Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 02 lipca 2024 r.
znak sprawy: BM.zp.058.33.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 2756
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 2756 złożoną przez posła na Sejm RP Pana Marcina Horałę
w sprawie postulatów ogólnopolskiego protestu rolników, przedstawiam odpowiedzi
na pytania zawarte w przedmiotowym piśmie.
1. Jakie konkretnie działania podjął rząd w celu wprowadzenia ceł i kontyngentów na
import płodów i produktów rolnych z Ukrainy?
 Autonomiczne środki handlowe dla Ukrainy
6 czerwca 2024 r. weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady
2024/1392 przedłużające autonomiczne środki handlowe (ATM) w imporcie z Ukrainy
o kolejny rok, tj. do 5 czerwca 2025 r. Dzięki zabiegom m.in. Polski w rozporządzeniu
2024/1392 przewidziano skuteczniejsze postanowienia dotyczące mechanizmów
ochronnych niż w poprzednich latach. Chodzi przede wszystkim o automatyczny
mechanizm ochronny uruchamiany po przekroczeniu określonych wielkości
progowych przez import z Ukrainy do UE najbardziej wrażliwych produktów, takich
jak: mięso drobiowe, jaja, cukier, owies, niektóre produkty przetwórstwa zbóż, miód.
Uruchomienie tego mechanizmu spowoduje przywrócenie ceł UE na import
przekraczający poziom bezcłowych kontyngentów taryfowych z Układu

-- 1 of 15 --

str. 2
o stowarzyszeniu UE-Ukraina. Dzięki m.in. naszym staraniom okres referencyjny
służący wyliczeniu wielkości progowych dla automatycznego mechanizmu
ochronnego został zmieniony i uwzględnia II połowę 2021 oraz całe lata 2022 i 2023
(pierwotnie KE proponowała tylko lata 2022-2023).
W przypadku wszystkich produktów objętych ATM (tj. których cła nie zostały w pełni
zliberalizowane w DCFTA z Ukrainą), gdyby import powodował zakłócenia na rynku,
to kraje członkowskie będą mogły wnioskować do Komisji Europejskiej
o przywrócenie ceł lub przyjęcie innych środków ograniczających bezcłowy import.
W toku dyskusji nad rozporządzeniem ATM postulowaliśmy zapewnienie możliwości
zastosowania przewidzianych w nim środków ochronnych również wobec produktów,
których import z Ukrainy został w pełni zliberalizowany w Układzie o stowarzyszeniu
UE-Ukraina, w tym owoców miękkich. Postulat ten nie został jednak przyjęty. Zgodnie
z rozporządzeniem 2024/1392 istnieje natomiast możliwość wnioskowania do KE
o zastosowanie w stosunku do takich produktów monitoringu importu (za pomocą
licencji importowych).
 Rozmowy dwustronne polsko-ukraińskie
Równolegle do działań podejmowanych na forum instytucji unijnych od grudnia
2023r. MRiRW zorganizowało kilkanaście spotkań z Ukrainą na szczeblu kierownictwa
resortu w celu wypracowania akceptowalnych dla wszystkich stron zasad handlu
rolnego. Negocjacje dotyczyły możliwości wprowadzenia mechanizmu
licencjonowania ukraińskiego eksportu, jednak strona ukraińska nie zgodziła się na
rozszerzenie zakresu towarowego poza zboża i rośliny oleiste. Strona polska
wnioskowała, aby system licencjonowania obejmował nie tylko cztery podstawowe
towary (objęte od 2 maja do 15 września 2023 r. unijnym zakazem importu),
tj. pszenica, kukurydza, rzepak, słonecznik, ale także produkty przemiału zbóż: śruta,
mąka czy makuchy (tj. wszystkie towary objęte obecnym zakazem importu z Ukrainy
do Polski) oraz inne produkty wrażliwe dla Polski (cukier, mięso drobiowe, jaja, maliny
mrożone, sok jabłkowy, miód, oleje słonecznikowy i rzepakowy). W celu usprawnienia
i przyspieszenia rozmów w spotkania zostały też zaangażowane organizacje rolnicze
obu krajów (spotkania 27 marca i 23 kwietnia 2024 r.). Dialog w tej sprawie był bardzo
intensywny, a zarazem trudny. Ze względu na przeciwstawne interesy obydwu stron

-- 2 of 15 --

str. 3
nie udało się osiągnąć porozumienia. Jesteśmy gotowi do kontynuacji rozmów
ze stroną ukraińską celem zapewnienia ochrony rynku rolnego w Polsce.
2. Jakie konkretnie działania podjął rząd w celu zablokowania importu płodów i produktów
rolnych z Białorusi i Rosji?
20 marca 2024 r. Polska wspólnie z Republiką Czeską, Litwą, Łotwą i Estonią wysłała
pismo do komisarza ds. handlu Valdisa Dombrovskisa oraz komisarza ds. rolnictwa
Janusza Wojciechowskiego w sprawie importu zboża z Rosji do UE. W piśmie
wezwaliśmy KE do opracowania przepisów, które ograniczyłyby import zboża z Rosji
i Białorusi na terytorium UE. Jednocześnie zwróciliśmy się do KE o zapewnienie
współpracy i koordynacji państw członkowskich UE w celu skutecznego i jednolitego
wdrożenia tych środków w całej UE.
W odpowiedzi m.in. na ww. wspólny list Komisja Europejska zaproponowała 22 marca
2024 r. podniesienie ceł na przywóz do UE zbóż (w tym pszenicy i kukurydzy), nasion
oleistych i produktów pochodnych z Rosji i Białorusi oraz wykluczenie ww. produktów
z tych krajów z dostępu do unijnych kontyngentów taryfowych (TRQ). Rozporządzenie
w tej sprawie zostało zatwierdzone przez Radę UE 30 maja 2024 r. i opublikowane
w Dzienniku Urzędowym UE(1). Rozporządzenie 2024/1652 wchodzi w życie
(na terenie całej UE) 1 lipca 2024 roku.
Zdaniem KE przyjęte środki sprawią, że import ww. produktów (oraz granulatu
z wysłodków buraczanych i suszonego grochu) z obu krajów na rynek UE stanie się
nieopłacalny, a więc ich efekt będzie podobny do embarga. Niektóre państwa
członkowskie wezwały KE do rozszerzenia zakresu produktowego ww. środków.
Z uwagi na interesy polskich przetwórców ryb (dla których Rosja jest istotnym
dostawcą surowca rybnego) MRiRW nie popiera propozycji włączenia w zakres tego
rozporządzenia produktów rybołówstwa.
Należy pamiętać, że w przypadku wprowadzenia kolejnych sankcji na produkty rolno-
spożywcze zarówno Rosja, jak i Białoruś mogłyby podjąć działania odwetowe
(w postaci środków ograniczających import z UE). W 2023 r. wartość polskiego
eksportu rolno-spożywczego do Federacji Rosyjskiej wyniosła 573 mln EUR (import
do Polski 352 mln EUR), a do Białorusi – 246 mln EUR (import do Polski 79 mln EUR).

-- 3 of 15 --

str. 4
Wszystkie przesyłki zwierząt i towarów pochodzenia zwierzęcego wprowadzane
na teren Unii Europejskiej, tj. zwierzęta, produkty pochodzenia zwierzęcego (żywność),
materiał biologiczny, produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego, a także siano
i słoma oraz środki spożywcze zawierające zarówno produkty pochodzenia roślinnego,
jak i produkty przetworzone pochodzenia zwierzęcego („produkty złożone”), podlegają
urzędowej kontroli granicznej prowadzonej przez granicznych lekarzy weterynarii
w punktach kontroli granicznej (BCP). Kontrole takie przeprowadza się w sposób
określony w przepisach UE lub w przepisach krajowych.
Po przeprowadzeniu kontroli urzędowych graniczni lekarze weterynarii podejmują
decyzję w odniesieniu do każdej przesyłki, wskazując w niej, czy spełnia ona
wymagania przywozowe, a w odpowiednich przypadkach – stosownej procedury
celnej. W przypadku, gdy przesyłka nie spełnia wymagań przywozowych, nie zostaje
wydana zgoda na jej wwóz na terytorium UE (w tym Polski), a towar nie zostaje
dopuszczony do obrotu.
W związku z powyższym, zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami z zakresu
wymagań weterynaryjnych, nie ma możliwości ograniczania lub zakazu przywozu
zwierząt i towarów pochodzenia zwierzęcego pochodzących z państw trzecich, jeżeli
przesyłki te spełniają odpowiednie wymagania pod kątem bezpieczeństwa
zdrowotnego określone dla nich w przepisach UE lub w przepisach krajowych.
3. Czy i kiedy rząd planuje wprowadzenie systemu kaucyjnego na tranzyt produktów
rolnych do krajów pozaunijnych?
Resortem właściwym do oceny możliwości realizacji postulatu wprowadzenia kaucji
w tranzycie ukraińskich produktów rolnych przez terytorium Polski jest Ministerstwo
Finansów. W toku wcześniej przeprowadzonych konsultacji resort finansów
stwierdził, że realizacja tego postulatu stanowiłaby naruszenie traktatów europejskich
(m.in. TFUE).
4. Czy i kiedy rząd planuje zwiększenie pułapu Dużych Jednostek Przeliczeniowych na
gospodarstwo do którego przysługuje wsparcie do produkcji zwierzęcej do 450
DJP/gospodarstwo?

-- 4 of 15 --

str. 5
W przypadku wsparcia związanego z produkcją do zwierząt, realizowanego w ramach
płatności bezpośrednich, nie stosuje się pułapu DJP w przeliczeniu na gospodarstwo.
Wsparcie to przysługuje do każdej sztuki kwalifikującego się do płatności zwierzęcia.
Natomiast w ramach ekoschematu Dobrostan zwierząt, realizowanego w ramach PS
WPR, płatność dobrostanowa dla rolników przystępujących do ekoschematu
Dobrostan zwierząt przyznawana jest z zastosowaniem poniższych progów
degresywności:
 do 100 DJP - 100% płatności,
 powyżej 100 DJP do 150 DJP - 75% płatności,
 powyżej 150 DJP - brak płatności.
Ekoschemat Dobrostan zwierząt został skonstruowany w oparciu o zgłaszane przez
rolników postulaty, które zostały ujęte w zatwierdzonym w dniu 31 sierpnia 2022 r.
przez Komisję Europejską Planie Strategicznym WPR na lata 2023-2027. Na wniosek
organizacji reprezentujących m.in. producentów trzody chlewnej, bydła mięsnego,
bydła mlecznego czy drobiu, w celu ukierunkowania wsparcia na małe i średnie
gospodarstwa rolne, wprowadzono w ekoschemacie Dobrostan zwierząt
degresywność, według której płatność dobrostanowa w obrębie danej grupy
technologicznej zwierząt (np. lochy, tuczniki, krowy mleczne czy opasy) przyznawana
jest do 150 DJP/gospodarstwo.
Należy jednak zaznaczyć, że degresywność płatności dobrostanowej w ramach
obowiązującego PS WPR, nie dotyczy:
1) zwierząt utrzymywanych w systemie rolnictwa ekologicznego w przypadku
płatności do (i) praktyki zwiększona co najmniej o 20% powierzchnia bytowa w ramach
wariantu Dobrostan loch, Dobrostan tuczników, Dobrostan krów mlecznych,
Dobrostan krów mamek, Dobrostan opasów, (ii) praktyki zapewnienie wypasu
w ramach wariantu Dobrostan krów mlecznych, (iii) wariantu Dobrostan koni
utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach, Dobrostan koni utrzymywanych
w systemie otwartym, Dobrostan kóz, Dobrostan owiec, Dobrostan kur niosek oraz
wariantów: Dobrostan kurcząt brojlerów i Dobrostan indyków utrzymywanych

-- 5 of 15 --

str. 6
z przeznaczeniem do produkcji mięsa - poza praktyką w drobiu utrzymywanie zgodnie
z systemem jakości QAFP;
2) zwierząt utrzymywanych w systemie QAFP w przypadku płatności do (i) praktyki
zwiększona co najmniej o 20% powierzchnia bytowa w ramach wariantu Dobrostan
loch, Dobrostan tuczników, (ii) praktyki utrzymywanie zgodnie z wymogami systemu
QAFP w ramach wariantu Dobrostan loch, Dobrostan tuczników, Dobrostan kurcząt
brojlerów i Dobrostan indyków utrzymywanych z przeznaczeniem do produkcji mięsa;
3) zwierząt utrzymywanych w systemie QMP w przypadku płatności do praktyki
utrzymywanie zgodnie z systemem QMP w ramach wariantu Dobrostan krów mamek
utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach, Dobrostan krów mamek
utrzymywanych w systemie otwartym oraz Dobrostan opasów.
Rozważając zwiększenie poziomu DJP należy mieć na uwadze, że budżet
ekoschematów, w tym ekoschematu Dobrostan zwierząt, jest ściśle określony,
a objęcie wsparciem większej liczby zwierząt wiąże się ze zwiększeniem
zapotrzebowania na środki. W kampanii roku 2023 zaplanowany budżet był
wystarczający, aby wypłacić rolnikom należności zgodnie z wcześniej zaplanowanymi
stawkami. W roku 2024 wprowadza się nową płatność w ramach ekoschematu
Dobrostan zwierząt oraz ekoschemat Grunty wyłączone z produkcji. W trwającym
jeszcze naborze wniosków na 2024 r. obserwujemy także większe zainteresowanie
rolników realizacją ekoschematu Dobrostan zwierząt (w porównaniu
do analogicznego okresu ubiegłego roku rolnicy złożyli o ok. 20% więcej wniosków).
Dlatego też postulat dokonania zmian progów degresywności jest trudny
do spełnienia. Trzeba tez zauważyć, że tego rodzaju zmiana wymaga modyfikacji nie
tylko przepisów krajowych, ale też PS WPR, a więc uzgodnień z Komisją Europejską.
5. Jakie jest stanowisko rządu w odniesieniu do pomysłu, aby decyzje kredytowe
i inwestycyjne były oparte o ślad węglowy obliczany dla produktów wytwarzanych
w gospodarstwach?
Powyższe zagadnienia znajdują się w kompetencji Ministerstwa Finansów, które przy
piśmie z 13 maja 2024 r. przekazało stosowne stanowisko.

-- 6 of 15 --

str. 7
Pierwsze sformalizowane działania na rzecz zrównoważonego rozwoju na poziomie
globalnym zostały podjęte na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ, które 25 września
2015 r. przyjęło Agendę na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, której
podstawowym celem jest zrównoważony rozwój gospodarczy, społeczny
i środowiskowy. W ślad za Agendą 2030, zostało zawarte tzw. Porozumienie Paryskie,
zatwierdzone przez UE 5 października 2016 r., którego celem jest podjęcie bardziej
zdecydowanych działań w związku ze zmianą klimatu, między innymi przez
zapewnienie zgodności przepływów finansowych z dążeniem do niskiego poziomu
emisji gazów cieplarnianych i rozwoju odpornego na zmiany klimatu.
W zbliżonym czasie Komisja Europejska podjęła inicjatywę na rzecz zrównoważonego
finansowania, która zakłada między innymi zwiększenie zaangażowania rynku
finansowego w zrównoważony wzrost. Inicjatywa ta ma sprzyjać eliminacji
wykluczenia społecznego oraz pozwolić na uwzględnienie na rynku finansowym – na
przykład podczas podejmowania decyzji inwestycyjnych – czynników z zakresu
ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego (ang. Environmental,
Social and Governance; ESG). W kontekście polityki UE zrównoważone finansowanie
rozumiane jest jako finansowanie wspierające wzrost gospodarczy przy jednoczesnym
zmniejszeniu presji na środowisko oraz uwzględnieniu aspektów społecznych i tych
związanych z zarządzaniem.
W odpowiedzi na rosnące oczekiwania inwestorów dotyczące możliwości
uwzględniania aspektów środowiskowych w produktach inwestycyjnych oraz dążąc
do realizacji celów klimatycznych, na poziomie UE wprowadzono pakiety regulacyjne
z zakresu ESG. Pierwszym z nich był tzw. pakiet Sustainable Finance, którego głównym
celem jest zapewnienie, aby kwestie związane z czynnikami ESG stały się centralnymi
elementami systemu finansowego, a gospodarka europejska została przekształcona
w bardziej ekologiczny i odporny na zmiany klimatu system o obiegu zamkniętym.
W kwestii raportowania niefinansowego firm inwestycyjnych, obowiązującym aktem
prawnym jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2088 z dnia
27 listopada 2019 r. w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym
rozwojem w sektorze usług finansowych (SFDR), które ma na celu zwiększenie
przejrzystości i odpowiedzialności w sektorze finansowym poprzez umożliwienie
uwzględnienia w decyzjach inwestycyjnych kryteriów zrównoważonego rozwoju.

