Interpelacja nr 2803
Interpelacja w sprawie zmian w systemie emerytalnym dotyczącym emerytów mundurowych, którzy po zakończonej służbie pracowali dalej w cywilu
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (95%)
Edukacja i Szkolnictwo (64%)
Podatki i Finanse (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zmian w systemie emerytalnym dotyczącym emerytów mundurowych, którzy po zakończonej służbie pracowali dalej w cywilu
Interpelacja nr 2803
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zmian w systemie emerytalnym dotyczącym emerytów mundurowych, którzy po zakończonej służbie pracowali dalej w cywilu
Zgłaszający: Jacek Niedźwiedzki
Data wpływu: 13-05-2024
Suwałki, dn. 13 maja 2024 r.
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego zgłosił się były funkcjonariusz Straży Granicznej, który po zakończeniu wieloletniej służby rozpoczął pracę na jednej z lokalnych uczelni jako adiunkt. Pracę w cywilu wykonuje już 20 lat. Z jego comiesięcznej pensji odprowadzane są składki do ZUS. Niestety, pomimo zgromadzonego w ZUS-ie kapitału (jak podał opiewającego na około 500 tys. zł) emerytura z FUS nie będzie mu wypłacona. Zgodnie bowiem z obowiązującym prawem, osoba, która wstąpiła do służby przed dniem 2 stycznia 1999 r., może pobierać tylko jedną z przysługujących emerytur.
W kwietniu 2023 roku trzej posłowie Koalicji Obywatelskiej: Cezary Grabarczyk, Czesław Mroczek i Cezary Tomczyk, złożyli projekt nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który zakłada, że mundurowi, którzy po przejściu na zaopatrzenie emerytalne dalej pracowali w cywilu i odprowadzali składki, będą mieli prawo do otrzymywania dwóch świadczeń: z systemu mundurowego oraz systemu powszechnego.
Pomysł złożenia powyższego projektu ustawy pojawił się na spotkaniu szefa Platformy Obywatelskiej Donalda Tuska w Bytomiu. Wówczas jeden z uczestników spotkania (emerytowany żołnierz) przedstawił obecnemu premierowi ww. problem.
Osoby, których dotyczy ta kwestia, czują się poszkodowane i traktowane niesprawiedliwie względem tych, którym prawo pozwala na otrzymywanie podwójnej emerytury. Jak podnoszą, budują kapitał, ale nie mogą z niego skorzystać. A warto dodać, że w przypadku interesariusza, który odwiedził moje biuro, w grę wchodzi dodatkowa kwota około 2 tys. zł miesięcznie.
Zdaniem projektodawców, postulowane zmiany mają przyczynić się do poprawy sytuacji materialnej osób uprawnionych do świadczeń z systemu mundurowego oraz systemu powszechnego, a także mają zachęcić do legalnej pracy i odprowadzania składek.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jaki status ma projekt nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z FUS złożony przez ww. posłów?
2. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje w najbliższym czasie podjąć ww. problematykę i zaproponować nowe rozwiązania systemowe? Jeżeli tak, proszę o informację, w którym kierunku będzie zmierzało nowe prawodawstwo.
Z poważaniem
Poseł Jacek Niedźwiedzki
Interpelacja nr 2803
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zmian w systemie emerytalnym dotyczącym emerytów mundurowych, którzy po zakończonej służbie pracowali dalej w cywilu
Zgłaszający: Jacek Niedźwiedzki
Data wpływu: 13-05-2024
Suwałki, dn. 13 maja 2024 r.
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego zgłosił się były funkcjonariusz Straży Granicznej, który po zakończeniu wieloletniej służby rozpoczął pracę na jednej z lokalnych uczelni jako adiunkt. Pracę w cywilu wykonuje już 20 lat. Z jego comiesięcznej pensji odprowadzane są składki do ZUS. Niestety, pomimo zgromadzonego w ZUS-ie kapitału (jak podał opiewającego na około 500 tys. zł) emerytura z FUS nie będzie mu wypłacona. Zgodnie bowiem z obowiązującym prawem, osoba, która wstąpiła do służby przed dniem 2 stycznia 1999 r., może pobierać tylko jedną z przysługujących emerytur.
W kwietniu 2023 roku trzej posłowie Koalicji Obywatelskiej: Cezary Grabarczyk, Czesław Mroczek i Cezary Tomczyk, złożyli projekt nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który zakłada, że mundurowi, którzy po przejściu na zaopatrzenie emerytalne dalej pracowali w cywilu i odprowadzali składki, będą mieli prawo do otrzymywania dwóch świadczeń: z systemu mundurowego oraz systemu powszechnego.
Pomysł złożenia powyższego projektu ustawy pojawił się na spotkaniu szefa Platformy Obywatelskiej Donalda Tuska w Bytomiu. Wówczas jeden z uczestników spotkania (emerytowany żołnierz) przedstawił obecnemu premierowi ww. problem.
Osoby, których dotyczy ta kwestia, czują się poszkodowane i traktowane niesprawiedliwie względem tych, którym prawo pozwala na otrzymywanie podwójnej emerytury. Jak podnoszą, budują kapitał, ale nie mogą z niego skorzystać. A warto dodać, że w przypadku interesariusza, który odwiedził moje biuro, w grę wchodzi dodatkowa kwota około 2 tys. zł miesięcznie.
Zdaniem projektodawców, postulowane zmiany mają przyczynić się do poprawy sytuacji materialnej osób uprawnionych do świadczeń z systemu mundurowego oraz systemu powszechnego, a także mają zachęcić do legalnej pracy i odprowadzania składek.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jaki status ma projekt nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z FUS złożony przez ww. posłów?
2. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje w najbliższym czasie podjąć ww. problematykę i zaproponować nowe rozwiązania systemowe? Jeżeli tak, proszę o informację, w którym kierunku będzie zmierzało nowe prawodawstwo.
Z poważaniem
Poseł Jacek Niedźwiedzki
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5667 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.309.2024.AB
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją, znak: K10INT2803, Pana Posła Jacka Niedźwiedzkiego w sprawie zmian
w systemie emerytalnym dotyczącym emerytów mundurowych, którzy po zakończonej służbie
pracowali dalej w cywilu, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Interpelacja Pana Posła Jacka Niedźwiedzkiego dotyczy zagadnienia, które pojawia się zarówno
w petycjach kierowanych do sejmowej czy senackiej komisji petycji, jak również w wystąpieniach
indywidualnych, napływających do resortów odpowiedzialnych za kształtowanie rozwiązań
regulujących sytuacje zbiegu praw do świadczeń emerytalno-rentowych - zarówno do
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jak Ministerstwa Obrony Narodowej,
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwa Sprawiedliwości. Jest to
także stale przewijający się temat w interpelacjach i zapytaniach poselskich, zarówno w tej, jak
i w poprzednich kadencjach Sejmu RP.
Wśród funkcjonariuszy służb mundurowych i żołnierzy zawodowych, którzy korzystają
z zaopatrzenia emerytalno-rentowego można wyodrębnić, według kryterium daty przyjęcia do
służby, dwie grupy: funkcjonariuszy, którzy służbę rozpoczynali od 1 stycznia 1999 r. i później oraz
tych, którzy do służby wstąpili przed 1 stycznia 1999 r. Zróżnicowanie występuje w zakresie, po
pierwsze, sposobu uwzględniania okresów składkowych i nieskładkowych, w rozumieniu
przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, po drugie zaś, na
ustanowieniu określonych reguł zbiegu prawa do świadczeń emerytalno-rentowych – mowa tutaj
w szczególności o emeryturze.
W przypadku pierwszej grupy mamy do czynienia z zasadą pełnej odrębności systemów
emerytalnych – oznacza to możliwość nabycia i pobierania emerytury zarówno w systemie
mundurowym, jak powszechnym. Wynika to z faktu, że w przypadku tej grupy funkcjonariuszy do
okresów, z których budowana jest podstawa wymiaru emerytury mundurowej, nie uwzględnia się
okresów tak zwanej pracy cywilnej.
Inaczej sytuacja przedstawia się w odniesieniu do funkcjonariuszy, którzy rozpoczynali służbę
przed 1 stycznia 1999 r., czyli przed reformą polskiego systemu emerytalnego. Funkcjonariusze ci
mogą pobierać, co do zasady, jedną emeryturę - przy czym okresy pracy cywilnej podlegają
uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości emerytury mundurowej, jednak tylko w określonym
zakresie, do maksymalnej podstawy wymiaru i według zróżnicowanych wskaźników. Ponieważ
osoby z tej grupy, po nabyciu prawa do emerytury mundurowej, podejmują aktywność zawodową,
która wiąże się z podleganiem ubezpieczeniom społecznym i opłacają składki na Fundusz
-- 1 of 2 --
2
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Ubezpieczeń Społecznych, jej przedstawiciele czują się pokrzywdzeni w takim znaczeniu, że część z
nich - pomimo, że nabywa prawo do emerytury powszechnej – nie otrzymuje z tego tytułu
emerytalnych świadczeń. Prawo do świadczenia jest bowiem ustalane i ustalana jest wysokość
emerytury, a jednocześnie - ze względu na obowiązujące reguły zbiegu - zgodnie z art. 95 ustawy o
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, emerytura powszechna zostaje z
reguły zawieszona, będąc niższą od wypłacanej już emerytury mundurowej. Sprzyja to powstaniu
w rzeczonej grupie emerytów poczucia, że odprowadzanie przez nich składek na Fundusz
Ubezpieczeń Społecznych nie służy zwiększeniu w przyszłości wysokości pobieranych świadczeń.
Zagadnienie to jest złożone, zarówno od strony prawnej, jak i ekonomicznej. Wszystkie
rozstrzygnięcia, które Rząd podejmuje w odniesieniu do systemu emerytalnego - czy jest to system
powszechny, czy systemy szczególne - wiążą się z decyzjami ekonomicznymi, mającymi wpływ na
wydatki po stronie Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w odniesieniu do systemu powszechnego,
a także budżetu państwa; w szczególności w stosunku do systemów mundurowych.
Należy zaznaczyć, że możliwe są różne techniki legislacyjne osiągnięcia tego celu. Modyfikować
można same reguły zbiegu prawa do emerytury powszechnej i emerytury mundurowej. Istnieje też
możliwość wprowadzenia zmian w ustawach zaopatrzeniowych, które pozwoliłyby na
uwzględnienie - w stopniu większym, niż jest to możliwe obecnie - okresów pracy cywilnej
w wysokości emerytury mundurowej. Zarysowane kierunki działań wymagają pogłębionej analizy
prawnej i finansowej Jednocześnie są one kreślone w przestrzeni, wyznaczonej przez normy
obowiązującej konstytucji - przez zasadę równości, zasadę sprawiedliwości społecznej oraz
konstytucyjne prawo do zabezpieczenia społecznego. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
deklaruje pełną gotowość do zaangażowania w takie prace i wszelki wkład we współpracy
z pozostałymi resortami, odpowiadającymi za zabezpieczenie grup korzystających z zaopatrzenia
emerytalno-rentowego.
Mając powyższe na uwadze informuję, że na posiedzeniu sejmowej Komisji do Spraw Petycji, która
zebrała się 25 kwietnia 2024 r. i rozpatrywała petycję nr BKSP-144-IX-775/23, dotyczącą
rzeczonego zagadnienia, przedstawiciele Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji,
Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
zadeklarowali podjęcie wspólnych prac w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.309.2024.AB
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją, znak: K10INT2803, Pana Posła Jacka Niedźwiedzkiego w sprawie zmian
w systemie emerytalnym dotyczącym emerytów mundurowych, którzy po zakończonej służbie
pracowali dalej w cywilu, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Interpelacja Pana Posła Jacka Niedźwiedzkiego dotyczy zagadnienia, które pojawia się zarówno
w petycjach kierowanych do sejmowej czy senackiej komisji petycji, jak również w wystąpieniach
indywidualnych, napływających do resortów odpowiedzialnych za kształtowanie rozwiązań
regulujących sytuacje zbiegu praw do świadczeń emerytalno-rentowych - zarówno do
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jak Ministerstwa Obrony Narodowej,
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwa Sprawiedliwości. Jest to
także stale przewijający się temat w interpelacjach i zapytaniach poselskich, zarówno w tej, jak
i w poprzednich kadencjach Sejmu RP.
Wśród funkcjonariuszy służb mundurowych i żołnierzy zawodowych, którzy korzystają
z zaopatrzenia emerytalno-rentowego można wyodrębnić, według kryterium daty przyjęcia do
służby, dwie grupy: funkcjonariuszy, którzy służbę rozpoczynali od 1 stycznia 1999 r. i później oraz
tych, którzy do służby wstąpili przed 1 stycznia 1999 r. Zróżnicowanie występuje w zakresie, po
pierwsze, sposobu uwzględniania okresów składkowych i nieskładkowych, w rozumieniu
przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, po drugie zaś, na
ustanowieniu określonych reguł zbiegu prawa do świadczeń emerytalno-rentowych – mowa tutaj
w szczególności o emeryturze.
W przypadku pierwszej grupy mamy do czynienia z zasadą pełnej odrębności systemów
emerytalnych – oznacza to możliwość nabycia i pobierania emerytury zarówno w systemie
mundurowym, jak powszechnym. Wynika to z faktu, że w przypadku tej grupy funkcjonariuszy do
okresów, z których budowana jest podstawa wymiaru emerytury mundurowej, nie uwzględnia się
okresów tak zwanej pracy cywilnej.
Inaczej sytuacja przedstawia się w odniesieniu do funkcjonariuszy, którzy rozpoczynali służbę
przed 1 stycznia 1999 r., czyli przed reformą polskiego systemu emerytalnego. Funkcjonariusze ci
mogą pobierać, co do zasady, jedną emeryturę - przy czym okresy pracy cywilnej podlegają
uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości emerytury mundurowej, jednak tylko w określonym
zakresie, do maksymalnej podstawy wymiaru i według zróżnicowanych wskaźników. Ponieważ
osoby z tej grupy, po nabyciu prawa do emerytury mundurowej, podejmują aktywność zawodową,
która wiąże się z podleganiem ubezpieczeniom społecznym i opłacają składki na Fundusz
-- 1 of 2 --
2
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Ubezpieczeń Społecznych, jej przedstawiciele czują się pokrzywdzeni w takim znaczeniu, że część z
nich - pomimo, że nabywa prawo do emerytury powszechnej – nie otrzymuje z tego tytułu
emerytalnych świadczeń. Prawo do świadczenia jest bowiem ustalane i ustalana jest wysokość
emerytury, a jednocześnie - ze względu na obowiązujące reguły zbiegu - zgodnie z art. 95 ustawy o
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, emerytura powszechna zostaje z
reguły zawieszona, będąc niższą od wypłacanej już emerytury mundurowej. Sprzyja to powstaniu
w rzeczonej grupie emerytów poczucia, że odprowadzanie przez nich składek na Fundusz
Ubezpieczeń Społecznych nie służy zwiększeniu w przyszłości wysokości pobieranych świadczeń.
Zagadnienie to jest złożone, zarówno od strony prawnej, jak i ekonomicznej. Wszystkie
rozstrzygnięcia, które Rząd podejmuje w odniesieniu do systemu emerytalnego - czy jest to system
powszechny, czy systemy szczególne - wiążą się z decyzjami ekonomicznymi, mającymi wpływ na
wydatki po stronie Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w odniesieniu do systemu powszechnego,
a także budżetu państwa; w szczególności w stosunku do systemów mundurowych.
Należy zaznaczyć, że możliwe są różne techniki legislacyjne osiągnięcia tego celu. Modyfikować
można same reguły zbiegu prawa do emerytury powszechnej i emerytury mundurowej. Istnieje też
możliwość wprowadzenia zmian w ustawach zaopatrzeniowych, które pozwoliłyby na
uwzględnienie - w stopniu większym, niż jest to możliwe obecnie - okresów pracy cywilnej
w wysokości emerytury mundurowej. Zarysowane kierunki działań wymagają pogłębionej analizy
prawnej i finansowej Jednocześnie są one kreślone w przestrzeni, wyznaczonej przez normy
obowiązującej konstytucji - przez zasadę równości, zasadę sprawiedliwości społecznej oraz
konstytucyjne prawo do zabezpieczenia społecznego. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
deklaruje pełną gotowość do zaangażowania w takie prace i wszelki wkład we współpracy
z pozostałymi resortami, odpowiadającymi za zabezpieczenie grup korzystających z zaopatrzenia
emerytalno-rentowego.
Mając powyższe na uwadze informuję, że na posiedzeniu sejmowej Komisji do Spraw Petycji, która
zebrała się 25 kwietnia 2024 r. i rozpatrywała petycję nr BKSP-144-IX-775/23, dotyczącą
rzeczonego zagadnienia, przedstawiciele Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji,
Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
zadeklarowali podjęcie wspólnych prac w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --