Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 29 maja 2024 r.
Znak sprawy: DPB.śk.060.3.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 2741 w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacją poselską nr 2741 z dnia 9 maja 2024 r. złożoną przez
panią poseł Teresę Wilk, przekazuję poniżej następujące wyjaśnienia.
Jakie kroki podjęło Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz instytucje podległe by
rozwiązać problemy nadmiernego importu towarów rolno-spożywczych z Ukrainy i
innych krajów pozaunijnych na przestrzeni ostatnich trzech miesięcy?
W ciągu ostatnich 3 miesięcy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmowało
działania dotyczące problemu nadmiernego importu z Ukrainy towarów rolno-
spożywczych zarówno na forum unijnym, jak i w bilateralnych relacjach z Ukrainą.
Jeśli chodzi o działania na forum UE, polska administracja prezentowała opracowane
przez MRiRW postulaty dotyczące projektu rozporządzenia PE i Rady przedłużającego o
kolejny rok (od 6 czerwca 2024 r. do 5 czerwca 2025 r.) autonomiczne środki handlowe
(ATM) dla Ukrainy. Środki ATM polegają na czasowym i jednostronnym zawieszeniu
przez UE ceł na produkty importowane z UA, które nie były jeszcze w pełni zniesione na
podstawie Układu o stowarzyszeniu UE-Ukraina. W ramach prac nad rozporządzeniem
ATM Polska prezentowała postulaty uwzględnienia w nim rozwiązań lepiej niż obecnie
chroniących wrażliwe sektory rynku rolnego.

-- 1 of 12 --

Po wielomiesięcznej dyskusji na forum Rady oraz PE, w wyniku m.in. działań Polski,
udało się wprowadzić do rozporządzenia ATM nowe rozwiązania poprawiające ochronę
wrażliwych sektorów rolnictwa. Dla najbardziej wrażliwych produktów, takich jak cukier,
jaja czy mięso drobiowe, a także owies, niektóre przetwory zbożowe oraz miód,
przewidziany jest automatyczny mechanizm przywrócenia przez Komisję Europejską
kontyngentów taryfowych (TRQ) i ceł zgodnych z Układem o stowarzyszeniu UE-
Ukraina, jeśli import z Ukrainy przekroczy średnią z okresu referencyjnego (II połowa
2021, całe lata 2022 i 2023). W przypadku wszystkich produktów objętych ATM (tj. nie
w pełni zliberalizowanych w Układzie o stowarzyszeniu z Ukrainą), gdyby import
powodował zakłócenia na rynku, kraje członkowskie będą mogły wnioskować do
Komisji Europejskiej o przywrócenie ceł lub przyjęcie innych środków ograniczających
import.
Nie wszystkie nasze postulaty dotyczące rozporządzenia ATM zostały przyjęte. Polska
postulowała o inny okres referencyjny (2019-2021 albo 2020-2022 lub ostatecznie
2021-2023). Domagaliśmy się również uwzględnienia możliwości zastosowania
środków ochrony także do produktów w pełni zliberalizowanych w ramach Układu o
stowarzyszeniu (np. owoców miękkich). KE nie uwzględniła tych propozycji i z tego
powodu Polska ostatecznie głosowała przeciwko tej propozycji na posiedzeniu Rady UE
13 maja (również Węgry i Słowacja głosowały przeciw). Ponieważ nie była wymagana
jednomyślność, nowe rozporządzenie zostało przyjęte większością głosów. Chociaż
część polskich postulatów została odrzucona, nowe rozporządzenie zapewnia jednak
większą możliwość ochrony unijnego rynku w porównaniu z dotychczasowym stanem
prawnym. Trudno było uzyskać więcej biorąc pod uwagę, że środki ATM są traktowane
jako istotny element wsparcia UE dla Ukrainy w związku z rosyjską agresją.
MRiRW podtrzymuje stanowisko, że zasadniczo UE powinna odejść od autonomicznych
preferencji ATM dla Ukrainy i wrócić do relacji na podstawie Układu o stowarzyszeniu
UE-Ukraina. KE zapowiada, że aktualne przedłużenie ATM (do 5 czerwca 2025 r.) jest
już ostatnie, co jest zgodne z naszymi oczekiwaniami. KE zapowiedziała wznowienie
negocjacji z Ukrainą na podstawie art. 29 Układu o stowarzyszeniu w sprawie
pogłębienia dwustronnej liberalizacji handlu. MRiRW prezentuje stanowisko, że przyszłe
porozumienie powinno przewidywać stopniowe i wzajemne pogłębianie liberalizacji, z
uwzględnieniem możliwości działań ochronnych w razie wzrostu importu powodującego
szkody rynkowe. Powinno być też powiązane z procesem dostosowania przepisów
ukraińskich do wszystkich unijnych standardów i wymogów produkcji rolnej.

-- 2 of 12 --

Szczegółowe postulaty MRiRW są w trakcie opracowania i niedługo powinny być
przekazane do Komisji Europejskiej.
Równolegle do działań na forum unijnym Polska prowadzi rozmowy z Ukrainą na temat
wypracowania dwustronnych zasad handlu, które byłyby akceptowalne dla Polski, dla
KE i strony ukraińskiej, a jednocześnie zapobiegały nadmiernemu przywozowi towarów
rolnych z Ukrainy i destabilizacji polskiego rynku rolnego. Od grudnia 2023 r. odbyło się
kilkanaście spotkań ministrów rolnictwa Polski i Ukrainy, w tym spotkanie przy okazji IX
posiedzenia Polsko-Ukraińskiej Komisji Międzyrządowej we Lwowie 11 marca br. oraz
spotkanie w ramach przygotowania do Polsko-Ukraińskich Konsultacji
Międzyrządowych w Warszawie 28 marca br. W celu usprawnienia i przyspieszenia
rozmów, do udziału w dialogu ministrów rolnictwa Polski i Ukrainy od marca 2024 r.
zaangażowane zostały też organizacje rolnicze z obu krajów. Ostatnie spotkanie w tym
formacie odbyło się 23 kwietnia 2024 r. Planowana jest kontynuacja rozmów.
W dalszym ciągu obowiązuje zakaz importu z Ukrainy kukurydzy, pszenicy, rzepaku i
słonecznika oraz niektórych produktów ich przetwórstwa wprowadzonych przez Polskę
od 16 września 2023 r. Polska wprowadziła ten zakaz po tym, jak Komisja Europejska
odmówiła przedłużenia podobnych unijnych środków stosowanych wcześniej w
imporcie z Ukrainy do Polski, Słowacji, Węgier, Rumuni i Bułgarii. Decyzja Polski o
jednostronnym przedłużeniu zakazu i rozszerzeniu jego zakresu towarowego jest
kwestionowana zarówno przez KE, jak i Ukrainę. Może to wiązać się z negatywnymi
konsekwencjami w postaci wszczęcia wobec naszego kraju postępowania
naruszeniowego przed Trybunałem Sprawiedliwości UE na wniosek KE lub podmiotu
gospodarczego. Może też prowadzić do działań odwetowych strony ukraińskiej w
postaci barier w dostępie do rynku ukraińskiego dla polskiego eksportu (Ukraina już
zaskarżyła omawiany zakaz do WTO).
Jeśli chodzi o relacje z innymi krajami pozaunijnymi, obecnie nie odnotowujemy
poważniejszych problemów z nadmiernym importem. Jednocześnie MRiRW stale
monitoruje stan relacji handlowych z krajami trzecimi, w tym zwłaszcza negocjacje
umów o wolnym handlu prowadzone przez KE z niektórymi z tych krajów. Zgłaszamy na
bieżąco postulaty wprowadzenia do umów zapisów służących interesom sektora
rolnego. Są to np. postulaty: ograniczenia liberalizacji ceł w przypadku towarów
wrażliwych, uwzględnienia zapisów wprowadzających możliwość stosowania środków
ochronnych na wypadek nadmiernego wzrostu importu, zagrażającego stabilności
rynkowej, uzależnienia preferencji w dostępie do rynku UE od spełnienia przez

-- 3 of 12 --

importowane produkty unijnych standardów i wymogów produkcji rolnej, jak również
eliminacji lub przynajmniej ograniczenia barier w dostępie do rynków krajów trzecich, na
które napotyka polski eksport. Zważywszy na rosnący eksport rosyjskich zbóż na rynki
światowe i ryzyko jego wzrostu na rynek UE Polska oraz inne kraje UE o podobnym
stanowisku zabiegały o rozszerzenie unijnego reżimu sankcyjnego wobec Rosji i
Białorusi również na produkty tego sektora. W wyniku naszych działań Komisja
Europejska zaproponowała 22 marca 2024 r. podniesienie ceł na przywóz do UE zbóż,
nasion oleistych i produktów pochodnych z Rosji i Białorusi, w tym pszenicy kukurydzy,
rzepaku. Obecnie import do UE tych produktów z obu krajów nie jest duży, niemniej
jednak istnieje potrzeba zabezpieczenia rynku UE przed potencjalnymi destabilizującymi
działaniami, które mogłyby być podjęte przez te kraje w związku z rosyjską agresją na
Ukrainę. Realizacja tej propozycji będzie oznaczać wprowadzenie ceł wobec Rosji i
Białorusi znacznie wyższych niż cła stosowane wobec któregokolwiek innego partnera
handlowego UE (znacznie przekraczających poziom wynikający z klauzuli najwyższego
uprzywilejowania w WTO). KE jest zdania, że to działanie sprawi, iż import objętych tą
regulacją produktów z obu krajów na rynek UE stanie się nieopłacalny, a więc
podniesienie ceł będzie mieć efekt podobny do embarga. Projekt ten jest obecnie
przedmiotem dyskusji na forum UE.
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotowało raport z wyliczeniem
potencjalnych negatywnych konsekwencji spowodowanych wdrożeniem
rozporządzenia? Kiedy rozpocznie się implementacja rozwiązań tzw. Zielonego Ładu?
Europejski Zielony Ład (EZŁ) to strategia rozwoju gospodarczego UE zmierzającego w
kierunku osiągnięcia neutralności klimatycznej w 2050 r. Sama strategia nie jest aktem
prawnym (rozporządzeniem) i nie przesądza o sposobie realizacji wyznaczonych celów,
stąd nie pozwala na dokonanie szczegółowej oceny kosztów. Cele EZŁ znalazły
odzwierciedlenie w szeregu strategii szczegółowych i projektów aktów prawnych UE
dotyczących różnych dziedzin gospodarki, z których część ma wpływ na rolnictwo.
Założenia EZŁ zostały również uwzględnione w przepisach Wspólnej Polityki Rolnej i
tym samym w planach strategicznych WPR na lata 2023-2027.
W 2020 r. Komisja Europejska opublikowała strategię „Od pola do stołu” i strategię na
rzecz bioróżnorodności, które związane są z realizacją EZŁ m.in. w sektorze rolnym.
Ponadto procedowane na poziomie UE były/ są następujące akty prawne:

-- 4 of 12 --

1. Rozporządzenie w sprawie unijnych ram certyfikacji usuwania dwutlenku węgla
Celem rozporządzenia ustanawiającego unijne ramy certyfikacji usuwania dwutlenku
węgla jest utworzenie jednolitych i wiarygodnych zasad certyfikacji pochłaniania CO2, a
także redukowania emisji z gleb. Stworzy to rolnikom możliwość uzyskania
dodatkowego przychodu za prowadzenie produkcji rolniczej w sposób ograniczający
emisje dwutlenku węgla i podtlenku azotu z gleb lub prowadzący do wiązania węgla w
glebie. W 2024 r. będą prowadzone prace nad metodologiami określającymi zasady
certyfikacji dla konkretnych praktyk. System certyfikacji powinien zacząć funkcjonować
od 2026 r. Zgodnie z przyjętymi przepisami, do 31 lipca 2026 r. KE została zobowiązana
do przedstawienia oceny zasadności włączenia do systemu certyfikacji także redukcji
emisji metanu z produkcji zwierzęcej i ewentualną propozycję legislacyjną.
Przedmiotowy projekt rozporządzenia zostanie opublikowany w Dzienniku Urzędowym
UE prawdopodobnie pod koniec 2024 r.
2. Dyrektywa zmieniająca dyrektywę o emisjach przemysłowych
Ważny z rolniczego punktu widzenia był także projekt dyrektywy zmieniającej
dyrektywę o emisjach przemysłowych (tzw. dyrektywa IED). Zaproponowane przez KE
przepisy skutkowałyby m.in. koniecznością otrzymania pozwoleń zintegrowanych przez
producentów bydła (dotychczas dotyczyła tylko dużych producentów trzody chlewnej i
drobiu). Wyjściowa propozycja KE zaostrzała dotychczasowe przepisy, tj. powodowała,
że znacznie większa liczba gospodarstw rolnych zostałaby objęta działaniem tej
dyrektywy. W wypracowanym pod koniec listopada 2023 r. porozumieniu usunięto
zapis o włączeniu hodowców bydła w zakres dyrektywy, a w odniesieniu do świń i
drobiu znacznie zwiększono (w stosunku do propozycji KE – 150 DJP) wielkość
gospodarstwa, które podlega obowiązkom wynikającym z dyrektywy (świnie – 350 DJP,
drób - 280 DJP, ale 300 DJP w przypadku kur niosek). Wyłączono także gospodarstwa
prowadzące działalność w zakresie chowu prowadzonego w ramach systemów
produkcji ekologicznej lub jeżeli gęstość obsady jest mniejsza niż 2 DJP/ha.
Dyrektywa wskazuje 24 miesiące od jej wejścia w życie (przewidywany termin
publikacji: maj 2024 r.) na przygotowanie i przyjęcie przez KE w formie aktu
wykonawczego tzw. zasad eksploatacyjnych (tj. odpowiedników najlepszych
dostępnych technik – BAT dedykowanych specjalnie dla sektora hodowli zwierząt). Od
tego momentu rozpoczyna się bieg okresu przejściowego, przeznaczonego na

-- 5 of 12 --

dostosowanie się rolników do nowych przepisów. W odniesieniu do sektora rolnego
państwa członkowskie oraz podmioty objęte dyrektywą muszą zacząć stosować
przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne przyjęte zgodnie z dyrektywą:
1. w terminie 4 lat od dnia wejścia w życie zasad eksploatacyjnych, jeżeli
gospodarstwo ma wielkość 600 DJP lub większą,
2. w terminie 5 lat od dnia wejścia w życie zasad eksploatacyjnych, jeżeli
gospodarstwo ma wielkość 400 DJP lub większą,
3. w ciągu 6 lat od wejścia w życie zasad eksploatacyjnych dla wszystkich
pozostałych gospodarstw.
Projekt dyrektywy czeka na publikację w Dz. Urz. UE. Dyrektywa zacznie obowiązywać
20 dni po publikacji.
3. Rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie użytkowania gruntów, zmiany
użytkowania gruntów i leśnictwa oraz rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w
sprawie wspólnego wysiłku redukcyjnego – rozporządzenie obowiązujące
W zakresie realizacji celu redukcji emisji gazów cieplarnianych, w ramach pakietu
Gotowi na 55 (Fit for 55) przyjęte zostały dwa rozporządzenia, które mają znaczenie dla
sektora rolnego. Są to: nowelizacja rozporządzenia w sprawie użytkowania gruntów,
zmiany użytkowania gruntów i leśnictwa (nowelizacja tzw. rozporządzenia LULUCF)
oraz nowelizacja rozporządzenia w sprawie wspólnego wysiłku redukcyjnego
(nowelizacja tzw. rozporządzenia ESR, ang: Effort Sharing Regulation). Oba
rozporządzenia dotyczą zwiększenia celów w zakresie zwiększenia pochłaniania lub
redukcji emisji gazów cieplarnianych nałożonych na państwo członkowskie. Żadne z
tych rozporządzeń nie narzuca jednak indywidualnego celu na sektor rolny, ani tym
bardziej na gospodarstwa rolne. W przypadku rozporządzenia ESR cel redukcyjny został
sformułowany dla 4 sektorów łącznie: rolnictwo, transport, gospodarka odpadami i
sektor komunalno-bytowy i wynosi - 17,7% w 2030 r. w stosunku do 2005 r. (przed
nowelizacją 7%). Natomiast rozporządzenie LULUCF dotyczy użytkowania gruntów
rolnych i leśnych, przy czym najistotniejsze - ze względu na możliwości sekwestracji
węgla - dla realizacji celu nałożonego na Polskę jest użytkowanie gruntów leśnych. Cel
w sektorze LULUCF dla Polski wynosi 38,1 mln ton ekw. CO2 netto w roku 2030 r.
(przed nowelizacją 26 mln ton ekw. CO2 netto).

-- 6 of 12 --

4. Rozporządzenie Prawo o monitorowaniu i odporności gleb – trwają negocjacje na
forum UE
Prawo o monitorowaniu i odporności gleb zakłada utworzenie zharmonizowanych zasad
monitorowania gleby, prowadzenia sprawozdawczości w tym zakresie oraz
wprowadzenia (w zależności od wyników monitoringu) listy praktyk zarządzania glebą,
które pozytywnie na nią wpływają. Stanowisko do projektu zostało przyjęte przez PE w
kwietniu 2024 r. Obecna prezydencja BE chce wypracować podejście ogólne Rady
również podczas swojego przewodnictwa. Po przyjęciu dyrektywy państwa
członkowskie będą miały dwuletni okres transpozycji na przyjęcie i wdrożenie
przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych niezbędnych do wykonania
niniejszej dyrektywy.
5. Projekt rozporządzenia w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych
Projekt KE dotyczący rozporządzenia w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych
zawierał bardzo restrykcyjne przepisy względem rolnictwa, m, in. odbudowa
ekosystemów rolniczych poprzez odtworzenie osuszonych torfowisk (m.in. poprzez
obowiązkowe nawodnienia) mogłoby oznaczać ograniczenie lub wyłączenie z produkcji
rolnej nawet ok. 700 tys. ha. Dlatego też MRiRW zgłaszało negatywne stanowisko do
rozporządzenia oraz informowało o niekorzystnych konsekwencjach wynikających z
konieczności realizacji narzucanych celów.
Ze względu na brak odpowiedniego poparcia w Radzie dla wypracowanego w trilogach
tekstu kompromisowego, w tym wycofania się Polski z gotowości poparcia tego
projektu, prezydencja belgijska zawiesiła prace nad tym projektem. W chwili obecnej nie
jest jasne, jakie będą jego dalsze losy.
6. Projekt rozporządzenia w sprawie zrównoważonego stosowania środków ochrony
roślin
KE zaproponowała również przepisy dotyczące ograniczenia zużycia środków ochrony
roślin (rozporządzenie w sprawie zrównoważonego stosowania środków ochrony roślin
i zmieniającego rozporządzenie (UE) 2021/2115 (SUR)). Jednak ze względu na brak
możliwości wypracowania porozumienia w tej sprawie, w kwietniu 2024 r. Komisja
wycofała swój wniosek legislacyjny.
Opracowany przez KE projekt zakładał ograniczenie o 50% stosowania środków
ochrony roślin (śor) zarówno na poziomie UE, jak i na poziomie państw członkowskich,

-- 7 of 12 --

niezależnie od tego ile śor jest stosowane w danym państwie. Nie zaproponowano
jednocześnie mechanizmów gwarantujących ochronę przed konkurencją ze strony
państw trzecich, które mogą stosować środki ochrony roślin niedopuszczone do użycia
w UE. Projekt przewidywał także całkowity zakaz stosowania środków ochrony roślin
na tzw. „obszarach wrażliwych”, które w przypadku Polski, mogłyby objąć nawet obszar
całego kraju.
Stanowiska Polski i grupy współpracujących państw w ogromnej mierze przyczyniły się
do zatrzymania prac nad projektem rozporządzenia na poziomie UE i wycofania
projektu.
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi konsultuje rozwiązania Zielonego Ładu z
rolnikami na terenie województwa warmińsko-mazurskiego? Jeśli tak, kiedy takie
konsultacje miały miejsce i jakie rozwiązania zaproponowano?
Ambicje związane z celami EZŁ znalazły swoje odzwierciedlenie m.in. w przepisach
dotyczących Wspólnej Polityki Rolnej i procesie przygotowania Planu Strategicznego dla
Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, który określa tzw. zieloną architekturę
WPR, tj. szereg interwencji służących zachęcaniu do podejmowania działań na rzecz
klimatu i środowiska.
Prace nad polskim Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej były procesem
bardzo złożonym. Odbyły się trzy etapy otwartych konsultacji społecznych kolejnych
wersji projektu Planu:
 I etap – od 18 grudnia 2020 r. do 1 lipca 2021 r. Najwięcej propozycji zmian
dotyczyło: (i) finansowania podejścia Leader, (ii) ekoschematów, (iii) pozostałych
płatności bezpośrednich (w szczególności płatności związanych z produkcją do
bydła i płatności redystrybucyjnej), (iv) definicji aktywnego rolnika.
 II etap – od 30 lipca 2021 r. do 14 września 2021 r. – poprzez webankietę
wpłynęło 1 213 postulatów, a za pośrednictwem poczty tradycyjnej, e-mail oraz
ePUAP 75 pism. Najwięcej propozycji zmian dotyczyło: ekoschematów (ponad
14% wszystkich uwag zgłoszonych przez webankietę), interwencji w formie
płatności bezpośrednich oraz interwencji w sektorze pszczelarskim.
 III etap – od 4 listopada 2021 r. do 25 listopada 2021 r. – poprzez webankietę
wpłynęło 364 postulatów, z czego 260 odnosiło się do trzeciej wersji projektu
PS WPR na lata 2023-2027, a 1074 odnosiły się do prognozy oddziaływania na

-- 8 of 12 --

środowisko. Za pośrednictwem poczty tradycyjnej, email oraz ePUAP zostało
przekazanych 87 pism, które w głównej mierze odnosiły się do projektu planu.
W ramach prac nad Planem odbyło się wiele spotkań z udziałem przedstawicieli różnych
środowisk: rolników, grup organizacyjnych sektora rolnego (grup producentów rolnych,
organizacji producentów, spółdzielni, związków i organizacji rolników), przedstawicieli
rządu i samorządu terytorialnego, instytutów naukowych, organizacji pozarządowych,
LGD i NGO, w trakcie których zgłoszono wiele opinii i uwag do proponowanych
rozwiązań.
Od 2023 r. organizacje rolnicze i rolnicy zgłaszali szereg postulatów w sprawie
wymogów wnikających z Europejskiego Zielonego Ładu oraz nadmiernych obciążeń
administracyjnych nakładanych na sektor rolny. Napięta sytuacja związana z realizacją
założeń EZŁ doprowadziła do licznych protestów rolników na terenie całego kraju. Od
początku 2024 r. prowadzono konsultacje z protestującymi rolnikami, których celem
była ocena skali problemu z jakim mierzy się sektor rolny i wypracowanie wspólnego
stanowiska. W ramach tych konsultacji przedstawiciele MRiRW na zaproszenie Izby
Rolniczej uczestniczyli w spotkaniu organizowanym 14 marca 2024 r. w Olsztynie w
ramach dyskusji z protestującymi rolnikami.
Jednocześnie na forum UE toczyła się debata nt. uproszczeń Wspólnej Polityki Rolnej
(WPR) i zmniejszenia obciążeń administracyjnych nakładanych na rolników. Polska,
będąca aktywny uczestnikiem tej dyskusji opowiada się za wprowadzeniem uproszczeń i
wycofaniem wymogów zbytnio obciążających rolników.
Wynikiem tej debaty oraz na skutek działań podjętych m.in. przez Polskę i inne państwa
członkowskie, Komisja Europejska przedstawiła propozycję zmian legislacyjnych
zawierającą uproszczenia, o których szerzej mowa jest w odpowiedzi poniżej.
Jakie formy pomocy, których beneficjentami byli rolnicy, zostały wypracowane i
wdrożone przez rząd podczas ostatnich 3 miesięcy?
W okresie ostatnich 3 miesięcy wdrażane są instrumenty wsparcia określone w Planie
Strategicznym dla WPR na lata 2023-2027 (PS WPR). W styczniu br. Polska wystąpiła o
nowelizację niektórych zapisów PS WPR i nadal oczekuje na akceptację tych zmian.
Niezależnie od powyższego, w rezultacie działań podjętych m.in. przez Polskę, KE w
dniu 15 marca br. przedstawiła projekt zmiany dwóch aktów bazowych UE 2021/2115

