Interpelacja nr 2769
Interpelacja w sprawie rzeczywistych przyczyn opóźnienia w realizacji Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.) w zakresie budowy drogi ekspresowej S8 Białystok-Augustów-Suwałki
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rzeczywistych przyczyn opóźnienia w realizacji Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.) w zakresie budowy drogi ekspresowej S8 Białystok-Augustów-Suwałki
Interpelacja nr 2769
do ministra infrastruktury
w sprawie rzeczywistych przyczyn opóźnienia w realizacji Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.) w zakresie budowy drogi ekspresowej S8 Białystok-Augustów-Suwałki
Zgłaszający: Jarosław Zieliński
Data wpływu: 09-05-2024
Warszawa, 9 maja 2024 r.
Rada Ministrów w dniu 5 września 2023 roku przyjęła uchwałę nr 160/2023 zmieniającą uchwałę w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pn. „Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.)”, w którym została ujęta budowa drogi ekspresowej S8 Białystok (Knyszyn)-Suwałki (Raczki). W odpowiedzi na moją interpelację poselską w sprawie harmonogramu budowy drogi ekspresowej S8 Białystok-Augustów-Suwałki (węzeł Raczki) z dnia 3 stycznia 2024 roku (interpelacja nr 522) oraz w odpowiedzi na moje pismo z dnia 8 kwietnia 2024 roku, przy którym zostało przesłane oświadczenie wielu sygnatariuszy z dnia 27 marca 2024 roku dotyczące problemów związanych z realizacją tej inwestycji podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury Pan Paweł Gancarz podaje niepokojące i budzące wątpliwości argumenty i okoliczności wymagające merytorycznego i szczegółowego wyjaśnienia.
Pierwsza z tych okoliczności odnosi się do strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. W obu przywołanych pismach podsekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury Pana Pawła Gancarza został zawarty fragment następującej treści: „Należy pamiętać, że zmiana zakresu rzeczowego Programu, aby była skuteczna wymaga nie tylko samej zmiany treści, ale także spełnienia procedur określonych w przepisach prawa, w tym tych związanych z przeprowadzeniem strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. Brak spełnienia wszystkich wymogów wymaganych przez przepisy zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym może zagrozić możliwości pozyskania środków UE na drogi czy nawet na sektor transportu. Ministerstwo będzie prowadzić niezbędne pilne prace [prowadzi niezbędne pilne prace], aby został wykonany optymalny zakres rzeczowy, rozwiązujący problemy komunikacyjne tego regionu Polski, przy poszanowaniu przepisów prawa. W tym celu już trwają niezbędne konsultacje i uzgodnienia z odpowiednimi organami”.
Drugim aspektem przywoływanym w pismach Ministerstwa Infrastruktury jest sprawa „sprzeciwu organizacji pozarządowych” oraz „zainteresowanie przebiegiem dróg ekspresowych na Podlasiu ze strony Komisji Europejskiej”. W piśmie znak DDP-2.054.41.2024 z dnia 29 kwietnia 2024 roku znajduje się następujący fragment: „Ujęcie w zakresie rzeczowym programu wieloletniego realizacji drogi ekspresowej S8 na północ od Białegostoku, bez uprzedniego spełnienia wszystkich wymogów określonych przez przepisy zarówno krajowe, jak i unijne wywołało sprzeciw organizacji pozarządowych oraz zainteresowanie przebiegiem dróg ekspresowych na Podlasiu ze strony przedstawicieli Komisji Europejskiej”.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 14, ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 roku o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 1996 Nr 73, poz. 350 z późn. zm.), uprzejmie proszę Pana Ministra o szczegółowe wyjaśnienie problemów zawartych w przywołanych wyżej cytatach oraz udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy w stosunku do wszystkich tytułów inwestycyjnych ujętych w Rządowym Programie Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.) w momencie ich włączania do tego programu były przeprowadzone „strategiczne oceny oddziaływania na środowisko”? Czy taka „strategiczna ocena oddziaływania na środowisko” była przeprowadzona w stosunku do odcinka drogi ekspresowej S16 Ełk-Knyszyn przed uwzględnieniem go w Rządowym Programie Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.) na mocy decyzji Rady Ministrów z dnia 19 maja 2016 roku?
