Interpelacja w sprawie niewydanych publikacji Instytutu de Republica
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2666
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie niewydanych publikacji Instytutu de Republica
Zgłaszający: Jan Michał Dziedziczak
Data wpływu: 25-04-2024
Szanowny Panie Premierze,
na podstawie zarządzenia nr 21 Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 marca 2024 r. w sprawie likwidacji Instytutu De Republica, z dniem 4 marca 2024 r. instytut postawiony został w stan likwidacji. Jednocześnie jednostka ta prowadziła prace nad szeregiem wartościowych publikacji naukowych. Należy zwrócić szczególną uwagę m.in. na to, że instytut w 2023 r. sfinansował opracowanie drugiego tomu słownika biograficznego premierów i ministrów Rzeczypospolitej Polskiej, poświęconego rządom RP na uchodźstwie. Tom stanowi kontynuację wydanego we wrześniu 2023 r. słownika biograficznego „Premierzy i ministrowie Rzeczypospolitej Polskiej 1918-1939”. Celem wydania obu książek było uczczenie pamięci, opracowanie rzetelnych biogramów i popularyzacja biografii osób, które poświęciły część, a często i całe życie, służąc niepodległej Rzeczypospolitej. W odniesieniu do członków rządów na uchodźstwie wydanie słownika biograficznego jest o tyle istotne, że pomimo niewątpliwych zasług, wielu z grona 116 ministrów urzędujących na przymusowej emigracji w Londynie w latach 1939-1990, pozostaje postaciami nieznanymi. Często nie są publicznie znane nawet podstawowe informacje, takie jak data urodzenia, data śmierci, miejsce pochówku, zdjęcie, nie mówiąc już o szerszym życiorysie. Te luki w wydawałoby się dość podstawowej wiedzy udało się uzupełnić zespołowi 3 redaktorów i 10 autorów z różnych ośrodków naukowych w Polsce i Londynie, podczas trwającej przeszło rok pracy u podstaw finansowanej przez Instytut de Republica, która zakończyła się pod koniec 2023 r. Efektem jest liczący ponad 560 stron maszynopis, który przeszedł recenzję naukową oraz zbiór fotografii ministrów. Książka wymaga jednakże dalszych prac redakcyjnych i składu wydawniczego.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:
Jakie były dotychczas poniesione koszty przygotowania książki „Premierzy i ministrowie Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie 1939-1990”?
Czy i jakie działania podejmie Pan Premier, tudzież szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, aby wydać książkę „Premierzy i ministrowie Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie 1939-1990”, za opracowanie której zapłacił polski podatnik? Czy praca polskich naukowców nie pójdzie na marne? Czy książka zostanie przekazana innemu podmiotowi do wydania? Jeśli tak, to kiedy to nastąpi? Kto pokryje koszty wydania książki?
Czy podobnie jak w przypadku pierwszego tomu, tj. książki „Premierzy i ministrowie Rzeczypospolitej Polskiej 1918-1939”, biogramy ministrów rządów na uchodźstwie będą udostępnione nieodpłatnie na stronie internetowej polskierzady.gov.pl oraz w serwisie internetowym Biblioteki Narodowej Polona?
W ilu innych przypadkach, według stanu na 31 marca 2024 r., Instytut de Republica poniósł koszty opracowania publikacji książkowych i dotychczas nie zostały one jeszcze wydane? Czy i jakie działania podejmie Pan Premier, tudzież szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, aby wydać opracowane już publikacje książkowe? Czy zostaną one przekazane innemu podmiotowi do wydania? Kto pokryje koszty wydania książek?
Sekretarz stanu Grzegorz Karpiński
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5700 znakówsekretariatDSP@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
gov.pl/premier
Jan Grabiec
DSP.INT.4610.892.2024
Warszawa, 28 maja 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację o numerze K10INT2666 Pana Posła Jana Dziedziczaka
w sprawie niewydanych publikacji Instytutu de Republica proszę przyjąć poniższe informacje.
Uprzejmie informuję, że jednym z głównych zadań Instytutu de Republica, określonych
w statucie tej jednostki, było prowadzenie działalności wydawniczej i popularyzatorskiej.
W ramach tych działań ze środków publicznych opracowywano, przygotowywano do druku
i wydawano różnego rodzaju publikacje. Ich nakłady były niewielkie, od 300 do 1000
egzemplarzy, co miało wpływ na wysokie koszty poszczególnych tytułów.
Na podstawie przeprowadzonej analizy dokumentów zarządczych oraz informacji
zebranych od pracowników Instytutu wynika, że w Instytucie nie były przygotowywane
plany działalności wydawniczej, nie prowadzono gospodarki magazynowej, która powinna
była zostać uregulowana w polityce rachunkowości jednostki, zgodnie z przepisami ustawy
o rachunkowości. Nie ewidencjonowano też płatnej i nieodpłatnej dystrybucji
poszczególnych publikacji ani podstawy prawnej nieodpłatnego przekazywania
egzemplarzy. Nie była też prowadzona żadna ewidencja wydatków poniesionych w ramach
realizacji prac nad daną publikacją. Toteż w celu udzielenia odpowiedzi na zadane
w interpelacji pytania koniecznym było zweryfikowanie poszczególnych umów zawartych
z osobami fizycznymi (autorami opracowań, recenzentów, odpowiedzialnych za nadzór
merytoryczny, korekty, skład), zakresu przedmiotowego tych umów i wyodrębnienie
wydatków jednostkowych publikacji. To skutkuje tym, że przedstawione informacje
o wydatkach, choć oparte na najlepszej wiedzy i danych odnalezionych w jednostce, mogą
być niekompletne i nie ujmować wszystkich poniesionych kosztów na publikacje.
Wydatki poniesione na przygotowanie publikacji „Premierzy i Ministrowie Rzeczypospolitej
Polskiej 1918 – 1939” wydanej w 2023 roku tom I wyniosły ok. 930 000 zł. Publikacja została
wydana w nakładzie 1000 egzemplarzy, natomiast cenę sprzedaży ustalono na 245 zł.
Wydatki poniesione na przygotowanie publikacji „Premierzy i Ministrowie Rzeczypospolitej
Polskiej 1939 – 1990” – tom II wyniosły:
1) 186 084 zł – kwota obejmuje zadania redaktorów merytorycznych (3 osoby realizujące
zadanie na podstawie umowy cywilnoprawnej),
2) 209 080 zł - kwota obejmuje opracowanie biogramów (11 autorów) oraz recenzje.
Wspomniany wyżej materiał został opracowany oraz udostępniony na dysku wspólnym
Instytutu w grudniu 2023 roku i, jak wskazują pracownicy, dyrekcja nie przekazała żadnych
dyspozycji co do dalszych prac redaktorskich czy wydawniczych. Zgodnie z treścią zawartych
umów wykonawcy/autorzy, z chwilą odbioru danego dzieła, przenieśli na Instytut De
-- 1 of 2 --
+48 22 694 75 31 Al. Ujazdowskie 1/3
sekretariatDSP@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
gov.pl/premier
Republica majątkowe prawa autorskie do utworów wraz z zezwoleniem na wykonywanie
praw zależnych. Obecnie, w trakcie procesu likwidacji jednostki, majątek, w tym prawa
autorskie do utworów, jest odpowiednio zabezpieczony i inwentaryzowany. Po zakończeniu
likwidacji zostanie on przekazany na stan Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, a KPRM, jako
następca i dysponent majątku, będzie mogła podejmować dalsze decyzje co do sposobu
zagospodarowania przejętych składników majątkowych. Sposób zagospodarowania
i przeznaczenie składników majątku przejętego w trakcie likwidacji nie jest zadaniem
likwidatora.
Jak opisano powyżej, nie toczą się aktualnie żadne prace wydawnicze tomu II publikacji
„Premierzy i Ministrowie Rzeczypospolitej Polskiej 1939 – 1990”. Materiał w formie
elektronicznej został zabezpieczony na dyskach Instytutu de Republica. Wszelkie decyzje
co do dalszego procesu wydawniczego będą podejmowane przez KPRM po przejęciu
majątku Instytutu.
W ramach dokonywanych czynności likwidacyjnych, na podstawie przedłożonych
dokumentów i informacji, częściowo zidentyfikowano stan działań realizowanych projektów
wydawniczych w podziale na:
1) działania redakcyjne zakończone gotowością do druku – 4 pozycje poniesione koszty:
ok. 164.111 zł;
2) działania redakcyjne niezakończone plikiem do druku, na różnym etapie zaawansowania
– ok. 8 pozycji poniesione koszty: ok. 181.000 zł;
3) działania redakcyjne nierozpoczęte – ok. 30 pozycji poniesione koszty: ok. 263.900 zł,
w większości na prace związane z recenzją tekstów.
Przedstawione powyżej informacje zostały sporządzone m.in. w oparciu o częściowe dane
przedłożone przez pracowników Zespołu Wydawniczego Instytutu De Republica, którzy
w związku z absencją chorobową kluczowych pracowników, w tym koordynatora, nie byli
w stanie przekazać szczegółowych i potwierdzonych danych. Decyzje dotyczące
poszczególnych czynności związanych z procesem wydawniczym odbywały się poza ich
wiedzą i nie były dokumentowane. Niezależnie od tego nadal w ramach czynności
likwidacyjnych dokonywana jest analiza dostępnych źródeł w celu ustalenia faktycznej ilości
wydanych oraz niewydanych publikacji, ustalając przyczyny braku decyzji o kontynuacji prac
wydawniczych, zwłaszcza w związku z poniesionymi dotychczas wydatkami. Ustalane są
również przyczyny niezagospodarowania ponad 23 000 egzemplarzy wydanych publikacji
(tj. 59 tytułów, wydanych w zdecydowanej większości w nakładzie po 300 egzemplarzy),
które zostały złożone w magazynie Instytutu poza Warszawą.
Z wyrazami szacunku
wz. Grzegorz Karpiński
Sekretarz Stanu
Zastępca Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --