Interpelacja w sprawie pomocy sadownikom i ogrodnikom z pow. sandomierskiego i opatowskiego poszkodowanym wystąpieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2811
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie pomocy sadownikom i ogrodnikom z pow. sandomierskiego i opatowskiego poszkodowanym wystąpieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych
Zgłaszający: Andrzej Kryj
Data wpływu: 14-05-2024
W dniu 6 maja 2024 roku samorządowcy z powiatów opatowskiego i sandomierskiego skierowali do prezesa Rady Ministrów Pana Donalda Tuska pismo dotyczące „podjęcia specjalnego i natychmiastowego działania mającego uchronić rodzinne gospodarstwa rolne, które zostały poszkodowane w wyniku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych - przymrozków wiosennych z dnia 23 kwietnia 2024 roku”.
Samorządowcy ze wskazanych wyżej powiatów w imieniu sadowników i ogrodników zwrócili się o udzielenie wszystkim poszkodowanym wymiernej i szybkiej pomocy materialnej. Wnioskowali o niezwłoczne podjęcie działań mających na celu uruchomienie oprócz standardowych działań - ponadprogramowego wsparcia i objęcie terenu powiatów sandomierskiego i opatowskiego specjalnym programem pomocowym.
Wskazano, iż „skala zniszczeń jest ogromna i niespotykana dotąd w tym regionie, tym samym bez konkretnej i specjalnej pomocy ze strony Państwa Polskiego, nie tylko wiele rodzin z naszego terenu nie będzie miało za co żyć, ale również nie będzie mogło swoim sadom i plantacjom zapewnić odpowiedniej ochrony, nawożenia i pielęgnacji, gwarantującej w przyszłym roku zbiory owoców, których sprzedaż jest podstawowym źródłem ich utrzymania. Mimo braku spektakularnych obrazów powyrywanych drzew, zalanych czy spalonych terenów, skoki temperatur najpierw przyspieszyły wegetację, a następnie prawie całkowicie zniszczyły zawiązki owoców. To prawdziwa klęska żywiołowa, która nie przyciągnęła uwagi mediów, ale odebrała ludziom ich podstawowe źródła dochodów”.
Samorządowcy zwrócili się ponadto o podjęcie specjalnych działań mających na celu zabezpieczenie płynności finansowej rodzinnych gospodarstw rolnych oraz zrekompensowanie ich strat powstałych w wyniku klęski przymrozków.
Powyższa kwestia była wielokrotnie podnoszona podczas moich spotkań z wyborcami, w związku z powyższym proszę o wskazanie:
Jakie działania zamierza podjąć Rada Ministrów, żeby wesprzeć świętokrzyskich sadowników, którzy o to wsparcie apelowali również do ministra rolnictwa i rozwoju wsi Czesława Siekierskiego w dniu 12 maja 2024 roku podczas Święta Kwitnącej Jabłoni w Samborcu w powiecie sandomierskim?
Sekretarz stanu Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (11)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10661 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 01 lipca 2024 r.
znak sprawy: DBD.pp.058.19.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 2811 w sprawie pomocy sadownikom i ogrodnikom
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją nr 2811 Pana Posła Andrzeja Kryj w sprawie pomocy
sadownikom i ogrodnikom z pow. sandomierskiego i opatowskiego poszkodowanym
wystąpieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, uprzejmie informuję, że
producenci rolni, którzy zostali poszkodowani w wyniku niekorzystnych zjawisk
atmosferycznych, w tym gradobicia zgodnie z obowiązującymi przepisami mogą
ubiegać się zgodnie z obowiązującymi przepisami o następujące formy wsparcia:
1. preferencyjny kredyty na wznowienie produkcji i odtworzenie środków
trwałych
Kredyt na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych
produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane niekorzystnymi
warunkami atmosferycznymi może zostać udzielony w terminie do 12 miesięcy od
daty sporządzenia protokołu przez komisję powołaną przez wojewodę.
-- 1 of 7 --
Komisja powołana przez wojewodę, dokonuje oszacowania wysokości szkód poprzez
lustrację na miejscu:
1) w ciągu 2 miesięcy od dnia zgłoszenia przez producenta rolnego powstania tych
szkód, nie później jednak niż do czasu zbioru plonu głównego danej uprawy albo
jej likwidacji i nie wcześniej niż od wschodów upraw,
2) dwukrotnie, w przypadku szkód spowodowanych przez ujemne skutki
przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź lub grad w drzewach owocowych
(dotyczy wyłącznie drzew owocowych jako środka trwałego natomiast nie
dotyczy szkód w owocach tj. plonie):
a) po raz pierwszy - w terminie do 2 miesięcy od dnia powstania tych szkód,
b) po raz drugi - nie później niż w terminie do 12 miesięcy od dnia powstania
tych szkód.
W pierwszym etapie szacowania szkód w drzewach owocowych sporządza się
protokół w formie notatki zawierający dane niezbędne przy powtórnym szacowaniu
szkód. Komisja dokonując szacowania po raz drugi sporządza protokół z oszacowania
szkód.
Oprocentowanie tych kredytów wynosi 0,5% dla producenta rolnego, który w dniu
wystąpienia szkód posiadał ubezpieczone 50% powierzchni upraw rolnych, z
wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, lub co najmniej 50% liczby zwierząt
gospodarskich, w przypadku pozostałych producentów rolnych oprocentowanie
obecnie wynosi 4,93%.
Kredyty udzielane są przez Banki współpracujące z Agencją Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa.
2. udzielenie przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na
podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników pomocy w
opłaceniu bieżących składek na ubezpieczenie społeczne oraz
regulowaniu zaległości z tego tytułu w formie odroczenia terminu
płatności składek i rozłożenia ich na dogodne raty, a także umorzenie w
całości lub w części bieżących składek;
3. zastosowanie przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa na podstawie
-- 2 of 7 --
ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
odroczenia i rozłożenia na raty płatności z tytułu umów sprzedaży i
dzierżawy nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz
ulg w opłatach czynszu, a także umorzenia raty płatności czynszu z tytułu
umów dzierżawy;
4. udzielenie na podstawie ustawy Ordynacja podatkowa przez wójtów,
burmistrzów lub prezydentów miast ulg w podatku rolnym, na
indywidualny wniosek producenta rolnego.
Jednocześnie podstawową formą pomocy mającą na celu zapewnienie uzyskania
pełnej rekompensaty w przypadku wystąpienia w uprawach rolnych szkód
powstałych w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych są dopłaty do składek
producentów rolnych z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia upraw rolnych i
zwierząt gospodarskich.
W 2023 r. ubezpieczeniem objętych było 41,5 tys. ha sadów, głównie od ryzyka
wystąpienia gradu i przymrozków wiosennych.
Jesienią 2023 r. zakłady ubezpieczeń oferowały sadownikom ubezpieczenie od
przymrozków wiosennych od indywidualnego ryzyka lub w pakiecie obejmującym
przymrozki wiosenne i grad.
Zakłady ubezpieczeń ustalają z reasekuratorem limit wartości ubezpieczenia na dany
rok.
Budżet państwa zapewnia 65 % dopłaty do składek ubezpieczenia do składki
taryfowej do kwoty nie przekraczającej:
a) 9 % sumy ubezpieczenia dla upraw prowadzonych na glebach klasy I – IV,
b) 12 % dla upraw prowadzonych na użytkach rolnych klasy V,
c) 15 % sumy ubezpieczenia dla upraw prowadzonych na VI klasie gleby.
W 2024 r. producenci rolni mają do wykorzystania 920,5 mln zł na dopłaty do
składek ubezpieczenia, co powinno zmniejszyć wysokość składki ubezpieczenia
płaconej przez producenta owoców.
-- 3 of 7 --
Umowy ubezpieczenia producenci rolni mogą zawierać z jednym wybranym z 9
zakładów ubezpieczeń, z którymi podpisane zostały umowy w sprawie stosowania w
2024 r. dopłat do składek ubezpieczenia.
Ponadto informuję, że na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach
upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 477) Minister
Rolnictwa i Rozwoju Wsi przekazuje producentom rolnym dopłatę do składki
ubezpieczenia. Producent rolny samodzielnie podejmuje decyzję dotyczącą zakresu
ubezpieczanych upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.
Przedstawiając powyższe informuję, że w przedłożonym pod obrady Stałego
Komitetu Rady Ministrów projekcie ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach
upraw rolnych i zwierząt gospodarskich zaproponowane zostały nowe rozwiązania
umożliwiające zniesienie barier w dostępie do dotowanych ubezpieczeń upraw
sadowniczych.
Niezależnie od powyższego, producenci rolni mogą również ubiegać się do 31
grudnia br. o kredyty na utrzymanie płynności finansowej - linia UP.
Pomoc polega na stosowaniu dopłat do oprocentowania kredytów bankowych
udzielonych producentowi rolnemu, w celu poprawy płynności finansowej w związku
z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej
wobec Ukrainy.
Może on zostać udzielony na uregulowanie zobowiązań finansowych związanych z
prowadzeniem działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym oraz ponoszenie przez
producentów rolnych bieżących nakładów przyczyniających się do poprawy
płynności finansowej.
Kwota kredytów udzielonych producentowi rolnemu nie może przekroczyć kwoty:
1) 100 000 zł – gdy producent rolny prowadzi gospodarstwo rolne w
rozumieniu przepisów o podatku rolnym o powierzchni nie większej niż 50 ha
użytków rolnych;
2) 200 000 zł – gdy producent rolny prowadzi gospodarstwo rolne w
rozumieniu przepisów o podatku rolnym o powierzchni powyżej 50 ha i nie
-- 4 of 7 --
większej niż 100 ha użytków rolnych;
3) 400 000 zł – gdy producent rolny prowadzi gospodarstwo rolne w
rozumieniu przepisów o podatku rolnym o powierzchni powyżej 100 ha
użytków rolnych. Oprocentowanie należne bankowi płacone przez
kredytobiorcę wynosi 2%.
Powyższe kredyty udzielane są przez Banki współpracujące z Agencją
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Szczegółowe informacje o warunkach i zasadach udzielania kredytów oraz w jakich
bankach można starać o ww. kredyty znajdują się na stronie Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa: https://www.gov.pl/web/arimr/1-kredyty-preferencyjne
Przedstawiając powyższe uprzejmie informuję, że po oszacowaniu przez komisje strat
spowodowanych wystąpieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, w tym
przymrozków wiosennych na terenie kraju rozważona zostanie możliwość
uruchomieniu dodatkowych programów pomocowych.
Ponadto zgodnie z uchwałą nr 23 Komitetu Monitorującego Plan Strategiczny dla
Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 z 10 maja 2023 roku w ramach Planu
Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (PS WPR, przewidziano
wdrażanie interwencji I.10.4 „Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i
klimatu”, w ramach której będą wspierane inwestycje mające na celu ograniczenie
presji rolnictwa na środowisko naturalne, w tym m.in. ograniczenie zużycia środków
ochrony roślin lub nawozów, ograniczenie emisji zanieczyszczeń, zwiększenie
bioróżnorodności gleby, poprawę gospodarowania wodą oraz adaptację do zmian
klimatu.
Beneficjentem tej interwencji jest rolnik lub grupa rolników.
W ramach I.10.4 będzie można wnioskować o dofinansowanie inwestycji m.in. w
zakresie:
-- 5 of 7 --
- magazynowania wody opadowej w gospodarstwach rolnych tj. zakupu
zamkniętych zbiorników na deszczówkę oraz instalacji do pozyskiwania i
zagospodarowania wody deszczowej,
- instalacji do powtórnego obiegu wody lub oszczędnego gospodarowania wodą.
Wspierane będą również inwestycje mające na celu adaptację do zmian klimatu oraz
ograniczenie oddziaływania niekorzystnych warunków pogodowych, w tym poprzez
budowę lub zakup elementów infrastruktury technicznej pod kątem adaptacji do
niekorzystnych warunków pogodowych takich jak siatki przeciwgradowe i systemy
wspomagania decyzji
Intensywność pomocy na tego typu inwestycje wynosi do 65% kosztów
kwalifikowalnych.
Maksymalna wysokość pomocy na jednego beneficjenta i na jedno gospodarstwo w
okresie realizacji PS WPR wynosi 200 tys. zł.
Pomoc przyznaje się na operację o planowanej wysokości kosztów kwalifikowalnych
powyżej 20 tys. zł.
W ramach tej interwencji mogą być również realizowane operacje zbiorowe (grupa
co najmniej 3 rolników). Intensywność pomocy w przypadku operacji zbiorowych
wynosi do 80% kosztów kwalifikowalnych operacji, a przedmiotem dofinansowania
mogą być np. maszyny i urządzenia stosowane do produkcji rolnej.
Katalog inwestycji objętych wsparciem został określony w Wytycznych
szczegółowych w zakresie przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej w
ramach PS WPR dla
interwencji I.10.4 Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/wytyczne-szczegolowe .
Zgodnie z Harmonogramem planowanych przez ARiMR naborów wniosków w
-- 6 of 7 --
ramach PS WPR, nabór na Interwencje „Inwestycje przyczyniające się do ochrony
środowiska i klimatu”, planowany jest na koniec 2024 r.
https://www.gov.pl/web/arimr/harmonogram-naborow-wnioskow-o-przyznanie-
pomocy-w-2024-r-w-ramach-planu-strategicznego-dla-wspolnej-polityki-rolnej-na-
lata-2023-2027
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie
szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, z późn. zm.).
(2) Uchwała nr 23 Komitetu Monitorującego Plan Strategiczny dla Wspólnej
Polityki Rolnej na lata 2023–2027 z 10 maja 2023 roku.
-- 7 of 7 --