Interpelacja w sprawie rozwiązań legislacyjnych dotyczących ciepłownictwa w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2800
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie rozwiązań legislacyjnych dotyczących ciepłownictwa w Polsce
Zgłaszający: Jan Warzecha
Data wpływu: 13-05-2024
Szanowna Pani Minister,
w Polsce funkcjonuje blisko 400 elektrociepłowni i ciepłowni, które dostarczają ciepło systemowe do ponad połowy gospodarstw domowych. Polskie ciepłownictwo jest branżą mocno regulowaną i koncesjonowaną, a czeka ją w najbliższych latach głęboka transformacja oraz szereg wyzwań, związanych z wymaganą i niespotykaną dotychczas skalą nakładów inwestycyjnych na modernizację. Sektor potrzebuje ogromnych środków na modernizację ciepłownictwa. Wymaga również pilnej ustawy regulującej stan prawny infrastruktury liniowej i zapisów legislacyjnych, gwarantujących szybką realizację procesów inwestycyjnych i rozwiązań skorelowanych z planowaniem energetycznym realizowanym przez gminy. Postuluje o nie Izba Gospodarcza Ciepłownictwo Polskie. Rozwiązania legislacyjne muszą implementować zmienione unijne przepisy związane z procesem dekarbonizacji i dyrektywy: EED, RED, EPBD, ETS oraz IED.
Kolejny problem w ciepłownictwie wynika z termicznego przekształcania odpadów, związanego z Fit for 55, które nie miało wchodzić w mechanizm handlu emisjami, jednak zgodnie z najnowszymi zapowiedziami wejdzie w nie od 2030 roku. Koncesjonowane przedsiębiorstwa wytwarzające ciepło lub zajmujące się jego przesyłaniem i dystrybucją są zobligowane, aby ceny i stawki opłat proponowane odbiorcom przedstawiać w postaci taryf, które zatwierdza prezes Urzędu Regulacji Energetyki.
W związku z tym, proszę Panią Minister o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie jest stanowisko rządu w sprawie przedstawionych w interpelacji oczekiwań ciepłownictwa systemowego w Polsce?
2. Kiedy możemy się spodziewać przyjęcia przez Radę Ministrów uchwały w sprawie Strategii dla Ciepłownictwa do 2030 roku z perspektywą do 2040 roku?
3. W jaki sposób i kiedy rząd zamierza wesprzeć polskie ciepłownictwo ze środków z Krajowego Planu Odbudowy?
Z poważaniem
Jan Warzecha
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 8 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8027 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DCE-WKiC.050.1.2024.EZ
3235382.12674601.10351856
Warszawa, 09-07-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na poniższe pytania zamieszczone w interpelacji Pana Posła Jana Warzechy
w sprawie rozwiązań legislacyjnych dotyczących ciepłownictwa w Polsce, K10INT2800,
uprzejmie informuję, co następuje.
Odpowiedź na pytanie 1: Jakie jest stanowisko rządu w sprawie przedstawionych
w interpelacji oczekiwań ciepłownictwa systemowego w Polsce? (regulującej stan prawny
infrastruktury liniowej i zapisów legislacyjnych, gwarantujących szybką realizację procesów
inwestycyjnych i rozwiązań skorelowanych z planowaniem energetycznym realizowanym przez
gminy)?
Kierunki transformacji sektora ciepłowniczego w zasadniczy sposób wyznaczają Dyrektywa
Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie efektywności energetycznej (EED) oraz
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do promowania energii ze
źródeł odnawialnych (RED III). Wdrażając nowe przepisy do krajowego porządku prawnego
będą rozważane wszelkie dostępne rozwiązania, które optymalnie będę wspierały proces
transformacji.
Jak słusznie zwraca uwagę Pan Poseł w interpelacji, nastąpi głęboka transformacja sektora
jednocześnie identyfikuje się szereg wyzwań, związanych z wymaganą i niespotykaną
dotychczas skalą nakładów inwestycyjnych na modernizację. Dlatego niezbędne jest
zapewnienie środków finansowych, które będą mogły być przekazane przedsiębiorstwom
energetycznym w sektorze ciepłownictwa. Jest to jedno z priorytetowych zadań, który
konsekwentnie realizujemy, jednocześnie zabiegając o dodatkowe środki. Nie mniej ważne
są zmiany regulacyjne, które poprawią warunki inwestycyjne i ograniczą bariery rozwoju i
ryzyka. Kluczowa w tym obszarze jest współpraca z interesariuszami, w tym organizacjami
branżowymi reprezentującymi przedsiębiorstwa energetyczne. Wsłuchujemy się ponadto w
-- 1 of 5 --
opinie środowisk reprezentujących odbiorców usług tychże przedsiębiorstw, co umożliwia
równoważenie stanowisk i wypracowania rozwiązań, które umożliwią skuteczną realizację
procesu transformacji.
Krytycznym aspektem jest wzrost udziału OZE w ciepłownictwie oraz zapewnienie statusu
efektywnego energetycznie systemu ciepłowniczego oraz utrzymanie go w kolejnych
okresach zmiany definicji.
Potencjalne obszary konsultacji z sektorem obserwujemy w obszarze oczekiwanych
ułatwień w realizacji inwestycji, w szczególności inwestycji infrastrukturalnych, a także
dotyczące usprawnienia procesów niezbędnych zgód i zezwoleń, w szczególności gdy
inwestycja dotyczy OZE, a także ciepła odpadowego lub efektywności energetycznej.
Kierowane do ministerstwa postulaty dotyczą także uelastycznienia zasad taryfowania przy
czym należy zastrzec, że ocenie podlega także pozycja odbiorcy ciepła w kontekście cen
stosowanych w rozliczeniach za dostarczane ciepło i inne usługi. Jest to szczególnie ważne
z uwagi na ryzyko wzrostu ubóstwa energetycznego. Jednocześnie należy stanowcza
podkreślić, że transformacja jest procesem, którego zadaniem jest również zwiększenie
odporności odbiorców na co raz większe koszty ciepła wytwarzanego w oparciu o paliwa
kopalne.
Planowanie energetyczne realizowane przez gminy jest niewątpliwe bardzo istotnym
elementem procesu transformacji. Dostrzegamy niedoskonałość obecnego stanu realizacji
tych zadań, a w konsekwencji niepełne wykorzystywanie ich potencjału. Będziemy
współpracować zarówno z samorządami, jak i partnerami branżowymi, aby wzmocnić rangę
tego typu lokalnych strategii, które najlepiej oddają charakter i uwarunkowania, które należy
uwzględniać planując transformację energetyczną.
Słusznie zauważa Pan Poseł rolę inwestycji w zakresie infrastruktury liniowej. Zarówno
modernizacja istniejących odcinków sieci, jak również budowa nowych jest
przedsięwzięciem budowlanym wymagającym od inwestora znacznego zaangażowania.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska dostrzega ten potencjał, dlatego też angażujemy na ten
cel znaczące środki z programów FEnIKS. W tym FENX.02.01. Infrastruktura ciepłownicza
- systemy nieefektywne 2 080 mln zł oraz FENX.02.01. Infrastruktura ciepłownicza -
systemy efektywne 2 125 mln zł. Stan prawny infrastruktury liniowej jest dodatkowym
aspektem, który nie może być barierą inwestycyjną, a jednocześnie należy zachować
poszanowanie dla własności, dlatego w opinii ministerstwa należy wypracować rozwiązanie,
które w sposób efektywny zniesie ograniczenia i narazi interesów innych interesariuszy.
Odpowiedź na pytanie 2: Kiedy możemy się spodziewać przyjęcia przez Radę Ministrów
uchwały w sprawie Strategii dla Ciepłownictwa do 2030 roku z perspektywą do 2040 roku?
-- 2 of 5 --
Opracowanie Strategii dla Ciepłownictwa do 2030 roku z perspektywą do 2040 roku jest
jednym z priorytetów Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Jej głównym zadaniem będzie
operacjonalizacja wkładu sektora ciepłownictwa do nowych celów klimatycznych
wynikających z aktualizowanego Krajowego Planu na Rzecz Energii i Klimatu. Aktualizacja
tego kluczowego dla transformacji energetycznej dokumentu jest w zaawansowanej fazie
analitycznej i w najbliższym czasie otrzymane wyniki zostaną poddane konsultacjom
publicznym. Niezwłocznie przystępujemy również do opracowania Strategii dla
Ciepłownictwa, która odpowie na pytania, w jaki sposób będzie realizowana polityka w
zakresie transformacji sektora ciepłowniczego w Polsce. Chcemy w ten sposób określić
ramy dla przyszłych zmian legislacyjnych oraz systemów wsparcia. Przewidujemy, że do
końca 2024 roku dokument będzie gotowy, w tym dogłębnie skonsultowany z
interesariuszami, z którymi już obecnie współpracujemy tworząc modele ciepłownicze
ujęte w KPEiK.
Odpowiedź na pytanie 3: W jaki sposób i kiedy rząd zamierza wesprzeć polskie ciepłownictwo
ze środków z Krajowego Planu Odbudowy?
Ze środków Krajowego Planu Odbudowy, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej planuje uruchomienie dofinansowania w ramach wiązki B1.1.1
„Inwestycje w źródła ciepła w systemach ciepłowniczych”.
Aktualnie NFOŚiGW jest na etapie pracy nad tym programem – najwcześniejszy termin
uruchomienia naboru to III kwartał br.
Celem programu będzie zoptymalizowanie gospodarki cieplno-energetycznej
z wykorzystaniem dostępnych nowoczesnych technologii, a planowany budżet wynosi
299,93 mln euro na dofinansowania w formie dotacji do 50% kosztów.
Planuje się realizację inwestycji polegających wyłącznie na zastosowaniu instalacji
niskoemisyjnych i OZE.
Niezależnie od powyższego przedstawiam przygotowaną przez NFOŚiGW kompleksową
ofertę wspierania inwestycji w ciepłownictwie.
Zestawienia wdrażanych i planowanych do uruchomienia funduszy w obszarze
ciepłownictwa przekracza łącznie ponad 23 mld zł, w tym:
1. Fundusz Modernizacyjny - 14 700 mln zł
2. KPO - 1 344 mln zł
3. FEnIKS - 5 793 mln zł
4. Środki własne NFOŚiGW - 1 350 mln zł
-- 3 of 5 --
Lp. Oferta finansowania Dofinansowanie
w mln zł
ze środków Funduszu Modernizacyjnego
1. Kogeneracja dla Ciepłownictwa 3 100,0
2. Digitalizacja sieci ciepłowniczych 500,0
3. Wykorzystanie paliw alternatywnych na cele energetyczne 6 000,0
4. Kogeneracja powiatowa 1 000,0
5. Rozwój kogeneracji w oparciu o biogaz komunalny 1 500,0
6. Moje Ciepło 600,0
7. OZE - źródło ciepła dla ciepłownictwa 2 000,0
ze środków KPO
1. B.1.1.1. Inwestycje w źródła ciepła w systemach
ciepłowniczych
1 344,0
ze środków FEnIKS
1. FENX.02.01. Infrastruktura ciepłownicza - systemy
nieefektywne
2 080,0
2. FENX.02.01. Infrastruktura ciepłownicza - systemy
efektywne
2 125,0
3. FENX.02.02 Rozwój OZE 1 588,0
ze środków krajowych
1. Ciepłownictwo Powiatowe 750,0
2. Polska Geotermia Polska 600,0
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
-- 4 of 5 --
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 5 of 5 --