Interpelacja nr 2776
Interpelacja w sprawie emerytur czerwcowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Sprawiedliwość i Sądy (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie emerytur czerwcowych
Interpelacja nr 2776
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie emerytur czerwcowych
Zgłaszający: Agnieszka Hanajczyk
Data wpływu: 10-05-2024
Szanowna Pani Ministro,
do mojego biura poselskiego zgłaszają się osoby z pytaniem o postęp prac dotyczących wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego Julii Przyłębskiej z dnia 15 listopada 2023 roku ws. czy art. 25a ust. 2 pkt 2 oraz ust. 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504) w związku z art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1621) w zakresie, w jakim przepisy te nie przyznają prawa do obliczenia emerytury z uwzględnieniem art. 25a ust. 2 pkt 2 oraz ust. 2a ustawy z 17 grudnia 1998 r. tym osobom, które wniosek o emeryturę zgłosiły przed 1 czerwca 2021 r., są zgodne z art. 2, art. 32 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji RP.
Wyrok ten wskazuje, że dla osób, które przeszły na tzw. emeryturę czerwcową należy dokonać zmian w prawie w celu likwidacji i naprawienia niekorzystnych zapisów ustawy. Wobec powyższego proszę o udzielenie informacji:
Czy i na jakim etapie są prowadzone prace legislacyjne w tym zakresie?
Interpelacja nr 2776
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie emerytur czerwcowych
Zgłaszający: Agnieszka Hanajczyk
Data wpływu: 10-05-2024
Szanowna Pani Ministro,
do mojego biura poselskiego zgłaszają się osoby z pytaniem o postęp prac dotyczących wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego Julii Przyłębskiej z dnia 15 listopada 2023 roku ws. czy art. 25a ust. 2 pkt 2 oraz ust. 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504) w związku z art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1621) w zakresie, w jakim przepisy te nie przyznają prawa do obliczenia emerytury z uwzględnieniem art. 25a ust. 2 pkt 2 oraz ust. 2a ustawy z 17 grudnia 1998 r. tym osobom, które wniosek o emeryturę zgłosiły przed 1 czerwca 2021 r., są zgodne z art. 2, art. 32 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji RP.
Wyrok ten wskazuje, że dla osób, które przeszły na tzw. emeryturę czerwcową należy dokonać zmian w prawie w celu likwidacji i naprawienia niekorzystnych zapisów ustawy. Wobec powyższego proszę o udzielenie informacji:
Czy i na jakim etapie są prowadzone prace legislacyjne w tym zakresie?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5244 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.312.2024.AB
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją znak: K10INT2776, Pani Posłanki Agnieszki Hanajczyk w sprawie
emerytur czerwcowych, proszę przyjąć poniższe informacje.
Zgodnie z nowym algorytmem wymiaru emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po
1948 r., którzy zostali objęci reformą emerytalną, świadczenie osoby przechodzącej na
emeryturę w czerwcu, obliczane z zastosowaniem tzw. nowych zasad wymiaru określonych
w art. 25-26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, było
zwykle niższe od świadczenia tej osoby, gdyby przeszła na emeryturę w kwietniu lub maju
danego roku. Wynikało to stąd, że suma wskaźników waloryzacji kwartalnej, którymi
zostałyby objęte składki emerytalne oraz kapitał początkowy przy przejściu na emeryturę
w kwietniu lub maju, jest zazwyczaj wyższa od wskaźnika waloryzacji rocznej, który stosuje
się przy ustalaniu emerytury w czerwcu danego roku.
Doraźne rozwiązanie tej kwestii, z którego skorzystały osoby przechodzące na emeryturę
w czerwcu 2020 r., zawiera ustawa z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie
działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz.
875). Zgodnie z art. 53 tej ustawy, w przypadku ustalania wysokości emerytury w czerwcu
2020 r., waloryzacji składek stanowiących podstawę obliczenia emerytury dokonuje się
w taki sam sposób, jak przy ustalaniu wysokości emerytury w maju 2020 r., jeżeli jest to
korzystniejsze dla ubezpieczonego. Celem tej regulacji było to, aby podstawa wymiaru
emerytury ustalona na 1 czerwca 2020 r. nie była niższa od ustalonej na 31 maja tego roku.
Kwestia nowo przyznawanych tzw. emerytur czerwcowych została uregulowana w ustawie
z 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych
innych ustaw. Zmiany weszły w życie z dniem 18 września 2021 r. i dotyczyły emerytur
ustalonych w czerwcu 2021 r. oraz miały obowiązywać w przyszłości. Ustawą tą na stałe
wprowadzono rozwiązanie, które zafunkcjonowało w 2020 r.
W ustawie nie przewidziano jednak regulacji, które dawałyby możliwość ustalenia na nowo
wysokości emerytury (z uwzględnieniem zmian dotyczących sposobu waloryzacji składek
emerytalnych oraz kapitału początkowego) osobom, którym wysokość emerytury ustalono
w czerwcu, w latach 2009-2019, gdyż przyjęto generalną zasadę, że proponowane przepisy
dotyczą jedynie osób, przechodzących na emeryturę, począwszy od czerwca 2021 r.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Konstytucyjność zasad przyznawania tzw. "emerytur czerwcowych" na wniosek zgłoszony
przed 1 czerwca 2021 r. zakwestionował zapadłym w sprawie P 7/22 rozstrzygnięciem
z 15 listopada 2023 r. Trybunał Konstytucyjny. Rozstrzygnięcie to zapadło w składzie
Stanisław Piotrowicz, Justyn Piskorski, Piotr Pszczółkowski, Bartłomiej Sochański oraz
Wojciech Sych. Sejm RP uchwałą z 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu
konstytucyjnego lat 2015-2023 w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego
stwierdził, że uchwała Sejmu RP z 15 września 2017 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału
Konstytucyjnego (dot. Justyna Piskorskiego) została podjęta z rażącym naruszeniem prawa,
a tym samym pozbawiona jest mocy prawnej i nie wywołała skutków prawnych w niej
przewidzianych. Dodatkowo w uchwale Sejm - w kontekście działalności Trybunału
Konstytucyjnego - stwierdził, że funkcję Prezesa Trybunału Konstytucyjnego sprawuje
osoba nieuprawniona, a w konsekwencji wszystkie decyzje proceduralne, w tym zwłaszcza
wyznaczenie składów orzekających, podejmowane przez Julię Przyłębską, mogą być
podważane. W konkluzji Sejm RP podniósł, że uwzględnienie w działalności organu władzy
publicznej rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego wydanych z naruszeniem prawa może
zostać uznane za naruszenie zasady legalizmu przez ten organ. Uwagi te odnoszą się do
sposobu i zakresu uwzględniania skutków rozstrzygnięcia, które wydał Trybunał
Konstytucyjny w sprawie P 7/22.
W tym kontekście Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - bez względu na ocenę
trafności argumentacji konstytucyjnej podniesionej w przywołanej sprawie przez Trybunał
Konstytucyjny - postrzega poruszone w niej zagadnienie nie tyle w perspektywie wykonania
rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, co raczej w kategoriach rozwiązania problemu
określonej grupy emerytów, których świadczenia zostały ukształtowane w niekorzystny
sposób wskutek przejścia przez te osoby na emeryturę w czerwcu. W ocenie Ministra
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zagadnienie to jest doniosłe i wymaga adekwatnego do
jego wagi rozwiązania.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają prace i analizy o charakterze
prawnym, ekonomicznym i organizacyjnym, mające na celu określenie sposobu rozwiązania
tej kwestii.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.312.2024.AB
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją znak: K10INT2776, Pani Posłanki Agnieszki Hanajczyk w sprawie
emerytur czerwcowych, proszę przyjąć poniższe informacje.
Zgodnie z nowym algorytmem wymiaru emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po
1948 r., którzy zostali objęci reformą emerytalną, świadczenie osoby przechodzącej na
emeryturę w czerwcu, obliczane z zastosowaniem tzw. nowych zasad wymiaru określonych
w art. 25-26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, było
zwykle niższe od świadczenia tej osoby, gdyby przeszła na emeryturę w kwietniu lub maju
danego roku. Wynikało to stąd, że suma wskaźników waloryzacji kwartalnej, którymi
zostałyby objęte składki emerytalne oraz kapitał początkowy przy przejściu na emeryturę
w kwietniu lub maju, jest zazwyczaj wyższa od wskaźnika waloryzacji rocznej, który stosuje
się przy ustalaniu emerytury w czerwcu danego roku.