2. Jakie konkretne kroki zostały poczynione przez Ministerstwo Infrastruktury (Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad) w celu „spełnienia procedur określonych w przepisach prawa, w tym tych związanych z przeprowadzeniem strategicznej oceny oddziaływania na środowisko” dla inwestycji polegającej na budowie drogi ekspresowej S8 Białystok (Knyszyn)-Augustów-Suwałki (Raczki)? Proszę o przedstawienie podjętych dotychczas konkretnych czynności w tej sprawie oraz ich wyników („w tym celu już trwają niezbędne konsultacje i uzgodnienia z odpowiednimi organami”).
3. Jakie organizacje pozarządowe zgłosiły swój sprzeciw wobec tej inwestycji i z jakich powodów? Proszę o udostępnienie treści wystąpień tych organizacji oraz odpowiedzi na nie Ministerstwa Infrastruktury.
4. Na czym w omawianym kontekście polega „zainteresowanie przebiegiem dróg ekspresowych na Podlasiu ze strony przedstawicieli Komisji Europejskiej” i jakie są ich zastrzeżenia w odniesieniu do „przebiegu dróg ekspresowych na Podlasiu”? Proszę o udostępnienie dokumentów i korespondencji w tej sprawie.
5. Dlaczego Ministerstwo Infrastruktury sugeruje, że decyzje w sprawie budowy dróg ekspresowych w Polsce (w tym przypadku w województwie podlaskim) nie mogą być podejmowane samodzielnie przez rząd Rzeczypospolitej Polskiej, a są uzależnione od stanowiska (opinii, decyzji) „przedstawicieli Komisji Europejskiej” (kim są ci „przedstawiciele” i jakie mają umocowanie prawne)? Zwracam uwagę, że Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.) jest realizowany nie tylko z funduszy europejskich, ale również i przede wszystkim z własnych środków finansowych państwa polskiego, a droga ekspresowa Białystok-Augustów-Suwałki, która zgodnie z pierwotnym założeniem powinna być częścią europejskiego korytarza transportowego Via Carpatia i stanowi najkrótsze połączenie do krajów bałtyckich, a w aktualnej sytuacji geopolitycznej ma istotne znaczenie militarne dla bezpieczeństwa Polski i sojuszniczych państw NATO i Unii Europejskiej.
Interpelacja nr 2769
do ministra infrastruktury
w sprawie rzeczywistych przyczyn opóźnienia w realizacji Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.) w zakresie budowy drogi ekspresowej S8 Białystok-Augustów-Suwałki
Zgłaszający: Jarosław Zieliński
Data wpływu: 09-05-2024
Warszawa, 9 maja 2024 r.
Rada Ministrów w dniu 5 września 2023 roku przyjęła uchwałę nr 160/2023 zmieniającą uchwałę w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pn. „Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.)”, w którym została ujęta budowa drogi ekspresowej S8 Białystok (Knyszyn)-Suwałki (Raczki). W odpowiedzi na moją interpelację poselską w sprawie harmonogramu budowy drogi ekspresowej S8 Białystok-Augustów-Suwałki (węzeł Raczki) z dnia 3 stycznia 2024 roku (interpelacja nr 522) oraz w odpowiedzi na moje pismo z dnia 8 kwietnia 2024 roku, przy którym zostało przesłane oświadczenie wielu sygnatariuszy z dnia 27 marca 2024 roku dotyczące problemów związanych z realizacją tej inwestycji podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury Pan Paweł Gancarz podaje niepokojące i budzące wątpliwości argumenty i okoliczności wymagające merytorycznego i szczegółowego wyjaśnienia.
Pierwsza z tych okoliczności odnosi się do strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. W obu przywołanych pismach podsekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury Pana Pawła Gancarza został zawarty fragment następującej treści: „Należy pamiętać, że zmiana zakresu rzeczowego Programu, aby była skuteczna wymaga nie tylko samej zmiany treści, ale także spełnienia procedur określonych w przepisach prawa, w tym tych związanych z przeprowadzeniem strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. Brak spełnienia wszystkich wymogów wymaganych przez przepisy zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym może zagrozić możliwości pozyskania środków UE na drogi czy nawet na sektor transportu. Ministerstwo będzie prowadzić niezbędne pilne prace [prowadzi niezbędne pilne prace], aby został wykonany optymalny zakres rzeczowy, rozwiązujący problemy komunikacyjne tego regionu Polski, przy poszanowaniu przepisów prawa. W tym celu już trwają niezbędne konsultacje i uzgodnienia z odpowiednimi organami”.
Drugim aspektem przywoływanym w pismach Ministerstwa Infrastruktury jest sprawa „sprzeciwu organizacji pozarządowych” oraz „zainteresowanie przebiegiem dróg ekspresowych na Podlasiu ze strony Komisji Europejskiej”. W piśmie znak DDP-2.054.41.2024 z dnia 29 kwietnia 2024 roku znajduje się następujący fragment: „Ujęcie w zakresie rzeczowym programu wieloletniego realizacji drogi ekspresowej S8 na północ od Białegostoku, bez uprzedniego spełnienia wszystkich wymogów określonych przez przepisy zarówno krajowe, jak i unijne wywołało sprzeciw organizacji pozarządowych oraz zainteresowanie przebiegiem dróg ekspresowych na Podlasiu ze strony przedstawicieli Komisji Europejskiej”.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 14, ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 roku o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 1996 Nr 73, poz. 350 z późn. zm.), uprzejmie proszę Pana Ministra o szczegółowe wyjaśnienie problemów zawartych w przywołanych wyżej cytatach oraz udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy w stosunku do wszystkich tytułów inwestycyjnych ujętych w Rządowym Programie Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.) w momencie ich włączania do tego programu były przeprowadzone „strategiczne oceny oddziaływania na środowisko”? Czy taka „strategiczna ocena oddziaływania na środowisko” była przeprowadzona w stosunku do odcinka drogi ekspresowej S16 Ełk-Knyszyn przed uwzględnieniem go w Rządowym Programie Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.) na mocy decyzji Rady Ministrów z dnia 19 maja 2016 roku?
2. Jakie konkretne kroki zostały poczynione przez Ministerstwo Infrastruktury (Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad) w celu „spełnienia procedur określonych w przepisach prawa, w tym tych związanych z przeprowadzeniem strategicznej oceny oddziaływania na środowisko” dla inwestycji polegającej na budowie drogi ekspresowej S8 Białystok (Knyszyn)-Augustów-Suwałki (Raczki)? Proszę o przedstawienie podjętych dotychczas konkretnych czynności w tej sprawie oraz ich wyników („w tym celu już trwają niezbędne konsultacje i uzgodnienia z odpowiednimi organami”).
3. Jakie organizacje pozarządowe zgłosiły swój sprzeciw wobec tej inwestycji i z jakich powodów? Proszę o udostępnienie treści wystąpień tych organizacji oraz odpowiedzi na nie Ministerstwa Infrastruktury.
4. Na czym w omawianym kontekście polega „zainteresowanie przebiegiem dróg ekspresowych na Podlasiu ze strony przedstawicieli Komisji Europejskiej” i jakie są ich zastrzeżenia w odniesieniu do „przebiegu dróg ekspresowych na Podlasiu”? Proszę o udostępnienie dokumentów i korespondencji w tej sprawie.
5. Dlaczego Ministerstwo Infrastruktury sugeruje, że decyzje w sprawie budowy dróg ekspresowych w Polsce (w tym przypadku w województwie podlaskim) nie mogą być podejmowane samodzielnie przez rząd Rzeczypospolitej Polskiej, a są uzależnione od stanowiska (opinii, decyzji) „przedstawicieli Komisji Europejskiej” (kim są ci „przedstawiciele” i jakie mają umocowanie prawne)? Zwracam uwagę, że Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.) jest realizowany nie tylko z funduszy europejskich, ale również i przede wszystkim z własnych środków finansowych państwa polskiego, a droga ekspresowa Białystok-Augustów-Suwałki, która zgodnie z pierwotnym założeniem powinna być częścią europejskiego korytarza transportowego Via Carpatia i stanowi najkrótsze połączenie do krajów bałtyckich, a w aktualnej sytuacji geopolitycznej ma istotne znaczenie militarne dla bezpieczeństwa Polski i sojuszniczych państw NATO i Unii Europejskiej.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9602 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-2.054.50.2024
Warszawa, 17 lipca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do pisma z 10 czerwca br. skierowanego do Ministerstwa Infrastruktury,
przy którym przekazana została interpelacja Pana Posła Jarosława Zielińskiego
dotycząca problematyki realizacji drogi ekspresowej S8 Białystok – Suwałki w ramach
Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.)
