Interpelacja w sprawie działań Ministerstwa Rozwoju i Technologii w kwestii eksportu broni, amunicji i materiałów wybuchowych do Izraela
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2743
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie działań Ministerstwa Rozwoju i Technologii w kwestii eksportu broni, amunicji i materiałów wybuchowych do Izraela
Zgłaszający: Maciej Konieczny, Dorota Olko, Joanna Wicha, Adrian Zandberg, Marcelina Zawisza, Daria Gosek-Popiołek, Paulina Matysiak
Data wpływu: 07-05-2024
Szanowny Panie Ministrze,
artykuł 6 międzynarodowego Traktatu o handlu bronią mówi o zakazie udzielania licencji na transfer broni, jeśli państwo wie lub podejrzewa, że broń może być użyta do popełnienia poważnego naruszenia praw człowieka, naruszenia międzynarodowego prawa humanitarnego oraz popełniania ludobójstwa lub zbrodni przeciwko ludzkości.
Na podstawie raportów MSZ wiemy, że Polska w poprzednich latach między innymi eksportowała do Izraela broń z 4. kategorii wykazu uzbrojenia: “Bomby, torpedy, rakiety, pociski rakietowe, inne urządzenia i ładunki wybuchowe oraz związane z nimi wyposażenie i akcesoria specjalnie zaprojektowane do celów wojskowych oraz specjalnie zaprojektowane do nich elementy składowe” oraz kat. 8.: „Materiały wysokoenergetyczne” oraz substancje pokrewne.
W związku z trwającym postępowaniem przeciwko Izraelowi w Międzynarodowym Trybunale Sprawiedliwości dotyczącym możliwości popełniania ludobójstwa na narodzie palestyńskim oraz poprzez istnienie wielu dowodów na łamanie praw człowieka przez państwo Izrael w rejonie Strefy Gazy, takie jak np. celowe głodzenie ludności poprzez odcinanie dostaw oraz atakowanie konwojów humanitarnych (w jednym z takich ataków zginął polski pracownik humanitarny Damian Soból), ataki na obiekty cywilne, ataki na szpitale oraz personel medyczny oraz forsowanie nielegalnej okupacji na terenach Zachodniego Brzegu, proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jaka jest liczba oraz wartość licencji na eksport uzbrojenia i sprzętu wojskowego z Polski do Izraela w roku 2023 oraz 2024? Prosimy o dokładne wyszczególnienie rodzajów uzbrojenia i sprzętu wojskowego, na eksport którego wydane zostały licencje, wraz z podaniem podmiotów eksportujących.
Jaka jest rzeczywista liczba oraz wartość uzbrojenia i sprzętu wojskowego wyeksportowanego z Polski do Izraela w roku 2023 i 2024? Prosimy o dokładne wyszczególnienie rodzajów uzbrojenia i sprzętu wojskowego, który został wyeksportowany oraz eksporterów.
Jakie i ile pozwoleń zostało wydanych na dalszy wywóz do Izraela lub zmianę końcowego użytkownika na państwo Izrael uzbrojenia i sprzętu wojskowego wyeksportowanego z Polski w 2023 i 2024? Komu zostały wydane te pozwolenia i na jaki dokładnie sprzęt?
Jakie i ile wniosków o wydanie pozwolenia na eksport uzbrojenia i sprzętu wojskowego do Izraela nadal oczekuje na zaakceptowanie przez MRiT?
Jakie działania podjął MRiT w celu kontroli ostatecznego przeznaczenia i faktycznego sposobu wykorzystania uzbrojenia i sprzętu wojskowego wysyłanego do Izraela?
Ile i jakie uzbrojenie i sprzęt wojskowy wyeksportowane przez Polskę do Izraela miało trafić do Sił Obronnych Izraela (IDF) i ile rzeczywiście do nich trafiło?