-- 9 of 12 --

oraz 2021/2115 w zakresie m.in. warunkowości i ekoschematów. Przedmiotowy projekt
rozporządzenia procedowany był na forum instytucji UE w trybie pilnym i został
opublikowany w dniu 24 maja 2024 r. w Dzienniku Urzędowym UE (1). Nowe prawo
weszło w życie dzień po jego opublikowaniu.
Zmiany rozporządzeń bazowych dotyczą m.in.:
1) zniesienia obowiązku ugorowania 4% gruntów ornych (tzw. GAEC 8) – w zamian
państwo członkowskie ma obowiązek ustanowienia odpowiedniego ekoschematu,
czyli dobrowolnych i płatnych interwencji dla rolników.
Ustawa o zmianie ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata
2023-2027, w której m.in. wprowadza się nowy ekoschemat Grunty wyłączone z
produkcji, została w dniu 23 maja 2024 roku przyjęta przez Sejm RP i następnie
skierowana do prac w Senacie RP (druk 96).
Zgodnie z rozporządzeniem zmieniającym rozporządzenia bazowe (1), wdrożenie
nowego ekoschematu pozwoli na zniesienie obowiązku ugorowania 4% gruntów ornych
w ramach normy GAEC 8 już w 2024 r.
2) Uproszczenia w normie dot. obowiązku utrzymania okrywy glebowej (tzw.
GAEC 6)
Państwo członkowskie będzie miało swobodę w decydowaniu w jakim okresie roku
ustanowić obowiązek utrzymania okrywy glebowej. W związku z tym Polska
zaproponowała, aby okres ten obowiązywał od dnia zbioru uprawy w plonie głównym
do dnia 15 października z przerwą na wykonanie zabiegów agrotechnicznych przed
siewem roślin ozimych.
3) Uproszczenia w normie dot. zmianowania (tzw. GAEC 7)
Rolnicy teraz będą mieli wybór, czy stosować dywersyfikację upraw czy zmianowanie.
W przypadku wyboru zmianowania – rolnik będzie zobowiązany na 40% powierzchni
gruntów ornych w gospodarstwie rok do roku posiadać inną uprawę, a na 100%
gruntów ornych ta sama uprawa nie może być prowadzona dłużej niż 3 lata.
W przypadku wyboru dywersyfikacji upraw dla gospodarstw od 10 do 30 ha gruntów
ornych wystarczy posiadać 2 uprawy, z tym że największa uprawa nie może stanowić
więcej niż 75% gruntów ornych w strukturze zasiewów a dla gospodarstw powyżej 30
ha gruntów ornych wystarczy posiadać 3 uprawy, z tym że największa uprawa nie może

-- 10 of 12 --

stanowić więcej niż 75% gruntów ornych, a dwie uprawy główne więcej niż 95%
gruntów ornych w strukturze zasiewów.
4) Zwolnienia gospodarstw do 10 ha użytków rolnych z kontroli i sankcji za
niespełnianie warunkowości.
W zakresie ekoschematu Dobrostan zwierząt już od roku 2024 wprowadzona będzie
dodatkowa płatność dla rolników uczestniczących w krajowych systemach jakości
żywności (wołowina, wieprzowina, mięso drobiowe). Jednocześnie wprowadzono
niewielkie korekty przepisów krajowych zamierzające do uproszczenia instrumentów I
filara WPR.
Oprócz zmian w Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej wprowadzono
również inne rodzaje pomocy dla producentów rolnych. Na podstawie przepisów
rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji
niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa producenci rolni w
okresie ostatnich 3 miesięcy mogli skorzystać ze wsparcia finansowego w postaci:
 Pomocy dla producentów kukurydzy, którym zagrażała utrata płynności
finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi
agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę
 Pomocy dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych powstały
szkody spowodowane wystąpieniem w 2023 r. niektórych zjawisk
atmosferycznych w wysokości powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej.
W dniu 25 kwietnia br. Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie zmieniające
rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań
Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, które przewiduje udzielenie pomocy
producentom zbóż, którzy w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r.
dokonali sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych
podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż,
jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty
produkcją zwierzęcą. Na realizację tej pomocy zaplanowano środki w wysokości 2,1 mld
zł. Przyjęte przepisy mają na celu zrekompensowanie rolnikom poniesionych strat, także
intensyfikację obrotu zbożami i opróżnianie magazynów przed żniwami.

-- 11 of 12 --

Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Adam Nowak
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1468 z dnia 14 maja
2024 r. w sprawie zmiany rozporządzeń (UE) 2021/2115 i (UE) 2021/2116 w
odniesieniu do norm dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska,
schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt, zmian w planach
strategicznych WPR, przeglądu planów strategicznych WPR oraz zwolnień z
kontroli i kar (Dz. Urz. UE L 1468 z 24.05.2024)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 12 of 12 --