Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DFE-WNF.050.18.2024.MK
3235498.12711201.10233148
Warszawa, 24-06-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Anity Kucharskiej - Dziedzic w sprawie Programu
usuwania folii rolniczych i innych odpadów pochodzących z działalności rolniczej,
(K10INT2876), poniżej przekazuję odpowiedzi na zadane pytania.
1. Ostatni nabór wniosków w przedmiotowym programie realizowany był w okresie od 2
stycznia do 31 marca 2023 roku. Czy Ministerstwo planuje uruchomienie kolejnego
naboru w ramach tego programu? Jeżeli tak, to kiedy on ruszy i jakimi środkami będzie
dysponował NFOŚiGW w jego ramach?
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej1 obciążony jest
finansowaniem innych zadań wynikających m.in. z obowiązku ustawowego, w szczególności
corocznymi wpłatami na rzecz Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg, obecnie nie jest
możliwe ogłoszenie przez Fundusz kolejnego naboru wniosków na rok 2024 w ramach
programu priorytetowego Usuwanie folii rolniczych i innych odpadów pochodzących z
działalności rolniczej2. Powyższe zobowiązania finansowe znacząco ograniczają możliwości
przyznania przez Fundusz dodatkowych środków na realizację jakichkolwiek programów.
Niemniej jednak, po zakończeniu realizacji przedsięwzięć w ramach już zawartych umów o
dofinansowanie, Fundusz dokona rozeznania zapotrzebowania na wsparcie finansowe dla
kolejnych inwestycji i rozważy celowość kontynuacji Programu. Należy jednak zaznaczyć,
że uruchomienie kolejnego naboru wniosków uwarunkowane będzie dostępnością środków
w budżecie na realizację Programu oraz określeniem wpływów środków do NFOŚiGW,
które będą mogły być redystrybuowane na ten cel.
2. Jakie dodatkowe działania planuje wdrożyć Ministerstwo w zakresie pomocy w utylizacji
odpadów poprodukcyjnych w rolnictwie?
Na wstępie należy wyjaśnić, że każdy wytwórca odpadów zobowiązany jest do właściwego
ich zagospodarowania zgodnie z przepisami prawa.
Zasady ogólne gospodarki odpadami określone są w ustawie o odpadach3. Ustawa o
odpadach nie zawiera szczególnych regulacji i zasad postępowania z odpadami
pochodzącymi z rolnictwa, zastosowanie więc znajdą zasady ogólne gospodarki odpadami.
1 dalej: NFOŚiGW lub Fundusz
2 dalej: Program
3 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U z 2023 r. poz. 1469)

