Interpelacja w sprawie ujednolicenia interpretacji przepisów dotyczących finansowania zespołów ratownictwa medycznego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 274
do ministra zdrowia
w sprawie ujednolicenia interpretacji przepisów dotyczących finansowania zespołów ratownictwa medycznego
Zgłaszający: Joanna Mucha
Data wpływu: 18-12-2023
Szanowna Pani Minister, do biur poselskich wpływają pisma ze szpitali oraz stacji pogotowia ratunkowego w sprawie niekorzystnej dla tych placówek interpretacji przepisów dotyczących ich finansowania.
Przyjęta w 2006 roku ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym określiła dwa rodzaje zespołów ratownictwa medycznego: 1) zespoły specjalistyczne, w skład których wchodzą co najmniej trzy osoby uprawnione do wykonywania medycznych czynności ratunkowych, w tym lekarz systemu oraz pielęgniarka systemu lub ratownik medyczny;
2) zespoły podstawowe, w skład których wchodzą co najmniej dwie osoby uprawnione do wykonywania medycznych czynności ratunkowych będące pielęgniarką systemu lub ratownikiem medycznym. Nowelizacja ustawy spowodowana pandemią COVID-19 zmieniła zapisy dotyczące zespołu specjalistycznego. Dodany zapis umożliwił funkcjonowanie zespołu specjalistycznego bez lekarza (art. 36a ust. 1. W okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii w skład zespołu specjalistycznego mogą wchodzić trzy osoby posiadające kwalifikacje wymagane dla ratownika medycznego lub pielęgniarki systemu). Wprowadzony zapis umożliwił prawidłowe funkcjonowanie ratownictwa medycznego w trudnym okresie pandemii. Dysponenci ratownictwa medycznego zapewnili dodatkową kadrę kierowników medycznych i skutecznie realizowali zadania ustawowe. Odwołanie stanu zagrożenia epidemicznego spowodowało całkowitą zmianę zasad pracy zespołów specjalistycznych. Dysponenci zgodnie z harmonogramem pracy byli przygotowani na zespoły z trzema ratownikami medycznymi, zaś zgodnie z przywróconym prawem, jednego z ratowników miał zastąpić lekarz. Rzeczą niewykonalną było pozyskać kilkuset lekarzy w ciągu zaledwie kilku dni. Nieakceptowalne społecznie byłoby także natychmiastowe zwolnienie z pracy ratowników. Ministerstwo Zdrowia zachęcało, w przypadku braku lekarza, do utrzymywania zespołów specjalistycznych w składzie trzech ratowników medycznych. Intencją stron było zatrzymanie w systemie państwowego ratownictwa medycznego ratowników medycznych. Jednocześnie trwały rozmowy strony społecznej z przedstawicielami Ministerstwa Zdrowia w sprawie finansowania takiego rozwiązania. Ministerstwo wprowadziło nowelizację rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zmiana tego rozporządzenia miała zapewnić finansowanie zespołów w składzie trzech ratowników medycznych jako zespołów specjalistycznych. Zmiany te wprowadzono w życie nowelizacją z dnia 11 października 2023 r. ww. dokumentu (Dz.U.2023.2186). Niestety, przyjęty zapis jest inaczej interpretowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia. NFZ odstąpił od naliczania kar, ale jednocześnie odmawia zapłaty za trzecią osobę w zespole, stojąc na stanowisku, że ma to być lekarz i zastępowanie go przez ratownika medycznego nie ma uzasadnienia. Odmienne interpretacje zapisów przez MZ i NFZ stworzyło ogromny problem. Bez zapłaty za rzeczywiście poniesione koszty stacje pogotowia będą musiały natychmiast zrezygnować z trzeciego ratownika w zespole specjalistycznym. Oznacza to także zwolnienie kilkuset ratowników medycznych.
W związku z powyższym, dysponenci ratownictwa medycznego zwracają się z prośbą o ujednolicenie interpretacji przepisów poprzez wskazanie, że od 19.10.2023 roku w przypadku zapewnienia w składzie zespołu specjalistycznego trzech osób uprawnionych do wykonywania czynności ratunkowych dysponent otrzymywał ryczałt dobowy należny dla specjalistycznego zespołu ratownictwa medycznego. W związku z powyższym proszę o rozpatrzenie powyższej propozycji rozwiązania problemu. Proszę o informację: Czy proponowane rozwiązanie jest możliwe do wprowadzenia?
Z poważaniem Joanna Mucha
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6546 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DBR.050.2.2024.AF
Warszawa, 18 stycznia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 274 Pani Poseł Joanny Muchy w sprawie wprowadzenia
zmian w ustawie o Państwowym Ratownictwie Medycznym w zakresie dotyczącym składu
osobowego specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego (ZRM S), uprzejmie
proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Na wstępie należy zaznaczyć, że przesłanką do składania przez dysponentów wniosków w
przedmiotowym zakresie była obawa przed nakładaniem przez NFZ kar finansowych za
brak lekarza w ZRM S. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom dysponentów, Ministerstwo
Zdrowia wprowadziło w okresie pandemii wywołanej COVID-19 przepis, zgodnie z którym
w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii zespoły
specjalistyczne mogły funkcjonować bez lekarza, pod warunkiem, że dysponent zapewnił w
nich trzy osoby posiadające kwalifikacje wymagane dla ratownika medycznego lub
pielęgniarki systemu. Przesłanką do wprowadzenia takiego okresowego odstępstwa była
wysoka absencja lekarzy, związana z zachorowaniami na COVID-19 i kwarantanną oraz
przesunięcia lekarzy do pracy przy zwalczaniu skutków epidemii.
