telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.13.2024.AP
Warszawa, 22 maja 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku!
W odpowiedzi na interpelację Poseł Marceliny Zawiszy i grupy posłów z 9 maja 2024 r. nr
2688 w sprawie uchylania się od szczepień uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych
wyjaśnień.
Ministerstwo Zdrowia jest organem odwoławczym i rozpatruje sprawy postępowania
egzekucyjnego, prowadzonego w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień w ramach
ustawy w dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz.U. z
2024 r., poz. 572 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2505), w trybie przewidzianym w
przepisach tych ustaw.
Przepisy nie nakładają obowiązku na Ministra Zdrowia prowadzenia bądź zlecania
prowadzenia rejestrów lub raportów organom administracji publicznej sprawującym
nadzór nad realizacją szczepień ochronnych.
Nawiązując do pytania o uchylających się od szczepień w zależności od wieku, to liczba
uchylających się odnoszona jest do osób podlegających szczepieniom w danym roczniku.
Podawana liczba dotyczy dzieci i młodzieży w wieku od 0 do 19 lat.
Dane o stanie zaszczepienia w Polsce przesyłane do NIZP PZH - PIB to wyłącznie dane
zagregowane w kolejnych latach na poziomie województw. Dane w powiatach są
gromadzone przez właściwe terytorialnie wojewódzkie stacje sanitarno - epidemiologiczne.
Liczba przypadków uchylania się od obowiązkowych szczepień w 2022 roku to 72 722
uchylających, czyli 9,9 na 1.000 osób w wieku 0-19 lat.
Zebrane dane o uchyleniach od szczepień dostępne są w Biuletynach szczepienia ochronne:
http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/index_p.html#05,
są tam też wykresy ilustrujące jak wyglądają trendy czasowe w przypadku konkretnych
szczepień i konkretnych roczników.
Podsumowanie danych z ostatnich lat dostępne jest na stronie NIZP PZH-PIB:
https://szczepienia.pzh.gov.pl/faq/jaka-jest-liczba-uchylen-szczepien-obowiazkowych/

-- 1 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Szczepienia ochronne w Polsce wykonywane są na podstawie przepisów ustawy z dnia 5
grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z
2023 r. poz. 1284), zgodnie z którą osoby przebywające na terytorium Polski są obowiązane
na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom
ochronnym. Aktualnie szczepieniom obowiązkowym podlegają dzieci od chwili narodzin do
19 r.ż. oraz osoby przebywające na terenie Polski ponad 3 miesiące. Obywatele ukraińscy
mają dostęp do szczepień ochronnych na zasadach ogólnych przyjętych w Polsce z
możliwością realizacji świadczeń w trybie ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień
ochronnych.
Obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika z przepisów ustawowych, a jego
niedokonanie (uchylanie się od tego obowiązku) aktualizuje obowiązek wszczęcia
postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem docelowym ma być poddanie dziecka
szczepieniom ochronnym przeciwko wskazanym chorobom. Podstawą prawną
prowadzenia egzekucji administracyjnej jest art. 26 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o
postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505). Na opiekunów
dziecka może być nałożona grzywna w celu przymuszenia do wykonania obowiązku.
Grzywna ta nie oznacza jednak szczepień przymusowych, jest to środek stosowany w
postępowaniu administracyjnym, który ma zmotywować rodzica do poddania jego dziecka
szczepieniom obowiązkowym (więcej informacji na stronie:
https://szczepienia.pzh.gov.pl/dla-lekarzy/zagadnienia-prawne/?strona=3#kto-jest-
odpowiedzialny-za-egzekwowanie-obowiazku-szczepien ).
Mimo powyższego, od dekady obserwowany jest ogólny trend malejącego stanu
zaszczepienia w Polsce oraz wzrostu liczby osób uchylających się od szczepień. Dlatego
bardzo ważne jest zwiększanie świadomości m.in. pracowników ochrony zdrowia w
zakresie stosowanej profilaktyki u pacjentów oraz samych pacjentów na temat
bezpieczeństwa szczepień i korzyści z nich płynących.
Minister Zdrowia popiera wszelkie działania, w tym informacyjno-edukacyjne, na rzecz
utrzymania i poprawy poziomu zaszczepienia oraz popiera wykorzystywanie
interdyscyplinarnej wiedzy eksperckiej (w tym ekspertów ds. zdrowia publicznego,
specjalistów ds. komunikacji, mediów społecznościowych i ekspertów behawioralnych) w
celu zwiększenia wysiłków na rzecz przeciwdziałania szerzeniu dezinformacji oraz
stosowania silnego, opartego na dowodach, strategicznego podejścia do komunikacji.
Biorąc pod uwagę powyższe, Polska prowadzi działania w ramach krajowego dokumentu
polityki zdrowia publicznego - Narodowego Programu Zdrowia (NPZ) wyznaczającego cele
strategiczne i operacyjne oraz najważniejsze zadania do realizacji na rzecz m. in.
zmniejszenia występowania chorób zakaźnych. W ramach realizacji zadań Narodowego
Programu Zdrowia na lata 2021-2025 zostało powierzone do realizacji Narodowego
Instytutowi Zdrowia Publicznego PZH – Państwowemu Instytutowi Badawczemu zadanie 5
pn. Promocja szczepień, utrzymanie funkcjonalności portalu informacyjnego dotyczącego
szczepień – działania promocyjne i popularyzacyjne dotyczące szczepień ochronnych w
ramach Celu Operacyjnego nr 4 Zdrowie środowiskowe i choroby zakaźne. Celem zadania
jest popularyzacja szczepień ochronnych, w tym za pośrednictwem serwisu internetowego
szczepienia.info (www.szczepienia.pzh.gov.pl ). Na portalu przekazywane są wiarygodne,
oparte na dowodach naukowych informacje dotyczące szczepień ochronnych. Informacje
prezentowane na portalu są adresowane do odbiorcy ogólnego i profesjonalistów
medycznych.

