe uzgodnienie

-- 1 of 5 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
treści porozumienia ze wszystkimi zakładowymi organizacjami związkowymi, pracodawca
musi uzgodnić jego treść z organizacjami związkowymi, reprezentatywnymi w rozumieniu
art. 253 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2022 r.
poz. 854), z których każda zrzesza co najmniej 5% pracowników zatrudnionych
u pracodawcy.
Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy pracodawca zawiadamia na piśmie właściwy powiatowy
urząd pracy o przyjętych ustaleniach dotyczących grupowego zwolnienia, w tym o liczbie
zatrudnionych i zwalnianych pracowników oraz o przyczynach ich zwolnienia, okresie,
w ciągu którego ma być dokonane zwolnienie, a także o przeprowadzonej konsultacji
zamierzonego grupowego zwolnienia z zakładowymi organizacjami związkowymi lub
z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy.
Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. ustawy pracownikowi, w związku z rozwiązaniem
stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia, przysługuje odprawa pieniężna
w wysokości:
 jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego
pracodawcy krócej niż 2 lata;
 dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego
pracodawcy od 2 do 8 lat;
 trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego
pracodawcy ponad 8 lat.
Ponadto, w razie ponownego zatrudniania pracowników w tej samej grupie zawodowej,
pracodawca powinien zatrudnić pracownika, z którym rozwiązał stosunek pracy w ramach
grupowego zwolnienia, jeżeli zwolniony pracownik zgłosi zamiar podjęcia zatrudnienia
u tego pracodawcy w ciągu roku od dnia rozwiązania z nim stosunku pracy. Pracodawca
powinien ponownie zatrudnić pracownika, o którym mowa w ust.1, w okresie 15 miesięcy od
dnia rozwiązania z nim stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia (art. 9 ust.1 ww.
ustawy).
Kierowany przeze mnie resort monitoruje sytuację grupowych zwolnień i pozostaje w stałym
kontakcie z powiatowymi urzędami pracy w zakresie informacji o przewidzianych formach
pomocy dla zwalnianych pracowników. Główne działania urzędów pracy w 2024 r. to m.in.:
 pomoc dla pracodawców przy opracowywaniu programu dla zwalnianych pracowników,
 spotkania informacyjne oraz online dla pracowników przewidzianych do zwolnienia
celem przedstawienia propozycji pomocy,
 zaangażowanie doradców zawodowych oraz pośredników pracy w spotkania
z pracownikami bezpośrednio w siedzibie pracodawcy,
 uruchamianie punktów informacyjnych w siedzibie urzędu pracy lub pracodawcy,
 przygotowanie charakterystyki zwalnianych osób pod kątem posiadanych kwalifikacji
i kompetencji w celu wykorzystania do oferowania pomocy zwalnianym osobom,
 proponowanie ofert pracy dopasowanych do kwalifikacji i potrzeb pracowników,
 organizacja spotkań z pracodawcami z regionu w formie takich wydarzeń jak targi pracy.
Najczęściej stosowane formy pomocy w programach dla zwalnianych pracowników to:
 pośrednictwo pracy i poradnictwo zawodowe,
 środki na rozpoczęcie działalności gospodarczej,
 szkolenia zawodowe,
 zatrudnienie na miejscach pracy współfinansowanych ze środków Funduszu Pracy
(prace interwencyjne, roboty publiczne itd.),

-- 2 of 5 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
 zatrudnienie w ramach dofinansowania do wynagrodzenia za zatrudnienie
skierowanego bezrobotnego, który ukończył 50 rok życia,
 bony na zasiedlenie,
 bony zatrudnieniowe.
Sytuacja związana ze zwolnieniami grupowymi jest stabilna. Zgodnie z danymi Eurostatu
bezrobocie w Polsce jest najniższe od lat i pozostaje jednym z najniższych w Unii
Europejskiej. W końcu maja szacowana przez Ministerstwo stopa bezrobocia
rejestrowanego wyniosła 5,0% - tj. o 0,1 punktu procentowego mniej w stosunku do kwietnia
br.
Zgłoszenie zwolnień grupowych nie oznacza, że wszystkie osoby zgłoszone do zwolnienia
stracą pracę. W niektórych przypadkach jest to wymóg administracyjny, stawiany firmom
przechodzącym restrukturyzację i część zgłoszonych osób jest zatrudniana w innych
spółkach danego przedsiębiorcy. Na 30 tys. zapowiadanych w 2023 roku zwolnień
grupowych pracodawcy zrealizowali 17 tys. z nich. Dużą część realizowanych w tej chwili
zwolnień zgłoszono jeszcze w ubiegłym roku. Prawie 11% zgłaszanych zapowiedzi zwolnień
grupowych dotyczy tzw. wypowiedzeń zmieniających warunki pracy lub wynagradzania.
