Interpelacja w sprawie budowy wielohektarowych farm fotowoltaicznych, które zlokalizowane mają być na terenie obszarów chronionego krajobrazu
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Miłosz Motyka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10881 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOZE-VII.050.3.2024.DK
3235388.12675519.10266175
Warszawa, 28-06-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji z dnia 10 czerwca 2024 r. Pani Poseł Anny Wojciechowskiej
oraz grupy Posłów w sprawie budowy wielohektarowych farm fotowoltaicznych, które
zlokalizowane mają być na terenie obszarów chronionego krajobrazu (numer interpelacji:
K10INT2822), proszę o przyjęcie poniższej odpowiedzi.
Na wstępie należy zaznaczyć, że powstawanie instalacji OZE w Polsce podlega
kompleksowej ocenie, która obejmuje szereg procedur administracyjnych, podczas których
weryfikowane jest spełnienie przez nie określonych wymogów prawnych dotyczących
różnych sfer funkcjonowania. Przeprowadzenie tych procedur ma zapewnić efektywną,
bezpieczną i zrównoważoną środowiskowo eksploatację.
W przypadku instalacji fotowoltaicznej mowa tutaj o takich procedurach jak:
1. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach1 zgodnie z ustawą z dnia
3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie,
udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na
środowisko (Dz.U. z 2023 r. poz. 1094 z późn. zm.), dalej „ustawa ooś”;
2. uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy albo wypisu i wyrysu z miejscowego
planu zagospodarowania przestrzennego albo uchwalenie Zintegrowanego Planu
Inwestycyjnego wraz z umową urbanistyczną zgodnie z ustawą z dnia 27 marca
2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977
z późn. zm.), dalej „upzp”;
3. uzyskanie warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej zgodnie z ustawą
z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266 z późn.
zm.), dalej "uPe";
4. uzyskanie pozwolenia na budowę zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo
budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.), dalej „uPb”;
5. złożenie zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych zgodnie z uPb;
1 Wymagane w przypadku powierzchni zabudowy powyżej 2 ha (lub 0,5 ha na terenach chronionych).
-- 1 of 4 --
6. uzyskanie wpisu do rejestru wytwórców energii w małej instalacji zgodnie z ustawą
z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2023 r. poz. 1436
z późn. zm.), dalej „uOZE”, w przypadku małej instalacji2 lub uzyskanie koncesji na
wytwarzanie energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych w przypadku instalacji o
mocy powyżej 1 MW zgodnie z uPe.
Warto w tym miejscu zaznaczyć, że instalacje fotowoltaiczne zaliczają się do grupy
przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a dla tej grupy
obowiązek dokonania oceny oddziaływania na środowisko nie zawsze jest konieczny.
W takiej sytuacji decyzja środowiskowa może zostać wydana na podstawie karty
informacyjnej przedsięwzięcia (KIP).
Należy przy tym wskazać, że instalacje PV uznawane są za nieszkodliwe dla człowieka
i środowiska z uwagi na ich wykonanie z materiałów, które w większości podlegają utylizacji
bądź recyklingowi. Komponenty takie jak aluminium, szkło, krzem krystaliczny czy tworzywa
sztuczne mogą zostać zutylizowane, podobnie jak konstrukcje na których ustawiane są
panele. Przede wszystkim należy jednak podkreślić, że w czasie swojej pracy panele nie
produkują żadnego rodzaju zanieczyszczeń, przyczyniając się do poprawy jakości powietrza.
Powyższe dowodzi, że funkcjonowanie i rozwój instalacji OZE nie tylko nie stanowi
zagrożenia dla człowieka, lecz jest jednym z głównych sposobów na ograniczenie
negatywnego wpływu sektora energetycznego na zdrowie ludzi oraz zasoby przyrodnicze.
O bezpiecznym i przyjaznym charakterze instalacji fotowoltaicznych świadczy także ich
dynamiczny rozwój w sektorze przydomowych mikroinstalacji, których liczba w Polsce
wynosi ponad 1,4 mln3.
Biorąc pod uwagę kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego należy wskazać,
że najskuteczniejszą formą zapewnienia pożądanych kierunków rozwoju miasta czy gminy
i zabezpieczenia interesów mieszkańców jest uchwalenie miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego (MPZP), którego postanowienia będą wiążące dla
potencjalnych inwestorów, mieszkańców i organów administracji publicznej. Narzędzie to
nabiera szczególnego znaczenia również z uwagi na fakt, że protesty i niezadowolenie
lokalnej społeczności wynikające chociażby z obaw o obniżenie cen nieruchomości, czy
bliskość określonych obiektów od ich domostw, nie stanowią same w sobie przesłanki, która
umożliwiałaby organowi odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Warto przy tym nadmienić, że zgodnie z art. 3 ust 1 upzp, kształtowanie i prowadzenie
polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie gminnych aktów planowania
przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej
strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych ustalonych przez organ inny niż minister
właściwy do spraw transportu, należy do zadań własnych gminy.
W zakresie bardziej szczegółowych pytań dotyczących lokalizacji inwestycji i ładu
przestrzennego komórką właściwą jest Departament Planowania Przestrzennego
Ministerstwa Rozwoju i Technologii, którego zadaniem jest m.in. opracowywanie rozwiązań
systemowych i propozycji przepisów w zakresie planowania i zagospodarowania
przestrzennego, rewitalizacji oraz udział w realizacji i monitorowaniu komponentów
przestrzennych strategii i programów.
2 Zgodnie z art. 2 pkt 18 uOZE mała instalacja oznacza instalację odnawialnego źródła energii o łącznej
mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 50 kW i nie większej niż 1 MW, przyłączoną do sieci
elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej
w skojarzeniu większej niż 150 kW i mniejszej niż 3 MW, w której łączna moc zainstalowana
elektryczna jest większa niż 50 kW i nie większa niż 1 MW.
3 Agencja Rynku Energii, Informacja Statystyczna o Energii Elektrycznej.
-- 2 of 4 --
Jednocześnie, odnosząc się do aktualnych działań w obszarze odnawialnych źródeł energii
prowadzonych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, należy wskazać, że wśród nich
prowadzone są m.in. prace analityczno-koncepcyjne mające na celu implementację
dyrektywy RED lII4, której nadrzędnym celem jest przyspieszenie dekarbonizacji
i osiągnięcie celu redukcji emisji CO2 w Unii Europejskiej o 55% do roku 2030 względem
emisji odnotowanych w 1990 r., a także osiągnięcie udziału OZE na poziomie przynajmniej
42,5%.
Wśród najważniejszych wymogów dyrektywy RED III należy wyróżnić przepisy dotyczące
utworzenia obszarów przyspieszonego rozwoju energii ze źródeł odnawialnych, które mają
zapewnić szybszy i bardziej zrównoważony rozwój energetyki odnawialnej, w tym
fotowoltaiki. Prace w tym zakresie mają charakter wielokierunkowy i są przedmiotem
współpracy z kluczowymi partnerami, takimi jak Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska
czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii.
Obszary przyspieszonego rozwoju energii ze źródeł odnawialnych to nowe pojęcie,
oznaczające określone miejsce lub obszar na lądzie, na morzu lub wodach śródlądowych,
które państwo członkowskie wyznacza jako szczególnie odpowiednie do instalacji
elektrowni wytwarzających energię odnawialną. Zgodnie z dyrektywą, z obszarów
przyspieszonego rozwoju energii ze źródeł odnawialnych powinny zostać wyłączone
obszary Natura 2000 i obszary wskazane w ramach krajowych systemów ochrony przyrody
i różnorodności biologicznej, główne szlaki migracyjne ptaków i ssaków morskich, a także
inne obszary wyodrębnione na podstawie map wrażliwości i dostępnych narzędzi. Docelowo
obszary przyspieszonego rozwoju energii ze źródeł odnawialnych mają obejmować sztuczne
i zabudowane powierzchnie oraz tereny przemysłowe takie jak dachy, parkingi, obszary
infrastruktury transportowej czy składowiska odpadów. Organy, które będą odpowiedzialne
za uwzględnianie obszarów przyspieszonego rozwoju energii ze źródeł odnawialnych, mają
wykorzystywać wszystkie odpowiednie i proporcjonalne narzędzia i zbiory danych w celu
identyfikacji obszarów, na których elektrownie wykorzystujące energię odnawialną nie będą
miały znaczącego oddziaływania na środowisko.
Pragnę jednocześnie podkreślić, że wzrost mocy zainstalowanej w energetyce słonecznej to
strategiczny kierunek polityki klimatycznej UE. W ramach działań przewidzianych do
realizacji w planie REPowerEU, 18 maja 2022 roku Komisja Europejska zaprezentowała
komunikat pn. „Strategia UE na rzecz energii słonecznej” (COM(2022)221 final). Celem
dokumentu jest przyspieszenie rozwoju energetyki słonecznej na terenie wspólnoty,
a pośrednio wsparcie ambicji Komisji związanych ze stopniowym uniezależnianiem się od
paliw kopalnych importowanych z Federacji Rosyjskiej. W strategii UE na rzecz energii
słonecznej określono również ambitne cele w zakresie wytwarzania energii słonecznej na
lata 2025 i 2030 oraz przewidziano, że aby je osiągnąć, UE musi zainstalować średnio około
45 GW mocy wytwórczych rocznie w ciągu tego dziesięciolecia. Rozwiązania prowadzące do
przyspieszania rozwoju energetyki słonecznej zostały wprowadzone również w innych
inicjatywach legislacyjnych UE, m.in. w nowelizacji dyrektywy dotyczącej charakterystyki
energetycznej budynków, znanej jako dyrektywa budynkowa (EPBD) z dnia 12 marca
2024 r., która stanowi etap wprowadzania w życie założeń projektu REPowerEU. Nowa
dyrektywa określa, że od 2030 r. każdy nowy budynek mieszkalny w Unii ma być wyposażony
w panele słoneczne - o ile będzie to ekonomicznie uzasadnione i technicznie wykonalne.
4 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2413 z dnia 18 października 2023 r.
zmieniająca dyrektywę (UE) 2018/2001, rozporządzenie (UE) 2018/1999 i dyrektywę 98/70/WE
w odniesieniu do promowania energii ze źródeł odnawialnych oraz uchylająca dyrektywę Rady
(UE) 2015/652.
-- 3 of 4 --
Warto nadmienić również, że inwestycje w odnawialne źródła energii to także duża szansa
rozwoju dla terenów wiejskich. Dzięki takim inwestycjom osiągane są dodatkowe wpływy do
budżetu gminy z tytułu podatków, zwiększają się także dochody rolników z tytułu dzierżawy,
a lokalna społeczność może czerpać korzyści z inwestycji infrastrukturalnych dokonanych
przez inwestora (np. drogi dojazdowe).
Na zakończenie chciałbym podziękować za zaangażowanie w kwestie związane z rozwojem
sektora OZE oraz troskę o środowisko naturalne, a także podkreślić, że Ministerstwo
Klimatu i Środowiska stale analizuje otrzymywane sygnały dotyczące kwestii lokalizowania
instalacji fotowoltaicznych, podejmując w tym zakresie niezbędne działania mające na celu
zrównoważony rozwój odnawialnych źródeł energii.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 4 of 4 --