-- 2 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
W 2023 roku w ramach realizacji zadania m.in.:
 prowadzono edukację poprzez stronę internetową szczepienia.info (średnio 599
053 odsłon/miesiąc),
 aktualizowano i rozbudowano bazę wiedzy o chorobach zakaźnych, dla których
skutecznym przeciwdziałaniem są szczepienia ochronne, bazę wiedzy o jakości,
bezpieczeństwie i skuteczności szczepień oraz zasad kwalifikacji do szczepień,
 regularnie opracowywano i udostępniano aktualności na temat szczepień w Polsce
i na świecie. W okresie 01.01.2023-31.12.2023, łącznie udostępniono 95
aktualności, nowych FAQ, nowych rozdziałów,
 opracowano 2 przewodniki na temat szczepień przygotowane w formacie e-
booków. Przewodnik po szczepieniach dorosłych dla pacjentów oraz Przewodnik o
bezpieczeństwie szczepionek przeciw HPV dla rodziców nastolatków,
 uaktualniono i opracowano 10 infografik na temat realizacji szczepień uchodźców z
Ukrainy wg obowiązującego Programu Szczepień Ochronnych,
 opracowano „Przewodnik po szczepieniach dorosłych dla pracowników ochrony
zdrowia”,
 prowadzono kampanię społeczną pod hasłem "Początek jest kluczowy" w ramach
której prowadzono działania w obszarach, takich jak: media społecznościowe,
media konwencjonalne (radio), influencerzy, kampania display. Kampania pokazała
jak istotne jest podejmowanie tematyki szczepień, edukowanie na ich temat i stałe
zwiększanie wiedzy i świadomości społeczeństwa w tym obszarze. Zrealizowano
współpracę z czterema wybranymi influencerami, mamami
nastolatek/nastolatków: (latajaca_mama; mama_spzoo; calareszta.pl;
godzinadlasiebie). Zrealizowano 16 publikacji, po 4 każdy influencer. Opracowano
również materiały audiowizualne na YT: 12 filmów Q&A; 10 filmów edukacyjnych,
10 podcastów. i wiele innych.
W 2024 r. realizator planuje m.in.:
 utrzymanie działalności i rozwój portalu szczepienia.info (Szczepienia.pzh.gov.pl),
w tym publikowanie nowych treści merytorycznych, zapewnienie promocji portalu
i jego funkcjonalności;
 rozwój profilu portalu szczepienia.info w mediach społecznościowych;
 popularyzacja szczepień ochronnych wśród seniorów, w tym opracowanie
materiałów edukacyjnych na temat szczepień seniorów;
 opracowanie materiałów na temat szczepień ochronnych dla rodziców dzieci z
Ukrain;
 przygotowanie i przeprowadzenie kampania edukacyjno - informacyjnej dotyczącej
popularyzacji szczepień dorosłych.
Ponadto dobiega końca analiza postaw społecznych w zakresie szczepień ochronnych,
pochodząca z raportu z badań podstawowych realizowanych w ramach projektu
Gospostrateg II "Budowanie zaufania do szczepień ochronnych z wykorzystaniem
najnowszych narzędzi komunikacji i wpływu społecznego”.
Z uwagi na fakt, że osoby o postawach niejednoznacznych stanowią większość populacji, do
nich należy kierować główne działania komunikacyjne. Znaczna część populacji wyraża
obawy związane z bezpieczeństwem szczepień dzieci, zwłaszcza w zakresie wpływu
szczepień na rozwój oraz wywoływania poważnych działań niepożądanych, dlatego
Ministerstwo Zdrowia wzmacnia przekaz dotyczący bezpieczeństwa szczepień dzieci,
ukierunkowany przede wszystkim na „oswajanie” pojęcia NOP w populacji, przy

-- 3 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
jednoczesnym przypominaniu, że szczepienia są elementem wzmacniania naturalnej
odporności.
Podsumowując, Ministerstwo Zdrowia nieustannie, czynnie działa na rzecz utrzymania i
poprawy poziomu zaszczepienia, który zapewnia społeczeństwu odporność zbiorowiskową.
Zwalczanie zakażeń i chorób zakaźnych poprzez szczepienia ochronne jest możliwe dzięki
racjonalnym działaniom w obszarze zdrowia publicznego podejmowanym przez organy i
instytucje państwa na każdym szczeblu w zakresie posiadanych przez nie kompetencji.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 4 of 4 --