telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.742.36.2024.MGL
Warszawa, 21 maja 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2673 w sprawie wprowadzenia opieki koordynowanej
w nefrologii dla pacjentów leczonych w stacjach dializ, przekazaną przez Panią Urszulę
Augustyn i Pana Marka Tomasza Hoka, uprzejmie informuję.
Ad. pytanie 1.
W kwestiach związanych z wprowadzeniem w Polsce opieki koordynowanej w nefrologii
dla pacjentów leczonych w stacjach dializ, uprzejmie informuję, że aktualnie nie są
prowadzone prace w przedmiotowym zakresie. Jednocześnie należy wskazać, że na mocy
przepisów nowelizujących rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 września 2013 r. w
sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. z
2023 r., poz. 2226 z późn. zm.), które weszły w życie z dniem 1 listopada 2023 r., katalog
świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) został
rozszerzony o świadczenia opieki koordynowanej z zakresu diagnostyki i leczenia
przewlekłej choroby nerek. Tym samym świadczeniobiorcy uzyskali dostęp do większej
liczby świadczeń specjalistycznych, które mogą być zrealizowane już podczas wizyty u
lekarza POZ, bez konieczności oczekiwania na ich realizację u lekarza ambulatoryjnej opieki
specjalistycznej (AOS), co w konsekwencji powinno przyczynić się do szybszego
postawienia diagnozy i rozpoczęcia właściwego leczenia choroby wykrytej we wczesnym
stadium. Ponadto, w związku z realizacją świadczeń opieki koordynowanej z zakresu
nefrologii w ramach POZ, należy wskazać, że przedmiotowa zmiana zwiększająca
kompetencje lekarza POZ w zakresie diagnozowania i leczenia świadczeniobiorców ze
schorzeniami nefrologicznymi, dotyczy także świadczeniobiorców pediatrycznych, poprzez
umożliwienie realizacji konsultacji specjalistycznych w dziedzinie m.in. nefrologii dziecięcej.
Jednocześnie do wykazu badań, na które kieruje lekarz POZ dodane zostały świadczenia z
zakresu diagnostyki i leczenia przewlekłej choroby nerek, co jest odpowiedzią na wnioski
ekspertów podczas prac nad przedmiotową zmianą rozporządzenia i dotyczy problemu
niskiej wykrywalności przewlekłej choroby nerek we wczesnym stadium choroby, kiedy nie
daje ona wyraźnych objawów. W diagnostyce wczesnych nefropatii lekarze POZ mogą
kierować na badanie ACR w moczu (albumina/kreatynina w moczu), które jest parametrem
diagnostycznym stosowanym przed wejściem w życie omawianej zmiany wyłącznie przez
lekarzy specjalistów. W zakres świadczenia opieki koordynowanej w nefrologii w ramach
POZ wchodzą poza ww. badaniami i poradą kompleksową, również niezbędne konsultacje

-- 1 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
specjalistyczne, porady edukacyjne, konsultacje dietetyczne jak i opracowanie
indywidualnego planu opieki medycznej zawierającego zalecenia z wizyt i badań
kontrolnych oraz zrealizowanych konsultacji.
Natomiast jeśli cel leczenia nie może zostać osiągnięty w ramach podstawowej opieki
zdrowotnej, wówczas lekarz POZ kieruje świadczeniobiorcę do leczenia w warunkach
ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, w ramach której świadczeniobiorcy z przewlekłą
chorobą nerek mają dostęp do porad specjalistycznych „Nefrologia” oraz „Nefrologia dla
dzieci”. Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 357 z późn. zm.) zawiera szeroki
katalog procedur medycznych, które mogą być stosowane w diagnostyce i leczeniu chorób
nerek, zgodnie z zaleceniami wynikającymi z aktualnej wiedzy medycznej, w tym:
1. Dializa otrzewnowa (świadczenie obejmuje m.in. badanie konsultacyjne i
kwalifikację do leczenia dializą otrzewnową, pobranie płynu otrzewnowego,
konsultacje nefrologiczne połączone z wymianą opatrunku przy cewniku oraz
pobraniem krwi, zaopatrzenie w domu w płyny dializacyjne, dreny oraz inne
niezbędne materiały, monitorowanie i leczenie niedokrwistości);
2. Hemodializa/hemodializa z zapewnieniem 24-godzinnego dyżuru (świadczenie
obejmuje m.in. badanie lekarskie i przygotowanie pacjenta, podłączenie pacjenta
do aparatu sztucznej nerki, zabieg hemodializy oraz kontrolę parametrów
dializacyjnych i życiowych pacjenta, badania laboratoryjne i konsultacje, badania
bakteriologiczne i biochemiczne, transport pacjenta do/ze stacji dializ);
3. Hemodiafiltracja (HDF) (świadczenie obejmuje m.in. badanie lekarskie i
przygotowanie pacjenta, podłączenie pacjenta do aparatu sztucznej nerki, zabieg
hemodializy oraz kontrolę parametrów dializacyjnych i życiowych pacjenta,
badania laboratoryjne i konsultacje, badania bakteriologiczne i biochemiczne,
transport pacjenta do/ze stacji dializ).
Ponadto, jeśli cel leczenia nie może zostać osiągnięty w warunkach ambulatoryjnych,
wówczas lekarz POZ lub lekarz specjalista kieruje świadczeniobiorcę do leczenia
szpitalnego. Szczegółowe warunki realizacji i przebiegu procesu diagnostyczno –
leczniczego w trybie hospitalizacji lub hospitalizacji planowej w poszczególnych
specjalnościach, także dla świadczeń nefrologicznych, w tym leczenia nerkozastępczego,
określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 870 z późn.zm.).
Warto również zauważyć, że jak wynika z przedmiotowego rozporządzenia,
świadczeniodawcy podczas realizacji świadczeń gwarantowanych mogą wziąć pod uwagę
zalecenia postępowania dotyczące diagnostyki i leczenia w zakresie świadczeń
finansowanych ze środków publicznych, które zostały ogłoszone na podstawie art. 11 ust 3
ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 146). Tym samym zmiany w zakresie
standardów dotyczących diagnostyki i leczenia poszczególnych jednostek chorobowych,
mogą odbywać się na podstawie zaleceń opracowanych przez odpowiednie stowarzyszenia
będące towarzystwami naukowymi o zasięgu krajowym, zrzeszające specjalistów w danej
dziedzinie medycyny, pod warunkiem ich ogłoszenia w drodze obwieszczenia przez
Ministra Zdrowia, który dokonuje tej czynności po zasięgnięciu opinii Agencji Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT).
Ad pytanie 2.
Odpowiadając na pytanie, czy Ministerstwo Zdrowia planuje wdrożyć system
monitorowania jakości w dializoterapii, uprzejmie informuję, że ustawa z dnia 16 czerwca
2023 r. o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta (Dz.U. z 2023 r., poz.
1692), która weszła w życie 8 września 2023 r. wprowadzająca nowe zasady jakościowe
odnośnie do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, nie różnicuje rodzajów udzielanych

-- 2 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
świadczeń opieki zdrowotnej i obejmuje swoim zakresem wszystkie świadczenia udzielane
w ramach rodzajów działalności leczniczej. Ustawa dotyczy wdrożenia następujących
rozwiązań prawno – organizacyjnych, które w sposób kompleksowy i skoordynowany
uregulują kwestie jakości: wewnętrzny system zarządzania jakością i bezpieczeństwem,
autoryzacji, akredytacji, rejestrów medycznych.
Zgodnie z założeniami przedmiotowej ustawy, za wdrażanie rozwiązań służących m.in.
monitorowaniu jakości i bezpieczeństwa udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej, w tym
identyfikowaniu obszarów priorytetowych, które powinny być poddawane systematycznej
ocenie, w celu poprawy i identyfikacji ewentualnego ryzyka wystąpienia zdarzeń
niepożądanych oraz zarządzania tym ryzykiem, jest odpowiedzialny kierownik podmiotu
wykonującego działalność leczniczą. Jednocześnie, uprzejmie informuję, że obecnie nie
przewiduje się tworzenia odrębnych systemów monitorowania jakości dla poszczególnych
rodzajów świadczeń opieki zdrowotnej, w tym dla nefrologii, a w szczególności dla samej
dializoterapii.
Ad. Pytanie 3 i 4.
W odpowiedzi na pytanie, czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie zmian w
organizacji badań kwalifikujących do przeszczepienia nerki, uprzejmie informuję, że
zarówno obecnie jaki w najbliższym czasie nie są planowane w Ministerstwie Zdrowia prace
nad zmianami w organizacji badań kwalifikujących do przeszczepienia nerki. Natomiast jeśli
chodzi o aktualizację wyceny procedur i mechanizmu waloryzacji stawki za leczenie
hemodializami, na wstępie należy zaznaczyć, że Narodowy Fundusz Zdrowia sukcesywnie
podnosi ceny jednostek rozliczeniowych w poszczególnych rodzajach świadczeń.
Systematycznie odbywa się także aktualizacja wycen świadczeń gwarantowanych na
podstawie planu taryfikacji AOTMiT na dany rok, obejmując konkretne obszary świadczeń.
W pracach analitycznych nad taryfikacją świadczeń gwarantowanych uwzględnia się wiele
czynników m.in. wzrost kosztów pracy, w tym dane dotyczące wysokości wynagrodzeń
poszczególnych grup zawodowych biorących udział w realizacji wycenianego świadczenia,
inflację i inne zmienne, które mogą wpływać na zmianę wyceny świadczeń opieki
zdrowotnej.
Ponadto, ustawa z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego
wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach
leczniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1352), dalej „ustawa o
wynagrodzeniach”, wprowadziła zmianę w ustawie o świadczeniach, poprzez dodanie art.
31ha, określającego mechanizm dotyczący przygotowywania raportu w sprawie zmiany
sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej oraz wydawania, na
zlecenie ministra właściwego do spraw zdrowia, rekomendacji Prezesa Agencji Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) w zakresie zmiany sposobu lub poziomu
finansowania świadczeń opieki zdrowotnej w związku z nadzwyczajnym wzrostem kosztów
udzielania tych świadczeń.
AOTMiT w ramach prac związanych z przygotowaniem ww. raportu monitoruje i analizuje
sytuację finansową podmiotów prowadzących działalność leczniczą. Jednym z działań w
tym zakresie są prowadzone przez AOTMiT analizy danych sprawozdawanych w
formularzach MZ-BFA, na podstawie których w okresach kwartalnych monitorowana jest
sytuacja finansowo-ekonomiczna podmiotów. Analizowane są przede wszystkim: struktura
i dynamika zmian w zakresie przychodów oraz kosztów działalności z uwzględnieniem
takich elementów jak: koszty osobowe (wynagrodzenia z tytułu umów o pracę oraz umów
cywilnoprawnych), czy koszty zużycia materiałów i energii. Analizie podlegają również
cyklicznie gromadzone informacje o wysokości poszczególnych składowych wynagrodzenia
i wymiarze zatrudnienia osób zatrudnionych w podmiotach leczniczych na podstawie
umowy o pracę lub świadczących usługi na podstawie umowy cywilnoprawnej, umowy
zlecenia, umowy o dzieło w zakresie, w jakim dane te dotyczą osób biorących udział

-- 3 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
w realizacji świadczeń udzielanych w ramach umowy z NFZ o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej.
Ponadto, uprzejmie informuję, że w dniu 15 lutego 2024 r., Minister Zdrowia zlecił AOTMiT
w terminie do dnia 24 maja 2024 roku, dokonanie analizy oraz przygotowanie raportu w
sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej i wydanie
rekomendacji, w związku ze wzrostem najniższego wynagrodzenia wprowadzanym ustawą
o wynagrodzeniach.
Dodatkowo na podstawie art. 31npkt 4b ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych, zlecił dokonanie wariantowych analiz z
uwzględnieniem:
1. wzrostu wynagrodzeń pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych na
podstawie umów innych niż umowa o pracę;
2. prognozy wskaźnika inflacji w latach 2024 - 2025 r.;
3. symulacji zmniejszenia różnic pomiędzy świadczeniodawcami w poszczególnych
zakresach świadczeń wartości jednostek rozliczeniowych stosowanych w
umowach zawieranych przez Narodowy Fundusz Zdrowia;
4. odrębnych rozwiązań dla obszarów świadczeń zidentyfikowanych jako
wymagające pilnej interwencji w zakresie zwiększenia poziomu finansowania.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 4 of 4 --