-- 1 of 4 --

W zakresie odpowiedzialności za powstałe odpady należy stwierdzić, że jedną z
podstawowych zasad gospodarki odpadami jest zasada, że „zanieczyszczający płaci”. Koszty
gospodarowania odpadami, w tym koszty związane z niezbędną infrastrukturą i jej
eksploatacją, są ponoszone przez pierwotnego wytwórcę odpadów lub przez obecnego lub
poprzedniego posiadacza odpadów.
Wytwórca odpadów jest obowiązany do gospodarowania wytworzonymi przez siebie
odpadami. W przypadku gdy odpady powstają w związku z prowadzaną działalnością
rolniczą, wytwórcą tych odpadów oraz jednocześnie podmiotem odpowiedzialnym za ich
zagospodarowanie, co do zasady będzie podmiot prowadzący tę działalność.
Wytwórca odpadów jest obowiązany przekazać wytworzone przez siebie odpady
podmiotom prowadzącym profesjonalną działalność w zakresie gospodarki odpadami (art.
27 ustawy o odpadach). Ustawa przewiduje wyjątki od tej zasady, m.in. niektóre rodzaje
odpadów wytwarzanych przez rolników mogą być poddane zagospodarowaniu na własne
potrzeby. Szczegółowa lista takich rodzajów i dopuszczalne metody ich odzysku zostały
określone w rozporządzeniu w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub
jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na
potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku4.
Odpady powstające z działalności rolniczej nie są odpadami komunalnymi, w związku z czym
co do zasady nie są objęte zorganizowanym przez gminę systemem odbioru odpadów
komunalnych i gminy nie kontrolują w jaki sposób rolnicy postępują z tymi odpadami.
Ewentualną kontrolę w zakresie prawidłowego postępowania z tymi odpadami może
prowadzić np. inspekcja ochrony środowiska. Podmiotami odpowiedzialnymi za
zagospodarowanie odpadów innych niż odpady komunalne (np. z działalności
przemysłowej, usługowej czy rolniczej) są wytwórcy tych odpadów. Rolnicy wytwarzający
odpady takie jak: folia po sianokiszonkach, big bagi, sznurki, siatka, zużyta agrowłóknina, itp.
zobowiązani są do przekazywania odpadów podmiotom świadczącym usługi właściwego ich
zagospodarowania.
Art. 22 ustawy o odpadach przewiduje również możliwość przeniesienia (w przypadkach
określonych w przepisach odrębnych) kosztów gospodarowania odpadami na producenta
produktu lub podmiot wprowadzający produkt na terytorium kraju (jest to tzw. Rozszerzona
Odpowiedzialność Producenta-ROP). Przepisy takie nie zostały określone w odniesieniu do
produktów takich jak np. folia wykorzystywana w rolnictwie. Docelowo odpowiedzialność
za stworzenie możliwości zagospodarowania odpadów i współfinansowanie tych działań
powinno leżeć po stronie wprowadzających produkty lub opakowania, w szczególności folie
rolnicze, w ramach wynikającej z prawa UE rozszerzonej odpowiedzialności producenta
(ROP).
Biorąc pod uwagę przechodzenie na zasooboszczędną gospodarkę o obiegu zamkniętym,
powstawanie odpadów należy zminimalizować oraz wspierać opracowywanie technologii
pozwalającej na ich zagospodarowanie w procesach przygotowania do ponownego użycia i
recyklingu. Rozwiązania w zakresie zagospodarowania odpadów rolniczych powinny iść w
kierunku ograniczania ilości tych odpadów.
Jednocześnie zapewniam, że sytuacja na krajowym rynku gospodarki odpadami jest
przedmiotem monitorowania i stałej analizy w Ministerstwie Klimatu w związku z czym,
wychodząc naprzeciw zgłaszanym postulatom dotyczącym zagospodarowania odpadów
rolniczych ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku
4 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby
fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne,
oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016 r. poz. 16)

-- 2 of 4 --

w gminach oraz niektórych innych ustaw5 wprowadzono możliwość zapewnienia przez
gminę odpłatnego przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów
komunalnych (PSZOK) odpadów z działalności rolniczej6.
Ponadto ww. ustawa nakłada obowiązek udostępniania na stronie internetowej urzędu
gminy oraz w sposób zwyczajowo przyjęty informacje o adresach punktów zbierania
odpadów folii, sznurka oraz opon, powstających w gospodarstwach rolnych lub zakładów
przetwarzania takich odpadów, jeżeli na obszarze gminy są położone gospodarstwa rolne7.
Oprócz ww. działań, w ustawie o odpadach8 wprowadzono ułatwienie dla rolników
gospodarujących na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha polegające na tym, iż nie
mają oni obowiązku uzyskania wpisu do rejestru, który stanowi integralną część Bazy
danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami. Są oni również
zwolnieni z obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów.
Odnosząc się do działań na przyszłość, należy wskazać że wśród rekomendowanych działań
w zakresie zapobiegania powstawaniu odpadów KPGO 2028 przewiduje działanie
Promowanie i wspieranie działań służących zastępowaniu materiałów stosowanych w
działalności rolniczej materiałami przyjaznymi środowisku w celu wyeliminowania odpadów
problematycznych np. folii rolniczych z tworzyw sztucznych. Czas realizacji jest przewidziany
na lata 2024-2028. Organ wykonujący to minister właściwy do spraw rolnictwa. Na chwilę
obecną Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie posiada informacji na temat działań
planowanych przez ten resort.
Ponadto ustawa o odpadach przewiduje możliwość zwolnienia z konieczności uzyskania
zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Zgodnie z art. 45 ust. 3 ustawy o odpadach minister
właściwy do spraw gospodarki w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw klimatu
określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje i ilość odpadów, jakie mogą być objęte
zwolnieniem, o którym mowa w ust. 1 pkt 7 i 8, oraz metodę przetwarzania odpadów, która
ma być zastosowana, a w przypadku odpadów niebezpiecznych – także szczegółowe
warunki zwolnień w zakresie odzysku odpadów, kierując się właściwościami odpadów oraz
potencjalnym zagrożeniem dla środowiska w trakcie przetwarzania odpadów. W przypadku
rozpoczęcia prac nad tym rozporządzeniem możliwe jest ewentualne rozważenie przyjęcia
pewnych rozwiązań w tym zakresie, po propozycjach czy też współpracy resortu
odpowiedzialnego za sprawy z zakresu infrastruktury wsi (w tym gospodarki odpadami),
jakim jest resort rolnictwa i rozwoju wsi.
3. Czy funkcjonują obecnie inne programy niż Program usuwania folii rolniczych i innych
odpadów pochodzących z działalności rolniczej, mające na celu ochronę środowiska
naturalnego przez zanieczyszczeniami pochodzącymi z produkcji rolniczej?
Na chwilę obecną NFOŚiGW nie posiada w swojej ofercie innych programów mających na
celu ochronę środowiska naturalnego przed zanieczyszczeniami pochodzącymi z produkcji
rolnej.
Fundusz wspiera finansowo szereg innych działań mających na celu prawidłowe
postępowanie z odpadami poprzez program „Racjonalna gospodarka odpadami” –
wspierane są inwestycje w instalacje przetwarzające odpady i ich selektywną zbiórkę.
5 Dz. U. z 2019 r. poz. 1579
6 Art. 6ra ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024r.
poz. 399, z późn. zm.)
7 Art. 3 ust. 2 pkt 9 lit. f ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
8 Dz. U. z 2023 r. poz. 1469

-- 3 of 4 --

Należy wyjaśnić, że sprawy z zakresu infrastruktury wsi (w tym w szczególności gospodarki
odpadami) znajdują się w zakresie działu administracji rządowej „Rozwój wsi”, a więc
ministrem właściwym w sprawach zagospodarowania odpadów z rolnictwa jest Minister
Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
4. Jakiej wysokości budżet na realizację celu programu dla bezzwrotnych form
dofinansowania został dotychczas wykorzystany i ile gmin z niego skorzystało?
W ramach programu priorytetowego Usuwanie folii rolniczych i innych odpadów
pochodzących z działalności rolniczej, do końca maja 2024 r. NFOŚiGW wypłacił ponad 66
mln zł dofinansowania w formie dotacji. W ramach 4 naborów wniosków (jeden pilotażowy
dla 7 gmin z woj. mazowieckiego oraz 3 ogólnopolskie) w fazie realizacji znalazło się 2 605
umów o dofinansowanie w ramach:
 programu pilotażowego - 7 umów;
 nabór I – 861 umów;
 nabór II – 852 umowy;
 nabór III – 885 umów.
Niektóre gminy realizowały umowy na podstawie wniosków złożonych w kilku naborach.
5. Jaka masa odpadów poddanych odzyskowi lub unieszkodliwieniu została z tego tytułu
dotychczas osiągnięta?
W ramach dotychczas zrealizowanych przedsięwzięć, odzyskowi lub unieszkodliwieniu
poddanych zostało ponad 104 tys. ton odpadów pochodzących z działalności rolniczej, tj.
folii rolniczych, siatki i sznurka do owijania balotów, opakowań po nawozach i typu Big Bag.
Proszę o przyjęcie powyższych wyjaśnień,
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 4 of 4 --