Doraźne rozwiązanie tej kwestii, z którego skorzystały osoby przechodzące na emeryturę
w czerwcu 2020 r., zawiera ustawa z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie
działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz.
875). Zgodnie z art. 53 tej ustawy, w przypadku ustalania wysokości emerytury w czerwcu
2020 r., waloryzacji składek stanowiących podstawę obliczenia emerytury dokonuje się
w taki sam sposób, jak przy ustalaniu wysokości emerytury w maju 2020 r., jeżeli jest to
korzystniejsze dla ubezpieczonego. Celem tej regulacji było to, aby podstawa wymiaru
emerytury ustalona na 1 czerwca 2020 r. nie była niższa od ustalonej na 31 maja tego roku.
Kwestia nowo przyznawanych tzw. emerytur czerwcowych została uregulowana w ustawie
z 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych
innych ustaw. Zmiany weszły w życie z dniem 18 września 2021 r. i dotyczyły emerytur
ustalonych w czerwcu 2021 r. oraz miały obowiązywać w przyszłości. Ustawą tą na stałe
wprowadzono rozwiązanie, które zafunkcjonowało w 2020 r.
W ustawie nie przewidziano jednak regulacji, które dawałyby możliwość ustalenia na nowo
wysokości emerytury (z uwzględnieniem zmian dotyczących sposobu waloryzacji składek
emerytalnych oraz kapitału początkowego) osobom, którym wysokość emerytury ustalono
w czerwcu, w latach 2009-2019, gdyż przyjęto generalną zasadę, że proponowane przepisy
dotyczą jedynie osób, przechodzących na emeryturę, począwszy od czerwca 2021 r.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Konstytucyjność zasad przyznawania tzw. "emerytur czerwcowych" na wniosek zgłoszony
przed 1 czerwca 2021 r. zakwestionował zapadłym w sprawie P 7/22 rozstrzygnięciem
z 15 listopada 2023 r. Trybunał Konstytucyjny. Rozstrzygnięcie to zapadło w składzie
Stanisław Piotrowicz, Justyn Piskorski, Piotr Pszczółkowski, Bartłomiej Sochański oraz
Wojciech Sych. Sejm RP uchwałą z 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu
konstytucyjnego lat 2015-2023 w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego
stwierdził, że uchwała Sejmu RP z 15 września 2017 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału
Konstytucyjnego (dot. Justyna Piskorskiego) została podjęta z rażącym naruszeniem prawa,
a tym samym pozbawiona jest mocy prawnej i nie wywołała skutków prawnych w niej
przewidzianych. Dodatkowo w uchwale Sejm - w kontekście działalności Trybunału
Konstytucyjnego - stwierdził, że funkcję Prezesa Trybunału Konstytucyjnego sprawuje
osoba nieuprawniona, a w konsekwencji wszystkie decyzje proceduralne, w tym zwłaszcza
wyznaczenie składów orzekających, podejmowane przez Julię Przyłębską, mogą być
podważane. W konkluzji Sejm RP podniósł, że uwzględnienie w działalności organu władzy
publicznej rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego wydanych z naruszeniem prawa może
zostać uznane za naruszenie zasady legalizmu przez ten organ. Uwagi te odnoszą się do
sposobu i zakresu uwzględniania skutków rozstrzygnięcia, które wydał Trybunał
Konstytucyjny w sprawie P 7/22.
W tym kontekście Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - bez względu na ocenę
trafności argumentacji konstytucyjnej podniesionej w przywołanej sprawie przez Trybunał
Konstytucyjny - postrzega poruszone w niej zagadnienie nie tyle w perspektywie wykonania
rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, co raczej w kategoriach rozwiązania problemu
określonej grupy emerytów, których świadczenia zostały ukształtowane w niekorzystny
sposób wskutek przejścia przez te osoby na emeryturę w czerwcu. W ocenie Ministra
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zagadnienie to jest doniosłe i wymaga adekwatnego do
jego wagi rozwiązania.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają prace i analizy o charakterze
prawnym, ekonomicznym i organizacyjnym, mające na celu określenie sposobu rozwiązania
tej kwestii.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --