telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.33.2024
Warszawa, 27 maja 2024 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 29 kwietnia br. Posła na Sejm RP Pani Anny Gembickiej w sprawie
patostreamingu (interpelacja nr 2638)
poniżej przedstawiam odpowiedź na zadane przez Posła pytania.
Ad 1) Czy Ministerstwo dostrzegło zjawisko powiększającej się liczby treści
patostreamowych dostępnych w Internecie, a łatwo dostępnych dla wszystkich
użytkowników bez względu na wiek? Proszę o przekazanie analiz w tym zakresie, jeżeli
Ministerstwo nimi dysponuje.
Ministerstwo Cyfryzacji dostrzega problem zbyt łatwego dostępu do treści szkodliwych w
internecie, w tym także tzw. patotreści. Temat ten stanowił m.in. część informacji Ministra
Cyfryzacji na temat podejmowanych i planowanych działań na rzecz bezpieczeństwa
dzieci w sieci, udzielonej Komisji Cyfryzacji Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii
na posiedzeniu w dniu 22 maja 2024 r. Patostreaming był przedmiotem badań jednostek
podległych Ministrowi Cyfryzacji już w 2018 r. Według przeprowadzonego wówczas przez
NASK-PIB badania Nastolatki 3.0 Raport z ogólnopolskiego badania uczniów tzw. patotreści
są oglądane przez młodzież z różnych powodów: z ciekawości, dla rozrywki, z nudów,
przez przypadek czy w wyniku polecenia przez znajomego. Jak wynika z
przeprowadzonego dwa lata później tego badania nastolatki oglądają tzw. patostreamy
częściej, niż przypuszczają to ich rodzice (nastolatki – 27,1% vs. rodzice – 12,2%). W
kolejnej edycji tego badania z 2023 r. aż 26% nastolatków wprost przyznaje, że ogląda
tzw. patostreamy. Co ciekawe wzrasta liczba nastolatków, którzy nie potrafią
jednoznacznie określić czy to co oglądają w Internecie to tzw. patostreamy.
Wyniki najnowszego raportu z badania NASK Nastolatki 3.0 z 2023 r. są dostępne pod
linkiem: https://www.nask.pl/pl/aktualnosci/5316,Co-robia-nasze-dzieci-w-sieci-czyli-
Raport-z-najnowszego-badania-NASK-Nastolatki.html
Ad 2) Czy Ministerstwo zna skalę problemu umieszczania przez nieletnich na swoich
kanałach w mediach społecznościowych krótkich filmików z nagranymi scenami
przemocy wobec innych osób lub zwierząt? Czy Ministerstwo posiada informację, czy ze
strony platform pozwalających na udostępnianie takich treści prowadzona jest
jakakolwiek działalność pozwalająca na szybkie reagowanie, zmierzająca do usuwania
tych filmów i blokowania kont użytkowników?
Należy mieć na uwadze, że zarówno Ministerstwo Cyfryzacji jak i NASK do naruszania
praw dzieci w cyberprzestrzeni podchodzą całościowo i do tej pory nie przeprowadzono
badań dedykowanych wyłącznie zjawisku tworzenia treści szkodliwych, coraz częściej
noszących nazwę tzw. patotreści.
Warto wspomnieć, że działania mające na celu ochronę nieletnich przewiduje Akt o
usługach cyfrowych – DSA (Digital Services Act), którego przepisy weszły w życie 17
lutego 2024 r. DSA nakazuje dostawcom platform internetowych dostępnych dla
małoletnich wprowadzenie odpowiednich i proporcjonalnych środków, aby zapewnić
wysoki poziom prywatności, bezpieczeństwa i ochrony małoletnich w ramach

-- 1 of 5 --

telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
świadczonych przez siebie usług. Komisja Europejska po konsultacji z Radą ds. Usług
Cyfrowych (złożoną z krajowych organów regulacyjnych) wyda wytyczne dotyczące
stosowania takich środków, co zapewni istotną pomoc w kształtowaniu mechanizmów, w
tym weryfikacji wieku zapewniających ochronę dzieci ale i zarazem poszanowanie ochrony
prywatności.
Na podstawie przepisów DSA największe platformy internetowe, zwane VLOP (Very Large
Online Platforms), mają również dodatkowy zakres obowiązków, do których należą m.in.:
obligatoryjna weryfikacja wieku użytkowników, czy analizy na temat wpływu treści
szkodliwych na małoletnich. W powyżej opisane działania może bez wątpienia wpisywać
się szybkie reagowanie, zmierzające do usuwania filmów prezentujących szkodliwe treści i
blokowanie kont rozpowszechniających tego rodzaju treści.
Na podstawie tej regulacji wielkie platformy internetowe usuwają już zgłoszenia
kierowane z Dyżurnet.pl1, jednak pełne wdrożenie DSA z pewnością znacznie poprawi
efektywność działania. Przyczyni się do tego w szczególności wyznaczenie koordynatora
ds. usług cyfrowych i zaufanych podmiotów sygnalizujących.
W walce z treściami bezprawnymi i szkodliwymi konieczne jest także mobilizowanie
branży influencerów oraz sponsorów, aby sprzeciwiali się monetyzacji szkodliwych treści
oraz by podejmowali aktywną współpracę z podmiotami walczącymi o bezpieczeństwo
dzieci w cyberprzestrzeni.
Zadania te będą kontynuowane w przyszłości jako bardzo ważny aspekt realizacji Strategii
Europejskiej „Better Internet for Children”, która szczególnie podkreśla wagę walki ze
szkodliwymi treściami.
Tematyka patostreamów jest szczególnie obecna w ramach szkoleń Policji realizowanych
przez Dział Profilaktyki Cyberzagrożeń razem z Dyżurnet.pl. Ponadto tematyka
patostreamów jest elementem realizowanych lekcji dla szkół, które dotykają obszaru
problematyki szkodliwych treści podejmowanych zarówno w ramach misji NASK jak
również w ramach działań Polskiego Centrum Programu Safer Internet – koordynowanego
przez NASK.
Ad 3) Czy Ministerstwo zamierza kontynuować zainicjowane w ubiegłej kadencji cykle
spotkań edukacyjnych dla młodzieży, w których uczestniczą przedstawiciele administracji
rządowej, samorządowej oraz osoby z wydziałów walki z cyberprzestępczością policji
oraz NASK? Jeśli tak, to w jakich terminach oraz jakich miejscach będą odbywać się takie
spotkania?
Poniżej przedstawiamy listę szkoleń zorganizowanych przez NASK w 2023 r. oraz
planowanych w 2024 r. działań:
1. Szkolenia dla funkcjonariuszy Policji
Przeprowadzono:
 11.12.2023 r., online: 4-godzinne szkolenie, w tym „Zagrożenia w mediach
społecznościowych” (z uwzględnieniem treści szkodliwych oraz patostreamów)
dla specjalistów ds. profilaktyki oraz specjalistów ds. nieletnich we współpracy z
Komendą Wojewódzką w Gdańsku (17 uczestników)
 21.02.2024 r., Warszawa: całodzienne szkolenie dla specjalistów ds. profilaktyki,
specjalistów ds. nieletnich i oficerów prasowych garnizonu Stołecznego Policji.
1 Dyżurnet.pl to zespół ekspertów Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej, działający
jako punkt kontaktowy do zgłaszania nielegalnych treści w Internecie, szczególnie
związanych z seksualnym wykorzystywaniem dzieci

-- 2 of 5 --

telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Jednym z 7 omawianych tematów były patostreamy. (ok. 50 uczestników)
(Szkolenie dla funkcjonariuszy garnizonu Stołecznego Policji | Cyberprofilaktyka
NASK)
 4.04.2024 r., Niwki (woj. opolskie) - „Zagrożenia w mediach społecznościowych”
(z uwzględnieniem treści szkodliwych oraz patostreamów) dla funkcjonariuszy
policji (specjaliści ds. profilaktyki, specjaliści ds. nieletnich) we współpracy z
Komendą Miejską w Opolu (ok. 25 uczestników).
Planowane:
 22.05.2024 r., Legionowo: prelekcja „Zagrożenia w mediach społecznościowych”
(z uwzględnieniem treści szkodliwych oraz patostreamów) dla funkcjonariuszy
policji ds. profilaktyki społecznej oraz wykładowców szkół policyjnych podczas
seminarium pn. „Nowe wyzwania dla współczesnej profilaktyki w obszarze
cyberzagrożeń oraz handlu ludźmi ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i
młodzieży” organizowanym przez Komendę Główną Policji. (ok. 25 uczestników)
 11.06.2024 r., Sucha Beskidzka: całodzienne szkolenie dla funkcjonariuszy policji
(specjaliści ds. profilaktyki, specjaliści ds. nieletnich) we współpracy z Komendą
Powiatową Policji w Suchej Beskidzkiej. Wśród 7 planowanych tematów są
patostreamy. (ok. 50 – 60 uczestników)
 17.06.2024 r., Radom: całodzienne szkolenie dla funkcjonariuszy policji (specjaliści
ds. profilaktyki, specjaliści ds. nieletnich) we współpracy z Komendą Wojewódzką
Policji w Radomiu. Wśród 7 planowanych tematów są patostreamy. (ok. 50 – 60
uczestników)
2. Szkolenia dla nauczycieli i rodziców
Przeprowadzono:
 15.11.2023 r., Niepołomice – spotkanie pt. „Zagrożenia w mediach
społecznościowych” (z uwzględnieniem treści szkodliwych oraz patostreamów)
dla rodziców uczniów Szkoły Podstawowej w Niepołomicach
 5.12.2023 r., online - „Zagrożenia w mediach społecznościowych” (z
uwzględnieniem treści szkodliwych oraz patostreamów) – zamknięte szkolenie dla
pracowników rodziców Polskiego Holdingu Nieruchomości z siedzibą w
Warszawie
 7.02.2024 r., Garwolin - prelekcja „Zagrożenia w mediach społecznościowych” (z
uwzględnieniem treści szkodliwych oraz patostreamów) podczas konferencji
„Dzieci i młodzież w przestrzeni cyfrowej – jak zrozumieć ich świat?”
organizowanej przez Komendę Powiatową Policji w Garwolinie (ok. 100
uczestników)
 14.02.2024 r., online - „Zagrożenia w mediach społecznościowych” (z
uwzględnieniem treści szkodliwych oraz patostreamów) – dla nauczycieli i
specjalistów pracujących z dziećmi w ramach Dnia Bezpiecznego Internetu (359
uczestników)
 3.02.2024 r., Sucha Beskidzka – prelekcja „Zagrożenia w mediach
społecznościowych” (z uwzględnieniem treści szkodliwych oraz patostreamów)
podczas Konferencji „Uzależnienia – Cyberżagrożenia/Narkotyki” organizowanej
przez Komendę Powiatową Policji w Suchej Beskidzkiej (200 uczestników)
 23.04.2024 r., Szkolenie dla uczestników OSEhero - „Współpraca szkoła-rodzice
w obszarze bezpieczeństwa w sieci – jak działać, żeby się udało?” (z
uwzględnieniem treści szkodliwych)
Planowane

-- 3 of 5 --

telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
 11.06.2024 r., Sucha Beskidzka – „Zagrożenia w mediach społecznościowych” (z
uwzględnieniem treści szkodliwych oraz patostreamów) – szkolenie otwarte dla
rodziców we współpracy z Komendą Powiatową Policji w Suchej Beskidzkiej
3. Szkolenia dla uczniów
Przeprowadzone
 13.02.2024 r., Warszawa – lekcja nt. „Niebezpieczne oraz szkodliwe treści i
cyberprzemoc” (z uwzględnieniem patostreamów) – klasa III i V Szkoły
Podstawowej nr 403 (45 uczniów)
 11.04.2024 r., Sucha Beskidzka – „Niebezpieczne oraz szkodliwe treści” (z
uwzględnieniem patostreamów) – klasy IV, V i VI Kanadyjskiej Szkoły
Podstawowej w Warszawie (60 uczniów)
Planowane
 W roku szkolnym 2024/2025 planowany jest cykl comiesięcznych lekcji online
dedykowanych uczniom szkół podstawowych, które będą prowadzone przez
specjalistów z Działu Profilaktyki Cyberzagrożeń. Jednym z 10 tematów będą
treści szkodliwe z uwzględnieniem patotreści. Harmonogram lekcji online wraz z
linkami do zapisów dla nauczycieli będą opublikowane na stronie
Cyberprofilaktyka NASK na przełomie sierpnia/września 2024 r.
4. Przygotowano następujące materiały edukacyjno-informacyjnych:
 gotowy scenariusz lekcji pt. „Co oglądamy w rozbitym lustrze? Królowa Śniegu i
 patostreamy”- dostępny bezpłatnie na platformie OSE IT Szkoła, animacja, i
broszura,
 poradnik dla nauczycieli: „Szkodliwe treści w internecie”,
 poradnik dla rodziców: „Szkodliwe treści w internecie: nie akceptuję, reaguję”.
Patostreamy i inne szkodliwe treści w internecie w komunikacji:
 https://it-szkola.edu.pl/news,art,484
 https://it-szkola.edu.pl/news,art,357
 https://it-szkola.edu.pl/news,art,361
 https://it-szkola.edu.pl/news,art,424
 https://ose.gov.pl/aktualnosci/wpis/bezpieczni-w-sieci-z-ose-patostreamy
 https://ose.gov.pl/aktualnosci/wpis/badz-z-innej-bajki-o-cyberzagrozeniach-
inaczej
 https://ose.gov.pl/aktualnosci/wpis/temat-lekcji-szkodliwe-tresci-w-internecie.
5. Ponadto przeprowadzane są wykłady i szkolenia z tematyki ochrony prywatności
dzieci i młodzieży:
 25 kwiecień – Prywatność młodego pokolenia – prawo, praktyka i wyzwania. –
prezentacja podczas Konferencji zorganizowanej przez Prezesa UODO;
 10 maja – wykład dla studentów SWPS - Prywatność młodego pokolenia – prawo,
praktyka i wyzwania;
 11 czerwiec – szkolenie OIRP w Warszawie – nowe regulacje dotyczące usuwania
nielegalnych treści w internecie (ze szczególnym uwzględnieniem projektu
rozporządzenia ustanawiającego przepisy mające na celu zapobieganie
niegodziwemu traktowaniu dzieci w celach seksualnych i jego zwalczanie (COM
2002/209).

-- 4 of 5 --

telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Zadania w zakresie edukacji i informacji w celu świadomego, bezpiecznego korzystania z
internetu realizowane przez Ministerstwo Cyfryzacji i NASK będą kontynuowane w 2024
r.
Ad 4) Czy Ministerstwo zamierza podjąć we współpracy z Ministerstwem Edukacji
Narodowej działania mające na celu uświadomienie rodziców, wychowawców i dzieci o
szkodliwości i tragicznych następstwach patostreamingu? Jeśli tak, kiedy działania te
mogą zostać rozpoczęte?
Kompleksowość zagadnienia zbyt powszechnego dostępu do treści szkodliwych wymaga
współpracy z innymi resortami, m.in. z Ministerstwem Edukacji Narodowej, w celu
wzmocnienia edukacji kierowanej do dzieci, w tym na temat cyberhigieny. Dlatego nie
wykluczamy podjęcia współpracy z MEN w przedmiotowym temacie w nieodległej
przyszłości. Zarówno Ministerstwo Cyfryzacji, jak i w szczególności jednostki jemu
podległe, NASK, mają wieloletnie doświadczenie we współpracy, dotyczącej ochrony
przed treściami nieodpowiednimi w sieci, z placówkami edukacyjnymi, pracownikami tego
sektora (nauczycielami i wychowawcami) i – co najważniejsze – z dziećmi i młodzieżą.
Mając na uwadze opisane działania NASK można uznać, że tego rodzaju działania są już
prowadzone niezależnie od ram współpracy międzyresortowej.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych

-- 5 of 5 --