tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.253.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na wystąpienie z 29 kwietnia 2024 r., znak K10INT2681, dotyczące
interpelacji Posła Jarosława Wałęsy w sprawie niskich wynagrodzeń opiekunów osób
starszych w ramach opieki społecznej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Odnosząc się do średniego poziomu wynagrodzenia pracowników pomocy społecznej trzeba
na wstępie nakreślić wewnętrznie niejednorodny obraz sytuacji w tym obszarze.
Pracownicy zatrudnieni w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, świadczący
wsparcie osobom starszym, są pracownikami samorządowymi, a warunki ich
wynagradzania regulują przepisy ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach
samorządowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 530) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z 25
października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz. U. z 2021 r.
poz. 1960 z późn. zm.).
Rozporządzenie to określa warunki i sposób wynagradzania pracowników samorządowych,
o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy (zatrudnionych na podstawie umowy
o pracę), w tym minimalny poziom wynagrodzenia zasadniczego na poszczególnych
stanowiskach. Minimalne wynagrodzenie określają zatem tabela wynagrodzenia
zasadniczego, jak i kategorie zaszeregowania na poszczególnych stanowiskach pracowników
zatrudnionych na podstawie umowy o pracę (zał. nr 3 do rozporządzenia).
Natomiast wynagrodzenie osób zatrudnionych w podmiotach realizujących zadania pomocy
społecznej na zlecenie samorządu (zgodnie z art. 25 ustawy o pomocy społecznej),
niebędących pracownikami samorządowymi, zależy od zapisów w umowie zawartej między
pracownikiem a pracodawcą.
Istnieje również grupa pracowników świadczących opiekę osobom starszym w sektorze
prywatnym. Jednakże zagadnienia dotyczące prywatnego rynku usług i sposobu jego
funkcjonowania, z uwagi na brak możliwości regulacji tego typu działalności w przepisach
ustawy o pomocy społecznej, pozostają poza właściwością resortu.
Wysokość wynagrodzenia pracowników samorządowych pozostaje głównie w gestii
pracodawców samorządowych. Instrumentem prawnym umożliwiającym kształtowanie
przez pracodawców wynagrodzeń pracowników samorządowych jest również regulamin
wynagradzania, wydawany na podstawie art. 39 ustawy o pracownikach samorządowych.

-- 1 of 3 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W regulaminie wynagradzania pracodawca samorządowy określa m.in. szczegółowe
warunki wynagradzania, w tym maksymalny poziom wynagrodzenia zasadniczego
dla pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę (art. 39 ust. 1 pkt 2).
Pracodawca w regulaminie wynagradzania może także określić (art. 39 ust. 2):
 warunki przyznawania oraz warunki i sposób wypłacania premii i nagród innych niż
nagroda jubileuszowa;
 warunki i sposób przyznawania dodatków: funkcyjnego i specjalnego (przyznawanego
z tytułu okresowego zwiększenia obowiązków służbowych lub powierzenia
dodatkowych zadań) oraz innych dodatków.
Z przywołanego przepisu wynika, że pracodawca samorządowy ma swobodę
w prowadzeniu zakładowej polityki płac i kształtowaniu całkowitej wysokości
wynagrodzenia pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, stosownie
do ich potrzeb i własnych możliwości finansowych.
Trzeba przy tym zaznaczyć, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej aktywnie
wspiera samorządy w realizacji ich zadań własnych z zakresu opieki nad osobami starszymi,
takich jak prowadzenie domów pomocy społecznej. Jednostki samorządu terytorialnego
otrzymują z budżetu państwa wsparcie finansowe, mające wspomóc realizację
powierzonych im ustawowo zadań. W tym celu dokonywany jest podział rezerwy celowej
budżetu państwa pozostający w dyspozycji ministra do spraw zabezpieczenia społecznego
(oczywiście w sytuacji, gdy możliwości rezerwy celowej na to pozwalają).
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej istnieje pełna świadomość, że zakres
obowiązków pracowników pomocy społecznej jest bardzo szeroki, a poziom kompetencji
własnych i umiejętności interpersonalnych, jaki muszą oni prezentować, aby móc efektywnie
wykonywać powierzone im zadania, nadzwyczajnie wysoki. Pracownicy jednostek
organizacyjnych pomocy społecznej oraz pracownicy zatrudnieni w organach jednostek
samorządu terytorialnego - realizujący zadania wynikające bezpośrednio z ustawy z 12
marca 2004 r. o pomocy społecznej, a także innych ustaw – pełnią bardzo ważną rolę
w realizacji zobowiązań państwa oraz samorządów na rzecz osób wymagających wsparcia,
w tym osób starszych. Przemiany demograficzne, proces starzenia się społeczeństwa,
zaburzenia psychiczne, bezdomność, długotrwałe i ciężkie choroby, przemoc domowa - to
tylko niektóre problemy, stanowiące istotę pracy osób świadczących usługi z zakresu
pomocy społecznej. Dane demograficzne wskazują jednoznacznie na konieczność
zabezpieczenia interesów obywateli poprzez przygotowanie profesjonalnego, powszechnie
dostępnego systemu świadczenia w ramach pomocy społecznej usług, realizowanych przez
wykwalifikowanych specjalistów.
W związku z powyższym kwestia podniesienia poziomu pobieranych przez pracowników
pomocy społecznej wynagrodzeń tak, aby odpowiadały wadze wykonywanych przez nich
zadań pozostaje, w przekonaniu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, kwestią
o pierwszorzędnym znaczeniu.
Informuję, że 9 maja 2024 r. Senat RP przyjął, z przedłożenia rządowego i bez poprawek,
ustawę o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw. Przepisy ustawy
umożliwiają wprowadzenie programu mającego na celu przyznanie dodatków

-- 2 of 3 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
motywacyjnych oraz kosztów składek od tych dodatków, pracownikom zatrudnionym
w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej prowadzonych przez jednostki
samorządu terytorialnego lub na ich zlecenie. Kwota odpowiadająca jednemu etatowi
każdego pracownika objętego programem to 1000 zł brutto dostępne od 1 lipca 2024 roku.
Program wynika bezpośrednio ze zrozumienia potrzeb jakie pracownicy systemu pomocy
społecznej diagnozujemy i spotkał się z pozytywny odzewem ze strony pracowników.
Według wstępnych danych ze sprawozdania MRiPS-06 za 2023 r. Sprawozdanie roczne
„Wybrane jednostki organizacyjne pomocy społecznej i inne jednostki pomocy społecznej
oraz zatrudnienie w systemie pomocy społecznej” (dane w trakcie weryfikacji, scalone
15.03.2024 r.) w Polsce w 2023 r. funkcjonowało 2622 ośrodki wsparcia (w tym m.in. Kluby
Senior+ oraz Domy Senior+), 821 domów pomocy społecznej, 51 rodzinnych domów
pomocy, które są przeznaczone m.in. dla osób starszych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 3 of 3 --