Interpelacja w sprawie cen gazu w Tarnogrodzkim Zakładzie Komunalnym sp. z o.o.

Interpelacja nr 2785

do ministra aktywów państwowych

w sprawie cen gazu w Tarnogrodzkim Zakładzie Komunalnym sp. z o.o.

Zgłaszający: Małgorzata Gromadzka

Data wpływu: 12-05-2024

Biłgoraj, 22 kwietnia 2024 r.

Szanowny Panie,

działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora niniejszym kieruję do Pana interpelację w sprawie cen gazu w Tarnogrodzkim Zakładzie Komunalnym sp. z o.o. Tarnogrodzki Zakład Komunalny sp. z o.o. powstał 1.12.2010 r. na bazie zlikwidowanego Pomocniczego Gospodarstwa Usług Komunalnych i Mieszkaniowych Urzędu Miejskiego w Tarnogrodzie. Spółka przejęła aktywa po zlikwidowanym gospodarstwie i jest kontynuatorem wszystkich działalności, w tym prowadzi obrót oraz dystrybucję gazu. Terenem działania spółki jest gmina Tarnogród, w której w latach 1993-1996 wykonana została sieć gazowa o długości 103 kilometrów. Inwestycja została zrealizowana w porozumieniu z PGNiG. Zgodnie z zawartą umową między Sanockim Zakładem Górnictwa Nafty i Gazu w Sanoku a burmistrzem miasta i gminy Tarnogród zakład w Sanoku wykonał zagospodarowanie odwiertów, ośrodka zbioru gazu ziemnego dla redukcji ciśnienia, stację redukcyjno-pomiarową z punktem zdawczo-odbiorczym, w którym TZK sp. z o.o. przejmuje gaz do sieci gazowej. Sieć gazowa nie została przekazana do systemu krajowego z uwagi na fakt, że istnieje jeden układ pomiarowy na kopalni, który bezpośrednio tłoczy gaz wyłącznie do sieci gazowej wybudowanej przez gminę. Sieć gazowa, dystrybucja oraz obrót są w kompetencji spółki i odbywają się poza systemem krajowym. Wybudowanie sieci na terenie całej gminy oraz podłączenie odwiertów do systemu krajowego dało mieszkańcom oraz podmiotom gospodarczym możliwość nieograniczonego dostępu do gazu. TZK sp. z o.o. prowadzi działalność na podstawie podwójnej koncesji nr DPG/187/20602/W/DRG/2021/KL na dystrybucję paliw gazowych oraz koncesji nr OPG/406/20602/W/DRG/2021/KL na obrót paliwami gazowymi udzielonych dnia 3 listopada 2021 r. na okres od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2031 roku.

Spółka kupuje gaz od Orlen SA PGNiG SA Oddział w Sanoku na podstawie zawartej umowy Nr 04/EEH/2011 z dnia 12 maja 2011 roku. Z uwagi na jeden układ pomiarowy spółka nie miała możliwości kupowania gazu na rynku terminowym Towarowej Giełdy Energii (TGE).
Cena gazu była ceną umowną, która była obliczana co miesiąc według następującej formuły:
C=TGEMA +9,0
Gdzie:
C – Cena gazu określona w PLN/MWh, w zaokrągleniu do dwóch miejsc po przecinku,
TGEMA – oznacza średnią arytmetyczną z cen rozliczeniowych kontraktu miesięcznego na gaz ziemny GAS_BASE_M, z dostawą w miesiącu kalendarzowym, na który wyznaczona jest cena z formuły notowanej na rynku terminowym Towarowej Giełdy Energii.

Sytuacja na rynku gazowym w 2022 roku gwałtownie się pogorszyła z uwagi na agresję Rosji na Ukrainę. Notowania cen gazu na TGE w sposób drastyczny rosły z każdym dniem. W związku z powyższym sposób, w jaki rozliczała się spółka z PKN Orlen SA, uniemożliwiał zmianę taryfy (4 miesiące trwa zmiana taryfy) tak, aby była ona korzystna i nie generowała strat. Ceny gazu rosły każdego dnia w zastraszającym tempie. Rozmowy prowadzone przez zarząd spółki oraz właściciela spółki, tj. burmistrza Tarnogrodu, z uwagi na „złożoność sprawy“ trwały kilka miesięcy. Notorycznie przedstawiano analizy oraz propozycje cenowe, a także możliwość zmiany umowy, która doszła do skutku dopiero 1.03.2023 r., zmieniając niekorzystną wówczas formułę rozliczenia na cenę stałą, ale obejmującą okres 3 lat. Zaproponowana cena przez PKN Orlen SA po wnikliwych analizach, które trwały kilka miesięcy, doprowadziła spółkę TZK sp. z o.o. do straty finansowej 2 136 766,90 zł za rok 2022.

W tym przypadku podpisanie umowy ze stałą ceną dało spółce możliwość kontrolowania sytuacji finansowej spółki. Cena, jaka została zaproponowana, była wyliczana na podstawie analiz rynku sektora energetycznego i zapewnienia PKN Orlen, że to jest najlepszy wariant w tym okresie, że ceny na pewno nie ulegną spadkom.

Złożony wniosek o zmianę taryfy do prezesa URE, w którym spółka podała nową cenę zakupu gazu, spotkał się z odmową zatwierdzenia taryfy, wskazano wówczas, że ceny gazu na rynku znacząco spadły i że należy dokonać renegocjacji umowy z PKN Orlen SA. Wystosowano pismo do PKN Orlen z dołączonym stanowiskiem prezesa URE i na tej podstawie została zmieniona cena zakupu gazu, ale z uwzględnieniem, że w pierwszym okresie, czyli przez cały 2023 rok, będzie obowiązywała stawka 400 zł za MWh, a w następnych latach, czyli do końca 2026 r. – 460 zł za MWh.

We wrześniu 2023 r. spółka ponownie złożyła wniosek o zmianę taryfy na gaz z przedłożeniem nowej ceny za gaz 460 zł za MWh i ponownie prezes URE zarządził renegocjacje umowy z PKN Orlen SA z uwagi na niskie notowania cen gazu na TGE. W odpowiedzi na wniosek o renegocjację umowy PKN Orlen SA pismem z dnia 31.10.2023 r. odmówił renegocjacji cen. Zadziwiający jest fakt, że w roku poprzednim na wniosek PKN Orlen odpowiedział pozytywnie.

W chwili obecnej spółka ma zatwierdzoną taryfę na najwyższym poziomie w kraju. Dopóki będą dopłaty do odbiorców chronionych, czyli do końca czerwca 2024 r., mieszkańcy, a także odbiorcy chronieni, nie odnotują drastycznego wzrostu. Notowania cen gazu na TGE kształtują się na poziomie 140 zł za MWh, a więc wróciły do sytuacji sprzed agresji Rosji na Ukrainę.

Wyżej opisana sytuacja doprowadziła do spadku zapotrzebowania na gaz ziemny. Przyczyną zaistniałej sytuacji był mniejszy pobór gazu od podmiotów gospodarczych/suszarni tytoniu ze względu na wyższą cenę kupna gazu niż w latach poprzedzających kryzys na rynku gazowym. Ponadto najwięksi odbiorcy gazu zdecydowali się na zmianę źródła pozyskiwania energii, rezygnując z zakupu paliwa gazowego. Niższa ilość sprzedanego gazu wynikła również z oszczędności w zużyciu paliwa gazowego przez gospodarstwa domowe w ogrzewaniu mieszkań, a także przedsięwzięć w zakresie termomodernizacji gospodarstw domowych.

Dla porównania ilość zakupionego gazu w m3:
2021 r. – 1 882 063,00 m3,
2022 r. – 1 460 930,00 m3,
2023 r. – 1 291 416 m3. Gmina Tarnogród zgazyfikowana jest niemal w 100%, praktycznie każde zainteresowane gospodarstwo domowe oraz podmiot niebędący gospodarstwem domowym może korzystać z energii pochodzącej z gazu. Na dziś około 95% kotłowni c.o. w podmiotach gospodarczych i placówkach oświatowo-kulturalnych zostało zmodernizowanych, w których jako źródło energii wprowadzono gaz ziemny, wypierając węgiel, a tym samym znacząco ograniczono emisję zanieczyszczeń do atmosfery.

W związku z powyższym moje pytania brzmią:

1. Dlaczego w odpowiedzi na wniosek o renegocjację umowy PKN Orlen SA pismem z dnia 31.10.2023 r. odmówił renegocjacji cen? Zadziwiający jest fakt, że w roku poprzednim na wniosek PKN Orlen odpowiedział pozytywnie.

2. W jaki sposób można wypracować mechanizmy pozwalające na szybką reakcję i szybkie przeprowadzenie negocjacji w celu umożliwienia zmiany, tak by cena w gminie nie była wyższa od rynkowej i tak by mieszkańcy Tarnogrodu nie odchodzili od stosowania czystej energii?

Z poważaniem Małgorzata Gromadzka