Interpelacja w sprawie odszkodowań z tytułu likwidacji zakażonych salmonellą stad towarowych kur niosek
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2740
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie odszkodowań z tytułu likwidacji zakażonych salmonellą stad towarowych kur niosek
Zgłaszający: Alicja Łepkowska-Gołaś
Data wpływu: 07-05-2024
Szanowny Panie Ministrze,
od 1 stycznia 2018 r. polscy producenci jaj konsumpcyjnych nie mogą uzyskać odszkodowania z tytułu likwidacji zakażonych salmonellą stad towarowych kur niosek w ramach realizacji krajowych programów zwalczania salmonelli.
Obowiązujące przepisy dotyczące odszkodowań za przypadki związane z salmonellą generują zasadnicze obciążenia dla producentów rolnych. Brak odszkodowań stanowi duży ciężar finansowy dla rolników, ale także wpływa na obniżenie ich konkurencyjności na rynku. Dodatkowo istnieje również ryzyko, że skutki tych przepisów mogą ograniczać rozwój sektora rolniczego i innowacje w produkcji żywności.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo rozważa zmiany w obowiązujących przepisach dotyczących odszkodowań za przypadki związane z salmonellą? Jeśli tak, jakie są planowane działania w tym zakresie?
Jakie są dotychczasowe efekty stosowania obecnych przepisów dotyczących odszkodowań za salmonellę? Czy istnieją dane na temat wpływu tych przepisów na sytuację finansową producentów rolnych oraz na konkurencyjność sektora?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie alternatywnych rozwiązań, które zapewniłyby bezpieczeństwo żywności i ochronę konsumentów, jednocześnie minimalizując obciążenia finansowe dla producentów?
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8269 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 28 czerwca 2024 r.
znak sprawy: DŻW.zz.058.1.2024/2
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 2740 w sprawie odszkodowań z tytułu likwidacji
zakażonych salmonellą stad kur niosek zakażonych bakterią Salmonella
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2740 złożoną przez posłankę na Sejm RP Panią
Alicję Łepkowską – Gołaś dotyczącą odszkodowań za likwidacje stad kur niosek
zakażonych Salmonella uprzejmie informuję, co następuje.
Od 2008 r. w Polsce realizowany jest Krajowy program zwalczania niektórych
serotypów Salmonella w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus, aktualnie na
podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 lutego 2023 r.
w sprawie wprowadzenia „Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów
Salmonella w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus” na lata 2023–2025 (1). Celem
programu jest pozyskanie jaj konsumpcyjnych wolnych od zakażeń pałeczkami
Salmonella Typhimurium i Enteritidis – drobnoustrojów, które mają znaczenie dla
zdrowia publicznego ze względu na wywoływanie chorób u ludzi. Realizacja
Krajowego programu sprzyja ochronie zdrowia publicznego, a także pomaga
zwiększyć konkurencyjność i wiarygodność polskich producentów.
Na przestrzeni lat zasady realizacji Krajowego programu ulegały kolejnym
modyfikacjom, co było uzasadnione sytuacją epizootyczną w kontekście Salmonella u
-- 1 of 4 --
drobiu. W 2017 r. roku podjęto decyzję o zmianie sposobu postępowania ze stadami
zakażonymi serotypami Salmonella objętymi Krajowym programem rezygnując z
dniem 1 stycznia 2018 r. z nakazu uboju lub zabicia ptaków, za co były przyznawane
odszkodowania. Z uwagi na fakt, że jaja ze stad zakażonych serotypami Salmonella
objętymi Krajowym programem mogą być przeznaczone do spożycia przez ludzi po
obróbce cieplnej, w programie pozostawiono uprawnienie dla powiatowych lekarzy
weterynarii do wydawania decyzji administracyjnych nakazujących obróbkę takich jaj
w zakładzie przetwórczym. Mięso pozyskane z drobiu pochodzącego ze stada kur
niosek, w którym uzyskano dodatni wynik badania w kierunku Salmonella także może
zostać wykorzystane do spożycia przez ludzi po zastosowaniu przemysłowej obróbce
cieplnej lub innej obróbki mającej na celu wyeliminowanie pałeczek Salmonella. Stąd
wybijanie stad kur niosek za odszkodowaniem stało się niecelowe i nieefektywne.
Warto przy tym zaznaczyć, że zmiana założeń Krajowego programu zwalczania
niektórych serotypów Salmonella w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus
przyniosła ostatecznie oczekiwane efekty, a podmioty utrzymujące kury nioski
zaczęły dostrzegać wymierne korzyści ze stosowania zasad bioasekuracji. W 2023 r.
odsetek stad zakażonych serotypem Salmonella objętym programem kształtował się
na poziomie 2,37%, co w porównaniu z odsetkiem notowanym w 2016 r. na
poziomie 7,15%, stanowiło spadek odsetka stad zakażonych o ok 67%.
Niezależnie od powyższego, producenci drobiu mogą ubiegać się o pomoc z tytułu
ryzyka wystąpienia u tych zwierząt salmonellozy. W celu minimalizacji ryzyka strat
związanego z zachorowaniem drobiu na salmonellę stosowane są dopłaty do składek
ubezpieczenia:
1) dla producentów m.in. drobiu od ryzyka strat spowodowanych salmonellozą
w ramach PROW 2014-2020: Działanie M17 „Zarządzanie ryzykiem”(2);
Wnioski o pomoc składane są do biur powiatowych Agencji Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa w terminach ogłoszonego naboru. Do wniosków o pomoc
dołącza się kopię umowy ubezpieczenia, z której musi wynikać, że ubezpieczyciel
wypłaca odszkodowanie przy szkodach w wysokości przekraczającej 20% średniej
rocznej produkcji ubezpieczonych zwierząt z trzech poprzednich lat lub z trzech lat z
okresu pięcioletniego po odjęciu roku z najwyższymi i najniższymi wartościami.
-- 2 of 4 --
Pomoc ma formę dotacji w postaci refundacji 70% kosztów zawarcia umowy
ubezpieczenia zwierząt od ryzyka wystąpienia choroby. W ramach działania
Zarządzanie ryzykiem - dopłaty do składek ubezpieczenia od strat spowodowanych
chorobami zwierząt do dnia 31.12.2023 r. zostały przeprowadzone trzy nabory
wniosków o przyznanie pomocy. Zgodnie ze sprawozdaniem przesłanym przez
Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa według stanu na dzień 31.12.2023
r. złożono 737 wniosków na kwotę 7 154 887 zł. Do końca okresu
sprawozdawczego wydano 548 decyzji przyznających płatność na kwotę 5 889 035
zł oraz zrealizowano płatności dla 536 beneficjentów na łączną kwotę 5 882 589 zł.
Beneficjentem pomocy były gospodarstwa o kierunku produkcji: chów drobiu
(dopłaty były również możliwe dla bydła i świń). Ostatni piąty nabór dotyczący
działania „Zarządzanie ryzykiem” planowany jest w sierpniu 2024 r;
2) zwierząt gospodarskich w formie wkładów finansowych - zgodnie z
rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie
szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty
pomocy w ramach narzędzi zarządzania ryzykiem w formie wkładów
finansowych na rzecz składek w ramach systemów ubezpieczeń w ramach
Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027(3).
Producenci m.in. drobiu mogą od 2024 roku wnioskować do Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa o refundację 70% składki ubezpieczenia od ryzyka strat w
dochodach w produkcji spowodowanych wystąpieniem m.in. salmonelli (salmonellozy
odzwierzęcej).
Dofinansowanie ma formę 70% dopłaty do opłaconej składki pod warunkiem, że z
umowy lub polisy wynika, że wypłata odszkodowania nastąpi w przypadku
wystąpienia szkód, które wyniosą ponad 20% dochodu albo średniej rocznej
produkcji drobiu z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym została
zawarta umowa ubezpieczenia, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim
poprzedzającym rok, w którym została zawarta umowa ubezpieczenia, z pominięciem
roku o najwyższej i najniższej wartości dochodu albo produkcji tych zwierząt,
ustalanej na podstawie danych rachunkowych lub dokumentów potwierdzających
wartość prowadzonej produkcji zwierząt albo produkcji tych zwierząt zadeklarowanej
w umowie ubezpieczenia przez rolnika – w przypadku gdy działalność rolnicza w
zakresie produkcji tych zwierząt nie była prowadzona w okresie poprzedzającym rok
-- 3 of 4 --
zawarcia umowy ubezpieczenia. Pomoc będzie wypłacana przez Agencję w terminie
30 dni od dnia wydania przez kierownika biura powiatowego Agencji decyzji o
przyznaniu pomocy na rachunek producenta rolnego wskazany przez niego w
ewidencji producentów, o której mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji
producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie
płatności. Terminy składania elektronicznych wniosków o przyznanie pomocy będą
ogłaszane przez Prezesa Agencji dwa razy w roku na 14 dni przed rozpoczęciem
terminu składania wniosków na stronie internetowej administrowanej przez Agencję,
co najmniej w jednym dzienniku o zasięgu krajowym oraz w siedzibie Agencji,
oddziałów regionalnych i biur powiatowych Agencji. Pierwszy nabór dotyczący
interwencji I.12.1 „Dopłaty do składek ubezpieczenia zwierząt gospodarskich” w
ramach wkładów finansowych na rzecz składek w ramach systemów ubezpieczeń w
ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027
planowany jest w październiku 2024 r.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
Podstawa prawna:
(1) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 lutego 2023 r. w
sprawie wprowadzenia „Krajowego programu zwalczania niektórych
serotypów Salmonella w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus” na lata
2023–2025 (Dz. U. 2023 r. poz. 391);
(2) Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020: Działanie M17
„Zarządzanie ryzykiem”;
(3) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 marca 2024 r. w
sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i
wypłaty pomocy w ramach narzędzi zarządzania ryzykiem w formie wkładów
finansowych na rzecz składek w ramach systemów ubezpieczeń w ramach
Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (Dz. U.
poz. 355), Interwencja I.12.1 „Dopłaty do składek ubezpieczenia zwierząt
gospodarskich”;
-- 4 of 4 --