Dnia 30 czerwca 2023 r. zniesiony został stan zagrożenia epidemicznego i od tego czasu
dysponenci powinni zapewnić obecność lekarza systemu w zespole specjalistycznym.
Ponieważ wielu dysponentom wciąż jeszcze nie udało się odtworzyć składu zespołów
specjalistycznych, Ministerstwo Zdrowia zdecydowało się na wprowadzenie przepisów,
które zniosły stosowanie przez NFZ kar z tytułu braku lekarza systemu w zespole
specjalistycznym w okresie 1.07-31.12.2023 r., pod warunkiem zapewnienia w składzie
takiego zespołu trzech osób uprawnionych do wykonywania medycznych czynności
ratunkowych.
Reagując na postulaty zgłaszane przez dysponentów ZRM, rozporządzeniem Ministra
Zdrowia z dnia 4 grudnia 2023 r.,
zmieniającym rozporządzenie w sprawie ogólnych
warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej(Dz.U. z 2023 r. poz. 2645),
okres abolicji na stosowanie kar został wydłużony do dnia 30 czerwca 2024 r. t.j. o kolejne
6 miesięcy.
Powyższe nie oznacza, że dysponenci zespołów ratownictwa medycznego są zwolnieni z
obowiązku zapewnienia składu specjalistycznego zespołu ratownictwa medycznego w
zgodzie z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie
Medycznym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1541, z późn. zm.).
Przypomnieć należy, że od roku 2019, czyli roku poprzedzającego pandemię, nakłady na
ratownictwo medyczne w Polsce wzrosły – z 2 170 956 tys. zł1 w 2019 r. do 3 790 8672 tys.
1 Kwota wraz z kosztami dyspozytorni medycznych,
2 Kwota wyłącznie na zadania zespołów ratownictwa medycznego. Od 2021 r. Dyspozytornie
medyczne finansowane są w ramach budżetu wojewodów.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
zł w 2023r. W tym samym czasie liczba zespołów specjalistycznych spadła o 54, co stało się
na wniosek samych dysponentów.
Wycena ryczałtu dobowego ZRM S w okresie 2019-2023 również była kilkukrotnie
podnoszona. Wg ostatniej rekomendacji Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i
Taryfikacji z dnia 20 listopada 2023 r., stawka ryczałtu dobowego dla ZRM S, w którym
obligatoryjnie w składzie znajduje się lekarz systemu, została wyceniona na 9 655 zł.
Ratownictwo pozaszpitalne to obszar, z którego lekarze nie powinni być wykluczani.
Obecnie liczba specjalistów medycyny ratunkowej wykonujących zawód wynosi 1 167 (wg
danych Naczelnej Rady Lekarskiej). Jest to grupa przygotowana w najlepszy możliwy
sposób do niesienia pomocy osobom w stanie nagłym. Dysponenci ZRM mogą też korzystać
z możliwości zatrudnienia w ZRM szerokiej grupy lekarzy spełniających wymagania
właściwe dla lekarzy systemu.
Tym samym Ministerstwo Zdrowia dokłada wszelkich starań, aby utrzymać
funkcjonowanie ZRM S w celu dostarczenia skutecznej pomocy osobom w stanie nagłym, w
szczególności w tych przypadkach, gdzie wymagana jest pomoc na poziomie wykraczającym
poza kompetencje ratowników medycznych i pielęgniarek systemu. Wspólna praca w
zespołach lekarzy systemu, ratowników medycznych i pielęgniarek systemu pozwala tym
grupom zawodowym na odniesienie wzajemnych korzyści, przyczynia się do rozwoju
medycyny ratunkowej jako dziedziny i zwiększa szanse pacjentów na przeżycie.
Biorąc pod uwagę powyższe, obsada zespołów specjalistycznych powinna być zapewniona
w zgodzie z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o PRM i wojewódzkimi planami działania systemu.
Jednocześnie informuję, iż MZ już w październiku 2023 r. przekazało do Związku
Pracodawców Ratownictwa Medycznego (podmiotu zrzeszającego dysponentów ZRM,
którzy kierują wnioski o przedmiotową zmianę przepisu do MZ oraz posłów) stanowisko,
zgodnie z którym w okresie abolicji, o której mowa w przepisie § 3c rozporządzenia Ministra
Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1194, z późn. zm.), tj. od dnia 19
października 2023 r. do dnia 30 czerwca 2024 r., pod warunkiem zapewnienia w ZRM S co
najmniej trzech osób uprawnionych do wykonywania medycznych czynności ratunkowych,
w tym ratownika medycznego lub pielęgniarki systemu, należy stosować przepis § 28
załącznika do w/w rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków umów. Przy rozliczaniu
świadczenia powinien być brany pod uwagę dobowy koszt funkcjonowania takiego zespołu
w ramach wyceny przygotowanej przez Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i
Taryfikacji , który wynosi 8 091 zł.
Przyjęcie powyższej, urealnionej wyceny świadczeń dla 3-osobowych zespołów
specjalistycznych bez lekarza systemu, zaktualizowanej na zlecenie Ministerstwa Zdrowia,
pozwoli na dostosowanie ryczałtu dobowego ZRM do faktycznej struktury zespołu ze
względu na skład osobowy.
Jednocześnie należy wskazać, że w/w rozporządzenie zwalnia jedynie NFZ z obowiązku
nakładania kar umownych, natomiast brak odpowiedniego obniżenia stawki na ZRM S bez
lekarza, zgodnie z § 28 załącznika do rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków umów,
postulowany do wprowadzenia jako zmiana ustawowa, prowadziłby do nierównego
traktowania podmiotów, które zapewniają obecność lekarza systemu w ZRM S.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --