Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DIŚ-I.050.15.2024.AK
3171743.12498043.10038235
Warszawa, 20-05-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Łukasza Kmity w sprawie pilnych działań resortów
MSWiA, MKiŚ oraz MS w zakresie usuwania odpadów niebezpiecznych z miejsc do tego
nieprzeznaczonych i mogących stanowić potencjalne zagrożenie dla ludności i środowiska -
na przykładzie sytuacji z Olkusza (znak: K10INT2629), poniżej przedstawiam stosowne
informacje przygotowane w porozumieniu z Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska
(dalej: GIOŚ).
1. Czy planowane jest powołanie specjalnego zespołu międzyresortowego ds. utylizacji
odpadów niebezpiecznych składowanych w miejscach do tego nieprzeznaczonych i mogących
stanowić potencjalne niebezpieczeństwo dla mieszkańców i środowiska?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska zdaje sobie sprawę jak trudnym i nierzadko budzącym
obawy lokalnych społeczności jest problem zalegających nielegalnie odpadów, zwłaszcza
niebezpiecznych. Zagadnienie to należy do jednych z najistotniejszych, którymi zajmuje się
obecny Rząd.
Problem odpadów nagromadzonych z naruszeniem obowiązującego prawa
ma wielopłaszczyznowy charakter, dlatego jego rozwiązanie leży w kompetencji wielu
resortów. Z tego też względu, jeszcze w maju zaplanowana została narada właściwych
ministrów wraz z podlegającymi im służbami, która ma na celu zintensyfikowanie działań
administracji zarówno w wymiarze prewencji, jak również ścigania i karania sprawców oraz
usuwania zagrożeń związanych z nielegalnym gospodarowaniem odpadami. Spotkania
w ramach administracji rządowej z pewnością będą kontynuowane na różnych poziomach
administracji.
2. W ilu miejscach w Polsce znajdują się zgromadzone w sposób nielegalny odpady
niebezpieczne, które mogą stanowić potencjalne zagrożenie dla Mieszkańców i środowiska.
Proszę o wskazanie lokalizacji wraz z ilością zgromadzonych odpadów i rodzajem odpadów.
Na terenie kraju znajduje się 311 miejsc nielegalnego nagromadzenia odpadów, które mogą
stanowić szczególne zagrożenie. Inspekcja Ochrony Środowiska przeprowadziła
na początku roku ocenę potencjalnych zagrożeń w tych lokalizacjach w celu dalszego
zhierarchizowania wydatkowania środków publicznych na dofinansowanie tego typu
przedsięwzięć. Na podstawie otrzymanych informacji zostało opracowane zestawienie
miejsc nielegalnego nagromadzenia odpadów znajdujących się na terenie kraju, które mogą
stanowić szczególne zagrożenie. Jednakże zestawienie to stanowi zbiór dokumentów, który
objęty jest klauzulą „zastrzeżone” ze względu m.in. na postępowania prowadzone przez
policję i prokuraturę. W związku z powyższym nie ma możliwości udostępnienia informacji