-- 7 of 15 --

str. 8
Należy jednak zauważyć, że regulacje te mają na celu wprowadzenie przedmiotowej
możliwości, natomiast nie stanowią dla inwestora obliga, gdyż ostateczne decyzje
inwestycyjne mogą być oparte o różnorodne czynniki, takie jak strategia inwestycyjna,
profil ryzyka, czy cele inwestycyjne.
Podobnie jeśli chodzi o banki, które udzielając kredytów zobowiązane są do
przestrzegania powszechnie obowiązujących przepisów prawa, a także wydawanych
przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF) rekomendacji wystosowanych do tych
podmiotów. Ogólne zasady udzielania kredytów przez banki zostały uregulowane
w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, która tworzy ramy prawne dla
funkcjonowania banków w Polsce. Prawo bankowe nie zawiera szczegółowych
regulacji odnoszących się do postępowania banków wobec producentów rolnych.
Zgodnie z art. 70 Prawa bankowego bank uzależnia przyznanie kredytu od zdolności
kredytowej kredytobiorcy, przez zdolność kredytową rozumie się zdolność do spłaty
zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie.
Kredytobiorca jest obowiązany przedłożyć na żądanie banku dokumenty i informacje
niezbędne do dokonania oceny tej zdolności. Kredytobiorca ma również obowiązek
umożliwić podejmowanie przez bank czynności związanych z oceną sytuacji
finansowej i gospodarczej oraz kontrolę wykorzystania i spłaty kredytu.
Jednocześnie banki na wniosek kredytobiorcy ubiegającego się o kredyt przekazują,
w formie pisemnej, wyjaśnienie dotyczące dokonanej przez siebie oceny zdolności
kredytowej wnioskującego. Wyjaśnienie obejmuje informacje na temat czynników,
w tym danych osobowych wnioskującego, które miały wpływ na dokonaną ocenę
zdolności kredytowej. Kredytobiorca może złożyć ww. wniosek do banku w terminie
do roku od dnia otrzymania takiej oceny zdolności kredytowej. Odpowiedź na wniosek
powinna być udzielona niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia
otrzymania wniosku (art. 70a Prawa bankowego).
Banki zobowiązane są także przestrzegać wydawanych przez KNF rekomendacji.
Jedną z nich jest Rekomendacja T dotycząca zbioru zasad dobrych praktyk w zakresie
zarządzania ryzykiem detalicznych ekspozycji kredytowych. Głównym celem
Rekomendacji T jest zachowanie wymogów stabilności i ostrożności przejawiających
się między innymi uwzględnieniem w polityce kredytowej długoterminowej

-- 8 of 15 --

str. 9
perspektywy zarządzania ryzykiem wrażliwości na zmiany warunków otoczenia oraz
oddziaływania na poziom ryzyka kredytowego. W szczególności banki zobowiązane są
zachować niezbędny obiektywizm i konserwatyzm w zakresie parametrów
przyjmowanych do oceny zdolności kredytowej.
Bank dokonując oceny zdolności kredytowej konsumenta zobowiązany jest do
prawidłowej identyfikacji i pomiaru ryzyka oraz określenia poziomu akceptowalnego
ryzyka. Rekomendacja T stanowi także, że przy ustalaniu parametru przyjmowanego
do oceny zdolności kredytowej, bank powinien zadbać o ich obiektywny charakter
wykazując zasadność przyjęcia ich na danym poziomie poprzez odniesienie się do
potwierdzonych w analizach i badaniach wielkości. Dodatkowo, z postanowień
przywoływanej Rekomendacji wynika konieczność zapewnienia przez bank
wiarygodnych informacji na potrzeby procesu kredytowego jako składowych
wpływających bezpośrednio na jego jakość. Wiarygodność oceny wynika m.in. z
możliwości pozyskania przez bank obiektywnych danych, w tym ze źródeł
zewnętrznych, pozwalających na weryfikację deklaracji i oświadczeń składanych przez
kredytobiorcę.
Pomijając powyższe należy wskazać, że po stronie banków nie istnieje ustawowy
obowiązek udzielania kredytów. Bank samodzielnie dokonuje oceny zdolności
kredytowej, gdyż to bank ponosi ryzyko związane z oferowanymi produktami. Należy
także zauważyć, że banki udzielając kredytów kierują się oceną ryzyka kredytowego,
a tworząc modele scoringowe dla klientów banki określają różne parametry,
na podstawie których dokonują oceny zdolności kredytowej. Ocena ta dotyczy
transakcji na tle całego portfela kredytowego kredytodawcy i jego skutków dla
kredytodawcy jako całości. Możliwa jest zatem sytuacja, w wyniku której banki
prowadzące różną politykę kredytową wydadzą dla tego samego podmiotu różne
decyzje kredytowe.
Podsumowując, Ministerstwu Finansów nie są znane powszechnie obowiązujące
przepisy prawa, które uzależniałby udzielenie kredytu, czy podjęcia decyzji
inwestycyjnej od wyliczeń na podstawie śladu węglowego. W związku z tym, choć
emisje dwutlenku węgla/śladu węglowego mogą być uwzględniane w procesie
podejmowania decyzji finansowych, nie są one jedynym czynnikiem decyzyjnym.
Oznacza to, że mimo rosnącego znaczenia zrównoważonego rozwoju, decyzje te

-- 9 of 15 --

str. 10
w chwili obecnej nie są obciążone prawnym wymogiem uwzględniania śladu
węglowego kredyto/pożyczkobiorcy i pozostają do wyłącznej decyzji banku lub
inwestora.
6. Czy i kiedy rząd planuje wprowadzenie ułatwień inwestycyjnych w gospodarstwach
utrzymujących zwierzęta, w tym w szczególności podwyższeniu pułapu DJP, do którego nie
jest wymagane przygotowanie raportu rolno-środowiskowego oraz zmniejszenie możliwości
blokowania inwestycji rolniczych przez organizacje pozarządowe.
Należy zauważyć, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie jest właściwy
merytorycznie w zakresie przepisów dot. sposobu zagospodarowania terenu
i warunków zabudowy, jak również pozwoleń na lokalizację i budowę obiektów
utrzymujących zwierzęta gospodarskie, zakazywania powstawania lub eksploatacji
takich obiektów. Kwestie te należą do kompetencji właściwych ministrów:
1. Ministra Klimatu i Środowiska, określone w:
1) ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024
r. poz. 54, z późn. zm.),
2) ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku
i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach
oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094, z późn. zm.), wraz z
aktami wykonawczymi.
2. Ministra Rozwoju i Technologii określone w:
1) ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725, z
późn. zm.),
2) ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977, z późn. zm.),wraz z aktami
wykonawczymi.
Ponadto informuję, że w ostatnich miesiącach przyjęta została nowelizacja
dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych, która m.in. zmieniła sposób
określania wielkości gospodarstw objętych wymogami wynikającymi
z dyrektywy i ich wielkość. Dotychczas dyrektywa dotyczyła gospodarstw

-- 10 of 15 --

str. 11
utrzymujących świnie lub drób w liczbie: ponad 40 000 miejsc dla drobiu; ponad
2 000 miejsc dla tuczników (powyżej 30 kg); lub ponad 750 miejscami dla macior.
Po zmianie wielkość gospodarstw objętych wymogami dyrektywy wynosi: 350
DJP dla świń, 280 DJP dla drobiu, ale 300 DJP w przypadku kur niosek, 380 DJP
dla gospodarstw mieszanych. Ustalenia te są znacznie łagodniejsze niż pierwotnie
proponowała Komisja Europejska w swoim wniosku legislacyjnym (włączenie
bydła oraz wielkość gospodarstwa w przypadku każdego gatunku wynosząca 150
DJP). Podczas negocjacji Polska opowiadała się przeciw włączeniu bydła w zakres
dyrektywy i takie rozwiązanie udało się wypracować i przyjąć.
7. Jakie działania zamierza podjąć rząd w celu zablokowania wszystkich rozwiązań tzw.
Europejskiego Zielonego Ładu niekorzystnych dla polskiego rolnictwa?
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że Europejski Zielony Ład (EZŁ)
to długofalowa strategia rozwoju gospodarczego, której celem jest zosobooszczędna
i zeroemisyjna gospodarka UE w 2050 r. Założenia strategii znalazły odzwierciedlenie
w pierwszej kolejności w szeregu strategii sektorowych (np. strategie „Od pola do
stołu” czy strategia na rzecz bioróżnorodności, które są ważne dla sektora rolnego),
a następnie w licznych aktach prawnych regulujących różne sfery działalności
gospodarczej.
Założenia EZŁ znalazły swoje odzwierciedlenie również w przepisach dotyczących
rolnictwa, w tym m.in. dotyczących Wspólnej Polityki Rolnej, ale nie tylko. Komisja
Europejska zaproponowała np. przepisy dotyczące redukcji stosowania środków
ochrony roślin, certyfikacji usuwania dwutlenku węgla, zdrowia gleb, odtworzenia
ekosystemów naturalnych, i inne.
Działania Rządu RP w zakresie EZŁ polegają na zapewnieniu, że przyjmowane akty
prawne mające wpływ na produkcję rolną są racjonalne, wyważone kosztowo, nie są
sprzeczne z regułami agrotechnicznymi, nie są nadmiernie skomplikowane.
W pewnych przypadkach, tak jak miało to miejsce w przypadku projektu
rozporządzenia o redukcji stosowania środków ochrony roślin działania Rządu RP
przyczyniły się do całkowitego wycofania wniosku legislacyjnego przez KE. W innych
przypadkach Polska zabiegała o jak największe uproszczenia czy likwidację

-- 11 of 15 --

str. 12
nieracjonalnych wymogów i obowiązków. Tak było np. w przypadku przepisów
Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) dotyczących m.in. tzw. warunkowości, które
zmienione zostały w maju br.
W ostatnich miesiącach na forum UE toczyła się dyskusja nad uproszczeniem
przepisów WPR, podczas której dostrzeżona została konieczność dokonania zmian
w przepisach UE w celu ograniczenia biurokracji i złagodzenia niektórych zbyt
restrykcyjnych wymogów środowiskowych. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi był
aktywnym uczestnikiem tej debaty, wielokrotnie przedstawiając na forum UE
najważniejsze propozycje uproszczeniowe, zarówno te krótkoterminowe, jak
i długoterminowe oraz opowiadając się za wycofaniem wymogów zbytnio
obciążających rolników.
W konsekwencji tej dyskusji dnia 25 maja br. weszło w życie rozporządzenie
Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniające rozporządzenie (UE) 2021/2115 i (UE)
2021/2116 w odniesieniu do norm dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną
środowiska, schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt, zmian
w planach strategicznych WPR, przeglądu planów strategicznych WPR oraz zwolnień
z kontroli i kar (2). Zmiana przepisów UE jest odpowiedzią na uwagi i wnioski zgłaszane
podczas protestów rolników i środowiska rolniczego odbierających pewne rozwiązania
prawne, jako zagrożenie dla bezpieczeństwa żywnościowego, także w kontekście
trwającej wojny w Ukrainie.
Nowe przepisy usuwają albo znacznie upraszczają, zgodnie z oczekiwaniami rolników
i w zgodzie z poprawną agrotechniką, te elementy Europejskiego Zielonego Ładu,
w tym normy w ramach warunkowości Wspólnej Polityki Rolnej (WPR), które
wpływały na decyzje produkcyjne rolników lub wręcz ograniczały produkcję. Zmiany
te są szybką reakcją na obecną sytuację w rolnictwie i stanowią efekt dyskusji nad
uproszczeniem WPR.
Nowe prawo jest w trakcie transpozycji do przepisów krajowych. Zmiany przepisów
dotyczą w szczególności: zniesienia ugorowania 4% gruntów ornych, możliwości
wyboru między dywersyfikacją a zmianowaniem, uproszczeń dotyczących okresu
utrzymania okrywy glebowej, zmian w zakresie sankcji związanych z warunkowością.

-- 12 of 15 --

str. 13
Zmiany, które wprowadziło rozporządzenie:
 Zniesienie „ugorowania” 4% GO – tzw. norma GAEC 8. Od 2024 r. nie ma
obowiązku ugorowania 4% GO, ponieważ Polska jeszcze w tym roku
ustanowiła odpowiedni ekoschemat. Jest to ekoschemat Grunty wyłączone
z produkcji.
Rolnicy realizujący ten ekoschemat otrzymają płatność za dobrowolne wyłączenie
gruntów ornych z produkcji. Płatność przyznaje się do powierzchni nie większej niż 4%
powierzchni gruntów ornych w gospodarstwie. Szacowana stawka płatności wynosi
ok. 126,52 EUR/ha tj. ok. 563 zł/ha. Na gruntach wyłączonych z produkcji obowiązuje
zakaz prowadzenia produkcji rolnej do dnia 31 lipca (w tym zakaz wypasu i koszenia)
oraz zakaz stosowania środków ochrony roślin.
Aby ww. płatność mogła zostać wdrożona, konieczna była zmiana ustawy o Planie
Strategicznym. Ustawa została opublikowana 17 czerwca 2024 r. i weszła w życie
z dniem następującym po dniu ogłoszenia, tj. 18 czerwca 2024 r. (3). Od dnia wejścia
w życie zmienionych przepisów krajowych do dnia 31 sierpnia 2024 r. możliwe jest
zawnioskowanie o ww. płatność lub dokonanie zmian we wcześniej złożonych
wnioskach.
 Możliwość wyboru między dywersyfikacją a zmianowaniem – tzw. norma
GAEC 7. Od 2024 r. rolnicy mogą stosować, albo dywersyfikację upraw, albo
zmianowanie.
Dzięki zmianie ww. rozporządzeń bazowych państwa członkowskie mają możliwość
wprowadzenia w ramach normy GAEC 7 (obok zmianowania) również dywersyfikacji
upraw. Tym samym, w Polsce rolnik będzie miał wybór czy stosować zmianowanie na
40% powierzchni gruntów ornych każdego roku, czy stosować dywersyfikację upraw.
W przypadku wyboru dywersyfikacji upraw dla gospodarstw od 10 do 30 ha wystarczy
posiadać 2 uprawy, z tym że największa uprawa nie może stanowić więcej niż 75%
w strukturze zasiewów, a dla gospodarstw powyżej 30 ha wystarczy posiadać
3 uprawy, z tym że największa uprawa nie może stanowić więcej niż 75%, a dwie
uprawy główne więcej niż 95% w strukturze zasiewów.

-- 13 of 15 --

str. 14
Obecnie procedowana jest nowelizacja rozporządzenia w sprawie norm oraz
szczegółowych warunków ich stosowania (4), która wprowadza zmiany w tym
zakresie.
 Uproszczenia w normie dot. obowiązku utrzymania okrywy glebowej (tj.
okrywa roślinna, ściernisko, resztki pożniwne, mulcz) - tzw. norma GAEC 6.
W aktualnie procedowanej nowelizacji rozporządzenia w sprawie norm (3),
w przypadku normy GAEC 6, wprowadzono nowy termin utrzymania okrywy
glebowej od dnia zbioru uprawy w plonie głównym do dnia 15 października danego
roku, z możliwą przerwą na wykonanie zabiegów agrotechnicznych przed siewem
roślin ozimych, trwająca nie dłużej niż 4 tygodnie.
 Gospodarstwa do 10 ha UR nie będą podlegały sankcjom związanym
z realizacją norm środowiskowych (tzw. warunkowości).
Obciążenie administracyjne mniejszych gospodarstw (do 10 ha użytków rolnych)
zostanie złagodzone poprzez zwolnienie ich z wizyt kontrolnych, mających na celu
sprawdzenie przestrzegania wymogów warunkowości. Gospodarstwa te będą również
zwolnione z kar.
 Możliwość wprowadzenia częściowej derogacji od stosowania norm
warunkowości – z uwagi na niekorzystne warunki pogodowe.
 Zwiększenie do 2 razy na rok możliwości zgłaszania zmian PS do KE.
Polska nie ustaje we wnioskowaniu o dalsze uproszczenia w EZŁ, takie jak: zniesienie
wymogu wprowadzenia warunkowości społecznej od 2025 r., odstąpienie od
wprowadzania normy GAEC 2 (ochrona terenów podmokłych i torfowisk), skrócenie
czasu na zatwierdzenie wniosku o zmianę PS przez KE z 3 miesięcy do 1 miesiąca.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/

-- 14 of 15 --

str. 15
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Rady (UE) 2024/1652 z dnia 30 maja 2024 r. zmieniające załącznik I do
rozporządzenia (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w
sprawie Wspólnej Taryfy Celnej
(2) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1468 z dnia 14 maja 2024 r. w
sprawie zmiany rozporządzeń (UE) 2021/2115 i (UE) 2021/2116 w odniesieniu do norm dobrej
kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, schematów na rzecz klimatu, środowiska i
dobrostanu zwierząt, zmian w planach strategicznych WPR, przeglądu planów strategicznych
WPR oraz zwolnień z kontroli i kar (Dz. Urz. UE L, 24.05.2024 r.)
(3) Ustawa z dnia 23 maja 2024 r. o zmianie ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki
Rolnej na lata 2023–2027 (Dz. U. poz. 885)
(4) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie norm oraz
szczegółowych warunków ich stosowania (Dz. U .poz. 478 z późn. zm.)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Departament Spraw Parlamentarnych

-- 15 of 15 --