Jak MRiT zapobiegał wykorzystaniu polskiego uzbrojenia i sprzętu wojskowego eksportowanego do Izraela w zbrodniach przeciwko ludzkości lub innych nielegalnych działaniach?
W czasie 49. sesji Rady Praw Człowieka ONZ w raportach o sytuacji w Izraelu i Palestynie (A/HRC/49/25, A/HRC/49/85 i A/HRC/49/87) stwierdzono, że Izrael popełnia zbrodnie apartheidu wobec Palestyńczyków zamieszkujących terytoria okupowane od 1967 roku. Czy po publikacji tych raportów MRiT podjął dodatkowe działania w celu zapobiegania wykorzystaniu polskiego uzbrojenia i sprzętu wojskowego eksportowanego do Izraela w zbrodniach przeciwko ludzkości lub innych nielegalnych działaniach?
Czy po 7 października MRiT podjął dodatkowe działania w celu zapobiegania wykorzystaniu polskiego uzbrojenia i sprzętu wojskowego eksportowanego do Izraela w zbrodniach przeciwko ludzkości lub innych nielegalnych działaniach?
Czy po uznaniu przez Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości, że istnieje uzasadniona obawa, że Izrael popełnia ludobójstwo w Strefie Gazy, MRiT podjął dodatkowe działania w celu zapobiegania wykorzystaniu polskiego uzbrojenia i sprzętu wojskowego eksportowanego do Izraela w zbrodniach przeciwko ludzkości, zbrodniach wojennych lub innych nielegalnych działaniach?
Czy w związku z wyrokiem sądu w Holandii wskazującym, że eksport broni do Izraela stanowi naruszenie prawa unijnego, MSZ podjęło kroki, by zweryfikować, czy Polska również nie narusza tych samych przepisów?
Czy i kiedy MRiT planuje wnioskować o wstrzymanie eksportu uzbrojenia i sprzętu wojskowego do Izraela, biorąc pod uwagę wstępny wyrok Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości wobec Izraela w sprawie możliwości zajścia zbrodni ludobójstwa w Strefie Gazy oraz potencjalną współodpowiedzialność rządu RP z powodu dostarczania wspomnianych materiałów do Izraela?
Czy pociski Mk-82 produkowane przez polską firmę Zakłady Chemiczne "Nitro-Chem" SA i sprzedawane do Stanów Zjednoczonych Ameryki są transferowane przez amerykański rząd do Izraela? Jeśli tak, to jaka liczba tych pocisków trafiła z Polski do izraelskiej armii od momentu, w którym Zakłady Chemiczne "Nitro-Chem" SA rozpoczęły ich produkcję?
Sekretarz stanu Jacek Tomczak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13721 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DOT-I.054.1.2024.MM.4
Warszawa, 04 lipca 2024 r.
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: Interpelacji nr 2743 w sprawie działań Ministerstwa Rozwoju i Technologii
w kwestii eksportu broni, amunicji i materiałów wybuchowych do Izraela
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 2743 z 9.05.2024 r. posłów Macieja Koniecznego, Doroty
Olko, Joanny Wichy, Adriana Zandberga, Marceliny Zawiszy, Darii Gosek-Popiołek oraz
Pauliny Matysiak w sprawie działań Ministerstwa Rozwoju i Technologii w kwestii
eksportu broni, amunicji i materiałów wybuchowych do Izraela uprzejmie przekazuję
odpowiedzi na zadane pytania:
1. Jaka jest liczba oraz wartość licencji na eksport uzbrojenia i sprzętu wojskowego z
Polski do Izraela w roku 2023 oraz 2024? Prosimy o dokładne wyszczególnienie
rodzajów uzbrojenia i sprzętu wojskowego, na eksport którego wydane zostały licencje,
wraz z podaniem podmiotów eksportujących.