-- 1 of 4 --

dotyczących ww. miejsc, ich lokalizacji oraz ilości i rodzaju gromadzonych odpadów
niebezpiecznych.
3. Czy służby państwowe (m.in. Państwowa Straż Pożarna, Policja, WIOŚ) podległe pod MSWiA
i Ministerstwo Klimatu i Środowiska mają przygotowane szczegółowe i skoordynowane
procedury dla każdego z miejsc, gdzie w sposób nielegalny zgromadzone są odpady
niebezpieczne? Czy miejsca te są systematycznie monitorowane przez służby? Czy odbywają
się ćwiczenia służb w tych miejscach?
Służby państwowe działają na podstawie oraz w granicach przepisów prawa.
W celu jednolitego prowadzenia działań kontrolnych nowi pracownicy Inspekcji Ochrony
Środowiska są kierowani na kurs, po którym muszą zdać państwowy egzamin celem
uzyskania tytułu inspektora Inspekcji Ochrony Środowiska. Do czasu uzyskania tego tytułu
są pod stałą opieką wyznaczonych Inspektorów Ochrony Środowiska posiadających wiedzę
merytoryczną, pozwalającą na przygotowanie nowych pracowników do pracy w Inspekcji.
Taki sposób ujednolicenia prowadzenia przygotowania inspektorów do pracy pozwala
na sprawne wykonywanie kontroli również miejsc nielegalnego gromadzenia odpadów.
Należy podkreślić, że wszystkie zweryfikowane miejsca nielegalnego nagromadzenia
odpadów, które potencjalnie stanowią zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz środowiska,
pozostają pod stałym nadzorem IOŚ.
4. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości posiadało szczegółową wiedzę dotycząca składowania
odpadów niebezpiecznych w miejscach do tego nieprzeznaczonych i na bieżąco monitoruje
przebieg procesów sądowych i działań prokuratury w tym zakresie – w tym konkretną sytuację
z Olkusza?
Udzielenie odpowiedzi na powyższe pytanie znajduje się we właściwości Ministerstwa
Sprawiedliwości.
5. Czy kierownictwa resortów będą rekomendowały powstanie specjalnego funduszu
w budżecie państwa lub przekazanie dodatkowych, dedykowanych środków np. do
Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska, który umożliwi wsparcie dla JST (na poziomie 95-
98 procent kosztów) celem jak najszybszego uruchomienia procesu „wykonania zastępczego”
i bezpiecznej utylizacji odpadów, które mogą stanowić potencjalne zagrożenie dla ludzi
i środowiska?
Resort klimatu i środowiska dokonał przeglądu danych dotyczących postępowań
administracyjnych w zakresie usuwania odpadów w Polsce, w tym również pod względem
zgłaszanych przez samorządy problemów i postulatów dotyczących usuwania nielegalnie
zdeponowanych odpadów. Ministerstwo Klimatu i Środowiska ma na uwadze zgłaszane
przez samorządy problemy dotyczące finansowania usuwania odpadów. Jest również
świadome, że finansowanie ze środków publicznych usuwania nielegalnie zdeponowanych
odpadów powinno zostać zwiększone i usprawnione. Część zgłoszonych postulatów
z pewnością będzie wykorzystana w ramach przyszłych prac legislacyjnych, ale w chwili
obecnej jest zbyt wcześnie aby przesądzić, które z nich zostaną wykorzystane.
6. Czy w ostatnim czasie służby i instytucje państwowe dokonały kontroli hali po byłej Fabryce
Naczyń Emaliowanych, w której zgromadzone są niebezpieczne odpady? Czy stwierdzono
wydostawanie się odpadów niebezpiecznych ze zgromadzonych mauzerów? Czy sytuacja
w Olkuszu jest stale monitorowana? Proszę o udostępnienie dokumentacji kontrolnych, zaleceń
itp. z działań służb i instytucji od początku roku 2024?
Zgodnie z informacjami uzyskanymi przez GIOŚ od Małopolskiego Wojewódzkiego
Inspektora Ochrony Środowiska, dalej „Małopolski WIOŚ”, od 2019 r. organ ten wielokrotnie
podejmował działania na terenie przedmiotowej hali przy udziale innych służb,
tj. funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w Olkuszu oraz funkcjonariuszy
Państwowej Straży Pożarnej w Olkuszu w celu monitorowania zwiększającego się

-- 2 of 4 --

zagrożenia związanego z nielegalnym magazynowaniem odpadów niebezpiecznych.
Ponadto, w związku
z poleceniem Wojewody Małopolskiego z dnia 23 sierpnia 2023 r. oraz poleceniem GIOŚ
z dnia 28 lipca 2023 r., nasilono prowadzone w tym miejscu działania poprzez cykliczne
wizje terenowe, prowadzone wspólnie z przedstawicielami KPP w Olkuszu i KP PSP w
Olkuszu. Czynności na podstawie art. 10b ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska
zostały przeprowadzone w dniach 15 stycznia, 7 marca oraz 19 kwietnia 2024 r.
Po przeprowadzonych działaniach skierowano wystąpienia do Burmistrza Miasta i Gminy
Olkusz informujące o wynikach przeprowadzonych wizji lokalnych, a w szczególności
o pogarszającym się stanie pojemników z odpadami znajdującymi się na terenie hali
i rosnącym ryzyku zawalenia się ułożonych w wysokich rzędach mauzerów i beczek.
W przedmiotowych pismach zwrócono się do Burmistrza Miasta i Gminy Olkusz
o przeprowadzenie pilnych działań, o których mowa w art. 26a ustawy o odpadach,
zmierzających do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca do tego celu
nieprzeznaczonego.
W trakcie ostatnich czynności przeprowadzonych przez Małopolskiego WIOŚ w dniu
19 kwietnia 2024 r. stwierdzono lokalne wycieki substancji z pojemników zgromadzonych
na terenie hali, jak również dalszą degradację tych pojemników, jednakże nie stwierdzono,
aby wycieki wydostawały się poza teren hali. W dniu 19 kwietnia 2024 r. została również
przeprowadzona obserwacja koryta rzeki Baby płynącej w sąsiedztwie hali, która
nie wykazała, aby mogło dojść do przedostania się do rzeki jakichkolwiek odcieków.
Całość dokumentów dotyczących działań, o których mowa powyżej, jest w posiadaniu
Małopolskiego WIOŚ.
7. Czy obiekt w Olkuszu, w którym stwierdzono zgromadzenie dużej ilości odpadów
niebezpiecznych objęty jest stałym monitoringiem służb i instytucji? Czy Burmistrz MiG Olkusz
był wzywany przez służby do podjęcia określonych działań – jeśli tak to kiedy i jakich?
Czy działania te zostały wykonane?
Jak wskazano powyżej Małopolski WIOŚ prowadzi cykliczne działania na przedmiotowym
terenie, o wynikach których informuje Burmistrza Miasta i Gminy Olkusz, jednocześnie
zwracając się o podjęcie przez niego działań zgodnie z posiadanymi przez niego
kompetencjami.
Po czynnościach przeprowadzonych w 2024 r. Małopolski WIOŚ:
 pismem z dnia 19 stycznia 2024 r. skierował do Burmistrza Miasta i Gminy Olkusz
wystąpienie przekazujące informacje o ustaleniach podjętych w trakcie oględzin
przeprowadzonych w dniu 15 stycznia 2024 r. oraz zwrócił się z prośbą o udzielenie
informacji na jakim etapie są postępowania prowadzone w trybie art. 26 ustawy
o odpadach;
 pismem z dnia 4 kwietnia 2024 r. skierował do Burmistrza Miasta i Gminy Olkusz
wystąpienie przekazujące informacje o ustaleniach podjętych w trakcie
przeprowadzonych oględzin w dniu 7 marca 2024 r., zwrócił się o pilne podjęcie działań
w celu doprowadzenia do usunięcia zgromadzonych odpadów oraz rozważenie
zastosowania przez ww. organ art. 26a ustawy o odpadach wraz z wykonaniem
zastępczym w zakresie usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich
magazynowania lub składowania.
8. Czy stosowne służby i instytucje posiadają gotowe procedury na wypadek wystąpienia
potencjalnego zagrożenia w Olkuszu tj. wystąpienie zapłonu i pożaru na w/w hali lub powstania
nieszczelności w pojemnikach i niekontrolowanego wydostania się odpadów niebezpiecznych?
Czy w przypadku potencjalnego zagrożenia, służby mają gotowe procedury i zasoby
do przeprowadzenia koniecznej ewakuacji?
Należy podkreślić, że w przypadku wystąpienia ww. zdarzeń Państwowa Straż Pożarna
podejmuje działania stosując obowiązujące procedury dla takich sytuacji. Natomiast

-- 3 of 4 --

Małopolski WIOŚ, w razie zaistnienia takich zdarzeń w miejscu nagromadzenia odpadów
w Olkuszu, podejmie działania zgodnie z posiadanymi kompetencjami – we współpracy
z Państwową Strażą Pożarną.
9. Czy i w jakim stopniu doszło do powstania nieszczelności w pojemnikach z odpadami
niebezpiecznymi zgromadzonych w Olkuszu w hali po byłej fabryce Naczyń Emaliowanych?
Ile pojemników jest uszkodzonych i mogących potencjalnie stwarzać większe zagrożenie? Jaka
jest łączna ilość odpadów zgromadzona w hali w Olkuszu? Czy służby kwalifikują to miejsce jako
potencjalnie niebezpieczne?
W trakcie prowadzonych przez Małopolskiego WIOŚ czynności ustalono, że na terenie
przedmiotowej hali doszło do lokalnych rozszczelnień pojemników z odpadami, jednakże
w związku ze sposobem ułożenia odpadów brak jest możliwości pełnej inwentaryzacji liczby
rozszczelnionych pojemników z odpadami, jak również określenia dokładnego rodzaju
odpadów w nich zgromadzonych. Jednocześnie wskazać należy, iż zgodnie z uzyskanymi
informacjami Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Olkuszu decyzją
nr 19/2021 z dnia 2 lutego 2021 r. zakazał w trybie natychmiastowym użytkowania części
przedmiotowej hali, ze względu na bezpośrednie niebezpieczeństwo pożaru.
10. Czy zdaniem resortów i służb im podległych doszło do zaniedbania lub zaniechania działań
ze strony miejscowego samorządu MiG Olkusz?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie jest właściwe do oceny faktycznych działań
instytucji, nad którymi nie sprawuje ustawowego nadzoru lub które nie są mu podległe.
Dotyczy to również oceny działań służb i organów administracji w miejscach porzucenia
odpadów.
Jednakże sytuacja w Olkuszu jest cały czas monitorowana przez Inspekcję Ochrony
Środowiska i obecnie Małopolski WIOŚ oczekuje na odpowiedź Burmistrza w sprawie
działań podjętych w celu usunięcia nagromadzonych odpadów z miejsc nieprzeznaczonych
do ich magazynowania lub składowania.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM

-- 4 of 4 --

+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.122.2024
Warszawa, 24 maja 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2629 złożoną przez Pana Posła Łukasza Kmitę w sprawie
pilnych działań resortów MSWiA, MKiS oraz MS w zakresie usuwania odpadów
niebezpiecznych z miejsc do tego nieprzeznaczonych i mogących stanowić potencjalne
zagrożenie dla ludności i środowiska - na przykładzie sytuacji z Olkusza, uprzejmie
przedstawiam następujące informacje w zakresie właściwości Ministerstwa
Sprawiedliwości.
Zgodnie z informacją przekazaną przez Prokuraturę Krajową, w Prokuraturze Rejonowej
w Olkuszu w dniu 1 marca 2019 r. zarejestrowano postępowanie dotyczące składowania
odpadów w takich warunkach i w taki sposób, że mogło to zagrażać życiu i zdrowiu
człowieka lub spowodować istotne obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni
ziemi w rejonie Alei Tysiąclecia oraz ul. Składowej w Olkuszu, tj. o czyn z art. 183 § 1 k.k.
i inne. Następnie, sprawa została przejęta do dalszego prowadzenia przez Prokuraturę
Okręgową w Krakowie. Postępowanie w tej sprawie było prowadzone przeciwko
41 podejrzanym o przestępstwa z art. 258 § 1 k.k., z art. 183 §1 k.k. i inne oraz zostało
zakończone skierowaniem w dniu 12 maja 2020 r. aktu oskarżenia do Sądu Okręgowego
w Krakowie. Wobec 22 podejrzanych zapadły prawomocne wyroki skazujące i wyrok
warunkowo umarzający postępowanie. W stosunku do pozostałych 19 podejrzanych
postępowanie pozostaje w toku i jest prowadzone przez Sąd Okręgowy w Krakowie.
Z kolei w Prokuraturze Rejonowej w Chrzanowie prowadzone jest postępowanie
w sprawie niedopełnienia obowiązków w zakresie likwidacji nielegalnego składowiska
odpadów niebezpiecznych zgromadzonych w hali magazynowej na terenie fabryki
mieszczącej się przy Alei Tysiąclecia 15d w Olkuszu i spowodowanie w wyniku tego
zatrucia środowiska oraz zagrożenia dla zdrowia i życia mieszkańców Olkusza tj. o czyn
z art. 231 § 1 k.k. Postępowanie w tej sprawie jest w toku i znajduje się w fazie in rem.
Dodatkowo z informacji Prokuratora Rejonowego w Olkuszu wynika, że pod wskazanym
wyżej adresem prowadzone są cykliczne oraz doraźne kontrole funkcjonariuszy KPP
w Olkuszu wraz z pracownikami Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska
w Krakowie oraz funkcjonariuszami Państwowej Straży Pożarnej.

-- 1 of 3 --

Jednocześnie w oparciu o wkład udostępniony przez Prokuraturę Krajową uprzejmie
informuję, że postępowania o przestępstwa przeciwko środowisku (art. 181 k.k. – 188 k.k.)
pozostają w zainteresowaniu prokuratorów nadrzędnych i są również monitorowane
w Departamencie Postępowania Przygotowawczego Prokuratury Krajowej przez
wyznaczonego prokuratora.
Aktualnie w największym zainteresowaniu prokuratury znajdują się sprawy dotyczące
sprzecznego z przepisami postępowania z odpadami (art. 183 § 1 – 6 k.k.), co wynika
z rosnącej liczby tej kategorii przestępstw, ich wysokiej szkodliwości społecznej,
szerokiego zasięgu, transgraniczności, a także nierzadko popełniania w ramach
przestępczości zorganizowanej. Od połowy 2018 roku, tj. od momentu odnotowywania
coraz większej liczby nielegalnych, tzw. dzikich składowisk odpadów oraz wzmożonego
wzrostu zdarzeń w postaci pożarów miejsc składowania lub magazynowania odpadów
zostały podjęte następujące działania:
a) wprowadzono stałą koordynację postępowań o przestępstwa przeciwko środowisku,
co pozwala na bieżące monitorowanie skali zjawiska na danym terenie i skutkuje
ujawnianiem ewentualnych powiązań personalnych oraz okoliczności wskazujących
na możliwość popełnienia przestępstwa w ramach zorganizowanej przestępczości;
b) w Prokuraturze Krajowej, prokuraturach regionalnych i okręgowych wyznaczeni zostali
prokuratorzy – koordynatorzy postępowań przygotowawczych o przestępstwa przeciwko
środowisku, w szczególności w zakresie nielegalnego postępowania z odpadami, których
zadaniem jest:
- bieżące gromadzenie danych o aktualnie prowadzonych w podległych jednostkach
organizacyjnych postępowaniach przygotowawczych w sprawach o czyny z art. 183 § 1 –
5 k.k.,
- dokonywanie systematycznej oceny zasadności wybranych decyzji o odmowie wszczęcia
lub umorzeniu śledztwa w sprawach prowadzonych o czyny z art. 183 k.k., co pozwala na
wzruszenie ewentualnie niesłusznych decyzji merytorycznych,
- bieżące przekazywanie do Departamentu Postępowania Przygotowawczego Prokuratury
Krajowej informacji o ujawnionych najpoważniejszych zdarzeniach dotyczących
nielegalnego postępowania z odpadami (gdzie ujawniona ilość odpadów jest znaczna lub
sposób postępowania z nimi jest szczególnie niebezpieczny),
- utrzymywanie i koordynowanie, w zależności od potrzeb wynikających z bieżącej
praktyki, współpracy z Wojewódzkimi Inspektoratami Ochrony Środowiska i Regionalnymi
Dyrekcjami Ochrony Środowiska,
- w uzasadnionych przypadkach przekazywanie prokuratorom zajmującym się
działalnością pozakarną informacji pozwalających na podjęcie działań z zakresu
postępowania administracyjnego.

-- 2 of 3 --

W grudniu 2019 roku przekazano prokuratorom regionalnym (a za ich pośrednictwem
wszystkim prokuratorom każdego szczebla) opracowane w Departamencie Postępowania
Przygotowawczego Prokuratury Krajowej wskazówki metodyczne dla prokuratorów
prowadzących i nadzorujących śledztwa o przestępstwa polegające na niezgodnym
z przepisami postępowaniu z odpadami niebezpiecznymi, tj. o czyny z art. 183 § 1 k.k.,
przy uwzględnieniu, że przestępcza działalność w tej sferze przyjmuje coraz częściej
charakter przestępczości zorganizowanej.
Nadto śledztwa o szerokim zakresie podmiotowym i przedmiotowym, skomplikowane
pod względem faktycznym i prawnym, są prowadzone na szczeblu prokuratur okręgowych
oraz regionalnych.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 3 of 3 --