Interpelacja nr 2855
Interpelacja w sprawie nielegalnych składowisk odpadów
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie nielegalnych składowisk odpadów
Interpelacja nr 2855
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie nielegalnych składowisk odpadów
Zgłaszający: Łukasz Ściebiorowski
Data wpływu: 16-05-2024
Temat i fakt nielegalnego składowania odpadów, zwłaszcza tych niebezpiecznych, od wielu lat elektryzuje opinię publiczną i mieszkańców wielu miejscowości w Polsce. Zwłaszcza w ostatnich kilku latach problem ten narastał i poprzedni rząd nie podjął skutecznych działań, aby temu przeciwdziałać.
W Siemianowicach Śląskich w dzielnicy Michałkowice, przy ul. Wyzwolenia, 10 maja wybuchł pożar nielegalnego składowiska odpadów. Jego powierzchnia objęła całe składowisko – ok. 6 tys. metrów kwadratowych. Kłęby czarnego dymu były widoczne z wielu kilometrów. Heroiczna postawa służb ratunkowych pozwoliła ugasić pożar, jednak jego konsekwencje mają wpływ na stan przyrody nie tylko w najbliższym otoczeniu, ale również w całym regionie. Zanieczyszczone zostały cieki wodne. W wyniku pożaru i akcji ratowniczej substancje gaśnicze oraz wypłukane chemikalia ze składowiska trafiły do pobliskiego Rowu Michałkowickiego, który wpada do rzeki Brynica, a ta łączy się poprzez Przemszę z Wisłą.
Pożar ten nie był oczywiście jedyny w ostatnim czasie. Podobne przypadki w różnej skali odnotowywane są w całym kraju. W każdej niemal części Polski zlokalizowane są nielegalne składowiska odpadów (chemikalia, opony, materiały poprodukcyjne, budowlane itp.), które stanowią realne zagrożenie dla środowiska i zdrowia mieszkańców. Stanowią również bardzo duży problem dla lokalnych samorządów. Nawet jeśli ustalony jest właściciel terenu, na którym składowane są takie odpady, czy też podmiot, który je tam zdeponował, brakuje skutecznych narzędzi do wyegzekwowania ich usunięcia. Zadanie to spada właśnie na lokalne samorządy, dla których stanowi to bardzo duże obciążenie finansowe, często ponad możliwości budżetowe.
Przykładem niech będzie tu nielegalne składowisko odpadów w Piekarach Śląskich przy ul. Konarskiego 2, gdzie od kilku lat składowanych jest blisko 300 pojemników zawierających różne, niewiadomego pochodzenia ciecze. Konsekwentnymi działaniami miasto Piekary Śląskie doprowadziło do tego, że winny poniósł karę. Od stycznia 2023 r. prezes spółki, na której terenie składowane są pojemniki z odpadami niebezpiecznymi, odbywa karę więzienia. Uprawomocniła się także decyzja dotycząca usunięcia tych odpadów przez właściciela, który jednak nie podjął w tej kwestii żadnych czynności. Miasto i mieszkańcy dalej pozostali z problemem. Mauzery z niebezpiecznymi odpadami wciąż zalegają na wspomnianym terenie. Koszt zastępczej utylizacji na koszt miasta to blisko 3 mln, który byłby olbrzymim wyzwaniem finansowym, nie wspominając o rezygnacji z innych ważnych i obligatoryjnych zadań samorządu.