Poniżej przedstawiam dane dotyczące wydanych zezwoleń indywidualnych na wywóz
uzbrojenia do Izraela w latach 2023–2024:
Liczba: 8
Wartość: 9 751,55 EUR i 295 201,00 USD
Kategoria i rodzaj uzbrojenia: LU13.c – hełmy oraz specjalnie zaprojektowane do
nich elementy i akcesoria, LU16 – odkuwki, odlewy i inne półfabrykaty, które
zostały specjalnie zaprojektowane do pojazdów naziemnych i LU22.a –
technologia wymagana do rozwoju, produkcji, eksploatacji, instalacji, utrzymania
funkcjonalności (przeprowadzania przeglądów), napraw, remontów kapitalnych lub
odnawiania wyrobów określonych w wykazie uzbrojenia
Jednocześnie informuję, że dane dot. polskich eksporterów są prawnie chronioną
tajemnicą przedsiębiorcy.
2. Jaka jest rzeczywista liczba oraz wartość uzbrojenia i sprzętu wojskowego
wyeksportowanego z Polski do Izraela w roku 2023 i 2024? Prosimy o dokładne
wyszczególnienie rodzajów uzbrojenia i sprzętu wojskowego, który został
wyeksportowany oraz eksporterów.
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Zgodnie z art. 27s. ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą
towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa
państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa „Podmiot
dokonujący wywozu uzbrojenia jest obowiązany przekazać ministrowi właściwemu do spraw
zagranicznych roczny raport z faktycznego wykonania tego wywozu, w terminie do końca
kwietnia następnego roku.”.
3. Jakie i ile pozwoleń zostało wydanych na dalszy wywóz do Izraela lub zmianę
końcowego użytkownika na państwo Izrael uzbrojenia i sprzętu wojskowego
wyeksportowanego z Polski w 2023 i 2024? Komu zostały wydane te pozwolenia i na
jaki dokładnie sprzęt?
W latach 2023-2024 wydano 1 zgodę na dalszy wywóz uzbrojenia lub zmianę końcowego
użytkownika do Izraela:
Kategoria i rodzaj uzbrojenia: LU6.a – elementy składowe do pojazdów
naziemnych specjalnie zaprojektowane lub zmodyfikowane do celów wojskowych
4. Jakie i ile wniosków o wydanie pozwolenia na eksport uzbrojenia i sprzętu
wojskowego do Izraela nadal oczekuje na zaakceptowanie przez MRiT?
W Ministerstwie Rozwoju i Technologii procedowany jest w chwili obecnej jeden wniosek
o wydanie zezwolenia indywidualnego na wywóz uzbrojenia do Izraela.
5. Jakie działania podjął MRiT w celu kontroli ostatecznego przeznaczenia i faktycznego
sposobu wykorzystania uzbrojenia i sprzętu wojskowego wysyłanego do Izraela?
Każdy wniosek o wydanie zezwolenia indywidualnego na wywóz uzbrojenia do Izraela
rozpatrywany jest przez MRiT indywidualnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa
i zobowiązaniami międzynarodowymi. W każdym rozpatrywanym przypadku Minister
Rozwoju i Technologii przed wydaniem decyzji zasięga stanowisk od siedmiu organów:
ministra właściwego do spraw zagranicznych, ministra właściwego do spraw
wewnętrznych, ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Szefa Służby
Kontrwywiadu Wojskowego, Szefa Służby Wywiadu Wojskowego, Szefa Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Szefa Agencji Wywiadu.
6. Ile i jakie uzbrojenie i sprzęt wojskowy wyeksportowane przez Polskę do Izraela miało
trafić do Sił Obronnych Izraela (IDF) i ile rzeczywiście do nich trafiło?
W zezwoleniach indywidualnych na wywóz uzbrojenia do Izraela wydanych w latach
2023–2024 Siły Obronne Izraela nie były wskazywane jako końcowy użytkownik.
7. Jak MRiT zapobiegał wykorzystaniu polskiego uzbrojenia i sprzętu wojskowego
eksportowanego do Izraela w zbrodniach przeciwko ludzkości lub innych nielegalnych
działaniach?
8. W czasie 49. sesji Rady Praw Człowieka ONZ w raportach o sytuacji w Izraelu i
Palestynie (A/HRC/49/25, A/HRC/49/85 i A/HRC/49/87) stwierdzono, że Izrael
popełnia zbrodnie apartheidu wobec Palestyńczyków zamieszkujących terytoria
okupowane od 1967 roku. Czy po publikacji tych raportów MRiT podjął dodatkowe
działania w celu zapobiegania wykorzystaniu polskiego uzbrojenia i sprzętu wojskowego
eksportowanego do Izraela w zbrodniach przeciwko ludzkości lub innych nielegalnych
działaniach?
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
9. Czy po 7 października MRiT podjął dodatkowe działania w celu zapobiegania
wykorzystaniu polskiego uzbrojenia i sprzętu wojskowego eksportowanego do Izraela w
zbrodniach przeciwko ludzkości lub innych nielegalnych działaniach?
10. Czy po uznaniu przez Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości, że istnieje
uzasadniona obawa, że Izrael popełnia ludobójstwo w Strefie Gazy, MRiT podjął
dodatkowe działania w celu zapobiegania wykorzystaniu polskiego uzbrojenia i sprzętu
wojskowego eksportowanego do Izraela w zbrodniach przeciwko ludzkości, zbrodniach
wojennych lub innych nielegalnych działaniach?
Ad pyt. 7–10)
Jak już wspomniano wcześniej, każdy wniosek o wydanie zezwolenia indywidualnego na
wywóz uzbrojenia do Izraela rozpatrywany jest przez MRiT indywidualnie, zgodnie z
obowiązującymi przepisami prawa i zobowiązaniami międzynarodowymi. W każdym
rozpatrywanym przypadku Minister Rozwoju i Technologii przed wydaniem decyzji zasięga
stanowisk od siedmiu organów: ministra właściwego do spraw zagranicznych, ministra
właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw finansów
publicznych, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Szefa Służby Wywiadu
Wojskowego, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Szefa Agencji Wywiadu.
Należy zauważyć, że uzbrojenie wymienione w zezwoleniach indywidualnych na wywóz
do Izraela wydane w latach 2023–2024 przez Ministra Rozwoju i Technologii nie obejmuje
sprzętu śmiercionośnego.
11. Czy w związku z wyrokiem sądu w Holandii wskazującym, że eksport broni do Izraela
stanowi naruszenie prawa unijnego, MSZ podjęło kroki, by zweryfikować, czy Polska
również nie narusza tych samych przepisów?
Zgodnie z informacjami otrzymanymi z Ministerstwa Spraw Zagranicznych w odniesieniu
do rozstrzyganej przed sądami w Holandii sprawy dotyczącej ograniczenia obrotu tego
państwa z Izraelem wybranymi kategoriami towarów o znaczeniu strategicznym, należy
zauważyć, że orzeczenia sądów powszechnych państw członkowskich Unii Europejskiej,
nie są wiążące i nie stanowią podstawy prawnej dla polskiego organu kontroli w zakresie
wydawania lub odmowy wydania zezwoleń wywozowych na uzbrojenie i sprzęt wojskowy
dla odbiorców w Izraelu. Niemniej jednak, MSZ z uwagą śledzi wykonanie orzeczenia sądu
apelacyjnego w Holandii w tej sprawie ze względu na przesłanki, którymi kierował się
skład orzekający w wyroku końcowym.
12. Czy i kiedy MRiT planuje wnioskować o wstrzymanie eksportu uzbrojenia i sprzętu
wojskowego do Izraela, biorąc pod uwagę wstępny wyrok Międzynarodowego Trybunału
Sprawiedliwości wobec Izraela w sprawie możliwości zajścia zbrodni ludobójstwa w
Strefie Gazy oraz potencjalną współodpowiedzialność rządu RP z powodu dostarczania
wspomnianych materiałów do Izraela?
Na chwilę obecną nie zapadła decyzja o wstrzymaniu eksportu uzbrojenia do Izraela.
13. Czy pociski Mk-82 produkowane przez polską firmę Zakłady Chemiczne "Nitro-
Chem" SA i sprzedawane do Stanów Zjednoczonych Ameryki są transferowane przez
amerykański rząd do Izraela? Jeśli tak, to jaka liczba tych pocisków trafiła z Polski do
izraelskiej armii od momentu, w którym Zakłady Chemiczne "Nitro-Chem" SA rozpoczęły
ich produkcję?
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W wyniku przeprowadzonej kwerendy stwierdzono, że od lipca 2019 r. nie wydawano
zezwoleń indywidualnych na wywóz bomb lotniczych Mk-82 do Stanów Zjednoczonych.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Jacek Tomczak
Sekretarz Stanu
$informacja o podpisie
Informacja o przetwarzaniu danych osobowych
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z
przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych
oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.U. L 119 z 4 maja 2016, str. 1 z późn. zm.), dalej
„RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii,
z siedzibą w Warszawie, Pl. Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPIT/SkrytkaESP. Obowiązki administratora wykonuje dyrektor Departamentu
Obrotu Towarami Wrażliwymi i Bezpieczeństwa Technicznego.
2. Dane kontaktowe do Inspektora Ochrony Danych w Ministerstwie Rozwoju i
Technologii: Inspektor Ochrony Danych, Ministerstwo Rozwoju i Technologii, Pl.
Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, adres e-mail: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c RODO, tj.
przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na
administratorze na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks
postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.), dalej KPA, w
związku z ustawą z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami,
technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a
także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa (Dz.U. z 2023 r.
poz. 1582).
4. Pani/Pana dane przetwarzane są w celu:
a. udzielenia wiążących wyjaśnień w sprawie konieczności uzyskania
zezwolenia na obrót z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym;
b. wydania zezwolenia na obrót z zagranicą towarami o znaczeniu
strategicznym, certyfikatu importowego oraz potwierdzenia oświadczenia
końcowego użytkownika, a także zakazu tranzytu produktów podwójnego
zastosowania;
c. prowadzenia rejestru udzielonych zezwoleń indywidualnych i zezwoleń
globalnych oraz podmiotów korzystających z zezwoleń generalnych na obrót
z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznych;
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
d. kontroli w zakresie sposobu i zgodności z przepisami ustawy realizacji
transakcji dokonanych na podstawie zezwolenia, certyfikatu importowego
oraz poświadczonego oświadczenia końcowego użytkownika;
e. wymierzenia kary pieniężnej oraz wydania zakazu korzystania z zezwolenia
generalnego na obrót z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
a. strony i inni uczestnicy postępowania w rozumieniu przepisów KPA;
b. organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub
działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach,
które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. na
żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
c. inne podmioty, w tym dostawcy usług informatycznych, które na podstawie
stosownych umów podpisanych z Ministerstwem Rozwoju i Technologii,
przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister
Rozwoju i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy
systemów informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych, operatorzy
pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji
celu ich przetwarzania, tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one
zebrane, a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z
dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.U. z 2020 r.
poz. 164, z późn. zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Przysługuje Pani/Panu:
a. prawo do żądania od Administratora dostępu do treści swoich danych
osobowych oraz informacji o ich przetwarzaniu;
b. prawo do ich sprostowania, jeśli są błędne lub nieaktualne, a także
uzupełnienia jeżeli są niekompletne;
c. prawo żądania ograniczenia przetwarzania, z zastrzeżeniem art. 2a § 3 KPA -
wystąpienie z żądaniem nie wpływa na tok i wynik postępowania.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego.
9. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
10. Podanie danych osobowych jest wymogiem ustawowym określonym w przepisach
KPA.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w
Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w sprawach
ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, ul.
Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 5 of 5 --