– interpelacja nr 2769, przedstawiam poniżej wyjaśnienia i szczegółowe odpowiedzi
na poszczególne poruszone przez Pana Posła sprawy.
Ad. pyt. 1.
Należy wskazać, że Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych do 2030 r.
(z perspektywą do 2033 r.) (dalej Program) został przyjęty przez Radę Ministrów
13 grudnia 2022 r., zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym
w szczególności ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2023 poz. 1094). Dla projektu
przedmiotowego Programu przeprowadzona została procedura strategicznej oceny
oddziaływania na środowisko przed jego przyjęciem.
Procedurze strategicznej oceny oddziaływania na środowisko poddany został cały
zakres rzeczowy zawarty w projekcie Programu, a więc także realizacja drogi
ekspresowej S16.
W ramach tej procedury opracowany został sam dokument prognozy oddziaływania
na środowisko Programu, w którym przeprowadzona została szczegółowa analiza
możliwego wpływu realizacji zakresu rzeczowego Programu na całokształt środowiska
naturalnego, ze wszystkimi jego czynnikami i elementami, w tym zweryfikowano
i przeanalizowano m.in. oddziaływania skumulowane, transgraniczne oraz ryzyka dla
zdrowia ludzi lub zagrożenia dla środowiska.
Projekt tego dokumentu został poddany procesowi konsultacji społecznych, w ramach
których wszystkie zainteresowane podmioty miały po pierwsze możliwość zapoznania
się zarówno z treścią projektu Programu jak i projektu prognozy oddziaływania na
środowisko tego Programu, a po drugie możliwość wniesienia uwag, wniosków oraz
wyrażenia swojej opinii na ich temat. Zgodnie z wymogami prawa z konsultacji tych
sporządzony został raport, w którym m.in. wszelkie złożone uwagi i wnioski zostały
rozpatrzone i zawarte zostały stosowne merytoryczne odniesienia do nich.
-- 1 of 4 --
2
Natomiast po włączeniu do zakresu rzeczowego programu odcinka drogi ekspresowej
S8 taka ocena nie została przeprowadzona. Strategiczna ocena, zgodnie
z obowiązującymi przepisami dotyczy całości inwestycji objętych Programem.
Ad. pyt 2.
Podjęte zostały przez Ministerstwo Infrastruktury działania, których celem jest
opracowanie analizy wielokryterialnej możliwych przebiegów dróg szybkiego ruchu
w województwie warmińsko-mazurskim i podlaskim wraz z wybranymi elementami
strategicznej oceny oddziaływania na środowisko dla zmiany Rządowego Programu
Budowy Dróg Krajowych do 2030 r.
Ad. pyt. 3.
Wśród organizacji pozarządowych (społecznych), które kierują i występują m.in.
do Ministerstwa Infrastruktury z postulatami w zakresie uregulowania i odmiennego
określenia sieci dróg szybkiego ruchu na terenie Polski północno-wschodniej,
w kontekście zachowania i ochrony cennych przyrodniczo terenów m.in. Puszczy
Biebrzańskiej, Puszczy Knyszyńskiej oraz Puszczy Augustowskiej można wymienić:
Fundację Dla Biebrzy, Fundację Greenmind, Stowarzyszenie na rzecz Ochrony
Krajobrazu Kulturowego Mazur Sadyba, Stowarzyszenie Ogólnopolskie Towarzystwo
Ochrony Ptaków.
Treść wystąpienia przedmiotowych podmiotów skierowanego m.in. do Ministerstwa
Infrastruktury w postaci złożonej petycji jest publicznie dostępna na stronie
internetowej Ministerstwa, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Ad. pyt. 4.
Przebieg drogi ekspresowej S16 jest od wielu lat przedmiotem protestów, szczególnie
ze strony organizacji ekologicznych. Chodzi przede wszystkim o przebieg drogi przez
tereny cenne przyrodniczo (obszary Natura 2000, w tym szczególnie przez Biebrzę).