Rys historyczny powyższej sprawy składowania niebezpiecznych odpadów przy ul. Konarskiego 2 w Piekarach Śląskich:
Po uzyskaniu informacji na temat odpadów zdeponowanych przy ul. Konarskiego 2 w Piekarach Śląskich tutejszy organ przeprowadził stosowne postępowanie administracyjne. Decyzją z dnia 4.10.2017 r. prezydent miasta Piekary Śląskie nakazał spółce CLIF sp. z o.o. usunięcie odpadów zdeponowanych na terenie przy ul. Konarskiego 2 w Piekarach Śląskich (około 250 mauzerów z substancjami niebezpiecznymi). Decyzją z dnia 7.03.2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości powyższą decyzję oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie tutejszy organ wszczął postępowanie w sprawie usunięcia przedmiotowych odpadów wobec właściciela nieruchomości, na której je zdeponowano, tj. spółki Servis Area sp. z o.o., wydano decyzję nr 70 z dnia 24.06.2019 r. nakazującą usunięcie odpadów. Od ww. decyzji strona wniosła odwołanie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach ją uchyliło i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją nr 139 z dnia 23.10.2020 r. prezydent miasta Piekary Śląskie nakazał spółce Servis Area sp. z o.o. usunięcie przedmiotowych odpadów. W wyniku wniesionego odwołania od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w dniu 6.04.2021 r. uchyliło decyzję organu I instancji oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu 28.09.2021 r. prezydent miasta Piekary Śląskie decyzją nr 93 nakazał spółce Servis Area sp. z o.o. usunięcie odpadów zdeponowanych przy ul. Konarskiego 2 w Piekarach Śląskich. Ze względu na fakt, iż strona nie wniosła odwołania od ww. decyzji, pismem z dnia 24.02.2022 r. tutejszy organ zwrócił się do spółki Servis Area sp. z o.o. z zapytaniem, czy podjęte zostały jakiekolwiek działania mające na celu usunięcie przedmiotowych odpadów. W dniu 17.05.2022 r. zawiadomiono stronę o uchybieniu w okresie obowiązywania stanu epidemii terminu na wniesienie odwołania od decyzji prezydenta miasta Piekary Śląskie nr 93 oraz wyznaczono termin 30 dni na złożenie takiego odwołania. Mimo powyższego, strona nie wniosła odwołania.
W dniu 30 czerwca 2022 r. zapadł wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach, który uznał Piotra P. za winnego popełnienia czynów, o które został oskarżony (m.in. składowanie odpadów wbrew przepisom i w sposób zagrażający życiu i zdrowiu człowieka), wymierzył wobec niego karę dwóch lat pozbawienia wolności oraz zasądził wobec oskarżonego kwotę 50 000 zł na rzecz WIOŚ w Katowicach oraz grzywnę. Zgodnie z uzyskaną informacją oskarżony wniósł apelację od wyroku do Sądu Okręgowego w Gliwicach. Na skutek apelacji Sąd Okręgowy w Gliwicach zmienił zaskarżony wyrok, podwyższając karę pozbawienia wolności do 3 lat. Aktualnie spółka nie posiada organu upoważnionego do jej reprezentowania, ponadto w KRS nie ma informacji na temat siedziby spółki. Konieczne jest zatem ustanowienie kuratora, który będzie reprezentował spółkę w dalszych czynnościach. Powyższe ogranicza możliwości gminy w zakresie podjęcia działań zmierzających do zastosowania art. 26a ustawy o odpadach. Niezależnie od przedstawionych uwarunkowań wstępny koszt utylizacji odpadów, który musiałaby ponieść gmina, wynosi blisko 3 mln zł. Ograniczenia budżetowe nie pozwalają na wydatkowanie takich środków. Bez środków pomocowych ze strony budżetu państwa miasto, tak jak i wiele innych gmin w Polsce, nie będzie w stanie uporać się z tego typu problemami.
W związku w powyższym proszę o udzielenie informacji:
1. Ile zlokalizowanych składowisk niebezpiecznych odpadów znajduje się na terenie Polski?
2. Jakie działania i rozwiązania planuje podjąć Ministerstwo Klimatu i Środowiska, aby ograniczyć lub wręcz wyeliminować tworzenie nielegalnych składowisk odpadów, a także ich podpalanie?
3. Czy jest rozważana rekomendacja do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji dotycząca oddelegowania wyspecjalizowanej komórki w Policji i prokuraturze do walki z nielegalnym składowaniem odpadów, jak i mafią śmieciową?
4. Czy będą przeznaczone środki finansowe, które w pełni pokryją koszty likwidacji nielegalnych składowisk odpadów?
5. Czy jest rozważane wzmocnienie organów Inspekcji Ochrony Środowiska (kadrowo i poprzez instrumenty prawne) w celu sprawniejszego działania służb w kierunku egzekwowania przepisów dotyczących ochrony przyrody i środowiska?
