Interpelacja w sprawie unieważnienia przetargów na budowę terminali zbożowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2856
do ministra infrastruktury
w sprawie unieważnienia przetargów na budowę terminali zbożowych
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 16-05-2024
Szanowny Panie Premierze,
opinia publiczna i eksperci branżowi z zaskoczeniem przyjmują kolejne informacje o unieważnionych przetargach na budowę terminali zbożowych w Polsce. W ostatnim czasie taka decyzja padła w odniesieniu do portu w Gdańsku, gdzie procedura została odwołana. Budzi to uzasadnione obawy o przyszłość polskiego eksportu, gdyż w obecnej sytuacji trudno mówić o zwiększeniu możliwości przeładunkowych w naszym kraju. Tymczasem jest to potrzebny kierunek, aby przede wszystkim usprawnić eksport polskiego zboża.
Pojawiają się pytania, czy z tego powodu rolnicy z Polski będą zmuszeni do transportowania zbiorów do zagranicznych portów, np. w Niemczech, co trudno byłoby uznać za zgodne z interesem ekonomicznym naszego kraju. Stoję na stanowisku, że tego rodzaju strategiczne inwestycje powinny być jednym z priorytetów państwa. Ich realizacja przyniesie wiele długofalowych korzyści i pozwoli na zwiększenie znaczenia gospodarczego Polski.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Co jest przyczyną unieważnienia przetargów na budowę terminali zbożowych w Gdyni i Gdańsku?
Czy jest szansa na szybkie rozpoczęcie tych inwestycji, aby usprawnić eksport polskiego zboża?
Czy planowane są inne rozwiązania, które pozwolą na sprawny przeładunek tych towarów?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Arkadiusz Marchewka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9808 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGMiZS-7.054.8.2024
Warszawa, 04 lipca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2856 Posłanki na Sejm RP Pani Pauliny Matysiak,
w sprawie unieważnienia przetargów na budowę terminali zbożowych, przy piśmie z dnia
10 czerwca br., niniejszym przedstawiam następujące informacje.
1. Co jest przyczyną unieważnienia przetargów na budowę terminali zbożowych
w Gdyni i Gdańsku?
Oba przetargi były unieważnione decyzjami zarządów tych portów. Minister
Infrastruktury, działający w imieniu Skarbu Państwa jako akcjonariusza ZMP, nie posiada
kompetencji do podejmowania decyzji bądź ingerowania w prowadzone przez Spółki
postępowania przetargowe. Procedura przetargowa wszczęta przez poprzedni Zarząd
Morskiego Portu Gdynia S.A. we wrześniu 2022 roku była realizowana do 25.04.2024 r.,
kiedy to decyzją nowego Zarządu Spółki została zakończona unieważnieniem
na podstawie specyfikacji postępowania.
Odnośnie do portu gdańskiego należy wskazać, że zgodnie z komunikatem dotyczącym
odwołania Przetargu nr 1/SRH/2 opublikowanym przez Zarząd Morskiego Portu Gdańsk
S.A. w dn. 20 maja 2024 r. na stronie internetowej zarządu, przetarg był przedmiotem
zainteresowania kilku podmiotów, które skierowały do spółki szereg pytań i wątpliwości
dotyczących jego warunków. W wyniku tego, Zarząd Morskiego Portu Gdańsk S.A. podjął
decyzję o odwołaniu przetargu, celem opracowania nowych warunków na podstawie
zgłoszonych uwag, z intencją przeprowadzenia nowego postępowania przetargowego.
2. Czy jest szansa na szybkie rozpoczęcie tych inwestycji, aby usprawnić eksport
polskiego zboża?
Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A. w dniu 23.05.2024 r. ogłosił nowe postępowanie
przetargowe. Termin składania ofert upływa 03.07.2024 r. o godz. 10.00, a rozstrzygnięcie
przetargu spodziewane jest do końca roku. Do tego czasu tymczasowym operatorem
pozostanie dotychczasowy, tymczasowy dzierżawca.
Szczegółowe informacje na temat prowadzonego przez ZMP Gdynia S.A. postępowania
przetargowego dostępne są pod adresem: https://www.port.gdynia.pl/przetarg/23-05-
2024-r-postepowanie-na-dzierzawe-terminalu-zbozowego/.
-- 1 of 4 --
2
Zarząd Morskiego Portu Gdańsk S.A. jest w trakcie opracowywania warunków nowego
przetargu na podstawie otrzymanych wcześniej uwag i zapytań. Zarząd spółki planuje
ogłoszenie postępowania przetargowego obejmującego teren, na którym będzie mógł być
zlokalizowany terminal rolno-spożywczy, jeszcze w tym roku.
3. Czy planowane są inne rozwiązania, które pozwolą na sprawny przeładunek
tych towarów?
Należy podkreślić, że polskie porty morskie są przygotowane do obsługi zboża. W skali
jednego miesiąca porty Gdańsk, Gdynia, Szczecin i Świnoujście są w stanie przeładować
ponad 1 mln ton tego towaru. Maksymalne zdolności przeładunkowe w tym zakresie
szacowane są na ok. 15 mln ton w skali roku. W roku 2023 w portach Gdańsk, Gdynia,
Szczecin i Świnoujście przeładowano w sumie ok. 9,351 mln ton zboża, z kolei przez
pierwsze 5 miesięcy 2024 roku w polskich portach przeładowanych zostało ok. 4,2 mln
ton. W przypadku zespołu portowego Szczecin-Świnoujście zdolności przeładunkowe
zboża wynoszą 4,06 mln ton/rok, z czego wolne zdolności przeładunkowe do końca br.
zarząd portów szacuje na ponad 800 tys. ton.
Ponadto, zarządy portów oraz działający w portach operatorzy przeładunkowi realizują
działania, w tym te o charakterze stricte inwestycyjnym, które mają na celu dodatkowe
wzmocnienie potencjału polskich struktur portowych.
W Porcie Gdynia realizowane są następujące inwestycje w zakresie obsługi produktów
typu „agro”:
i. Budowa nowego magazynu do składowania zboża na terminalu HES (inwestycja
w trakcie realizacji),
ii. Modernizacja nabrzeża Indyjskiego przy terminalu Mondry w ramach pogłębiania
portu, co umożliwi przyjmowanie statków klasy Baltimax,
iii. Rozbudowa terminala intermodalnego w zachodniej części portu,
iv. Budowa zsypni kolejowych i magazynów (silosów) na terminalu OT Port Gdynia,
które umożliwią rozładunek wagonów kolejowych na nabrzeżach, na których
operuje terminal OTPG.
Dodatkowo, jako inwestycje zakończone w porcie Gdynia należy wskazać:
i. Modernizację nabrzeża Norweskiego, które aktualnie w 100% służy
przeładunkom płodów rolnych,
ii. Pogłębienie portu przy nabrzeżu Rumuńskim, przy którym aktualnie obsługiwane
są w całości statki ze zbożem klasy Baltimax,
iii. Pogłębienie i modernizację nabrzeży Szwedzkiego i Holenderskiego przy
terminalu HES.
Planowana jest także budowa zsypni kolejowych i magazynów (silosów) na terminalu OT
Port Gdynia, które umożliwią rozładunek wagonów kolejowych na nabrzeżach, na których
operuje terminal OTPG.
-- 2 of 4 --
3
Do najważniejszych zaplanowanych inwestycji związanych z obsługa produktów „agro”
w Porcie Gdańsk należą:
i. Przygotowanie infrastruktury portowej gwarantującej odpowiedni poziom
organizacji operacji logistycznych związanych z dowozem, badaniami oraz
załadunkiem zboża na statki – planowane jest wykonanie utwardzenia terenu dla
miejsc odstawczych aut ciężarowych przy ul. Śnieżnej i Handlowej,
ii. Pogłębienie nabrzeża Zakrętu Pięciu Gwizdków – pogłębienie ma na celu
zwiększenie zanurzenia statków, co spowoduje możliwość załadunku większej
ilości zboża przez spółkę Magrol,
iii. Przebudowa nabrzeża Szczecińskiego – celem inwestycji jest umożliwienie
cumowania przy nabrzeżu większych statków oraz ujednolicenie linii odbojowej
w stosunku do sąsiedniego odcinka nabrzeża, co zwiększy możliwości operacyjne
wzdłuż nabrzeża.
Inwestycje już zrealizowane w Porcie Gdańsk obejmują:
i. Przygotowanie infrastruktury gwarantującej odpowiedni poziom organizacji
operacji logistycznych związanych z dowozem, badaniami oraz załadunkiem zboża
na statki oraz zwiększenie o ok. 600 miejsc odstawczych dla aut ciężarowych,
co przyczyni się do wyeliminowania ryzyka potencjalnych zatorów na drogach
dojazdowych do i w samym porcie. Maksymalna liczba samochodów ciężarowych
na parkingach odstawczych ZMP Gdańsk S.A. wynosi 850 pojazdów. W okresie od
stycznia do czerwca 2024 r. wykorzystanie parkingów wyniosło od 234 do 601
ciężarówek (tj. od 27% do 70%). Największe natężenie ruchu parkingowego miało
miejsce w maju br., natomiast najmniejsze w lutym br.,
ii. Zwiększenie liczby punktów badań próbek zbóż na terenie Portu Gdańsk. Obecnie
jest ich 4 szt. w różnych lokalizacjach. Nieprzerwane funkcjonowanie punktów
badań próbek stało się możliwe po zamontowaniu przez ZMP Gdańsk S.A.
zadaszeń w postaci lekkich hal namiotowych. Zadaszenia stanowią zabezpieczenie
przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, które wykluczają możliwość
przeprowadzania badań,
iii. Rozbudowanie infrastruktury sieciowej w związku z realizacją nowych inwestycji
w technologii utwardzeń terenu (związane z dodatkowymi miejscami
odstawczymi dla aut ciężarowych),
iv. Magazyn o zdolności składowania 23 000 ton, dedykowany pod produkty
zbożowe, zrealizowany przez operatora Speed na Nabrzeżu Wiślanym. Oddany do
użytku w listopadzie 2023 r.
Istotnymi są także inwestycje w obszarze przeładunków „agro”, dokonane przez
operatorów w gdańskim porcie, tj. zakup taśmociągu mobilnego do załadunku na burtę
statku, zakup specjalistycznych urządzeń umożliwiających przyjęcie oraz rozładunek
kontenerów z produktami zbożowymi, budowa hal namiotowych do składowania zbóż
i innych produktów rolnych.
Do najważniejszych inwestycji w Portach Szczecin i Świnoujście należą m.in.:
i. Poprawa dostępu od strony wody dzięki inwestycji polegającej na pogłębieniu
i poszerzeniu toru dostępowego do portu w Szczecinie.
-- 3 of 4 --
4
Obecna głębokość toru to 12,5 m, co pozwala na obsługę statków o zanurzeniu
do 11 m (wcześniej było to 9,15 m). Zarząd Morskich Portów Szczecin
i Świnoujście S.A. prowadzi obecnie prace mające na celu pogłębienie basenów
portowych i dostosowanie ich do głębokości toru wodnego. Prowadzone są prace
w rejonie przeładunków masowych („Poprawa dostępu do portu w Szczecinie
w rejonie Basenu Kaszubskiego”) i drobnicowych („Poprawa dostępu do portu
w Szczecinie w rejonie Kanału Dębickiego”). Przewidywane zakończenie prac
to druga połowa 2025 r. Jedno z nabrzeży w rejonie przeładunków masowych –
nb. Chorzowskie będzie mogło przyjmować statki o zanurzeniu do 11 m już pod
koniec 2024 roku. Jednak co najważniejsze z punktu widzenia przeładunków
„agro”, to pogłębienie basenu przy nabrzeżu Zbożowym do głębokości 12,5 m
(„Dostosowanie nabrzeża Zbożowego w porcie w Szczecinie do głębokości 12,5
m"). Nabrzeże to obsługuje największy elewator zbożowy Szczecin Bulk Terminal.
Przewidywane zakończenie inwestycji wraz z odbiorami – koniec I kw. 2025 r.
ii. Działania podjęte przez operatorów portowych w celu zwiększenia zdolności
przeładunkowej zbóż i towarów „agro” masowych.
Spółka OT Port Świnoujście prowadzi zaawansowane prace, które polegają
na połączeniu technologicznym istniejących magazynów płaskiego składowania
z głębokowodnym nabrzeżem Chemików w porcie wewnętrznym w Świnoujściu,
mogącym obsługiwać jednostki masowe i typu post-panamax o nośności DWT 80-
100 tys. ton. Zakłada się instalacje urządzeń załadowczych, tzw. „shiploaderów”,
oraz montaż niezbędnych urządzeń transportowych, tj. np. wag dozujących, wież
przesypowych itp. Wykonanie zaplanowanych działań pozwoli na zwiększenie
zdolności przeładunkowej z 300 ton do 1200 ton na godzinę, czyli do 20 000 ton
na dobę – co pozwoli na zwiększenie potencjału terminala (jeżeli chodzi
o przeładunki zbóż – do 2 mln ton rocznie). Spodziewane zakończenie projektu
- lipiec 2025 r.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Arkadiusz Marchewka
Sekretarz Stanu
-- 4 of 4 --