Inwestycja ta była przedmiotem skargi organizacji do Komisji Europejskiej, która od
dłuższego czasu kierowała do Polski zapytania o wyjaśnienia jeśli chodzi
o wariantowanie przebiegów dróg ekspresowych przez Biebrzański Park Narodowy,
co ma również bezpośrednie przełożenie na inwestycję drogi S8.
Polska otrzymała od Komisji Europejskiej pismo z 11 lipca 2023 r., w którym KE zwraca
uwagę m.in. na potencjalną niezgodność realizacji inwestycji drogowych
w Polsce oraz ściśle wariantowania budowy dróg ekspresowych w północno-
wschodniej Polsce z przepisami UE. W piśmie tym, Komisarz UE ds. środowiska
Virginijus Sinkevičius zwraca uwagę na kwestie dot. przebiegu inwestycji przez tereny
cenne przyrodniczo oraz wysiłki strony polskiej do ustanowienia rozporządzeń
w sprawie inwestycji strategicznych. Z pisma wynika, że KE ocenia te działania jako
próbę ominięcia lub uniknięcia problemów środowiskowych na tych inwestycjach.
W przypadku podjęcia działań, które KE odczyta jako niezgodne z dyrektywami UE,
możliwa jest utrata środków unijnych dla całego sektora transportu.
-- 2 of 4 --
3
Mając na uwadze poważne ryzyko utraty środków UE na projekty transportowe,
w Ministerstwie Infrastruktury zorganizowano spotkanie z przedstawicielami KE,
którego celem było wyjaśnienie całości sytuacji i przekonania KE, co do właściwych
działań podjętych przez Polskę, by możliwe było skierowanie inwestycji drogowych do
realizacji bez ryzyka utraty środków UE na cały sektor transportu.
Na spotkaniu tym, oprócz przedstawicieli Ministerstwa Infrastruktury, obecni byli
przedstawiciele Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, Ministerstwa Klimatu
i Środowiska oraz Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Komisja Europejska
reprezentowana była przez przedstawicieli Dyrekcji Generalnej ds. Środowiska.
Ad. pyt. 5.
Zwracam uwagę, że w dotychczas udzielanych odpowiedziach wskazywaliśmy na
niezgodność z przepisami krajowymi jak i europejskimi. Środki unijne są ważnym
elementem finansowania dróg w Polsce. Polska jako członek Unii Europejskiej
zobowiązał się do przestrzegania przepisów, w tym przepisów środowiskowych. Są to
przepisy przyjęte i wdrożone do przepisów polskich od wielu lat a ich stosowanie nie
budziło do tej pory znacznych kontrowersji. Poprzednim istotnym przypadkiem, który
przerodził się w procedurę naruszenia przepisów unijnych była tzw. sprawa Doliny
Rospudy. Jest to de facto znów ten sam odcinek drogi krajowej nr 8 pomiędzy
Białymstokiem a Suwałkami. Kwestia zainteresowania służb Komisji Europejskiej
została wyjaśniona w odpowiedzi na poprzednie pytanie.
Odnosząc się do kwestii przebiegu Via Carpatia, wielokrotnie przedstawiane były
wyjaśnienia dotyczące wytyczania przebiegu korytarza Via Carpatia w Polsce.
Wskazywano w nich tło historyczne, jakie zostały podjęte decyzje dotyczące
wytyczenia przebiegu dróg ekspresowych na północ od Białegostoku, w tym ujęcie
drogi S16 Ełk-Knyszyn w rozporządzeniu Rad Ministrów w sprawie sieci autostrad
i dróg ekspresowych oraz rozpoczęcie prac projektowych dla tej inwestycji.
Nie jest natomiast uzasadnione twierdzenie, że wyznaczony dawno temu został już
przebieg korytarza Via Carpatia, ponieważ przebieg dokładny będzie mógł zostać
ustalony dopiero w drodze wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Dodatkowo, jak już wskazano powyżej, strategiczna ocena również ocenia wpływ
całości inwestycji na otoczenie przyrodnicze. Kwestie przebiegu drogi regulują
odpowiednie przepisy i ustawy, a układ sieci autostrad i dróg ekspresowych jest
regulowany w odpowiednim rozporządzeniu Rady Ministrów.