Interpelacja nr 2855
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie nielegalnych składowisk odpadów
Zgłaszający: Łukasz Ściebiorowski
Data wpływu: 16-05-2024
Temat i fakt nielegalnego składowania odpadów, zwłaszcza tych niebezpiecznych, od wielu lat elektryzuje opinię publiczną i mieszkańców wielu miejscowości w Polsce. Zwłaszcza w ostatnich kilku latach problem ten narastał i poprzedni rząd nie podjął skutecznych działań, aby temu przeciwdziałać.
W Siemianowicach Śląskich w dzielnicy Michałkowice, przy ul. Wyzwolenia, 10 maja wybuchł pożar nielegalnego składowiska odpadów. Jego powierzchnia objęła całe składowisko – ok. 6 tys. metrów kwadratowych. Kłęby czarnego dymu były widoczne z wielu kilometrów. Heroiczna postawa służb ratunkowych pozwoliła ugasić pożar, jednak jego konsekwencje mają wpływ na stan przyrody nie tylko w najbliższym otoczeniu, ale również w całym regionie. Zanieczyszczone zostały cieki wodne. W wyniku pożaru i akcji ratowniczej substancje gaśnicze oraz wypłukane chemikalia ze składowiska trafiły do pobliskiego Rowu Michałkowickiego, który wpada do rzeki Brynica, a ta łączy się poprzez Przemszę z Wisłą.
Pożar ten nie był oczywiście jedyny w ostatnim czasie. Podobne przypadki w różnej skali odnotowywane są w całym kraju. W każdej niemal części Polski zlokalizowane są nielegalne składowiska odpadów (chemikalia, opony, materiały poprodukcyjne, budowlane itp.), które stanowią realne zagrożenie dla środowiska i zdrowia mieszkańców. Stanowią również bardzo duży problem dla lokalnych samorządów. Nawet jeśli ustalony jest właściciel terenu, na którym składowane są takie odpady, czy też podmiot, który je tam zdeponował, brakuje skutecznych narzędzi do wyegzekwowania ich usunięcia. Zadanie to spada właśnie na lokalne samorządy, dla których stanowi to bardzo duże obciążenie finansowe, często ponad możliwości budżetowe.
Przykładem niech będzie tu nielegalne składowisko odpadów w Piekarach Śląskich przy ul. Konarskiego 2, gdzie od kilku lat składowanych jest blisko 300 pojemników zawierających różne, niewiadomego pochodzenia ciecze. Konsekwentnymi działaniami miasto Piekary Śląskie doprowadziło do tego, że winny poniósł karę. Od stycznia 2023 r. prezes spółki, na której terenie składowane są pojemniki z odpadami niebezpiecznymi, odbywa karę więzienia. Uprawomocniła się także decyzja dotycząca usunięcia tych odpadów przez właściciela, który jednak nie podjął w tej kwestii żadnych czynności. Miasto i mieszkańcy dalej pozostali z problemem. Mauzery z niebezpiecznymi odpadami wciąż zalegają na wspomnianym terenie. Koszt zastępczej utylizacji na koszt miasta to blisko 3 mln, który byłby olbrzymim wyzwaniem finansowym, nie wspominając o rezygnacji z innych ważnych i obligatoryjnych zadań samorządu.
Rys historyczny powyższej sprawy składowania niebezpiecznych odpadów przy ul. Konarskiego 2 w Piekarach Śląskich:
Po uzyskaniu informacji na temat odpadów zdeponowanych przy ul. Konarskiego 2 w Piekarach Śląskich tutejszy organ przeprowadził stosowne postępowanie administracyjne. Decyzją z dnia 4.10.2017 r. prezydent miasta Piekary Śląskie nakazał spółce CLIF sp. z o.o. usunięcie odpadów zdeponowanych na terenie przy ul. Konarskiego 2 w Piekarach Śląskich (około 250 mauzerów z substancjami niebezpiecznymi). Decyzją z dnia 7.03.2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości powyższą decyzję oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie tutejszy organ wszczął postępowanie w sprawie usunięcia przedmiotowych odpadów wobec właściciela nieruchomości, na której je zdeponowano, tj. spółki Servis Area sp. z o.o., wydano decyzję nr 70 z dnia 24.06.2019 r. nakazującą usunięcie odpadów. Od ww. decyzji strona wniosła odwołanie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach ją uchyliło i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją nr 139 z dnia 23.10.2020 r. prezydent miasta Piekary Śląskie nakazał spółce Servis Area sp. z o.o. usunięcie przedmiotowych odpadów. W wyniku wniesionego odwołania od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w dniu 6.04.2021 r. uchyliło decyzję organu I instancji oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu 28.09.2021 r. prezydent miasta Piekary Śląskie decyzją nr 93 nakazał spółce Servis Area sp. z o.o. usunięcie odpadów zdeponowanych przy ul. Konarskiego 2 w Piekarach Śląskich. Ze względu na fakt, iż strona nie wniosła odwołania od ww. decyzji, pismem z dnia 24.02.2022 r. tutejszy organ zwrócił się do spółki Servis Area sp. z o.o. z zapytaniem, czy podjęte zostały jakiekolwiek działania mające na celu usunięcie przedmiotowych odpadów. W dniu 17.05.2022 r. zawiadomiono stronę o uchybieniu w okresie obowiązywania stanu epidemii terminu na wniesienie odwołania od decyzji prezydenta miasta Piekary Śląskie nr 93 oraz wyznaczono termin 30 dni na złożenie takiego odwołania. Mimo powyższego, strona nie wniosła odwołania.
W dniu 30 czerwca 2022 r. zapadł wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach, który uznał Piotra P. za winnego popełnienia czynów, o które został oskarżony (m.in. składowanie odpadów wbrew przepisom i w sposób zagrażający życiu i zdrowiu człowieka), wymierzył wobec niego karę dwóch lat pozbawienia wolności oraz zasądził wobec oskarżonego kwotę 50 000 zł na rzecz WIOŚ w Katowicach oraz grzywnę. Zgodnie z uzyskaną informacją oskarżony wniósł apelację od wyroku do Sądu Okręgowego w Gliwicach. Na skutek apelacji Sąd Okręgowy w Gliwicach zmienił zaskarżony wyrok, podwyższając karę pozbawienia wolności do 3 lat. Aktualnie spółka nie posiada organu upoważnionego do jej reprezentowania, ponadto w KRS nie ma informacji na temat siedziby spółki. Konieczne jest zatem ustanowienie kuratora, który będzie reprezentował spółkę w dalszych czynnościach. Powyższe ogranicza możliwości gminy w zakresie podjęcia działań zmierzających do zastosowania art. 26a ustawy o odpadach. Niezależnie od przedstawionych uwarunkowań wstępny koszt utylizacji odpadów, który musiałaby ponieść gmina, wynosi blisko 3 mln zł. Ograniczenia budżetowe nie pozwalają na wydatkowanie takich środków. Bez środków pomocowych ze strony budżetu państwa miasto, tak jak i wiele innych gmin w Polsce, nie będzie w stanie uporać się z tego typu problemami.
W związku w powyższym proszę o udzielenie informacji:
1. Ile zlokalizowanych składowisk niebezpiecznych odpadów znajduje się na terenie Polski?
2. Jakie działania i rozwiązania planuje podjąć Ministerstwo Klimatu i Środowiska, aby ograniczyć lub wręcz wyeliminować tworzenie nielegalnych składowisk odpadów, a także ich podpalanie?
3. Czy jest rozważana rekomendacja do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji dotycząca oddelegowania wyspecjalizowanej komórki w Policji i prokuraturze do walki z nielegalnym składowaniem odpadów, jak i mafią śmieciową?
4. Czy będą przeznaczone środki finansowe, które w pełni pokryją koszty likwidacji nielegalnych składowisk odpadów?
5. Czy jest rozważane wzmocnienie organów Inspekcji Ochrony Środowiska (kadrowo i poprzez instrumenty prawne) w celu sprawniejszego działania służb w kierunku egzekwowania przepisów dotyczących ochrony przyrody i środowiska?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Krzysztof Galos
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.3 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6182 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-SGO.050.10.2024.KD
3235393.13008571.10499302
Warszawa, 03-08-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji pana posła Łukasza Ściebiorowskiego w sprawie nielegalnych
składowisk odpadów, K10INT2855, z dnia 10 czerwca 2024 r., przekazuję poniższe
informacje.
Na wstępie należy zauważyć, że operowanie wykorzystywanym w przedmiotowej
interpelacji pojęciem „nielegalnych składowisk odpadów” jest mylące i nieprecyzyjne, stąd
nie powinno być stosowane, w szczególności w informacjach, które mogą zostać
przekazane do opinii publicznej. Zgodnie z ustawową definicją zawartą w pkt. 25 art. 3
ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach1, składowiskiem odpadów jest obiekt
budowlany przeznaczony do składowania odpadów. Składowanie odpadów jest formą
unieszkodliwiania odpadów, które z kolei zdefiniowano jako procesy przekształceń
biologicznych, fizycznych lub chemicznych w celu doprowadzenia odpadów do stanu, który
nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub dla środowiska. Składowisk odpadów nie
należy mylić z miejscami nielegalnego porzucania odpadów, czy też magazynowania
odpadów w ramach działalności polegającej na przetwarzaniu odpadów. W Polsce (wg stanu
na 2023 rok) jest 55 składowisk odpadów niebezpiecznych – tj. obiektów przeznaczonych
do unieszkodliwiania odpadów przez składowanie.
Na podstawie informacji uzyskanych od WIOŚ w Głównym Inspektoracie Ochrony
Środowiska opracowane zostało zestawienie 311 miejsc nielegalnego nagromadzenia
odpadów znajdujących się na terenie kraju, które mogą stanowić szczególne zagrożenie. Są
to wyselekcjonowane spośród wszystkich miejsc nielegalnego nagromadzenia odpadów,
lokalizacje, które zostały zidentyfikowane na terenie poszczególnych województw -
miejsca, które mogą zagrażać lokalnej społeczności. Jednocześnie warto nadmienić, że
organy Inspekcji Ochrony Środowiska (IOŚ) nie mają obowiązku prowadzenia oficjalnej
inwentaryzacji miejsc nielegalnego nagromadzenia odpadów, w tym miejsc nielegalnego
nagromadzenia odpadów niebezpiecznych.
Wyżej wspomniane zestawienie udostępnione zostało przez Główny Inspektorat Ochrony
Środowiska właściwym organom do służbowego wykorzystania, tj.: Komendantowi
Państwowej Straży Pożarnej, Komendantowi Głównemu Policji, Dyrektorowi Rządowego
1 Dz.U. z 2023 r. poz. 1587, z późn. zm.
-- 1 of 3 --
Centrum Bezpieczeństwa, wszystkim wojewodom, a także do wiadomości Szefowi Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Zestawienie to jest objęte ochroną na podstawie art. 8
ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych2. Jest to jedno z działań
mające na celu ograniczenie pożarów odpadów, oraz usprawnienie działań służb w zakresie
ochrony przed zagrożeniami, jakie mogą powodować nielegalnie porzucone odpady.
Ze względu na wzrastającą skalę przestępstw środowiskowych, przeprowadzono
równoległe działania zmierzające m.in. do zwiększenia ich wykrywalności. Dlatego też
w 2018 r. zmieniona została ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska,
co umożliwiło stworzenie niezbędnych warunków dla efektywnej walki z szarą strefą
w obszarze gospodarki odpadami oraz wzmocnienie działań kontrolnych Inspekcji Ochrony
Środowiska.
Kolejno w dniu 1 września 2022 r. weszła w życie ustawa o zmianie niektórych ustaw
w celu przeciwdziałania przestępczości środowiskowej3, zaostrzająca sankcje karne za
wybrane przestępstwa środowiskowe oraz zasady ponoszenia odpowiedzialności przez
podmioty zbiorowe za takie czyny.
Problem odpadów nagromadzonych z naruszeniem obowiązującego prawa ma
wielopłaszczyznowy charakter, dlatego jego rozwiązanie leży w kompetencji wielu
resortów. Z tego też względu, jeszcze w maju odbyła się narada właściwych ministrów wraz
z podlegającymi im służbami, która miała na celu zintensyfikowanie działań administracji
zarówno w wymiarze prewencji omawianemu zjawisku, jak również ścigania i karania
sprawców oraz usuwania zagrożeń związanych z nielegalnym gospodarowaniem odpadami.
Odpowiadając na pytanie dotyczące wprowadzonych mechanizmów, oprócz działań
prowadzonych przez resort środowiska również inne resorty podejmują wysiłki na rzecz
walki z nielegalnym postępowaniem z odpadami. Prokuratura Krajowa opracowała
metodykę postępowań przygotowawczych dotyczących przestępstw środowiskowych,
w celu przyspieszenia pracy w ramach prowadzonych spraw w zakresie przestępczości
związanej z gospodarką odpadami, w jej ramach m. in. została zwrócona uwaga na sposób
zabezpieczania próbek, oraz konieczność uczestniczenia biegłego z zakresu ochrony
środowiska . Ponadto przestępczość odpadowa jest obiektem zainteresowania prokuratur
na terenie całego kraju, w ramach których zostali powołani prokuratorzy specjalizujący się
w przestępstwach z zakresu odpadów.
Na koniec uprzejmie informuję, że w pierwszych dniach funkcjonowania Rządu decyzją
Rady Ministrów dodatkowo zaplanowano środki finansowe z rezerwy celowej budżetu
państwa na działania związane z usuwaniem porzuconych odpadów. Niestety w brzmieniu
aktualnie obowiązujących przepisów prawa nie ma możliwości przekazania gminom
środków z rezerwy celowej budżetu państwa na zadania, o których mowa w art. 26a ust. 1
ustawy o odpadach, czy to za pośrednictwem Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej czy przez wojewodów (w tym przypadku gminy musiałyby posiadać
co najmniej 20% wkładu własnego). W związku z powyższym zainicjowany został rządowy
proces legislacyjny w celu usunięcia tych barier. W dniu 29 kwietnia.2024 r. zamieszczony
został na stronie RCL Projekt ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz ustawy o zmianie
ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (nr UC23). Obecnie projekt jest
przygotowywany do rozpatrzenia na Komitecie do Spraw Europejskich.
2Dz.U. z 2024 r. poz. 632
3Dz.U. z 2022 r. poz. 1726
-- 2 of 3 --
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-SGO.050.10.2024.KD
3235393.13008571.10499302
Warszawa, 03-08-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji pana posła Łukasza Ściebiorowskiego w sprawie nielegalnych
składowisk odpadów, K10INT2855, z dnia 10 czerwca 2024 r., przekazuję poniższe
informacje.
Na wstępie należy zauważyć, że operowanie wykorzystywanym w przedmiotowej
interpelacji pojęciem „nielegalnych składowisk odpadów” jest mylące i nieprecyzyjne, stąd
nie powinno być stosowane, w szczególności w informacjach, które mogą zostać
przekazane do opinii publicznej. Zgodnie z ustawową definicją zawartą w pkt. 25 art. 3
ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach1, składowiskiem odpadów jest obiekt
budowlany przeznaczony do składowania odpadów. Składowanie odpadów jest formą
unieszkodliwiania odpadów, które z kolei zdefiniowano jako procesy przekształceń
biologicznych, fizycznych lub chemicznych w celu doprowadzenia odpadów do stanu, który
nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub dla środowiska. Składowisk odpadów nie
należy mylić z miejscami nielegalnego porzucania odpadów, czy też magazynowania
odpadów w ramach działalności polegającej na przetwarzaniu odpadów. W Polsce (wg stanu
na 2023 rok) jest 55 składowisk odpadów niebezpiecznych – tj. obiektów przeznaczonych
do unieszkodliwiania odpadów przez składowanie.
Na podstawie informacji uzyskanych od WIOŚ w Głównym Inspektoracie Ochrony
Środowiska opracowane zostało zestawienie 311 miejsc nielegalnego nagromadzenia
odpadów znajdujących się na terenie kraju, które mogą stanowić szczególne zagrożenie. Są
to wyselekcjonowane spośród wszystkich miejsc nielegalnego nagromadzenia odpadów,
lokalizacje, które zostały zidentyfikowane na terenie poszczególnych województw -
miejsca, które mogą zagrażać lokalnej społeczności. Jednocześnie warto nadmienić, że
organy Inspekcji Ochrony Środowiska (IOŚ) nie mają obowiązku prowadzenia oficjalnej
inwentaryzacji miejsc nielegalnego nagromadzenia odpadów, w tym miejsc nielegalnego
nagromadzenia odpadów niebezpiecznych.
Wyżej wspomniane zestawienie udostępnione zostało przez Główny Inspektorat Ochrony
Środowiska właściwym organom do służbowego wykorzystania, tj.: Komendantowi
Państwowej Straży Pożarnej, Komendantowi Głównemu Policji, Dyrektorowi Rządowego
1 Dz.U. z 2023 r. poz. 1587, z późn. zm.
-- 1 of 3 --
Centrum Bezpieczeństwa, wszystkim wojewodom, a także do wiadomości Szefowi Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Zestawienie to jest objęte ochroną na podstawie art. 8
ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych2. Jest to jedno z działań
mające na celu ograniczenie pożarów odpadów, oraz usprawnienie działań służb w zakresie
ochrony przed zagrożeniami, jakie mogą powodować nielegalnie porzucone odpady.
Ze względu na wzrastającą skalę przestępstw środowiskowych, przeprowadzono
równoległe działania zmierzające m.in. do zwiększenia ich wykrywalności. Dlatego też
w 2018 r. zmieniona została ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska,
co umożliwiło stworzenie niezbędnych warunków dla efektywnej walki z szarą strefą
w obszarze gospodarki odpadami oraz wzmocnienie działań kontrolnych Inspekcji Ochrony
Środowiska.
Kolejno w dniu 1 września 2022 r. weszła w życie ustawa o zmianie niektórych ustaw
w celu przeciwdziałania przestępczości środowiskowej3, zaostrzająca sankcje karne za
wybrane przestępstwa środowiskowe oraz zasady ponoszenia odpowiedzialności przez
podmioty zbiorowe za takie czyny.
Problem odpadów nagromadzonych z naruszeniem obowiązującego prawa ma
wielopłaszczyznowy charakter, dlatego jego rozwiązanie leży w kompetencji wielu
resortów. Z tego też względu, jeszcze w maju odbyła się narada właściwych ministrów wraz
z podlegającymi im służbami, która miała na celu zintensyfikowanie działań administracji
zarówno w wymiarze prewencji omawianemu zjawisku, jak również ścigania i karania
sprawców oraz usuwania zagrożeń związanych z nielegalnym gospodarowaniem odpadami.
Odpowiadając na pytanie dotyczące wprowadzonych mechanizmów, oprócz działań
prowadzonych przez resort środowiska również inne resorty podejmują wysiłki na rzecz
walki z nielegalnym postępowaniem z odpadami. Prokuratura Krajowa opracowała
metodykę postępowań przygotowawczych dotyczących przestępstw środowiskowych,
w celu przyspieszenia pracy w ramach prowadzonych spraw w zakresie przestępczości
związanej z gospodarką odpadami, w jej ramach m. in. została zwrócona uwaga na sposób
zabezpieczania próbek, oraz konieczność uczestniczenia biegłego z zakresu ochrony
środowiska . Ponadto przestępczość odpadowa jest obiektem zainteresowania prokuratur
na terenie całego kraju, w ramach których zostali powołani prokuratorzy specjalizujący się
w przestępstwach z zakresu odpadów.
Na koniec uprzejmie informuję, że w pierwszych dniach funkcjonowania Rządu decyzją
Rady Ministrów dodatkowo zaplanowano środki finansowe z rezerwy celowej budżetu
państwa na działania związane z usuwaniem porzuconych odpadów. Niestety w brzmieniu
aktualnie obowiązujących przepisów prawa nie ma możliwości przekazania gminom
środków z rezerwy celowej budżetu państwa na zadania, o których mowa w art. 26a ust. 1
ustawy o odpadach, czy to za pośrednictwem Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej czy przez wojewodów (w tym przypadku gminy musiałyby posiadać
co najmniej 20% wkładu własnego). W związku z powyższym zainicjowany został rządowy
proces legislacyjny w celu usunięcia tych barier. W dniu 29 kwietnia.2024 r. zamieszczony
został na stronie RCL Projekt ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz ustawy o zmianie
ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (nr UC23). Obecnie projekt jest
przygotowywany do rozpatrzenia na Komitecie do Spraw Europejskich.
2Dz.U. z 2024 r. poz. 632
3Dz.U. z 2022 r. poz. 1726
-- 2 of 3 --
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 3 --