Około 37% zgłoszonych do objęcia zwolnieniami grupowymi pracowników w 2024 r.
zostanie zwolnionych z powodu likwidacji zakładu pracy wynikającej np. z przeniesienia
produkcji z Polski. W przypadku banków zapowiadane wcześniej i obserwowane od kilku już
lat zwolnienia są najprawdopodobniej efektem ograniczania zatrudnienia w wyniku
wprowadzania automatyzacji i cyfryzacji w obsłudze klientów oraz kosztów prowadzenia
działalności (np. koszty surowców, energii).
Zgodnie z art. 70 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024 r.
poz. 475 z późn. zm.) pracodawca zamierzający zwolnić 50 i więcej pracowników w okresie
3 miesięcy jest obowiązany uzgodnić z powiatowym urzędem pracy, właściwym dla jego
siedziby lub właściwym ze względu na miejsce wykonywania pracy, zakres i formy pomocy
dla zwalnianych pracowników - w tym pracowników niepełnosprawnych - dotyczące
pośrednictwa pracy, poradnictwa zawodowego oraz szkoleń.
W przypadku zwolnienia monitorowanego, pracodawca jest obowiązany podjąć działania
polegające na zapewnieniu pracownikom przewidzianym do zwolnienia, będącym w trakcie
wypowiedzenia lub w okresie 6 miesięcy po rozwiązaniu stosunku pracy albo stosunku
służbowego, usług rynku pracy realizowanych w formie programu. Wykonawcami programu
mogą być powiatowe urzędy pracy, agencje zatrudnienia lub instytucje szkoleniowe, zaś
finansować go może sam pracodawca, pracodawca i odpowiednie jednostki administracji
publicznej, a także, na podstawie porozumienia, organizacja i osoby prawne przy udziale
pracodawcy. W ramach programu pracodawca może również, na wniosek pracownika,
przyznać mu świadczenie szkoleniowe, przysługujące po rozwiązaniu stosunku pracy lub
stosunku służbowego na czas udziału osoby objętej zwolnieniem w szkoleniach, w okresie
nieprzekraczającym 6 miesięcy. W czasie korzystania ze świadczenia szkoleniowego,
zwolnionemu pracownikowi przysługuje pomoc pod postacią poradnictwa zawodowego,
udzielana przez właściwy, powiatowy urząd pracy. Zwolniony pracownik może zostać
skierowany na jednorazowe szkolenie organizowane i finansowane przez powiatowy urząd
pracy na zasadach określonych w ustawie. Po przyznaniu przez pracodawcę świadczenia
szkoleniowego, powiatowy urząd pracy refunduje pracodawcy składki na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe finansowane ze środków własnych pracodawcy, w wysokości
określonej w odrębnych przepisach. Pracodawca wypłaca co miesiąc zwolnionemu

-- 3 of 5 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
pracownikowi - na podstawie zawartej z nim umowy, począwszy od miesiąca, w którym
pracownik rozpoczął szkolenie - świadczenie szkoleniowe w wysokości równej
wynagrodzeniu pracownika, obliczanemu jak za urlop wypoczynkowy, nie wyższej jednak niż
200% minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Ze względu na dobrą sytuację na rynku pracy i potrzeby kadrowe wielu pracodawców oraz
możliwości aktywizacji zawodowej z wykorzystaniem środków Funduszu Pracy,
w Ministerstwie, na chwilę obecną, nie planuje się wprowadzania dodatkowych form
motywacji finansowej, mających odwieźć przedsiębiorców od ewentualnych decyzji
związanych z redukcją zatrudnienia.
Obecny rozwój gospodarki jest skupiony wokół transformacji energetycznej i cyfrowej,
w związku z czym udostępnianie firmom propozycje koncentrują się na wspieraniu tych
obszarów. Za przykład posłużyć mogą programy uruchamiane za pośrednictwem Polskiej
Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) w ramach Programu Fundusze Europejskie dla
Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027. Działania w tym kierunku określa zarówno unijna
Strategia Małych i Średnich Przedsiębiorstw (MŚP), jak i krajowe plany i strategie, w tym
Strategia Produktywności 2030, mająca dostosować polską gospodarkę do globalnych
trendów.
Korzyści, które przedsiębiorcy mogą uzyskać z transformacji cyfrowej i energetycznej to
przede wszystkim obniżenie kosztów i zwiększenie wydajności. Spójne z tym kierunkiem
rozwoju są również inne plany i programy krajowe, takie jak Krajowy Plan Działań na rzecz
Zatrudnienia czy Program Rozwoju Kompetencji Cyfrowych do 2030 r. Przedsiębiorcy
mogą, w szerokim zakresie, korzystać z pomocy takich instytucji jak Grupa Polskiego
Funduszu Rozwoju (PFR), w tym PARP, Agencji Rozwoju Przemysłu (ARP), Banku
Gospodarstwa Krajowego (BGK) oraz 340 powiatowych urzędów pracy. Wsparcie może być
udzielone przedsiębiorcy w różnych formach, np. w postaci szkoleń, doradztwa,
finansowania, ulg, odliczeń i zwolnień podatkowych oraz ulg i umorzeń w składkach do
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Aby móc ubiegać się o wsparcie należy spełnić warunki
lub cele danego programu. Wymienione instytucje są angażowane do realizacji programów
finansowanych ze środków krajowych i unijnych.
Przedsiębiorcy, korzystając ze wsparcia PARP, mogą uzyskać pomoc finansową
i kompetencyjną w ramach programów unijnych czy Akademii PARP, zapewniającej dostęp
do bezpłatnych kursów e-learningowych dla osób chcących założyć lub prowadzących
działalność gospodarczą (kursy są prowadzone w pięciu obszarach: finanse, marketing,
prawo, zarządzanie i kompetencje osobiste). Oferta Akademii jest systematycznie
uzupełniana o nowe kursy. BGK oferuje przedsiębiorcom m.in. kredyty obrotowe lub
inwestycyjne, system gwarancji i poręczeń, w tym gwarancje de minimis. Gwarancje służą
zabezpieczeniu spłaty kredytu i są skierowane w szczególności do firm, które nie dysponują
odpowiednim zabezpieczeniem kredytu. ARP ma szeroką ofertę pożyczek dla klientów
z sektora MŚP o obrotach powyżej 4 mln zł i posiadających dodatnie wyniki za ostatni rok
obrotowy. ARP, w ramach Polityki Nowej Szansy, udziela także zwrotnej pomocy finansowej
na zapewnienie płynności firmie na czas potrzebny do opracowania planu restrukturyzacji
lub przeprowadzenia likwidacji. Krajowy Punkt Kontaktowy ds. Instrumentów Finansowych
Programów Unii Europejskiej (KPK) udziela informacji nt. możliwości otrzymania
preferencyjnego finansowania ze środków unijnych, w tym z Programu InvestEU.

-- 4 of 5 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Wsparcie dla przedsiębiorców dostępne jest również w ramach Europejskiej Sieci
Przedsiębiorczości (EEN), oferującej usługi dostosowane do potrzeb MŚP, aby mogły
rozwinąć swój potencjał. Jest to największa na świecie sieć wsparcia dla przedsiębiorców.
W Polsce funkcjonuje 28 ośrodków EEN zgrupowanych w 4 konsorcjach. Ośrodki EEN
pomagają w znalezieniu partnerów biznesowych, organizują wyjazdy w ramach giełd
kooperacyjnych i misji handlowych na całym świecie, świadczą usługi z zakresu transferu
technologii (w tym audyty technologiczne). EEN zapewnia też wsparcie doradców ds.
zrównoważonego rozwoju, udzielających porad w zakresie inwestowania
w zasobooszczędne procesy oraz infrastrukturę o obiegu zamkniętym. współpracując
z Europejskimi Hubami Innowacji Cyfrowych.
Podejmowane są ponadto działania legislacyjne. Opracowany w Ministerstwie Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej projekt ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia zawiera
szereg rozwiązań korzystnych dla pracodawców i osób poszukujących zatrudnienia.
Planowane zmiany dotyczące form pomocy, realizowanej przez urzędy pracy, to m.in.:
 zmiana priorytetów dla publicznych służb zatrudnienia przez nastawienie na większą
współpracę z przedsiębiorcami i realizację ich potrzeb,
 zmniejszenie biurokracji i obowiązków sprawozdawczych dla przedsiębiorców,
 zwiększenie dostępu do Krajowego Funduszu Szkoleniowego, który dotychczas
pozwalał na dofinansowanie kształcenia/szkolenia pracowników i pracodawców,
o osoby prowadzące firmy jednoosobowe oraz pracujące na podstawie umów
cywilnoprawnych,
 uelastycznienie atrakcyjnych dla przedsiębiorców form pomocy, np. refundacji kosztów
wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy, kosztów wyposażenia lub doposażenia
specyficznych stanowisk pracy związanych ze wsparciem dla dzieci niepełnosprawnych
czy pożyczki na utworzenie stanowiska pracy.
Kierowane przeze mnie ministerstwo na bieżąco monitoruje sytuację na rynku pracy,
współpracując z samorządami lokalnymi i innymi instytucjami.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz- Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 5 of 5 --