Oczywiście połączenie to w obecnej sytuacji geopolitycznej jest niezwykle istotne,
niemniej, nawiązując do wspomnianej Doliny Rospudy, głównym połączeniem państw
bałtyckich jest trasa Via Baltica idąca przez Łomżę. Prócz tego korytarza w ramach sieci
TEN-T już znajdują się przebiegi S16 od Olsztyna do Ełku a także w ramach sieci Military
Mobility odcinek dk 16 od Augustowa do granicy państwa w Ogrodnikach. Nowy
przebieg na północ od Białegostoku jest przewidziany w ramach korytarza Bałtyk-
Morze Czarne-Morze Egejskie, natomiast nie ma on ostatecznie wyznaczonego
przebiegu. Warto zauważyć, że układ i przebieg dróg powinien wynikać z analiz
wielokryterialnych oraz z poszanowania przepisów prawa, w tym przepisów
środowiskowych.
-- 3 of 4 --
4
Warto też ponownie zauważyć, że uwzględnienie w Programie przebiegu S8 na północ
od Białegostoku, prócz problemów prawnych i środowiskowych spowodowało też
problemy natury formalnej. Konieczne jest formalne rozpoczęcie prac projektowych
dla tego odcinka, co powoduje że nawet w przypadku braku ww. problemów,
ewentualne ogłoszenie przetargu jest perspektywą odległą i wieloletnią. Nie ma
obecnie ważnych i wiążących decyzji administracyjnych dla tej nowej inwestycji.
Pojawił się też problem co zrobić z już rozpoczętymi pracami projektowymi w ramach
S16 Ełk-Knyszyn wraz z wariantem 4 a także jak ew. wytyczenie korytarza wpłynie na
już rozpoczęte prace dla obwodnic Suchowoli, Sztabina i Białobrzegów.
Wszystkie wskazane powyżej kwestie i okoliczności stanowią wyzwanie do
rozwiązania, w sposób zgodny z regulacjami ujętymi w ramach prawa krajowego oraz
regulacji unijnych, z jednoczesnym zachowaniem finansowania ze środków UE dla
całego sektora transportu.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-2.054.50.2024
Warszawa, 17 lipca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do pisma z 10 czerwca br. skierowanego do Ministerstwa Infrastruktury,
przy którym przekazana została interpelacja Pana Posła Jarosława Zielińskiego
dotycząca problematyki realizacji drogi ekspresowej S8 Białystok – Suwałki w ramach
Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.)
– interpelacja nr 2769, przedstawiam poniżej wyjaśnienia i szczegółowe odpowiedzi
na poszczególne poruszone przez Pana Posła sprawy.
Ad. pyt. 1.
Należy wskazać, że Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych do 2030 r.
(z perspektywą do 2033 r.) (dalej Program) został przyjęty przez Radę Ministrów
13 grudnia 2022 r., zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym
w szczególności ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2023 poz. 1094). Dla projektu
przedmiotowego Programu przeprowadzona została procedura strategicznej oceny
oddziaływania na środowisko przed jego przyjęciem.
Procedurze strategicznej oceny oddziaływania na środowisko poddany został cały
zakres rzeczowy zawarty w projekcie Programu, a więc także realizacja drogi
ekspresowej S16.
W ramach tej procedury opracowany został sam dokument prognozy oddziaływania
na środowisko Programu, w którym przeprowadzona została szczegółowa analiza
możliwego wpływu realizacji zakresu rzeczowego Programu na całokształt środowiska
naturalnego, ze wszystkimi jego czynnikami i elementami, w tym zweryfikowano
i przeanalizowano m.in. oddziaływania skumulowane, transgraniczne oraz ryzyka dla
zdrowia ludzi lub zagrożenia dla środowiska.
Projekt tego dokumentu został poddany procesowi konsultacji społecznych, w ramach
których wszystkie zainteresowane podmioty miały po pierwsze możliwość zapoznania
się zarówno z treścią projektu Programu jak i projektu prognozy oddziaływania na
środowisko tego Programu, a po drugie możliwość wniesienia uwag, wniosków oraz
wyrażenia swojej opinii na ich temat. Zgodnie z wymogami prawa z konsultacji tych
sporządzony został raport, w którym m.in. wszelkie złożone uwagi i wnioski zostały
rozpatrzone i zawarte zostały stosowne merytoryczne odniesienia do nich.
-- 1 of 4 --
2
Natomiast po włączeniu do zakresu rzeczowego programu odcinka drogi ekspresowej
S8 taka ocena nie została przeprowadzona. Strategiczna ocena, zgodnie
z obowiązującymi przepisami dotyczy całości inwestycji objętych Programem.
Ad. pyt 2.
Podjęte zostały przez Ministerstwo Infrastruktury działania, których celem jest
opracowanie analizy wielokryterialnej możliwych przebiegów dróg szybkiego ruchu
w województwie warmińsko-mazurskim i podlaskim wraz z wybranymi elementami
strategicznej oceny oddziaływania na środowisko dla zmiany Rządowego Programu
Budowy Dróg Krajowych do 2030 r.
Ad. pyt. 3.
Wśród organizacji pozarządowych (społecznych), które kierują i występują m.in.
do Ministerstwa Infrastruktury z postulatami w zakresie uregulowania i odmiennego
określenia sieci dróg szybkiego ruchu na terenie Polski północno-wschodniej,
w kontekście zachowania i ochrony cennych przyrodniczo terenów m.in. Puszczy
Biebrzańskiej, Puszczy Knyszyńskiej oraz Puszczy Augustowskiej można wymienić:
Fundację Dla Biebrzy, Fundację Greenmind, Stowarzyszenie na rzecz Ochrony
Krajobrazu Kulturowego Mazur Sadyba, Stowarzyszenie Ogólnopolskie Towarzystwo
Ochrony Ptaków.
Treść wystąpienia przedmiotowych podmiotów skierowanego m.in. do Ministerstwa
Infrastruktury w postaci złożonej petycji jest publicznie dostępna na stronie
internetowej Ministerstwa, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Ad. pyt. 4.
Przebieg drogi ekspresowej S16 jest od wielu lat przedmiotem protestów, szczególnie
ze strony organizacji ekologicznych. Chodzi przede wszystkim o przebieg drogi przez
tereny cenne przyrodniczo (obszary Natura 2000, w tym szczególnie przez Biebrzę).
Inwestycja ta była przedmiotem skargi organizacji do Komisji Europejskiej, która od
dłuższego czasu kierowała do Polski zapytania o wyjaśnienia jeśli chodzi
o wariantowanie przebiegów dróg ekspresowych przez Biebrzański Park Narodowy,
co ma również bezpośrednie przełożenie na inwestycję drogi S8.
Polska otrzymała od Komisji Europejskiej pismo z 11 lipca 2023 r., w którym KE zwraca
uwagę m.in. na potencjalną niezgodność realizacji inwestycji drogowych
w Polsce oraz ściśle wariantowania budowy dróg ekspresowych w północno-
wschodniej Polsce z przepisami UE. W piśmie tym, Komisarz UE ds. środowiska
Virginijus Sinkevičius zwraca uwagę na kwestie dot. przebiegu inwestycji przez tereny
cenne przyrodniczo oraz wysiłki strony polskiej do ustanowienia rozporządzeń
w sprawie inwestycji strategicznych. Z pisma wynika, że KE ocenia te działania jako
próbę ominięcia lub uniknięcia problemów środowiskowych na tych inwestycjach.
W przypadku podjęcia działań, które KE odczyta jako niezgodne z dyrektywami UE,
możliwa jest utrata środków unijnych dla całego sektora transportu.
-- 2 of 4 --
3
Mając na uwadze poważne ryzyko utraty środków UE na projekty transportowe,
w Ministerstwie Infrastruktury zorganizowano spotkanie z przedstawicielami KE,
którego celem było wyjaśnienie całości sytuacji i przekonania KE, co do właściwych
działań podjętych przez Polskę, by możliwe było skierowanie inwestycji drogowych do
realizacji bez ryzyka utraty środków UE na cały sektor transportu.
Na spotkaniu tym, oprócz przedstawicieli Ministerstwa Infrastruktury, obecni byli
przedstawiciele Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, Ministerstwa Klimatu
i Środowiska oraz Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Komisja Europejska
reprezentowana była przez przedstawicieli Dyrekcji Generalnej ds. Środowiska.
Ad. pyt. 5.
Zwracam uwagę, że w dotychczas udzielanych odpowiedziach wskazywaliśmy na
niezgodność z przepisami krajowymi jak i europejskimi. Środki unijne są ważnym
elementem finansowania dróg w Polsce. Polska jako członek Unii Europejskiej
zobowiązał się do przestrzegania przepisów, w tym przepisów środowiskowych. Są to
przepisy przyjęte i wdrożone do przepisów polskich od wielu lat a ich stosowanie nie
budziło do tej pory znacznych kontrowersji. Poprzednim istotnym przypadkiem, który
przerodził się w procedurę naruszenia przepisów unijnych była tzw. sprawa Doliny
Rospudy. Jest to de facto znów ten sam odcinek drogi krajowej nr 8 pomiędzy
Białymstokiem a Suwałkami. Kwestia zainteresowania służb Komisji Europejskiej
została wyjaśniona w odpowiedzi na poprzednie pytanie.
Odnosząc się do kwestii przebiegu Via Carpatia, wielokrotnie przedstawiane były
wyjaśnienia dotyczące wytyczania przebiegu korytarza Via Carpatia w Polsce.
Wskazywano w nich tło historyczne, jakie zostały podjęte decyzje dotyczące
wytyczenia przebiegu dróg ekspresowych na północ od Białegostoku, w tym ujęcie
drogi S16 Ełk-Knyszyn w rozporządzeniu Rad Ministrów w sprawie sieci autostrad
i dróg ekspresowych oraz rozpoczęcie prac projektowych dla tej inwestycji.
Nie jest natomiast uzasadnione twierdzenie, że wyznaczony dawno temu został już
przebieg korytarza Via Carpatia, ponieważ przebieg dokładny będzie mógł zostać
ustalony dopiero w drodze wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Dodatkowo, jak już wskazano powyżej, strategiczna ocena również ocenia wpływ
całości inwestycji na otoczenie przyrodnicze. Kwestie przebiegu drogi regulują
odpowiednie przepisy i ustawy, a układ sieci autostrad i dróg ekspresowych jest
regulowany w odpowiednim rozporządzeniu Rady Ministrów.
Oczywiście połączenie to w obecnej sytuacji geopolitycznej jest niezwykle istotne,
niemniej, nawiązując do wspomnianej Doliny Rospudy, głównym połączeniem państw
bałtyckich jest trasa Via Baltica idąca przez Łomżę. Prócz tego korytarza w ramach sieci
TEN-T już znajdują się przebiegi S16 od Olsztyna do Ełku a także w ramach sieci Military
Mobility odcinek dk 16 od Augustowa do granicy państwa w Ogrodnikach. Nowy
przebieg na północ od Białegostoku jest przewidziany w ramach korytarza Bałtyk-
Morze Czarne-Morze Egejskie, natomiast nie ma on ostatecznie wyznaczonego
przebiegu. Warto zauważyć, że układ i przebieg dróg powinien wynikać z analiz
wielokryterialnych oraz z poszanowania przepisów prawa, w tym przepisów
środowiskowych.
-- 3 of 4 --
4
Warto też ponownie zauważyć, że uwzględnienie w Programie przebiegu S8 na północ
od Białegostoku, prócz problemów prawnych i środowiskowych spowodowało też
problemy natury formalnej. Konieczne jest formalne rozpoczęcie prac projektowych
dla tego odcinka, co powoduje że nawet w przypadku braku ww. problemów,
ewentualne ogłoszenie przetargu jest perspektywą odległą i wieloletnią. Nie ma
obecnie ważnych i wiążących decyzji administracyjnych dla tej nowej inwestycji.
Pojawił się też problem co zrobić z już rozpoczętymi pracami projektowymi w ramach
S16 Ełk-Knyszyn wraz z wariantem 4 a także jak ew. wytyczenie korytarza wpłynie na
już rozpoczęte prace dla obwodnic Suchowoli, Sztabina i Białobrzegów.
Wszystkie wskazane powyżej kwestie i okoliczności stanowią wyzwanie do
rozwiązania, w sposób zgodny z regulacjami ujętymi w ramach prawa krajowego oraz
regulacji unijnych, z jednoczesnym zachowaniem finansowania ze środków UE dla
całego sektora transportu.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --