Interpelacja w sprawie programu "Czyste Powietrze" na 2024 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2817
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie programu "Czyste Powietrze" na 2024 r.
Zgłaszający: Magdalena Sroka
Data wpływu: 15-05-2024
Szanowna Pani Minister,
program „Czyste Powietrze” ma kluczowe znaczenie dla poprawy jakości życia mieszkańców oraz dla ochrony środowiska naturalnego w Polsce. Ma zmniejszyć emisję szkodliwych substancji do atmosfery przez dofinansowanie i poprawę efektywności energetycznej budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Dopłaty mają też pomóc w wymianie starych źródeł ogrzewania. Stanowi kluczowy instrument w walce ze smogiem i poprawą stanu środowiska naturalnego w Polsce. Dlatego też ważne jest, aby zapewnić stabilne finansowanie tego programu oraz monitorować jego skuteczność w dążeniu do założonych celów.
Zgodnie z prognozami istnieje realne ryzyko wyczerpania środków przeznaczonych na dofinansowanie termomodernizacji domów jednorodzinnych w ciągu półtora roku.
Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339, z późn. zm.) oraz art. 191 Regulaminu Sejmu RP przyjętego uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. (t.j. M.P. z 2022 r. poz. 1204, z późn. zm.) proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy istnieje ryzyko, że środki na dofinansowanie termomodernizacji domów jednorodzinnych zostaną wyczerpane przed planowanym terminem?
2. Jakie są prognozy na przyszłość dotyczące finansowania programu „Czyste Powietrze”?
3. Proszę o przedstawienie informacji na temat efektów programu „Czyste Powietrze” od początku jego działania.
4. Ile wniosków zostało rozpatrzonych pozytywnie w 2023 r.? Proszę o podanie danych w podziale na województwa. Ile wniosków rozpatrzono negatywnie? Co było powodem odmowy przyznania środków?
5. Jaka jest maksymalna kwota dotacji na gospodarstwo domowe?
6. Czy rząd przewiduje działania mające na celu zabezpieczenie środków na kontynuację tego programu w perspektywie długoterminowej?
Z poważaniem
Magdalena Sroka
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9575 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DFE-WNF.050.19.2024.MK
3235386.12699142.10251772
Warszawa, 26-06-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Magdaleny Sroki w sprawie programu "Czyste
Powietrze" na 2024 r. (K10INT2817), poniżej przekazuję odpowiedzi na zadane pytania.
1. Czy istnieje ryzyko, że środki na dofinansowanie termomodernizacji domów
jednorodzinnych zostaną wyczerpane przed planowanym terminem?
2. Jakie są prognozy na przyszłość dotyczące finansowania programu "Czyste Powietrze"?
6. Czy rząd przewiduje działania mające na celu zabezpieczenie środków na kontynuację
tego programu w perspektywie długoterminowej?
Na wstępie pragnę zapewnić, że wypłacenie zaległych środków i wdrożenie długofalowych
rozwiązań zapewniających płynność finansowania programu Czyste Powietrze jest
priorytetem Ministra Klimatu i Środowiska. Program Czyste Powietrze1 jest obecnie
finansowany ze środków ujętych w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności2
oraz ze środków Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko
2021-2027. Problemy z płynnością finansowania Programu były spowodowane
zaniedbaniami i opóźnieniami w realizacji KPO powstałymi przed październikiem 2023 r.,
w szczególności brakiem składania przez Polskę wniosków o płatność do Komisji
Europejskiej w założonych wcześniej terminach. W związku z powyższym, Narodowy
Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej3 przeznaczył znaczną część środków
własnych na wypłatę zaległych płatności na rzecz beneficjentów.
Od początku 2024 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz NFOŚiGW podjęły szereg
działań mających na celu zapewnienie środków i uregulowanie wcześniejszych zaległości
w ramach Programu.
Z uwagi na ogromne zainteresowanie wsparciem w ramach Programu, resort klimatu
i środowiska podejmuje starania, aby pozyskać środki, które zapewnią jego niezakłóconą
kontynuację, co najmniej do 2029 r.
Obecnie PPCP finansowany jest z dwóch źródeł, tj.:
1 dalej: Program lub PPCP
2 dalej: KPO
3 dalej: NFOŚiGW
-- 1 of 5 --
a) Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności w wysokości 3,1 mld euro
(ok. 14 mld zł) z możliwością wydatkowania do II kw. 2026 r.
b) Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027
4 w wysokości 1,8 mld euro (prawie 8,5 mld zł) z możliwością wydatkowania do
końca 2029 r.
Dodatkowo, w latach 2026-2032 wsparcie PPCP możliwe będzie ze środków Społecznego
Funduszu Klimatycznego5, który został ustanowiony w celu złagodzenia wpływu nowych
opłat za emisję gazów cieplarnianych na ceny, które wzrosną w wyniku rozszerzenia
unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji na budynki i transport (tzw. ETS 2).
Alokacja dla Polski w ramach przedmiotowego Funduszu to ponad 11 mld euro. SCF ma
wspomóc znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarstwa domowe, mikroprzedsiębiorstwa
i użytkowników transportu, m.in. poprzez wsparcie inwestycji ograniczających zużycie paliw
kopalnych oraz pomagających w adaptacji niskoemisyjnych technologii.
Ponadto, w przypadku wystąpienia ewentualnej luki w finansowaniu w roku 2025,
związanej z wcześniejszym wykorzystaniem zaplanowanej alokacji w ramach KPO i FEnIKS,
rozważone zostanie uruchomienie wsparcia Programu środkami w ramach Funduszu
Modernizacyjnego6. FM został ustanowiony w ramach wsparcia realizacji celów polityki
energetyczno-klimatycznej UE do roku 2030 i jest zasilany środkami ze sprzedaży
uprawnień doemisjiCO2 w ramach unijnego systemu handlu emisjami, tzw. EU-ETS.
Mając powyższe na uwadze, resort klimatu i środowiska na obecnym etapie, nie identyfikuje
zagrożeń w zachowaniu ciągłości finansowania PPCP, a przeznaczone na jego realizację
środki skutecznie i trwale wpłyną na stan jakości powietrza w Polsce, przyczyniając się
równocześnie do wsparcia celów klimatyczno-energetycznych.
3. Proszę o przedstawienie informacji na temat efektów programu "Czyste Powietrze" od
jego początku działania.
Poniżej przedstawiam efekty realizacji Programu.
L.p. Nazwa efektu j.m. Do końca
2023 r.
1. Liczba budynków o poprawionej efektywności energetycznej szt. 124 342
2. Liczba lokali o poprawionej efektywności energetycznej szt. 560
3. Liczba wymienionych nieefektywnych źródeł ciepła szt. 108 001
4. Liczba zamontowanych niskoemisyjnych źródeł ciepła w budynkach
nowo budowanych
szt. 716
5. Dodatkowa zdolność wytwarzania energii elektrycznej z
zainstalowanych ogniw fotowoltaicznych
MW 97
6. Ograniczenie zużycia energii końcowej MWh/rok 2 090 407
7. Ograniczenie emisji SO2 Mg/rok 7 968
8. Ograniczenie emisji pyłów o średnicy mniejszej niż 10 mikrometrów
(PM10)
Mg/rok 3 482
4 dalej: FEnIKS
5 dalej: SCF
6 dalej: FM
-- 2 of 5 --
9. Ograniczenie emisji pyłów o średnicy mniejszej niż 2,5 mikrometra
(PM2,5)
Mg/rok 1 781
10. Ograniczenie emisji bezpo(a)pirenu Mg/rok 4
11. Ograniczenie emisji CO2 Mg/rok 868 765
4. Ile wniosków zostało rozpatrzonych pozytywnie w 2023 r. Proszę o podanie danych w
podziale na województwa. Ile wniosków rozpatrzono negatywnie? Co było powodem
odmowy przyznania środków?
Poniższej przedstawiam dane nt. wniosków o dofinansowanie w 2023 r. na podstawie
informacji przekazanych przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki
wodnej:
WFOŚiGW Liczba wniosków o
dofinansowanie pozytywnie
rozpatrzonych [szt.]
Liczba wniosków o
dofinansowanie odrzuconych (tj.
rozpatrzone negatywnie) [szt.]
Białystok 6 839 436
Gdańsk 7 749 577
Katowice 23 354 620
Kielce 11 357 152
Kraków 18 597 996
Lublin 12 294 837
Łódź 14 721 835
Olsztyn 4 095 497
Opole 4 933 246
Poznań 16 595 2 306
Rzeszów 13 251 850
Szczecin 3 261 207
Toruń 11 821 386
Warszawa 22 892 1 291
Wrocław 7 663 680
Zielona Góra 3 068 272
Najczęstszymi przyczynami odmowy udzielenia dofinansowania / odrzucenia wniosków
o dofinansowanie było brak podstaw do ubiegania się o dofinansowanie w ramach
Programu w tym nie spełnienie kryteriów formalnych i merytorycznych określonych w
programie priorytetowym Czyste Powietrze tj.
braki formalne we wnioskach o dofinansowanie (brak wymaganych załączników),
błędne wskazanie adresu budynku,
brak notarialnego poświadczenia pełnomocnictwa,
-- 3 of 5 --
brak odpowiedzi ze strony Wnioskodawców na zgłoszone przez wfośigw uwagi tj.
niedostarczenie korekty lub dokumentów uzupełniających, błędy w dostarczonych
korektach i/lub dokumentach uzupełniających,
brak wyjaśnień w sprawie hipotek przymusowych/egzekucji komorniczych
widniejących w KW,
umowa z wykonawcą została podpisana przez osobę nieupoważnioną,
nie przedstawiono wyjaśnień, co do braku w CEIDG/KRS usług, na których
wykonanie została zawarta umowa z wykonawcą,
zgoda na kontakt elektroniczny podpisana przez beneficjenta zamiast przez
pełnomocnika,
złożenie dokumentu na nieaktualnym formularzu,
wnioskujący nie byli właścicielami/współwłaścicielami nieruchomości (brak prawa
własności),
budynki objęte wnioskami o dofinansowanie nie były budynkami mieszkalnymi
jednorodzinnymi (budynki wielorodzinne, gospodarcze, handlowo-usługowe),
budynki objęte wnioskami o dofinansowanie nie były oddane do użytku (np. status
budynku nowo budowany),
brak zaświadczenia o dochodach do wniosków w poziome podwyższonym lub
najwyższym,
nieaktualne dane w księgach wieczystych,
brak możliwości przedłożenia zgody współwłaścicieli nieruchomości – głównie w
przypadku nieuregulowanych spraw spadkowych oraz braku możliwości określenia
obecnego stanu prawnego,
brak uregulowania kwestii położenia budynku – brak uregulowania spraw
związanych z podziałem nieruchomości oraz możliwością określenia działek, na
których posadowiony jest budynek,
w przypadku wniosków dotyczących wymiany źródła ciepła w budynkach
podłączonych do sieci gazowej średnie zużycie gazu z ostatnich 3 lat
kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku o dofinansowanie
przekraczało 5 600 kWh/rok,
przychód wnioskodawcy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej
przekroczył czterdziestokrotność/dwudziestokrotność (w zależności od
wnioskowanego poziomu dofinansowania) kwoty minimalnego wynagrodzenia za
pracę określonego w rozporządzeniu Rady Ministra obowiązującym w grudniu roku
poprzedzającego rok złożenia wniosku o dofinansowanie
przekroczenie kryterium dochodowego,
złożenie kolejnego wniosku o dofinansowanie mimo nierozliczenia wcześniejszej
umowy dotacji,
koszty kwalifikowane zostały poniesione wcześniej, niż 6 miesięcy przed datą
złożenia wniosku o dofinansowanie,
niezakończona inwestycja realizowana na podstawia wcześniejszej umowy na
dofinasowanie złożoną na tę samą nieruchomość,
niezgodność danych zawartych w umowie z wykonawcą z danymi wykazanymi we
wniosku o dofinansowanie, niekompletne dane w umowie z wykonawcami.
-- 4 of 5 --
5. Jaka jest maksymalna kwota dotacji na gospodarstwo domowe?
Zgodnie z obowiązującym Programem kwota dotacji wynosi:
do 135 000 zł w przypadku najwyższego poziomu dofinansowania z kompleksową
termomodernizacją;
do 99 000 zł w podwyższonym poziomu dofinansowania z kompleksową
termomodernizacją;
do 66 000 zł w podstawowym poziomie dofinansowania z kompleksową
termomodernizacją.
Dodatkowo do 1200 zł na koszty audytu energetycznego.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --